Przejdź do treści

Muzeum Cluny · Paryż · Niezależny przewodnik

Audioprzewodnik po Muzeum Cluny,
pięć przystanków, za darmo.

Pięć nagrań, od rzymskiej łaźni po sześć tapiserii, a wszystkie grają w tej karcie. Na wystawie jest około 2300 obiektów, a Chiaro opowie ci o każdym z nich na podstawie zdjęcia.

Pobierz w App Store

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Muzeum Cluny.

9:41

Filar Żeglarzy

Muzeum Cluny, Paryż

0:00 2:25
Przystanek 1 z 5

Pięć przystanków · 12 min słuchania

Pięć przystanków, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.

Dwa poziomy, półtora tysiąca lat i pięć przystanków: tak wygląda ten audioprzewodnik po Muzeum Cluny. Zaczynasz w zimnej sali rzymskich term, w sali 1, przy Filarze Żeglarzy, przechodzisz do sali 5 do królów judzkich i Adama z Notre-Dame, potem wchodzisz na pierwsze piętro do skarbu z Colmaru w sali 12, a kończysz przy Damie z jednorożcem w sali 20, jednej z ostatnich sal na trasie wyznaczonej przez samo muzeum. Wszystkich pięciu nagrań słucha się łącznie około dwunastu minut. Przejścia między nimi zajmują mniej niż dziesięć minut, więc jeśli dasz sobie czas, żeby postać i popatrzeć, pięć przystanków zajmie ci mniej więcej godzinę.

Każdy przystanek porównaliśmy z dwoma źródłami: internetową bazą zbiorów muzeum, która podaje salę każdego obiektu, i zewnętrznym źródłem, Wikidanymi albo Wikipedią. Tapiseria czy pierścień mogą jednak w krótkim czasie wyjechać na wypożyczenie, więc ostatnie słowo należy do tabliczki w sali, a jeśli coś się u nas zdezaktualizowało, napisz do nas.

Przystanek 1 z 5 · Parter, sala 1 (frigidarium)

Filar Żeglarzy

Cech żeglarzy z Lutecji (nautae Parisiaci) · 14–37 n.e. · Wapień, cztery rzeźbione bloki; blok z Jowiszem 109 × 79 × 79 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Cernunnos na najwyższym bloku: brodata głowa z jelenim porożem, z galijskim naszyjnikiem zawieszonym na każdym rogu, a nad nią wyryte litery jego imienia. Nigdzie indziej w starożytnym świecie to imię nie jest zapisane w sposób niebudzący wątpliwości.
  • Sami żeglarze, maszerujący z tarczami i włóczniami na bloku z dedykacją. Prawo do noszenia broni było rzymskim przywilejem i miarą tego, jak wiele znaczył cech.
  • Mury sali: pasy małych wapiennych bloczków między warstwami płaskiej cegły, rzymski przepis na budowanie, pod sklepieniem wysokim na ponad czternaście metrów.
  • Dwa rzeźbione kamienne wsporniki, wciąż na swoim miejscu w północnej ścianie frigidarium, które według Wikipedii mają kształt dziobów statków.
Transkrypcja (2:25)

Zanim spojrzysz na kamienie, spójrz w górę. Sklepienie nad twoją głową ma ponad czternaście metrów wysokości, a Rzymianie wznieśli je na przełomie pierwszego i drugiego wieku. To było frigidarium, zimna sala największych łaźni publicznych rzymskiego Paryża, który nazywał się wtedy Lutecja. Ludzie przychodzili tu się myć, ćwiczyć, strzyc i rozmawiać, a zimny basen wciąż jest tu, w tej sali. To jedyna część tamtych łaźni, która zachowała pełną wysokość, i to wokół niej wyrosło muzeum.

Teraz cztery rzeźbione bloki. Są starsze niż sala. To Filar Żeglarzy, wykonany między 14 a 37 rokiem, za cesarza Tyberiusza, i jest to najstarszy zabytek Paryża. Żeglarze byli cechem armatorów i kupców, którzy pływali po Sekwanie, po łacinie nautae Parisiaci, a ich łacińska inskrypcja mówi, że wznieśli ten pomnik publicznie, ku czci Jowisza Najlepszego i Największego oraz cesarza.

Brzmi to jak lojalna rzymska ofiara wotywna, i rzeczywiście nią jest. Ale zobacz, kto jeszcze trafił na kamień. Obok Jowisza, Wulkana i Marsa stoją bogowie, których Rzymianie nie przywieźli ze sobą. Esus, który rąbie siekierą drzewo. Byk z trzema żurawiami na grzbiecie, podpisany Tarvos Trigaranus. A na najwyższym bloku brodata głowa z jelenim porożem, a na każdym rogu wisi torkwes, galijski naszyjnik. Litery nad nią układają się w imię Cernunnos. Ten filar to jedyne miejsce, gdzie imię tego boga przetrwało ponad wszelką wątpliwość.

Na innej ścianie maszerują sami żeglarze, z tarczami i włóczniami. Noszenie broni było przywilejem nadawanym przez Rzymian, i to mówi ci, jak potężny był ten cech. To pierwsza paryska wspólnota, którą znamy z nazwy.

Filar nie przetrwał w całości. W trzecim wieku rozebrano go na bloki i użyto ich do wzmocnienia murów na Île de la Cité, i leżały tam, dopóki robotnicy kopiący pod Notre-Dame nie znaleźli ich na początku osiemnastego wieku. Nie wszystko wróciło: z trzech z czterech kondygnacji zachowała się tylko górna połowa. W całości filar miałby około pięciu metrów dwudziestu wysokości, i nikt nie wie na pewno, w jakiej kolejności ułożono bloki. Możliwych układów jest sześćdziesiąt cztery.

Kamienie wyglądają dziś jasno, bo w 2001 roku konserwatorzy usunęli z nich czarny brud trzech stuleci. Mury wokół ciebie przeszły własną konserwację w 2009 roku i okazało się wtedy, że tynk był kiedyś różowy, z drobnymi śladami intensywnego błękitu. Wyobraź sobie tę salę w tych kolorach, z zimnym basenem pełnym wody: tak właśnie wyglądała.

Przystanek 2 z 5 · Parter, sala 5 (rzeźby z katedry Notre-Dame w Paryżu)

Głowy królów judzkich

Rzeźbiarze katedry Notre-Dame w Paryżu · Pierwsza połowa XIII wieku · Kamień ze śladami polichromii; głowa Cl. 22988 ma 71 cm wysokości

Na co zwrócić uwagę

  • Ślady koloru na twarzach. Głowy były delikatnie malowane i na kilku wciąż widać, co z tego zostało.
  • Brody, loki i opaski koron, wyrzeźbione z taką starannością, jakiej nikt na placu pod katedrą nie mógł nigdy zobaczyć.
  • Odtłuczone nosy i podbródki. Te zniszczenia to rewolucja, wciąż wyraźnie odciśnięta w kamieniu.
Transkrypcja (1:55)

Każda z twarzy przed tobą spoglądała kiedyś na Paryż z fasady Notre-Dame. Przez całą zachodnią fasadę katedry biegł rząd dwudziestu ośmiu koronowanych postaci, wyrzeźbionych w pierwszej połowie trzynastego wieku. Byli to królowie judzcy, przodkowie Marii Panny ze Starego Testamentu, umieszczeni tam, by pokazać, skąd pochodzili ona i jej syn.

W czasie rewolucji nikt już tak ich nie odczytywał. Ludzie zobaczyli na kościele dwudziestu ośmiu mężczyzn w koronach, wzięli ich za królów Francji i strącili. Posągom odrąbano głowy, głowy zniknęły, i przez prawie dwa stulecia wszyscy zakładali, że rozbito je w gruz.

Aż w 1977 roku robotnicy budowlani, pracujący na dziedzińcu miejskiego pałacyku w dziewiątej dzielnicy, hôtel Moreau przy rue de la Chaussée-d'Antin, natrafili na rzeźbiony kamień. Z ziemi wydobyto około czterystu fragmentów Notre-Dame, a wśród nich dwudziestu jeden królów. Zakopał je tam, jak się wydaje, Jean-Baptiste Lakanal, którego brat Joseph kazał zbudować ten dom. Muzeum nazywa to znalezisko jednym z najważniejszych odkryć archeologicznych w Paryżu dwudziestego wieku. Bank, do którego należał dom, Banque française du commerce extérieur, przekazał głowy muzeum w 1980 roku, a rok później dostały własną salę.

Przyjrzyj się teraz z bliska. Rzeźba jest staranna wszędzie: w lokach bród, w powiekach, w opaskach koron. A przecież te twarze stały na fasadzie tak wysoko, że z ulicy nie dało się dostrzec żadnego z tych szczegółów. Rzeźbiarze i tak się postarali. Poszukaj też koloru. Głowy były malowane, a na kilku ślady farby wciąż są widoczne.

Zniszczenia to druga połowa tej historii. Brakujące nosy, odłupane podbródki, starte policzki: to zrobiła z nimi rewolucja, i to też jest dziś częścią tego, czym są.

To, na co patrzysz, to trzynastowieczna twarz Notre-Dame, na wysokości twoich oczu. Średniowieczni paryżanie, przechodzący przez plac przed katedrą, nigdy nie stali tak blisko niej.

Przystanek 3 z 5 · Parter, sala 5 (rzeźby z katedry Notre-Dame w Paryżu)

Adam

Prawdopodobnie Pierre de Montreuil lub warsztat pod jego kierunkiem · Około 1260 · Wapień paryski ze śladami polichromii, 200 cm wysokości

Na co zwrócić uwagę

  • Uniesiona prawa dłoń. To ostrzeżenie, skierowane do duchownych, którzy przechodzili pod nim w drodze do pałacu biskupiego.
  • Postawa: ciężar na jednej nodze, biodro wysunięte, druga dłoń opuszczona przed liść figowy. To poza Wenus wstydliwej z antycznej rzeźby greckiej.
  • Włosy, ciasne, skręcone loki. To jedyna jego część, która w całości należy do trzynastowiecznego Paryża.
  • Liść figowy, na którym przetrwały ostatnie ślady farby, pokrywającej niegdyś całą postać.
Transkrypcja (2:17)

W tej samej sali co królowie stoi wysoka biała postać, i pierwsze, co rzuca się w oczy, to to, że jest naga. W średniowieczu akt był rzadkością, choć nie czymś niespotykanym, a nagi mężczyzna mierzący dwa metry, wykuty w paryskim wapieniu, nie był czymś, co gotyccy rzeźbiarze robili często.

To Adam, i podobnie jak królowie pochodzi z Notre-Dame, choć z wnętrza budowli. Stał na wewnętrznej ścianie południowego ramienia transeptu, obok portalu, i miał partnerkę: Ewę po drugiej stronie drzwi, dziś zaginioną. Nad nimi, na szczycie wimpergi, zasiadał Chrystus Sądu Ostatecznego. Posąg powstał około 1260 roku, kiedy budową południowego transeptu kierował architekt Pierre de Montreuil. Muzeum uważa, że Adam może być dziełem jego własnej ręki, a na pewno powstał pod jego kierunkiem. Wskazówką są liście figowe: ich ostra, żywa rzeźba odpowiada liściom na innym jego dziele w tym muzeum, portalu kaplicy Matki Boskiej z Saint-Germain-des-Prés.

Spójrz na jego uniesioną dłoń. To ostrzeżenie. Księża, którzy wracali przez te drzwi do pałacu biskupiego, przechodzili tuż pod nim, a Adam, pierwszy grzesznik, wskazuje im swój upadek i Chrystusa nad sobą, który ten upadek odkupił.

Teraz zobacz, jak stoi. Ciężar ciała spoczywa na jednej nodze, druga jest swobodna, biodro wysuwa się w bok, a lewa dłoń opada przed liść figowy. Ta poza jest antyczna. To poza Afrodyty z Knidos Praksytelesa, wstydliwej Wenus rzeźby greckiej, i to tłumaczy, dlaczego ciało tego Adama wygina się w sposób niemal kobiecy. Twarz też ma w sobie coś klasycznego. Tylko włosy, te ciasne, skręcone loki, to czysty trzynastowieczny Paryż. Czy rzeźbiarz widział antyczny posąg, czy znał go tylko z rysunków w szkicowniku, nikt nie potrafi powiedzieć.

Nie zawsze był biały. Cała postać była pomalowana, i trochę farby przetrwało, przede wszystkim na liściu figowym. Po rewolucji zdjęto go i wystawiono w Musée des Monuments français. Kiedy to muzeum zamknięto w 1816 roku, trafił do składu kamieni w Saint-Denis razem z innymi rzeźbami, których budynki przestały istnieć, i dopiero w 1887 roku wysłano go do Cluny. Od tamtej pory dwukrotnie gruntownie go restaurowano, w 1888 roku i ponownie pod koniec lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku. Ostrzegawcza dłoń jest uniesiona od ponad siedmiuset pięćdziesięciu lat.

Przystanek 4 z 5 · Pierwsze piętro, sala 12 (sztuka Europy Północnej w XIV wieku)

Skarb z Colmaru

Różni złotnicy; obrączka ślubna prawdopodobnie włoska · XIII wiek – pierwsza połowa XIV wieku · Złoto, srebro, emalia i kamienie szlachetne: ponad 300 monet i około pięćdziesięciu klejnotów. Obrączka ślubna ma 3,5 cm wysokości

Na co zwrócić uwagę

  • Obrączka ślubna z maleńkim sześciobocznym budynkiem na szczycie: arkady ze złotego filigranu i emaliowany piramidalny dach z hebrajskimi słowami mazel tow, czyli powodzenia.
  • Mały klejnot w kształcie klucza, nigdy nieukończony. Wciąż tkwi w nim stożek metalu z odlewania.
  • Plakietki pasa z napisami AMOR, LIEB, HAIL i ANCH. Ostatni może oznaczać Annchen, czyli Aneczkę, kobietę, dla której pas zrobiono.
  • Brosza w kształcie czteroliścia, wysadzana szafirami, rubinami, granatami i perłami, „bukiet kamieni”, jakie jubilerzy uwielbiali w trzynastym i czternastym wieku.
Transkrypcja (2:09)

Te przedmioty są maleńkie: pierścień wysoki na trzy i pół centymetra, klucz krótszy niż pięć centymetrów, a przez pięć stuleci były ukryte w murze.

W 1863 roku robotnicy pracujący przy domu w dawnej dzielnicy żydowskiej Colmaru, w Alzacji, rozkuli mur i znaleźli skarb: ponad trzysta monet i około pięćdziesięciu klejnotów i wyrobów złotniczych, z trzynastego wieku, a w większości z pierwszej połowy czternastego. Część przedmiotów znalazcy prawdopodobnie sprzedali, zanim ktokolwiek je spisał. Większość tego, co przetrwało, muzeum kupiło w 1923 roku.

Dlaczego skarb był w murze, to mroczna część tej historii. Między 1347 a 1352 rokiem przez Europę przetoczyła się czarna śmierć, winą obarczono Żydów, i fala za falą spadały na nich prześladowania. Skarb najpewniej należał do żydowskiej rodziny z Colmaru. Może musieli w pośpiechu opuścić dom. Nigdy nie wrócili po to, co ukryli.

Znajdź pierścień z maleńkim budynkiem na szczycie. To żydowska obrączka ślubna, jedna z najstarszych znanych, wykonana prawdopodobnie we Włoszech około 1300 roku. Podczas ceremonii pan młody dawał ją pannie młodej, a ona nosiła ją tylko tego jednego dnia. Budyneczek ma sześć ścian, arkady ze złotego filigranu i piramidalny dach z emalii, i oznacza dwie rzeczy naraz: nowy dom pary i zburzoną Świątynię Jerozolimską. Na dachu hebrajskie litery układają się w słowa mazel tow, czyli powodzenia.

W skarbie jest też mały kluczyk. W szabat żydowskim kobietom idącym do synagogi nie wolno było nosić ciężkich rzeczy, więc zamykały kosztowności w skrzyniach, klucze chowały w szkatułce, a kluczyk od tej szkatułki nosiły jako klejnot. Ten jest prawdopodobnie najstarszym zachowanym egzemplarzem i nigdy go nie ukończono. Wciąż ma stożek metalu, który został po odlewaniu, a szorstkich krawędzi nigdy nie spiłowano.

I wreszcie pas, rząd małych emaliowanych plakietek, które kiedyś były naszyte na jedwabną wstęgę. Widnieją na nich słowa AMOR i LIEB, oba znaczą miłość, potem HAIL, czyli zdrowie, i ANCH, co może oznaczać Annchen, czyli Aneczkę. Był to zapewne podarunek z miłości, może prezent ślubny. Jej imię, jeśli to rzeczywiście jej imię, przetrwało w czterech literach na pasie.

Przystanek 5 z 5 · Pierwsze piętro, sala 20 (Dama z jednorożcem)

Dama z jednorożcem

Projekt: paryski malarz Jean d'Ypres; tkacze nieznani · Około 1500 · Sześć tapiserii, wełna i jedwab; À mon seul désir 377 × 473 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Lustro na tapiserii Wzrok. Jednorożec się w nim przegląda, ale profil, który się w nim odbija, nie należy do jednorożca.
  • Młody jednorożec, któremu róg jeszcze nie wyrósł, wśród zwierząt na czerwonym tle Smaku.
  • Litery A i I po obu stronach słów mon seul désir na namiocie. Mogą to być inicjały Antoine'a Le Viste'a i jego żony Jacqueline.
  • Niebieskie liście. Utkano je na zielono, a na przedniej stronie żółć z barwnika wyblakła; na odwrocie tapiserii zielenie przetrwały.
Transkrypcja (3:01)

Wokół tej sali wisi sześć tapiserii, wszystkie na tym samym czerwonym tle. Na każdej młoda kobieta stoi na niebieskiej wyspie pełnej kwiatów, z lwem po jednej stronie i jednorożcem po drugiej, a wokół nich, porozrzucane po czerwieni, są króliki, lisy, jagnięta, ptaki i małpy. Zaprojektowano je w Paryżu około 1500 roku i są najsłynniejszą rzeczą, jaką posiada to muzeum.

Pięć z nich to pięć zmysłów. Muzeum odczytuje je w kolejności, w jakiej średniowieczni autorzy szeregowali zmysły, od najbardziej cielesnego do najbardziej duchowego. Dotyk: w jednej ręce trzyma sztandar, a drugą ledwie muska róg jednorożca. Smak: bierze słodycz z misy, by nakarmić papugę siedzącą na jej dłoni w rękawiczce, a u jej stóp coś je małpka. Węch: plecie wianek z goździków, a za nią małpka przykłada różę do nosa. Słuch: gra na małych organach, a służąca porusza miech. Wzrok: jednorożec złożył przednie nogi na jej kolanach i wpatruje się w lustro, które ona trzyma. Przyjrzyj się temu lustru. Twarz, która się w nim odbija, nie jest twarzą jednorożca.

Potem szósta, ta, której zagadki nikt nie zdołał rozstrzygnąć. Dama stoi przed niebieskim namiotem. U góry wplecione są słowa mon seul désir, moje jedyne pragnienie, z literą A po jednej stronie i literą I po drugiej. Służąca podaje otwartą szkatułkę, a dłonie damy są przy naszyjniku. Wyjmuje go czy odkłada? Według jednego odczytania to szósty zmysł, serce, najbliższe duszy. Inne odczytanie widzi w całym cyklu opowieść o miłości dworskiej, w ogrodzie pełnym roślin i zwierząt, które do niej nawiązują. Litery mogą być inicjałami Antoine'a Le Viste'a i jego żony Jacqueline.

Herb Le Viste'ów jest na każdym sztandarze: czerwony, z niebieskim skośnym pasem i trzema srebrnymi półksiężycami. Rodzina szybko wspięła się po szczeblach paryskich sądów i chciała, żeby wszyscy to widzieli. Zleceniodawcą był albo Jean Le Viste, czwarty tego imienia, zmarły w 1500 roku, albo jego młodszy krewny, Antoine. Postacie narysował malarz Jean d'Ypres, który iluminował też księgi dla królowej Anny Bretońskiej. Gdzie je utkano, nikt nie wie. Bruksela, Tournai i sam Paryż wchodzą w grę.

Niewiele brakowało, a by przepadły. Pierwsza wzmianka o nich pochodzi z 1814 roku, z zamku Boussac w departamencie Creuse. W 1841 roku Prosper Mérimée, inspektor zabytków historycznych, zgłosił ich istnienie i niepokoił się o ich los, a George Sand pisała o osobliwych, zagadkowych tapiseriach. W 1853 roku opisano trzy z nich, leżące zwinięte w kącie ratusza w Boussac, z brzegami zżeranymi przez szczury i wilgoć. Dopiero w 1882 roku miasto sprzedało cykl państwu, za 25 500 franków. Dużą część zniszczonego dolnego brzegu przetkano od nowa w ciągu następnych dziesięciu lat. Jeden z konserwatorów się poddał, pokonany przez coś, co nazwał niemożliwą czerwienią.

Zanim wyjdziesz, spójrz na liście. Niektóre są niebieskie. Utkano je na zielono, a na przedniej stronie tapiserii żółć w tej zieleni wyblakła. Na odwrocie, którego prawie nikt nie ogląda, zielenie wciąż są zielone.

Niezależny przewodnik · Chiaro

Skieruj Chiaro na wszystko w Muzeum Cluny.

Te pięć to dopiero początek; w dwudziestu dwóch salach czeka znacznie więcej. Sfotografuj emalię z Limoges, kwaterę witrażu z Sainte-Chapelle albo rzeźbioną stallę, a aplikacja powie ci, z jakiego kościoła czy opactwa pochodzi, a potem odpowie na kolejne pytanie, które zadasz na głos.

Dlaczego Cernunnos ma poroże?Kto zakopał głowy królów?Co znaczy mon seul désir?

Przed wizytą

01

Dojazd

28 rue Du Sommerard, 75005 Paryż, w Dzielnicy Łacińskiej. To wejście dla zwiedzających; 6 place Paul Painlevé, adres widoczny też na pismach muzeum, to adres administracyjny.

Stacja metra Cluny–La Sorbonne na linii 10 nosi nazwę muzeum. Blisko są też Saint-Michel na linii 4 i Odéon, a pociągi RER B i C zatrzymują się na stacji Saint-Michel–Notre-Dame. W okolicy kursują autobusy 21, 27, 38, 47, 63, 86 i 87.

02

Bilety

  • Dniem zamknięcia jest poniedziałek, a do tego trzy święta w roku: Boże Narodzenie, Nowy Rok i 1 maja. Poza tym sale otwierają się o 9:30 i zamykają o 18:15, ale kasa kończy pracę o 17:30, więc nie zostawiaj wizyty na ostatnią chwilę. 24 i 31 grudnia wszystko zamyka się wcześniej, o 17:00.
  • W niektóre czwartkowe wieczory Cluny jest czynne do 21:00, a bilety sprzedaje do 20:30. Daty tych wieczorów są na musee-moyenage.fr.
  • W pierwszą niedzielę każdego miesiąca nikt nie płaci. Osoby poniżej 18 lat nie płacą nigdy, podobnie jak osoby w wieku od 18 do 25 lat, które mają obywatelstwo kraju UE albo mieszkają w UE od ponad trzech miesięcy, po okazaniu dokumentu. Wszyscy pozostali kupują bilet; aktualne ceny są na musee-moyenage.fr.
  • Podróżuj z lekkim bagażem: plecaki i walizki, także te kabinowe, są zawracane przy wejściu. Wpuszczane są tylko małe torby, nie większe niż 40 × 30 × 40 cm, noszone w ręku albo z przodu.
  • Zdjęcia do użytku prywatnego są dozwolone, ale bez lampy błyskowej, statywu i kijka do selfie.
Oficjalne bilety →
03

Oficjalny audioprzewodnik

Własnym przewodnikiem Cluny jest cyfrowy towarzysz zwiedzania wypożyczany w recepcji, z trasą po arcydziełach, zwiedzaniem tematycznym i trasami rodzinnymi po francusku, we francuskim języku migowym, po angielsku i po hiszpańsku. Kosztuje 4 euro, w taryfie ulgowej 2 euro, a na czas wypożyczenia zostawiasz dokument tożsamości. Wolisz nie zostawiać dowodu w recepcji? Pięć nagrań powyżej wymaga tylko twojego telefonu i słuchawek.

Oficjalna strona →

Pytania

Czy jest bezpłatny audioprzewodnik po Muzeum Cluny?

Tak: pięć nagrań na tej stronie, od rzymskich term po tapiserie z jednorożcem. Odtwarzają się w przeglądarce twojego telefonu, pod każdym jest tekst, i nie trzeba niczego instalować. W pozostałej części budynku skieruj aparat na dowolny obiekt, a Chiaro poda ci jego nazwę i opowie jego historię.

Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Muzeum Cluny?

Cyfrowy towarzysz zwiedzania kosztuje 4 euro, w taryfie ulgowej 2 euro. Wypożycza się go w recepcji za okazaniem dokumentu tożsamości, a dostępny jest po francusku, we francuskim języku migowym, po angielsku i po hiszpańsku.

Gdzie w Muzeum Cluny jest Dama z jednorożcem?

Na górze, w sali 20, nazwanej od tapiserii. Trasa muzeum prowadzi najpierw przez rzymskie termy i sale na parterze, więc jednorożec pojawia się pod koniec zwiedzania.

Czy Muzeum Cluny jest zamknięte w poniedziałki?

Tak, poniedziałek to co tydzień dzień zamknięcia, a muzeum jest też nieczynne w Boże Narodzenie, w Nowy Rok i 1 maja. W pozostałe dni drzwi otwierają się o 9:30 i zamykają o 18:15, a ostatnie bilety sprzedawane są o 17:30.

Ile czasu potrzeba na Muzeum Cluny?

Pięć przystanków zajmuje około godziny, z czego nagrania to mniej więcej dwanaście minut. Całe muzeum to dwadzieścia dwie sale na dwóch poziomach, obejmujące półtora tysiąca lat; na całość radzimy zarezerwować dwie do trzech godzin.

Czy Muzeum Cluny zostało ponownie otwarte po renowacji?

Tak. Po długiej renowacji, podczas której ułożono zbiory w porządku chronologicznym i dobudowano nowy budynek dla obsługi zwiedzających, muzeum otwarto ponownie 12 maja 2022 roku.

Więcej audioprzewodników

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Muzeum Cluny.