Łuk Triumfalny · Paryż · Niezależny przewodnik
Audioprzewodnik po Łuku Triumfalnym,
pięć przystanków, za darmo.
Trzydzieści lat budowy i 49,54 metra wysokości: pięć części łuku opowiada, jak powstał, a każdą płaskorzeźbę, którą pomijają, Chiaro rozpozna ze zdjęcia.
Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z zarządcą Łuku Triumfalnego.
Fasada łuku od strony Pól Elizejskich
Łuk Triumfalny, Paryż
To była bezpłatna część
Zrób zdjęcie, a Chiaro opowie ci o dowolnym szczególe Łuku Triumfalnego.
Pięć przystanków · 13 min słuchania
Pięć miejsc, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.
Ten audioprzewodnik po Łuku Triumfalnym zaczyna się u szczytu Pól Elizejskich, tam, gdzie łuk zamyka perspektywę alei, a ty jeszcze niczego nie musisz kupować: to bezpłatna trasa w pięciu częściach, do przejścia na własną rękę. Stamtąd schodzisz do Passage du Souvenir, przejścia podziemnego pod rondem, i wychodzisz na podwyższoną platformę wokół łuku, tak zwany terre-plein, u stóp północno-wschodniego filara, przy Marsyliance Rude’a; kilka kroków dalej, pod wielkim łukiem, czeka Grób Nieznanego Żołnierza i ściany pełne nazwisk; potem, już z biletem, wchodzisz do filara i krętymi schodami wspinasz się na attykę; na koniec wychodzisz na taras na dachu, ponad dwunastoma alejami. Wszystkie pięć nagrań trwa razem mniej więcej trzynaście minut. Na dole to najwyżej kilkaset metrów marszu, wspinaczka liczy 284 stopnie, a materiały dla zwiedzających wydawane przez sam zabytek przewidują na przeciętną wizytę we wnętrzu czterdzieści minut.
Każda data, nazwisko i wymiar poniżej opiera się na Centre des monuments nationaux, instytucji, która zarządza łukiem, oraz na drugim opublikowanym źródle. Łuk ma osobne godziny otwarcia latem i zimą, we wtorki otwiera się godzinę później i może zostać zamknięty z krótkim wyprzedzeniem z powodu uroczystości państwowej, więc przed wyjściem sprawdź swój dzień na paris-arc-de-triomphe.fr. Jeśli strażnik przy kontroli wejścia powie coś innego, rację ma strażnik; daj nam znać, a w następnej wersji tej strony znajdzie się to, co powiedział.
Przystanek 1 z 5 · U szczytu Pól Elizejskich (Avenue des Champs-Élysées), na chodniku, gdzie zaczyna się Passage du Souvenir, twarzą na zachód, w stronę łuku; bez biletu
Fasada łuku od strony Pól Elizejskich
Jean-François Chalgrin (1739–1811), prace kontynuowali Louis-Robert Goust i Jean-Nicolas Huyot, a ukończył je Guillaume-Abel Blouet; rzeźby Jeana-Pierre’a Cortota, François Rude’a, Jamesa Pradiera i innych · 1806–1836 · Kamień, 49,54 m wysokości, 44,82 m szerokości i 22,21 m głębokości; wielkie sklepienie ma 29,19 m wysokości i 14,62 m szerokości
Na co zwrócić uwagę
- Lewy filar: Triumf 1810 roku Jeana-Pierre’a Cortota, Napoleon w todze koronowany przez Wiktorię, a nad nim Sława dmąca w trąbę.
- Prawy filar: Wymarsz ochotników François Rude’a, ze skrzydlatym Geniuszem Wolności z dobytym mieczem. Obie grupy umieszczono na tej fasadzie jako odpowiedź jedna na drugą.
- Attyka na samej górze: trzydzieści tarcz, na każdej wykuta nazwa zwycięstwa. Są wśród nich Valmy, Jemappes, Austerlitz i Wagram.
- Krąg stu słupków wokół podstawy łuku, po jednym na każdy ze Stu Dni.
Transkrypcja (2:39)
Stań u szczytu Pól Elizejskich i spójrz na zachód: łuk zamyka koniec alei dokładnie tak, jak to zaplanowano. Po to właśnie tu stoi. Architekci Napoleona zaproponowali zachodni kraniec tej alei, żeby łuk było widać z pałacu Tuileries, cesarskiej rezydencji na drugim jej końcu, a cesarz się zgodził.
Zamówił go dzień po bitwie pod Austerlitz, w grudniu 1805 roku, a dekret podpisał w lutym 1806: łuk na cześć Wielkiej Armii. Kamień węgielny wmurowano piętnastego sierpnia 1806 roku, w jego urodziny, osiem metrów pod ziemią, między dwoma południowymi filarami. Potem w tej budowli prawie nic nie poszło zgodnie z planem.
W 1810 roku Napoleon poślubił Marię Ludwikę Austriaczkę i miał ją wprowadzić do Paryża właśnie tędy, a filary ledwie wystawały z ziemi. Architekt Jean-François Chalgrin kazał więc postawić łuk naturalnej wielkości z malowanego płótna na drewnianych ramach i najął pięciuset robotników, żeby zdążyć na czas. Cieśle zastrajkowali o zapłatę; sześciu aresztowano, a reszcie dniówka wzrosła z czterech franków do dwudziestu czterech. Chalgrin zmarł w styczniu 1811 roku, kiedy prawdziwe filary miały mniej więcej dwanaście metrów. Gdy Napoleon upadł, prace stanęły, a w 1814 roku pewien architekt zaproponował, żeby kikuty po prostu zburzyć.
Dokończył go dopiero król, Ludwik Filip, który zadedykował łuk na nowo armiom Rewolucji i Cesarstwa. Uroczyste otwarcie odbyło się dwudziestego dziewiątego lipca 1836 roku, trzydzieści lat po wmurowaniu tamtego pierwszego kamienia. Przyszło jedenaście osób. Wielkie obchody odwołano z obawy, że ktoś spróbuje zabić króla.
To, na co patrzysz, ma 49,54 metra wysokości i 44,82 metra szerokości, a ten jeden wielki prześwit to świadomy cytat z Łuku Tytusa w Rzymie. Teraz opuść wzrok na dwie grupy u stóp filarów. Po lewej Triumf 1810 roku Jeana-Pierre’a Cortota: Napoleon w todze koronowany przez Wiktorię. Po prawej Wymarsz ochotników François Rude’a, same skrzydła i otwarte usta. Rzeźbiarz David d’Angers mówił, że dzieło Cortota jest z lodu, bez skazy w proporcjach i bez duszy, i stąd widać dokładnie, co miał na myśli.
Na samej górze, wzdłuż attyki, biegnie rząd trzydziestu tarcz, a na każdej wykuto nazwę zwycięstwa. A korony, którą łuk miał dźwigać, nie dostał nigdy. Od 1882 do 1886 roku stał tam gipsowy rydwan Alexandre’a Falguière’a, który źle znosił pogodę i został zdjęty, a potem z pomysłu po cichu zrezygnowano. Płaska linia, którą widzisz na tle nieba, to kompromis.
Przystanek 2 z 5 · Na platformie wokół łuku (terre-plein) u stóp północno-wschodniego filara, od strony Pól Elizejskich, dojście przez Passage du Souvenir; wstęp wolny
Wymarsz ochotników Rude’a, czyli Marsylianka
François Rude (1784–1855), zamówienie z czasów Ludwika Filipa, złożone za pośrednictwem Adolphe’a Thiersa · 1833–1836 · Kamienny relief wysoki na fasadzie od strony Pól Elizejskich, na północno-wschodnim filarze; jedna z czterech grup na podwyższonych cokołach u stóp łuku o wysokości 49,54 m
Na co zwrócić uwagę
- Otwarte usta Geniusza Wolności. Ona krzyczy i dlatego wszyscy nazywają tę grupę Marsylianką.
- Brodaty wojownik w kirysie, który wymachuje hełmem i ciągnie nagiego chłopca za ramię, a za nimi starzec udzielający rad, których nikt nie słyszy.
- Jej miecz wysunięty w bok: ostrze, które podobno odłamało się w 1916 roku.
- Triumf Cortota na drugim filarze tej fasady, dla kontrastu, który rzeźbiarz David d’Angers widział między nimi: tu ogień, tam lód.
Transkrypcja (2:33)
Stoisz teraz u stóp północno-wschodniego filara, na wyspie pośrodku ruchu ulicznego, a grupa nad twoją głową to powód, dla którego większość ludzi w ogóle zadaje sobie trud przejścia podziemnego. Jej prawdziwy tytuł to Wymarsz ochotników 1792 roku; wszyscy nazywają ją Marsylianką.
Zacznij od góry. Skrzydlata kobieta to Geniusz Wolności, a jej usta są szeroko otwarte: ona krzyczy. Jedną rękę wyrzuca w górę, drugą wysuwa miecz w bok, a całe jej ciało odrywa się od ściany, jakby kamień nie mógł jej utrzymać. François Rude wykuł to między 1833 a 1836 rokiem, a do tej twarzy pozowała jego żona, Sophie Rude.
Pod nią widać, o co ten krzyk. W 1792 roku Zgromadzenie Prawodawcze wezwało kraj do walki z obcymi armiami na granicach i odpowiedziało blisko dwieście tysięcy mężczyzn. Rude nie zgodził się ubrać ani jednego z nich w strój z epoki. Żadnych rewolucyjnych muszkietów, żadnych kokard. Jest za to brodaty wojownik w kirysie, który wymachuje hełmem, wzywając do zbiórki, i ciągnie za ramię nagiego chłopca, a za nimi brodaty starzec udziela rad, których nikt nie słucha. Według opowieści samego zabytku Rude chciał pokazać lud, jakikolwiek lud, broniący tego, co do niego należy, i dlatego to dzieło wciąż trafia do widza bez lekcji historii.
Grupa miała potem bardzo bogate drugie życie. Znak wodny fioletowego banknotu pięciofrankowego z 1917 roku to głowa w hełmie wzięta od młodego wojownika. Twarz Geniusza trafiła na klamrę pasa marszałka Francji. Podczas pruskiego oblężenia w latach 1870 i 1871 rzeźba stała się symbolem oporu, a zanim niemieckie wojska mogły odbyć swój symboliczny przemarsz Polami Elizejskimi w marcu 1871 roku, paryżanie zabili deskami cztery filary z rzeźbami i zablokowali przejście pod łukiem.
A potem jest jeszcze miecz. Według przekazów, a Wikipedia ostrożnie dodaje „podobno”, w dniu, w którym w 1916 roku zaczęła się bitwa pod Verdun, ostrze się odłamało, a relief natychmiast zakryto plandekami, żeby nikt nie odczytał tego jako złej wróżby.
Teraz spójrz przez łuk na drugi filar, na Triumf Cortota. Umieszczono go na tej fasadzie jako odpowiedź na grupę Rude’a, a historia wybrała zwycięzcę. W marcu 1943 roku młody członek ruchu oporu, Daniel Cordier, przyszedł tu oddać honor Nieznanemu Żołnierzowi i zastał łuk otoczony przez niemieckich żołnierzy, którzy fotografowali się przed Marsylianką Rude’a. Na górze, w attyce, gipsowy odlew jej głowy z 1898 roku pozwala spotkać się z nią twarzą w twarz.
Przystanek 3 z 5 · Na platformie, pod wielkim łukiem; nazwiska generałów są na wewnętrznych ścianach małych łuków, a nazwy bitew pod wielkimi łukami; wstęp wolny
Pod wielkim łukiem: Nieznany Żołnierz i nazwiska
Inskrypcje rozplanował Guillaume-Abel Blouet (zm. 1853), a uzupełniano je do 1895 roku; Nieznany Żołnierz pochowany w 1921 roku; palnik znicza zaprojektował architekt Henri Favier, a wykonał mistrz kowalstwa artystycznego Edgar Brandt · 1836; grób 1921; płomień 1923 · Pod wielkim sklepieniem o wysokości 29,19 m i szerokości 14,62 m: płyta z granitu z Vire na grobie oraz nazwiska 660 oficerów wyryte na wewnętrznych ścianach mniejszych łuków
Na co zwrócić uwagę
- Płyta i jej jedyny wiersz: Ici repose un soldat français mort pour la Patrie, 1914–1918.
- Kreska pod nazwiskiem na ścianach małych łuków. Każda oznacza generała, który poległ na polu bitwy.
- Prosto w górę: strop wielkiego sklepienia, podzielony na kasetony z rzeźbionymi rozetami, jak w 1826 roku zdecydowała komisja architektów.
- Kilka kroków na zachód, na fasadzie od strony Avenue de la Grande-Armée, Opór i Pokój Antoine’a Étexa: na drugiej z tych grup żołnierz chowa miecz do pochwy obok pługa i byka.
Transkrypcja (3:05)
Wejdź pod wielki łuk i zanim spojrzysz w górę, spójrz w dół. Pośrodku posadzki, w kręgu czarnych słupków połączonych łańcuchami, leży płaska płyta z granitu z Vire, a w niej wykuto jeden wiersz: Ici repose un soldat français mort pour la Patrie, 1914–1918. Tu spoczywa francuski żołnierz, który zginął za ojczyznę.
Pierwsza wojna światowa zabiła blisko milion czterysta tysięcy francuskich żołnierzy. Pomysł, by za nich wszystkich pochować jednego nieznanego człowieka, pojawił się po raz pierwszy w 1916 roku, kiedy walki wciąż trwały, a pierwszym planem był Panteon. Odłożono go, po części dlatego, że Panteon zaczynał jako kościół, a po części dlatego, że to świątynia wielkich ludzi, podczas gdy cały sens tego żołnierza polega na tym, że nie jest nikim szczególnym. Ósmego listopada 1920 roku Izba Deputowanych jednogłośnie opowiedziała się za tym łukiem.
Z odcinków frontu, na których walki były najcięższe, ekshumowano dziewięć ciał. Jedno odrzucono, bo nikt nie miał pewności, że to Francuz. Pozostałe osiem złożono w cytadeli w Verdun, a André Maginot, sam ranny weteran, wręczył młodemu żołnierzowi, Auguste’owi Thin, bukiet i poprosił, by złożył go na jednej z trumien. Thin wybrał szóstą. Później wyjaśnił, że służył w Szóstym Korpusie, a cyfry numeru jego pułku, 132, też dają w sumie sześć. Siedmiu, których nie wybrał, pochowano razem niedaleko Verdun.
Trumnę wniesiono pod to sklepienie jedenastego listopada 1920 roku, ale grób nie był gotowy, więc przy zmarłym czuwano wewnątrz łuku dzień i noc, aż do pogrzebu dwudziestego ósmego stycznia 1921 roku. Minister wojny Louis Barthou, który w grudniu 1914 roku stracił na wojnie jedynego syna, Maxa, stanął nad nim i zawołał przez łzy: Niech żyje Francja.
Płomień pojawił się dwa lata później. Jego palnik to okrągła tarcza z wylotem lufy armatniej pośrodku i dwudziestoma pięcioma mieczami rozchodzącymi się wokół jak gwiazda; wykonał go mistrz kowalstwa artystycznego Edgar Brandt według projektu architekta Henriego Faviera. Maginot zapalił go jedenastego listopada 1923 roku i od tamtej pory nigdy nie zgasł; stowarzyszenia weteranów co wieczór rozniecają go na nowo. Po tym, jak w 1963 roku zamordowano jej męża, Jacqueline Kennedy przypomniała sobie ten płomień z ich wizyty w 1961 roku i poprosiła o wieczny płomień na jego grobie w Arlington.
Od czasu pogrzebu defilady na tym placu omijają łuk i nigdy nie przechodzą pod nim. Niemiecka defilada z 1940 roku trzymała się tego zwyczaju, tak samo jak de Gaulle w 1944 roku. A jeszcze wcześniej, w sierpniu 1919 roku, pilot Charles Godefroy przeleciał dwupłatowcem prosto przez ten prześwit, kiedy dwa razy okrążył łuk.
Teraz poszukaj mniejszych łuków bocznych i kolumn nazwisk na ich wewnętrznych ścianach. To 660 oficerów Rewolucji i Cesarstwa, a kreska pod nazwiskiem oznacza, że ten człowiek poległ w bitwie. Kiedy w 1836 roku odsłonięto listy, wybuchła awantura o tych, których pominięto. Nie było na nich ojca Victora Hugo, generała, i Hugo opłakał to w 1837 roku w wierszu o tym łuku, który kończy się słowami: Fidiasza brak, a mój ojciec zapomniany.
Przystanek 4 z 5 · Wewnątrz filarów, za kontrolą wejścia: krętymi schodami na antresolę, a potem do sali muzealnej w attyce; bilet normalny
Kręte schody i sala w attyce
Projekt Jeana-François Chalgrina, dzieło ukończył Guillaume-Abel Blouet (zm. 1853); zabytkowe schody wyremontowano w 2022 roku · 1806–1836; schody wyremontowane w 2022 roku · Kamienne schody wewnątrz filarów, 284 stopnie od ziemi do tarasu, prowadzące w górę łuku o wysokości 49,54 m
Na co zwrócić uwagę
- Sama spirala. Zatrzymaj się na jednym z górnych zakrętów i spójrz w dół klatki schodowej, żeby zobaczyć, jak ciasno skręcają schody.
- Gipsowy odlew głowy Geniusza z grupy Rude’a, wykonany w 1898 roku: krzycząca twarz znad platformy, teraz na wyciągnięcie ręki.
- Brązowe wieńce na ścianach sali w attyce, hołd złożony, gdy na dole pochowano Nieznanego Żołnierza.
- Makieta zabytku, która jednym rzutem oka pokazuje całą budowlę, w której stoisz.
Transkrypcja (2:05)
Od tej chwili jesteś wewnątrz kamienia. Schody wspinają się przez jeden z filarów i zaczynają się spiralą z 240 stopni, która nawija się w górę wokół własnej klatki, coraz wyżej i wyżej. W sumie od ziemi do dachu są 284 stopnie. Schody wyremontowano w 2022 roku, ale kamień wokół ciebie to sam filar, wznoszony warstwa po warstwie między 1806 a 1836 rokiem, podczas gdy przychodziło i odchodziło czterech architektów i trzy ustroje.
Na szczycie spirali zaczyna się attyka, ciężki blok biegnący przez górę łuku, na który patrzyło się z alei. Tej kondygnacji o mało co by nie było. W trakcie kolejnych etapów budowy usunięto ją, żeby uprościć prace, a potem przywrócono, bo była potrzebna, by udźwignąć grupę rzeźb wieńczącą dach. Zbudowano tam z gipsu cztery takie zwieńczenia, jedno po drugim, i żadnego nigdy nie zrobiono na stałe. Zwieńczenie, które Blouet postawił w 1840 roku na powrót prochów Napoleona, cesarza na rydwanie otoczonego alegoriami, widział Victor Hugo i nazwał je miernymi dekoracjami operowymi i monumentalnym bełkotem.
Łuk kryje w sobie także cichszą historię. Kiedy w listopadzie 1920 roku przywieziono tu Nieznanego Żołnierza, jego grób nie był gotowy, więc złożono go w Sali Palm, Salle des Palmes, we wnętrzu zabytku, i czuwano przy nim dzień i noc aż do pogrzebu w styczniu. Brązowe wieńce na ścianach sali w attyce to hołdy, które napłynęły, kiedy wreszcie spoczął pod sklepieniem.
Poszukaj dwóch gipsowych figur. Jedna to odlew głowy Geniusza Wolności Rude’a, wykonany w 1898 roku w pracowniach odlewniczych Muzeum Zabytków Francuskich, dzięki któremu krzyczącą twarz, na którą patrzyło się z platformy, możesz wreszcie zobaczyć na wyciągnięcie ręki. Druga to oryginalny gips rzeźbiarza Jeana Bouchera, przedstawiający poilu, czyli zwykłego francuskiego piechura w mundurze polowym, z bronią u stóp, człowieka celowo pozbawionego imienia. Razem mieszczą dwa nastroje tej budowli: wezwanie do broni i jego cenę.
Jest też makieta całego łuku i warto poświęcić jej minutę przed ostatnim odcinkiem schodów, bo pokazuje całą budowlę, w której teraz stoisz, z filarami, sklepieniami i całą resztą. Z sali muzealnej na prawdziwy dach prowadzi jeszcze około czterdziestu stopni.
Przystanek 5 z 5 · Taras na dachu łuku, około 40 stopni nad salą muzealną w attyce; bilet normalny
Taras i dwanaście alei
Taras łuku Chalgrina, który w 1836 roku ukończył Guillaume-Abel Blouet; gwiazdę alei i jednakowe rezydencje wokół niej zaprojektował Jacques Ignace Hittorff dla barona Haussmanna · 1836; plac przebudowany w czasach Drugiego Cesarstwa · Kamienny taras na dachu łuku o wysokości 49,54 m, nad placem o średnicy 241 m, na którym zbiega się dwanaście alei
Na co zwrócić uwagę
- Na wschód, prosto wzdłuż Pól Elizejskich: 2,2 kilometra do placu Zgody, a za nim, na tej samej linii, Tuileries i Luwr.
- Wieża Eiffla, jedną aleję dalej.
- Policz aleje wokół koła: dwanaście, a między nimi jednakowe, czterokondygnacyjne rezydencje Hittorffa, które zamykają luki.
- Złota kopuła Inwalidów, a przy dobrej pogodzie bazylika Sacré-Cœur na Montmartre.
Transkrypcja (2:25)
Jesteś na dachu, prawie pięćdziesiąt metrów nad ziemią, i po raz pierwszy nazwa placu nabiera sensu. Spójrz w dół na koło wokół łuku. Dwanaście alei wbiega w nie jak promienie gwiazdy, i dlatego był to plac Gwiazdy, Place de l’Étoile, aż do 1970 roku, kiedy nadano mu imię Charles’a de Gaulle’a.
Nie zawsze było ich dwanaście. Plany z siedemnastego wieku miały osiem. Gwiazda pod tobą to dzieło architekta Jacques’a Ignace’a Hittorffa, który pracował dla barona Haussmanna w czasach Drugiego Cesarstwa, a Hittorff zrobił z nią coś po cichu sprytnego: między alejami obstawił koło czterokondygnacyjnymi rezydencjami według jednego projektu, tak że plac zamyka się w sobie, w którąkolwiek stronę się obrócisz. Przejdź wzdłuż balustrady i je policz. Dawne pawilony rogatkowe, które stały przy tej bramie do Paryża, rozebrano w 1860 roku.
Teraz zwróć się na wschód, prosto wzdłuż Pól Elizejskich. Ta linia jest starsza od łuku o grubo ponad sto lat. W 1667 roku André Le Nôtre wytyczył oś widokową od Tuileries do wzgórza, na którym stoisz, a w 1709 roku jej dolną część nazwano Polami Elizejskimi, od Elizjum z mitologii greckiej i rzymskiej. Plac Zgody jest tam w dole, 2,2 kilometra stąd, a za nim, na tej samej linii, leżą Tuileries i Luwr. Odwróć się, a oś biegnie dalej w drugą stronę, aż do wieżowców La Défense. Ten łuk postawiono tu, żeby zamknąć ten widok, a stąd widać, jak precyzyjnie to robi.
Samo wzgórze było kiedyś wyższe. W osiemnastym wieku inżynier Perronet ściął jego wierzchołek o cztery czy pięć metrów. Kilka lat wcześniej, w 1758 roku, inżynier Ribart de Chamoust zaproponował, żeby zwieńczyć je sześćdziesięciometrowym słoniem, fontanną z salami koncertowymi, salami balowymi i mieszkaniami w środku. Ludwik Piętnasty odmówił, co było stratą dla ekscentrycznego Paryża i zyskiem dla wszystkich pozostałych.
Wieża Eiffla stoi jedną aleję od ciebie. Dalej po okręgu rozpoznasz złotą kopułę Inwalidów, kopułę Panteonu z kolumnadą, w oddali wieże Notre-Dame, a na północnym wschodzie bazylikę Sacré-Cœur na wzgórzu Montmartre.
Jeszcze jeden, ostatni obraz, i najmniej spokojny. W 1871 roku, w czasach Komuny Paryskiej, federaci wciągnęli na ten dach baterię armat, żeby odpowiadać ogniem armii wersalskiej. Dach, na którym stoisz, zbudowano dla łuku triumfalnego, a przez jakiś czas był stanowiskiem artylerii.
Niezależny przewodnik · Chiaro
Skieruj Chiaro na wszystko, co widzisz przy Łuku Triumfalnym.
Sześćset sześćdziesiąt nazwisk na wewnętrznych ścianach, trzydzieści tarcz na attyce, sześć reliefów z bitwami i fryz, który obiega wszystkie cztery fasady: pięć nagrań ledwie drapie powierzchnię kamienia. Skieruj aparat na podkreślonego generała, tarczę, twarz we fryzie albo postać od strony Avenue de la Grande-Armée, a Chiaro powie ci, kto to albo co to jest, i będzie odpowiadać na kolejne pytania, dopóki nie wyjdziesz spod sklepienia.
Przed wizytą
Dojazd
Place Charles de Gaulle, 75008 Paryż: łuk stoi na wyspie pośrodku ronda, które wieńczy Pola Elizejskie. Placu nie da się przejść pieszo: drogą do łuku jest Passage du Souvenir, przejście podziemne zaczynające się u szczytu Avenue des Champs-Élysées albo Avenue de la Grande-Armée, które wychodzi na powierzchnię u stóp łuku. Osoby na wózkach docierają do łuku przez punkt wysiadania od strony Avenue de la Grande-Armée, taksówką albo prywatnym samochodem.
Stacja przy łuku to Charles-de-Gaulle-Étoile, na liniach metra 1, 2 i 6 oraz RER A. Zatrzymuje się tu też sześć linii autobusowych, 22, 30, 31, 52, 73 lub 92, a do tego Balabus, a rowery Vélib’ można zostawić przy rue Arsène Houssaye, avenue Hoche, rue Beaujon, rue Balzac i rue Traktir.
Bilety i wstęp
- Szczyt Pól Elizejskich, przejście podziemne i Grób Nieznanego Żołnierza nic nie kosztują, więc trzy pierwsze przystanki nie wymagają biletu. Dalej obowiązuje jeden bilet, który obejmuje całe wnętrze, attykę i taras. Według cen na oficjalnej stronie kosztuje on od kwietnia do września 22 euro, w środy w tym sezonie 16 euro, a od października do marca 16 euro. Wstęp jest bezpłatny dla osób poniżej 18 lat, a dla obywateli Unii Europejskiej i mieszkańców Francji spoza Europy także w wieku od 18 do 25 lat; dla wszystkich jest bezpłatny w pierwszą niedzielę każdego miesiąca od listopada do marca.
- Godziny letnie, od 1 kwietnia do 30 września: 10:00–23:00; zimowe, od 1 października do 31 marca: 10:00–22:30. Wyjątkiem jest wtorek, kiedy przez cały rok łuk otwiera się o 11:00. Wejście zamyka się 45 minut przed zamknięciem.
- Łuk jest zamknięty co roku 1 maja, 8 maja i 14 lipca oraz rano 11 listopada, a oficjalne uroczystości lub zła pogoda mogą go zamknąć w całości albo częściowo z krótkim wyprzedzeniem. E-bilety kupione w oficjalnym serwisie biletowym Centre des monuments nationaux są wtedy zwracane automatycznie.
- Wspinaczka to 284 stopnie. Winda nie działa od końca lipca 2026 roku i ma przejść remont, a jej powrót zaplanowano na 2027 rok, w terminie, którego jeszcze nie podano, więc do tego czasu na górę prowadzą wyłącznie schody. Wózki dziecięce zostają u pracowników kontroli wejścia, torby muszą mieścić się w wymiarach 40 na 40 na 20 centymetrów, przechowalni bagażu nie ma, a kijków do selfie, statywów, flag i szklanych butelek nie wpuszcza się do środka.
Oficjalny audioprzewodnik
Na łuku nie ma audioprzewodnika do wypożyczenia. Centre des monuments nationaux rozdaje bezpłatnie drukowane materiały dla zwiedzających w sali muzealnej w attyce, w jedenastu językach, i można je pobrać przed wyjściem z domu. Prowadzi też aplikację internetową na smartfony, bez niczego do pobierania, w pięciu językach i z trzema trasami: najważniejsze miejsca, fasady i oś czasu. Przewodnicy-wykładowcy prowadzą płatne oprowadzania po francusku i angielsku, trwające około półtorej godziny, z rezerwacją wyłącznie online. Pięć nagrań na tej stronie jest dodatkiem do tego wszystkiego, a ponieważ trzy pierwsze przystanki są na bezpłatnym terenie, działają, zanim jeszcze zdecydujesz, czy wchodzić na górę.
Oficjalna strona →Pytania
Czy jest bezpłatny audioprzewodnik po Łuku Triumfalnym?
Tak: pięć nagrań na tej stronie obejmuje dojście, Marsyliankę, grób, schody i dach, bez żadnych opłat, a tekst każdego z nich jest wydrukowany pod odtwarzaczem. Sam zabytek nie wypożycza urządzeń; jego własna pomoc to drukowane materiały dla zwiedzających, bezpłatne w jedenastu językach, i aplikacja internetowa na smartfony. O rzeźbach i nazwiskach, które te nagrania pomijają, opowie ci aplikacja Chiaro, wystarczy zrobić zdjęcie.
Czy mogę słuchać audioprzewodnika po Łuku Triumfalnym bez biletu?
Przy trzech pierwszych przystankach tak. Szczyt Pól Elizejskich to publiczny chodnik, a podstawa łuku i Grób Nieznanego Żołnierza są bezpłatne, z dojściem przez przejście podziemne Passage du Souvenir. Czwarty i piąty przystanek, czyli schody w filarze i taras na dachu, wymagają biletu wstępu, który obejmuje całe wnętrze i taras.
Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Łuku Triumfalnym?
Oficjalnego audioprzewodnika do wypożyczenia nie ma. Centre des monuments nationaux rozdaje bezpłatne drukowane materiały, w jedenastu językach, w sali muzealnej w attyce i oferuje aplikację internetową w pięciu językach, której nie trzeba pobierać. Oprowadzania z przewodnikiem, po francusku i angielsku, trwające około półtorej godziny, są dodatkowo płatne i rezerwuje się je online.
Jak dojść pieszo do Łuku Triumfalnego?
Pod ziemią. Łuk stoi pośrodku ronda, którego nie da się przejść pieszo, więc zejdź do Passage du Souvenir u szczytu Pól Elizejskich albo Avenue de la Grande-Armée i wyjdź na górę u stóp łuku. Zanim zejdziesz, włącz pierwszy przystanek na chodniku Pól Elizejskich.
Kiedy Łuk Triumfalny jest zamknięty?
Co roku 1 maja, 8 maja i 14 lipca oraz rano 11 listopada, w rocznicę zawieszenia broni. Może też zostać zamknięty częściowo lub całkowicie z krótkim wyprzedzeniem z powodu oficjalnych uroczystości albo złej pogody. W pozostałe dni jest otwarty, przy czym we wtorki otwiera się godzinę później, a w ostatnich 45 minutach nikt już nie wchodzi.
Ile schodów prowadzi na szczyt Łuku Triumfalnego?
284 stopnie od ziemi do tarasu: długa spirala wewnątrz jednego filara aż do antresoli, a potem jeszcze około czterdziestu nad salą muzealną w attyce. Licz się z tym, że pokonasz je wszystkie: windę wyłączono z użytku na konserwację pod koniec lipca 2026 roku, a według zabytku wróci do działania w 2027 roku, po remoncie.
Więcej audioprzewodników
Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z zarządcą Łuku Triumfalnego.