Przejdź do treści

Conciergerie · Paryż · Niezależny przewodnik

Audioprzewodnik po Conciergerie,
pięć przystanków, za darmo.

Pod 47-metrową wieżą zegarową i 1785 metrami kwadratowymi gotyckich sklepień z XIV wieku pięć nagrań odtworzysz prosto tutaj, a Chiaro wyjaśni każdy rzeźbiony kapitel lub pamiątkę z czasów rewolucji na twoim zdjęciu.

Pobierz w App Store

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z zarządcą Conciergerie.

9:41

Tour de l’Horloge i baszty nad Quai de l’Horloge

Conciergerie, Paryż

0:00 2:48
Przystanek 1 z 5

Pięć przystanków · 13 min słuchania

Pięć miejsc, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.

Zacznij na rogu boulevard du Palais i quai de l’Horloge, gdzie ten samodzielny audioprzewodnik po Conciergerie otwiera trasę przed najstarszym zegarem publicznym Paryża i średniowiecznymi basztami nad Sekwaną, jeszcze przed kontrolą bezpieczeństwa. Za kontrolą biletów zejdź czternaście stopni na średniowieczny poziom ulicy i stań pośród czterech sklepionych naw Sali Zbrojnych; przejdź wzdłuż kolumnady na zachód aż do wysokich żelaznych krat La Rue de Paris; idź dalej parterem do kaplicy więźniów oraz przebłagalnego oratorium Marii Antoniny za czarnymi zasłonami ołtarza; a na koniec wyjdź na Dziedziniec Kobiet tuż przed księgarnią i dwudziestoma stopniami z powrotem na ulicę. Słuchanie zajmuje około trzynastu minut w ramach wizyty, którą sam zabytek szacuje na sześćdziesiąt do dziewięćdziesięciu minut.

Ceny biletów, godziny otwarcia i zasady bezpieczeństwa kompleksu sądowego na tej stronie pochodzą z serwisu paris-conciergerie.fr oraz oficjalnej ulotki dla zwiedzających, natomiast daty historyczne i wymiary opierają się na tych publikacjach oraz Wikipedii. Ponieważ zabytek dzieli obwód wyspy z czynnymi paryskimi sądami, komunikaty służb ochrony i polecenia personelu na bulwarze mają zawsze pierwszeństwo przed tym, co tu napisano; jeśli coś na miejscu się zmieniło, napisz do nas, aby kolejni zwiedzający dostali zaktualizowaną wersję.

Przystanek 1 z 5 · Róg boulevard du Palais i quai de l’Horloge, na chodniku przed wejściem pod adresem 2 boulevard du Palais; ulica publiczna, przed kasami

Tour de l’Horloge i baszty nad Quai de l’Horloge

Wieża wzniesiona za Jana II Dobrego (1350–1353); mechanizm zegara Henriego de Vica (1370) i oprawa Germaina Pilona (1525–1590); baszty nadbrzeżne z czasów Ludwika IX i Filipa IV; neogotycka fasada północna od strony rzeki autorstwa Antoine’a-Marie Peyre’a (1820–1828) oraz fasada wschodnia Josepha-Louisa Duca (1802–1879) i Étienne’a-Théodore’a Dommeya · Tour Bonbec XIII wiek; Tour de César i Tour d’Argent początek XIV wieku; Tour de l’Horloge 1350–1353; zegar 1370, nowa oprawa 1585; fasada północna 1820–1828, fasada wschodnia 1847–1871 · Wapienna wieża strażnicza o wysokości 47 m z murami grubymi niemal na 1 m oraz malowaną i złoconą tarczą zegara o średnicy 1,5 m, połączona z trzema cylindrycznymi basztami nad rzeką

Na co zwrócić uwagę

  • Dwie stojące postacie dłuta Germaina Pilona po bokach tarczy zegara z 1585 roku od strony boulevard du Palais: po lewej Prawo z tablicą i berłem, po prawej Sprawiedliwość z mieczem i wagą.
  • Dwie łacińskie tablice nad i pod złoconą, promienistą tarczą: górna obiecuje Henrykowi III trzecią koronę po Polsce i Francji, dolna porównuje dwanaście równych godzin do strzeżenia prawa i sprawiedliwości.
  • Za rogiem wzdłuż Quai de l’Horloge bliźniacze stożkowe hełmy baszt Tour de César i Tour d’Argent, a za nimi zwieńczoną blankami Tour Bonbec — jedyną basztę z krenelażem nad rzeką.
  • Jak nisko leży średniowieczny parter względem dzisiejszego chodnika: kamienne nabrzeża wznoszone od 1611 roku za Ludwika XIII podniosły poziom nabrzeża wokół pałacu o kilka metrów.
Transkrypcja (2:48)

Stań na rogu, gdzie boulevard du Palais spotyka się z nadrzecznym nabrzeżem, i spójrz w górę na czworoboczną kamienną wieżę nad sobą. Wysoka na czterdzieści siedem metrów, o murach grubych niemal na metr, Tour de l’Horloge wyrosła między 1350 a 1353 rokiem na dawnym podmokłym gruncie za króla Jana Dobrego jako wieża strażnicza pałacu królewskiego. Wszystko za nią na tej zachodniej połowie Île de la Cité było ośrodkiem władzy na długo przed tym, zanim znaczenie zyskał Luwr: rzymscy namiestnicy ufortyfikowali ten cypel wyspy, frankijski król Chlodwig zmarł tu w 511 roku, a Hugon Kapet uczynił z niego swoją siedzibę po 987 roku.

Opuść wzrok niżej, na błękitno-złote obramowanie na murze od strony bulwaru. W 1370 roku Karol Piąty kazał zamontować na tej wieży pierwszy w Paryżu zegar publiczny, zbudowany przez lotaryńskiego zegarmistrza Henriego de Vica, a rok później zawiesił w latarni srebrny dzwon. Do 1418 roku paryżanie wymogli zewnętrzną tarczę, aby miasto mogło porządkować swoje sprawy w dzień i w nocy. Oprawa przed tobą pochodzi z 1585 roku i zamówił ją Henryk Trzeci u rzeźbiarza Germaina Pilona: kwadratowa tarcza o boku półtora metra, złote promienie słońca na tle królewskiego płaszcza usianego liliami, a po bokach Prawo z lewej i Sprawiedliwość z wagą z prawej strony.

Jeśli masz bystre oko, przeczytaj dwie łacińskie tablice. Górna obiecuje, że Ten, który dał Henrykowi dwie korony — polską w 1573 roku i francuską w 1574 roku — obdarzy go trzecią w niebie. Dolna głosi, że mechanizm dzielący tak sprawiedliwie dwanaście godzin uczy ludzi strzec Sprawiedliwości i chronić praw. W górnej latarni pałacowy dzwon alarmowy bił przy narodzinach i zgonach władców, a według tradycji odezwał się też dwudziestego czwartego sierpnia 1572 roku w noc świętego Bartłomieja; rewolucjoniści przetopili go w 1792 roku. Konserwatorzy wielokrotnie wracali do tarczy, ostatnio w 2012 roku, kiedy dzięki dawnym rysunkom z Bibliothèque nationale odtworzyli dokładny odcień błękitu.

Spójrz teraz na zachód wzdłuż Quai de l’Horloge. Trzy okrągłe średniowieczne baszty przecinają dziewiętnastowieczną neogotycką fasadę: najpierw bliźniacze stożkowe dachy zbudowanej na rzymskich fundamentach Tour de César oraz Tour d’Argent, w której niegdyś trzymano królewski skarbiec — obie wzniesione za Filipa Czwartego; najdalej na zachodzie stoi trzynastowieczna Tour Bonbec Ludwika Dziewiątego, jedyna z blankami, przezwana dobrym dziobem, bo mieszcząca się w niej izba tortur rozwiązywała więźniom języki. Po wielkim pożarze w 1776 roku jeden z architektów proponował zburzenie wszystkich czterech wież, dopóki jego następca Pierre Desmaisons nie ocalił sylwetki, z której zespół metalowy Gojira zagrał podczas igrzysk olimpijskich w Paryżu w 2024 roku.

Przystanek 2 z 5 · Parter, po zejściu 14 stopniami wejściowymi za kontrolą biletów: wielka czteronawowa sala sklepiona

Sala Zbrojnych (Salle des Gens d’Armes)

Zbudowana dla Filipa IV Pięknego (1285–1314) pod nadzorem jego szambelana Enguerranda de Marigny (1260–1315); sklepienia odrestaurowane przez Antoine’a-Marie Peyre’a (1770–1843) · 1302–1313; restauracja 1812–1819 · Wapienna gotycka sala o czterech nawach nakrytych sklepieniem krzyżowo-żebrowym, długa na 64 m, szeroka na 27,5 m i wysoka na 8,5 m do zworników, o powierzchni 1785 metrów kwadratowych

Na co zwrócić uwagę

  • Cztery nawy ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym wznoszące się na 8,5 metra do zworników, wsparte na trzech rzędach filarów i kolumn z rzeźbionymi liściastymi kapitelami.
  • Cztery średniowieczne kominki rozmieszczone przy ścianach, ogrzewające halę, w której codziennie jadało od tysiąca do dwóch tysięcy ludzi dworu.
  • Na ścianie północnej zachowaną płytę niemieckiego stołu z czarnego marmuru z nieistniejącej już reprezentacyjnej Grand’Salle piętro wyżej, a wzdłuż ściany południowej zamurowane zarysy średniowiecznych bliźniaczych okien.
  • W sąsiednim północno-zachodnim pawilonie kuchnie Jana Dobrego z 1353 roku: cztery narożne paleniska z kamiennymi okapami w kwadratowym wnętrzu o powierzchni 280 metrów kwadratowych.
Transkrypcja (2:40)

Zejście czternastoma stopniami przy wejściu od razu wyjaśnia to, co zwróciło twoją uwagę na zewnątrz: schodzisz na poziom średniowiecznej ulicy, pozostawiony w dole, kiedy Ludwik Trzynasty w 1611 roku podwyższył kamienne nabrzeża Sekwany. Przed tobą otwiera się największa zachowana świecka sala gotycka w Europie. Długa na sześćdziesiąt cztery metry, szeroka na dwadzieścia siedem i pół metra oraz wysoka na osiem i pół metra do zworników, zajmuje 1785 metrów kwadratowych w czterech sklepionych nawach.

Filip Czwarty, zwany Filipem Pięknym, wzniósł ją między 1302 a 1313 rokiem rękami swojego szambelana Enguerranda de Marigny, powiększając trzykrotnie powierzchnię pałacu na potrzeby scentralizowanego państwa. W Zielone Świątki 1313 roku ukończony pałac uroczyście otwarto w obecności Filipa, króla Nawarry i króla Anglii Edwarda Drugiego. Dwa lata później Filip nie żył, a sam Marigny siedział zamknięty w pałacu, który zbudował, oskarżony o korupcję za Ludwika Dziesiątego, zanim zawisł na szubienicy.

Żaden król tu na dole nie jadał. Ta kondygnacja była maszynownią dworu: od tysiąca do dwóch tysięcy żołnierzy, pisarzy, urzędników i służących jadło, naradzało się, a czasem spało pod tymi sklepieniami, ogrzewanymi przez cztery potężne kominki. Wzdłuż południowej ściany wciąż dostrzeżesz zarysy wysokich bliźniaczych okien gotyckich, zamurowanych w siedemnastym wieku, gdy na zewnątrz dobudowano nową galerię.

Królewski ceremoniał rozgrywał się dokładnie nad twoją głową w nieistniejącej już Grand’Salle, dwunawowej sali tych samych rozmiarów, obstawionej malowanymi drewnianymi posągami wszystkich królów Francji. Poszukaj tu na dole, na ścianie północnej, ciemnej wypolerowanej płyty: to ostatni fragment wielkiego niemieckiego stołu z czarnego marmuru, przy którym królowie wyprawiali na górze uczty i składali przysięgi. Tamta górna sala spłonęła w marcu 1618 roku. Kiedy Salomon de Brosse odbudował ją w 1622 roku, popełnił błąd konstrukcyjny i ustawił nowe kolumny mimośrodowo względem filarów Filipa Czwartego poniżej. Dwa stulecia później sklepienia zaczęły osiadać, zmuszając Antoine’a-Marie Peyre’a do wywiezienia więziennego gruzu i odrestaurowania hali między 1812 a 1819 rokiem.

Zanim pójdziesz na zachód, zajrzyj do kwadratowego pawilonu przy północno-zachodnim narożniku: to kuchnie Jana Dobrego z około 1353 roku, liczące 280 metrów kwadratowych z czterema narożnymi kominkami i zaopatrywane prosto z łodzi na Sekwanie. Szóstego stycznia 1378 roku oba piętra kuchni pracowały razem na ucztę Trzech Króli wydaną przez Karola Piątego na cześć cesarza Karola Czwartego, wysyłając na górę trzydzieści dań dla ośmiuset rycerzy francuskich i niemieckich.

Przystanek 3 z 5 · Zachodni kraniec Sali Zbrojnych, naprzeciw podwyższonej posadzki i sięgającej sklepienia żelaznej kraty prowadzącej do rewolucyjnego więzienia

La Rue de Paris na zachodnim krańcu sali

Czternastowieczni murarze pałacowi za Filipa IV; przęsło wydzielone i okratowane jako korytarz więzienny po opuszczeniu pałacu przez Karola V (od lat 1364–1381) · Sala wzniesiona w latach 1302–1313; zachodnie przęsło podwyższone i okratowane pod koniec XIV wieku · Podwyższone wapienne przęsło zamknięte wysoką kutą kratą w poprzek zachodniego końca sklepionej sali o szerokości 27,5 m i wysokości 8,5 m

Na co zwrócić uwagę

  • Wysoką kutą kratę wypełniającą ostrołuk gotycki na zachodnim końcu sali i odcinającą podwyższone piąte przęsło prowadzące do więzienia męskiego.
  • Wyraźny uskok poziomu posadzki za prętami: La Rue de Paris leży wyżej niż średniowieczna sala, w której stoisz.
  • Wmurowaną w kamienną ścianę tuż pod żelazną kratą płaskorzeźbę z głową Meduzy ujętą w dwa przelewające się rogi obfitości.
Transkrypcja (2:53)

Zatrzymaj się na zachodnim krańcu kolumnady, gdzie gotycka hala napotyka ścianę kutych żelaznych prętów sięgających aż w sam szczyt łuku. Za tą kratą kamienna posadzka leży wyżej niż płyty pod twoimi butami. To odcięte przęsło jest miejscem, w którym pałac królewski zamienił się w więzienie.

Przełom nastąpił w 1358 roku. Podczas wojny stuletniej paryscy kupcy pod wodzą Étienne’a Marcela wtargnęli do pałacu i zamordowali dwóch królewskich marszałków na oczach nastoletniego delfina, opryskując krwią jego szaty. Koronowany później jako Karol Piąty, nigdy więcej nie zaufał już wyspie. Przeniósł dwór do Hôtel Saint-Pol, Luwru i Vincennes, na piętrze zostawił sądy Parlamentu, a dolny pałac oddał królewskiemu zarządcy obdarzonemu władzą sądowniczą — konsjerżowi. Urząd ten stworzył Filip August; w piętnastym wieku dochody z niego czerpała nawet królowa Izabela Bawarska. Od lat osiemdziesiątych XIV wieku na parterze mnożyły się cele, a zachodnie przęsło przed tobą podwyższono i zamknięto kratą jako bezpieczne wejście do nich.

Więźniowie nadali temu przejściu posępnie żartobliwą nazwę: La Rue de Paris, od Monsieur de Paris, tradycyjnego tytułu miejskiego kata, który tędy przychodził po skazańców. Za dawnej monarchii pod tymi sklepieniami przeszli zabójca Henryka Czwartego Ravaillac, trucicielka Brinvilliers, rozbójnik Cartouche oraz niedoszły królobójca Ludwika Piętnastego Damiens.

Następnie w marcu 1793 roku Konwent Narodowy ulokował na górze, w dawnej Grand’Chambre przemianowanej na Salę Wolności, Trybunał Rewolucyjny, a oskarżyciel publiczny Fouquier-Tinville urzędował między basztami Cezara i Srebrną. Danton wezwał deputowanych, by byli straszni, ażeby lud nie musiał takim być. Tu na dole o warunkach oczekiwania nadal decydowały pieniądze. Nędzarze, zwani pailleux, spali na przegniłej słomie pełnej szczurów, podczas gdy pistoliers płacili dwadzieścia siedem liwrów i dwanaście su, później piętnaście liwrów, za łóżko. Ponieważ szybkie egzekucje już po kilku dniach zwalniały to samo posłanie dla kolejnego płacącego więźnia, jeden z pamiętnikarzy nazwał Conciergerie najbardziej dochodową umeblowaną stancją w Paryżu.

Za kratą biegł ciemny Korytarz Więźniów, mijający księgę pisarza, kancelarię dozorcy oraz Izbę Ostatniej Toalety, gdzie skazańcom odbierano rzeczy osobiste, rozcinano kołnierze koszul i strzyżono włosy na karku przed wejściem na wozy na dziedzińcu Cour du Mai. Między 1793 a 1795 rokiem przeszło tędy ponad cztery tysiące oskarżonych. W pierwszym roku działania Trybunału niemal połowa wyszła uniewinniona, zanim ustawa z dziesiątego czerwca 1794 roku zniosła świadków i obrońców; w całym okresie skazano około dwóch trzecich podsądnych, tamtego lata wysyłano na gilotynę średnio trzydzieści osiem osób dziennie, a łącznie wykonano 2780 wyroków śmierci — na końcu na samym Fouquier-Tinville’u po dziewięciu miesiącach w jego własnych celach.

Przystanek 4 z 5 · Parter rewolucyjnego więzienia, za Korytarzem Więźniów: stań w kaplicy więźniów naprzeciw ołtarza i przesłoniętego czarną kotarą przejścia za nim

Chapelle des Girondins i Kaplica Przebłagalna Marii Antoniny

Kaplica więźniów odbudowana po 1776 roku przez Josepha-Abela Couture’a (1728–1789) i Pierre’a Desmaisonsa (1711–1795); kaplica przebłagalna wzniesiona w 1816 roku przez Antoine’a-Marie Peyre’a (1770–1843) dla Ludwika XVIII · Kaplica więźniów odbudowana po pożarze z 1776 roku; kaplica przebłagalna wzniesiona w 1816 roku · Sklepiona wapienna kaplica więzienna z marmurowym ołtarzem z XVIII wieku i okratowaną emporą, otwarta za czarnymi zasłonami na przebłagalne oratorium z 1816 roku w obrębie dawnego założenia pałacowego o wymiarach 130 m na 110 m

Na co zwrócić uwagę

  • Wysoko w ścianach zewnętrznej kaplicy więźniów okratowane półkoliste okna górnej galerii, z której więźniarki słuchały mszy zza żelaznych prętów.
  • Nad marmurowym ołtarzem z XVIII wieku i jego sześcioma świecznikami czarny baldachim żałobny haftowany w ukoronowane tarcze królewskie i skrzyżowane palmy męczeństwa.
  • Przez rozchylone czarne zasłony za ołtarzem Kaplicę Przebłagalną Peyre’a z 1816 roku: ściany ze sztucznego czarnego marmuru usiane srebrnymi łzami, witraż z monogramem i marmurowy pomnik z wykutym Testamentem królowej.
Transkrypcja (2:28)

Wejdź do białej sklepionej kaplicy i spójrz najpierw wysoko na boki, na półkoliste okna przecięte żelaznymi prętami. Pierre Desmaisons odbudował tę kaplicę więźniów po pożarze pałacu ze stycznia 1776 roku na planie dwunastowiecznego królewskiego oratorium Ludwika Siódmego, a zza tych górnych krat więźniarki słuchały mszy oddzielone od mężczyzn na dole.

Stoisz w samym środku dziewiętnastowiecznego sporu o pamięć. W dobie Terroru przepełnienie zamieniło tę kaplicę we wspólną celę, a późniejsza republikańska legenda głosiła, że dwudziestu jeden deputowanych żyrondystów wyprawiło tu ostatnią ucztę dwudziestego dziewiątego października 1793 roku, skąd wzięła się nazwa Chapelle des Girondins. Lecz na wprost, za osiemnastowiecznym marmurowym ołtarzem, sześcioma świecznikami i czarnymi żałobnymi kotarami z królewskimi herbami, otwiera się odpowiedź monarchii Burbonów: Kaplica Przebłagalna Marii Antoniny.

Przywieziona samotnie z twierdzy Temple nocą z pierwszego na drugiego sierpnia 1793 roku, zdetronizowana królowa spędziła w Conciergerie siedemdziesiąt sześć dni, pilnowana nieustannie przez dwóch żandarmów za parawanem i pozbawiona pióra oraz papieru. Dwudziestego ósmego sierpnia kawaler de Rougeville wślizgnął się do jej pierwszej celi z komisarzem policji Michonisem i upuścił dwa goździki kryjące zwinięte karteczki z ofertą ludzi i pieniędzy. Królowa wykłuła odpowiedź szpilką na papierze, a pięć dni później minęła dwie furtki i dotarła niemal do bramy dziedzińca, zanim przekupiony strażnik spanikował i zawrócił ją do środka. Po fiasku tego Spisku Goździkowego dozorcy przenieśli ją tutaj, do ciaśniejszej drugiej celi, na jej ostatnie czterdzieści cztery dni.

Jej proces rozpoczął się na górze czternastego października 1793 roku przed czterdziestoma jeden świadkami, a dwóm obrońcom dano niespełna dobę na przygotowanie. Oskarżona o kazirodztwo z małym synem, odwróciła się i wezwała na świadków wszystkie matki na sali sądowej. Skazana o czwartej nad ranem szesnastego października po dwudziestu godzinach nieprzerwanych obrad, napisała pożegnalny list do szwagierki Madame Élisabeth i pojechała otwartym wozem na Place de la Révolution.

Dziewięć miesięcy później, dwudziestego siódmego lipca 1794 roku, ranny Maximilien Robespierre spędził ostatnie godziny w sąsiedniej izbie chorych, zanim trafił pod to samo ostrze. W 1816 roku król Ludwik Osiemnasty polecił architektowi Antoine’owi-Marie Peyre’owi połączyć oba pomieszczenia w to mroczne sanktuarium: ściany ze sztucznego czarnego marmuru malowane w srebrne łzy, witraż z monogramem i marmurowy ołtarz w miejscu jej dawnego łóżka, z wykutym ostatnim listem.

Przystanek 5 z 5 · Parter, na otwartym dziedzińcu na końcu trasy rewolucyjnej, tuż przed księgarnią i wyjściem

Dziedziniec Kobiet (Cour des Femmes)

Odbudowany po pożarze z 1776 roku przez Josepha-Abela Couture’a (1728–1789) i Pierre’a Desmaisonsa (1711–1795) w miejscu średniowiecznego ogrodu królewskiego · Koniec lat 70. i lata 80. XVIII wieku, układ niezmieniony od czasów rewolucji · Otwarty wapienny dziedziniec więzienny otoczony dwiema kondygnacjami okratowanych cel nad arkadami parteru, zagłębiony kilka metrów poniżej podwyższonych nabrzeży w obrębie dawnego pałacu o wymiarach 130 m na 110 m

Na co zwrócić uwagę

  • Rząd długich żelaznych kolców sterczących poziomo z gzymsu nad arkadami parteru i rzucających na wapienny mur drugi rząd krat z cienia.
  • Kamienną studnię do prania i kamienny stół na dziedzińcu, zachowane z lat 90. XVIII wieku, przy których więźniarki prały bieliznę i jadły posiłki.
  • W północno-wschodnim narożniku ogrodzony żelazną kratą trójkątny zakątek (Coin des Douze), gdzie więźniowie i więźniarki rozmawiali przez pręty.
  • Żelazny dzwon zawieszony na wsporniku obok środkowego łuku parteru, obwieszczający otwieranie i zamykanie cel.
Transkrypcja (2:23)

Wyjdź pod gołe niebo i zobacz, jak więzienie nadal zamyka się nad tobą nawet bez dachu. Wzdłuż gzymsu nad oknami cel pierwszego piętra z kamienia sterczy poziomo rząd długich żelaznych kolców, rzucając na wapień drugi zestaw krat z cienia. W miejscu, w którym stoisz, rozciągał się niegdyś ogród obok średniowiecznych komnat królewskich; odbudowany po pożarze z 1776 roku Dziedziniec Kobiet zachował swój rewolucyjny układ niemal bez zmian.

Rozejrzyj się po arkadach parteru. Pierwsza cela Marii Antoniny wychodziła na to podwórze wąskim oknem, zanim Spisek Goździkowy wymusił przeniesienie jej w głąb gmachu. Jeszcze zanim powstał Trybunał, te płyty widziały masakry wrześniowe z drugiego i trzeciego września 1792 roku, kiedy uzbrojeni bojownicy szturmowali paryskie więzienia i zabili 378 spośród 488 więźniów Conciergerie, wielu właśnie tutaj; oszczędzono siedemdziesiąt cztery kobiety, a śmierć poniosła jedna — Marie Gredeler.

Gdy w czasach Terroru rano otwierano cele, ten niewielki prostokąt stawał się całym światem społecznym więzienia kobiecego. Uboższe osadzone zamykano na wilgotnym parterze, podczas gdy zamożniejsze wynajmowały przewiewniejsze pokoje na górze, ale za dnia wszystkie spotykały się wokół tego samego osiemnastowiecznego kamiennego stołu i szorowały bieliznę przy kamiennej studni, która stoi tu do dziś. Niektóre pisały listy albo płaciły współwięźniom za naszkicowanie ostatniego portretu. Pomyśl, jakie umysły przeszły po tym bruku w ciągu jednego roku: Olympe de Gouges, autorka Deklaracji praw kobiety; Charlotte Corday, spokojna w dniach po zasztyletowaniu Marata; Manon Roland, polityczny głos żyrondystów; dawna faworyta Ludwika Piętnastego Madame du Barry; oraz siostra Ludwika Szesnastego Madame Élisabeth.

Zerknij w północno-wschodni róg, gdzie żelazna krata odcina mały trójkąt zwany Kątem Dwunastu. Ten skrawek należał do części męskiej, pozwalając małżeństwom i rodzinom rozmawiać przez pręty oraz mieszcząc grupy dwunastu skazańców przed wyjściem do dwunastoosobowych wozów na Cour du Mai. W samej Conciergerie nie wykonano ani jednej egzekucji.

Życie więzienne nie skończyło się wraz z Robespierre’em. Marszałek Ney w 1815 roku, przyszły cesarz Napoleon Trzeci w 1840 roku i anarchista Ravachol w 1892 roku siedzieli w tutejszych celach, i chociaż Francja wpisała budynek do rejestru zabytków w 1862 roku, ostatni więźniowie opuścili go dopiero w 1934 roku.

Niezależny przewodnik · Chiaro

Skieruj Chiaro na każdy szczegół Conciergerie.

Tych pięć przystanków pomija dziesiątki detali po drodze: walczące bestie wykute na średniowiecznych kapitelach kolumn, kamienne okapy czterech narożnych palenisk Jana Dobrego, łacińskie sentencje wysoko nad bulwarem i pamiątki z czasów rewolucji w gablotach. Zrób zdjęcie kapitelu, inskrypcji albo przedmiotu za szybą, a Chiaro rozpozna jego twórcę i wyjaśni, jak łączy on pałac Kapetyngów z więzieniem Trybunału — gotowe na dalsze pytania aż po Dziedziniec Kobiet.

Skąd nazwa przęsła Rue de Paris?Co działo się w kuchniach z 1353 roku?Czy w więzieniu kogoś zgilotynowano?

Przed wizytą

01

Dojazd

2, boulevard du Palais, 75001 Paryż, na północno-wschodnim skraju Pałacu Sprawiedliwości na wyspie Île de la Cité, między Tour de l’Horloge a dwiema okrągłymi basztami nad Sekwaną.

Metro linii 4 do stacji Cité albo linii 1, 7, 11 i 14 do Châtelet. Kolej RER linii B i C zatrzymuje się na stacji Saint-Michel. Autobusy linii 21, 24, 27, 38, 58, 81, 85 i 96 obsługują wyspę oraz sąsiednie nabrzeża.

02

Bilety i wstęp

  • Normalny bilet dla dorosłych kosztuje 13 euro na całą otwartą trasę (od 4 listopada z powodu wykopalisk archeologicznych zamknięta pozostaje Salle des Gardes). Rezerwacja z wyprzedzeniem jest zalecana, choć nieobowiązkowa, a kupionych biletów nie można wymienić ani zwrócić. Bilet łączony z sąsiednią Sainte-Chapelle kosztuje 23 euro dla obywateli EOG lub osób przebywających tam legalnie powyżej czterech miesięcy oraz 30 euro dla podróżnych spoza EOG; sprzedaje go online strona Sainte-Chapelle, przy czym wybrana godzina dotyczy wyłącznie kaplicy, a Conciergerie możesz zwiedzić wcześniej lub później.
  • Bezpłatny wstęp przysługuje osobom poniżej 18 lat, obywatelom UE w wieku od 18 do 25 lat oraz legalnym pozaeuropejskim mieszkańcom Francji w tym przedziale wiekowym, osobie z niepełnosprawnością wraz z jednym dorosłym opiekunem (z pierwszeństwem wejścia w recepcji), a także każdemu zwiedzającemu bez rezerwacji w pierwszą niedzielę stycznia, lutego, marca i listopada.
  • Zabytek jest otwarty codziennie od 1 stycznia do 31 grudnia w godzinach od 9:30 do 18:00; ostatni zwiedzający wchodzą o 17:30, tablety Histopad wydawane są do 16:15, a jedyne dni zamknięcia w roku to 1 maja i 25 grudnia.
  • Wspólny obwód z Pałacem Sprawiedliwości oznacza kontrolę Vigipirate oraz sporadyczne kontrole dokumentów przez policję w okolicy: duże torby, kaski motocyklowe, hulajnogi, deskorolki, rolki, aerozole, szklane pojemniki, nożyczki i ostre ostrza nie są wpuszczane, wózki dziecięce muszą składać się tak, by zmieścić się w tunelu rentgenowskim, zwierzęta poza psami przewodnikami i asystującymi mają zakaz wstępu, a na miejscu nie ma szatni. Pełny dostęp bezstopniowy jest niemożliwy — wejście prowadzi 14 stopni w dół (z pochylnią), a wyjście 20 stopni w górę, do czego dochodzi po 15 stopni w obie strony w górnej części rewolucyjnej — jednak ochrona dysponuje dwoma wózkami inwalidzkimi do wypożyczenia.
Oficjalne bilety →
03

Oficjalny audioprzewodnik

W cenę biletu wliczony jest własny tablet rzeczywistości rozszerzonej Histopad w sześciu językach, wydawany przy wejściu do godziny 16:15 i pokazujący 360-stopniowe rekonstrukcje średniowiecznych sal oraz pomieszczeń z czasów rewolucji. W recepcji dostępne są też bezpłatne drukowane ulotki w 11 językach, aplikacja do pobrania zawiera pisemne teksty trasy, a pracownicy zabytku prowadzą codziennie o 11:00 i 15:00 godzinną wycieczkę po francusku bez dopłaty, gdy dostępny jest przewodnik. Nasz przewodnik w przeglądarce jest nieoficjalny i bezpłatny: dodaje nagrania audio od publicznego chodnika na zewnątrz aż po Cour des Femmes wraz z pełnym tekstem pod każdym nagraniem.

Oficjalna strona →

Pytania

Czy istnieje darmowy audioprzewodnik po Conciergerie?

Tak: pięć nagrań głosowych na tej stronie odtworzysz bezpośrednio w przeglądarce telefonu wraz z pełnym zapisem tekstowym poniżej, zaczynając jeszcze na boulevard du Palais przed kontrolą bezpieczeństwa. W środku bilet wstępu obejmuje bez dopłaty również tablet rzeczywistości rozszerzonej Histopad w sześciu językach (wydawany do 16:15), bezpłatne drukowane ulotki w 11 językach oraz codzienne oprowadzanie z pracownikiem po francusku o 11:00 i 15:00. Gdy poza tymi pięcioma przystankami zaciekawi cię rzeźbiony kapitel, łacińska tablica albo pamiątka w gablocie, zrób jej zdjęcie w aplikacji Chiaro, by od razu usłyszeć opowieść.

Czy mogę posłuchać audioprzewodnika po Conciergerie bez biletu?

Pierwszy przystanek działa z publicznej ulicy na rogu boulevard du Palais i quai de l’Horloge, naprzeciw Tour de l’Horloge, oprawy zegara Germaina Pilona i średniowiecznych baszt nad rzeką — bez żadnego biletu. Przystanki od drugiego do piątego znajdują się za kontrolą bezpieczeństwa sądu i wymagają biletu wstępu: 13 euro do samej Conciergerie albo 23 euro (obywatele i stali mieszkańcy EOG) oraz 30 euro (goście spoza EOG) w bilecie łączonym z Sainte-Chapelle.

Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Conciergerie?

Nic ponad cenę biletu wstępu: przy wejściu obsługa wydaje do 16:15 tablet rzeczywistości rozszerzonej Histopad w sześciu językach. W recepcji leżą także darmowe drukowane ulotki w 11 językach, a pracownicy zabytku prowadzą codziennie o 11:00 i 15:00 godzinną wycieczkę po francusku z zapisami po przyjściu.

Jak działa wspólny bilet do Conciergerie i Sainte-Chapelle?

Przy zakupie online wspólny bilet wystawia strona internetowa Sainte-Chapelle w cenie 23 euro dla obywateli EOG i osób mieszkających tam legalnie od czterech miesięcy albo 30 euro dla zwiedzających spoza EOG. Zarezerwowana godzina wejścia obowiązuje wyłącznie w Sainte-Chapelle, więc do Conciergerie możesz wejść na ten sam bilet wcześniej lub później, pamiętając o ostatnim wejściu o 17:30 i średnim siedemdziesięciopięciominutowym czasie zwiedzania.

Kiedy Conciergerie jest zamknięta?

Stałe coroczne dni zamknięcia to 1 maja i 25 grudnia; w każdy inny dzień roku, łącznie z 1 stycznia, zabytek jest otwarty od 9:30 do 18:00, a ostatnie wejście przypada na 17:30. Względy bezpieczeństwa sądu lub prace archeologiczne mogą czasowo wyłączać poszczególne dni albo sale — od 4 listopada z powodu wykopalisk nieczynna jest Salle des Gardes — dlatego przed wyjazdem sprawdź paris-conciergerie.fr.

Więcej audioprzewodników

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z zarządcą Conciergerie.