Direct naar de inhoud

Museo del Prado · Madrid · Onafhankelijke gids

Audiogids voor het Prado,
vijf stops, gratis.

Vijf werken, vijf opnames, geen app en geen rij bij een balie met koptelefoons. Ook over de andere 1.860 tentoongestelde werken vertelt Chiaro je, aan de hand van een foto.

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan het Prado.

9:41

Saturnus verslindt zijn zoon

Prado, Madrid

0:00 2:04
Stop 1 van 5

De vijf stops · 12 minuten audio

Vijf stops, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.

Vijf werken in het Villanuevagebouw, in de volgorde waarin de zalen logisch op elkaar volgen. Je begint in zaal 67, waar Goya’s Zwarte Schilderijen hangen, en blijft daar voor Saturnus. Dan loop je door naar zaal 64, die op de eigen route van het museum de volgende is, met De tweede mei en De derde mei tegenover De dood van Viriathus van Madrazo. Daarna steek je over naar de Vlaamse zalen, voor De triomf van de dood van Bruegel in 55A en De tuin der lusten van Jheronimus Bosch in 56A, en je eindigt in zaal 12, op de eerste verdieping, in de bovenzaal van het middengedeelte van Villanueva, die rond Las Meninas is ingericht. Samen is dat zo’n twaalf minuten luisteren. De looptijd is onze eigen schatting, geen cijfer dat ergens is gepubliceerd: reken op drie kwartier in een gebouw van bijna 42.000 vierkante meter, en op meer als het druk is.

Even iets over de zaalnummers, want het Prado wijzigt zijn zaalnummers en verhangt zijn collectie vaker dan de meeste musea. Elk zaalnummer steunt op externe bronnen met een datum: de zalen 67 en 64 op Spaanse persberichten over de herinrichting van de negentiende-eeuwse zalen in 2021, zaal 56A op de berichtgeving over de nieuwe opstelling van de Bosch-zaal in december 2020 en twee latere artikelen, zaal 12 op Spaanse pers uit november 2023 en de beschrijving van het gebouw op de Spaanstalige Wikipedia, en zaal 55A op het bericht dat de Bruegel op 28 mei 2018 weer te zien was. Dat is de oudste bron van het rijtje, en die moet je het voorzichtigst behandelen. Verdiepingen noemen we alleen als een bron er een noemde. Omdat het Prado zijn werken zo vaak verhangt, weegt het bordje aan de muur zwaarder dan deze pagina; zie je een verschil, laat het ons dan weten.

Stop 1 van 5 · Zaal 67, Villanuevagebouw, zuidvleugel

Saturnus verslindt zijn zoon

Francisco de Goya · 1820–1823 · Muurschildering in gemengde techniek, overgebracht op doek, 143,5 × 81,4 cm

Om op te letten

  • De ogen. Het wit is rondom de irissen te zien, en het is de enige uitdrukking in de zaal die je in één oogopslag kunt lezen.
  • De knokkels. Naast het witte vlees en het rode bloed zijn de handen die zich in de rug van het lichaam boren het helderste op het hele schilderij.
  • Wat al weg is: het hoofd en een deel van de linkerarm van de kleinere figuur, en de volgende hap gaat zo meteen uit de arm.
  • Het formaat. Het is 143,5 centimeter hoog en 81,4 breed, ongeveer de verhoudingen van een deurpaneel.
Transcriptie (2:04)

Het is kleiner dan je van de reproducties gewend bent. Honderddrieënveertig centimeter hoog, eenentachtig breed, en het grootste deel van dat oppervlak is helemaal niets: een bruinzwart vlak waaruit een gestalte opdoemt.

Wat je ziet, was ooit een muur. Goya schilderde het rechtstreeks op het pleisterwerk van zijn eigen eetkamer. In februari 1819 kocht hij, tweeënzeventig jaar oud, een huis buiten Madrid aan de oever van de Manzanares, de Quinta del Sordo, het Huis van de Dove. Die naam dankte het aan een eerdere eigenaar, al was Goya zelf ook bijna doof sinds een ziekte op zijn zesenveertigste. In de jaren daarna bedekte hij de muren van twee kamers met veertien schilderingen die voor niemands ogen bedoeld waren. Daaronder zaten lichte, vrolijke landschapjes met kleine figuurtjes. Die schilderde hij over.

Hij gaf geen enkele ervan een titel. Alle namen die je ooit voor deze veertien hebt gehoord, hebben anderen bedacht, en de eerste lijst werd in 1828, zijn sterfjaar, opgesteld door zijn vriend Antonio Brugada. Deze hing op de korte achterwand van de eetkamer op de begane grond, links van een raam, met Judith en Holofernes aan de andere kant van datzelfde raam.

Kijk naar de ogen. Het wit loopt helemaal rond. Kijk dan naar de handen, want de witte knokkels die in de rug van het lichaam drukken, zijn samen met het vlees en het bloed de enige heldere verf in het hele schilderij.

En nu de discussie. Fred Licht heeft erop gewezen dat Saturnus hier geen van zijn gebruikelijke attributen heeft, geen zeis en geen zandloper, en dat wat er wordt opgegeten niet het lichaam van een zuigeling heeft, en eigenlijk van niets wat anatomisch klopt. John Ciofalo gaat nog verder: aan de benen en de billen te zien is dit volgens hem een volwassen vrouw, en ze verzet zich niet omdat ze al dood is, en al onthoofd. Wat Goya hier ook deed: ruim twintig jaar eerder, in 1796 of 1797, had hij hetzelfde onderwerp al in rood krijt getekend, zonder één druppel bloed.

De muurschilderingen bleven zo’n vijftig jaar op die muren zitten en takelden af. In 1874 was het huis van een Franse bankier, baron Frédéric Émile d’Erlanger, die ze van het pleisterwerk liet halen en op doek liet overbrengen, onder leiding van Salvador Martínez Cubells, de hoofdrestaurator van dit museum. D’Erlanger nam ze in 1878 mee naar de wereldtentoonstelling in Parijs, verkocht ze niet en schonk ze in 1881 aan de Spaanse staat.

Bij die operatie is er iets verdwenen. Er wordt beweerd dat de figuur oorspronkelijk een erectie had, en dat dat detail bij het overbrengen op verzoek van d’Erlanger is weggehaald.

Stop 2 van 5 · Zaal 64, Villanuevagebouw, zuidvleugel

De derde mei 1808

Francisco de Goya · 1814 · Olieverf op doek, 268 × 347 cm

Om op te letten

  • De rechterhand van de man in het witte hemd, met tekens die op stigmata lijken.
  • Het lijk linksonder. Het is de enige plek op het doek waar Goya je naar beneden laat kijken.
  • De soldaten, bijna van achteren gezien, de gezichten verborgen, geschilderd als één blok, met hun bajonetten en sjako’s als één ononderbroken rij.
  • Het gezicht vlak rechts van de man in het wit, dat naar de geweren tuurt, en de monnik die geknield bidt in het opeengedrongen groepje.
Transcriptie (2:07)

Zoek eerst de lantaarn. Dat vierkante ding op de grond is de enige lichtbron in het schilderij, en hij schijnt van je af, op de mannen die zo meteen worden doodgeschoten. Daardoor sta jij ongeveer waar het vuurpeloton staat.

Goya schilderde dit in 1814, en de opdracht was zijn eigen idee. In februari van dat jaar, toen de Fransen eindelijk weg waren, stapte hij naar de voorlopige regering en bood aan om met zijn penseel de meest opmerkelijke en heldhaftige daden van de opstand tegen de Tiran van Europa te vereeuwigen. Of hij er zelf iets van heeft zien gebeuren, weet niemand. Twee eeuwen onderzoek hebben hem niet op die heuvel kunnen plaatsen.

Op twee mei 1808 kwam Madrid in opstand tegen de Franse bezetting, en maarschalk Murat gaf zijn troepen een bevel: er is Frans bloed gevloeid, dat vraagt om wraak, en iedereen die bij de opstand met de wapens in de hand is opgepakt, wordt gefusilleerd. Zo gebeurde het, voor zonsopgang de volgende ochtend, in groepen, op verschillende plekken in de stad. Het doek hiernaast, precies even groot, toont de charge van de ruiterij van de dag ervoor.

Ga naar de man in het witte hemd. Zijn armen gaan omhoog als bij een kruisiging, hij draagt geel en wit, de heraldische kleuren van het pausdom, en op zijn rechterhand zitten tekens die op stigmata lijken. Denk dan nog eens aan die lantaarn. In de barokschilderkunst stond zo’n lamp voor de aanwezigheid van God. Hier heeft hij maar één functie: de soldaten laten zien waar ze op schieten, en jou dwingen toe te kijken.

De soldaten hebben geen gezicht. Goya schilderde ze van achteren als één eenheid, met de bajonetten en sjako’s als één ononderbroken rij. Maar de man in het wit is evenmin een individu als zij. Zijn smeekbede richt zich tot een vuurpeloton en niet tot God, en hij is er één in een rij, met een lijk voor zich en nog meer mannen achter zich.

Over een eerste presentatie is niets bekend, en geen enkel verslag uit die tijd noemt het schilderij. Volgens sommige bronnen stond het dertig of veertig jaar in een depot; de catalogus van het Prado nam het pas in 1872 op. Het heeft Madrid één keer verlaten: tijdens de Burgeroorlog werd het samen met zijn tegenhanger voor de veiligheid naar Valencia gereden, en onderweg raakte het beschadigd bij een verkeersongeluk. De schade aan het andere doek bleef onhersteld, tot beide in 2008 werden gerestaureerd.

In 2006 hingen dit museum en het Reina Sofía het in één zaal met De executie van keizer Maximiliaan van Manet, en met Bloedbad in Korea en Guernica van Picasso. Kijk voor je verdergaat nog naar het lichaam in de linkerbenedenhoek. Het is het enige in het schilderij waar Goya je op neer laat kijken.

Stop 3 van 5 · Zaal 55A, Villanuevagebouw

De triomf van de dood

Pieter Bruegel de Oude · Rond 1562 · Olieverf op paneel, 117 × 162 cm

Om op te letten

  • De rechterbenedenhoek, waar een man luit speelt en een vrouw zingt, en geen van beiden heeft door dat achter hen een skelet meespeelt.
  • De kardinaal die naar zijn einde wordt geholpen door een skelet dat zijn rode hoed draagt, en daarnaast een uitgehongerde hond bij het gezichtje van een dood kind in de armen van zijn dode moeder.
  • De nar die onder de tafel is gekropen, terwijl de gasten hun zwaarden trekken tegen de skeletten.
  • De wagen vol schedels op de voorgrond, met een skelet op de bok dat draailier speelt terwijl de wielen over een man heen rollen.
Transcriptie (2:12)

Het paneel meet 117 bij 162 centimeter, en dat is de eerste verrassing. Alles erop is piepklein, en er staat absurd veel op.

Begin in de rechterbenedenhoek, want dat is de laatste plek in het schilderij waar iemand zich nog normaal gedraagt. Een man speelt luit en een vrouw zingt, en geen van beiden heeft het skelet achter hen opgemerkt dat meespeelt. Hun maaltijd is net omvergegooid: kaarten en een triktrakbord op de grond, gasten die hun zwaarden trekken, de hofnar die onder de tafel kruipt.

Laat je blik nu naar links en naar boven gaan, en zie hoe het schilderij zich er niets meer van aantrekt wie iemand is. Boeren, soldaten, edelen, een koning en een kardinaal: ze worden allemaal opgehaald. De kardinaal wordt begeleid door een skelet dat zijn rode hoed draagt. De koning grijpt nog naar zijn vaten vol goud, terwijl één skelet ze leegrooft en een ander hem een lege zandloper voorhoudt. Onder de wielen van de dodenkar ligt een gevallen vrouw met een draad in de ene hand en een schaar in de andere, een tel voordat ze hem doorknipt. Dat is Atropos, door Bruegel geschilderd zonder dat hij haar aankondigt. De levenden worden in een val gedreven die de vorm van een doodskist heeft en met kruisen is versierd, en linksboven luiden skeletten de klok voor het einde van de wereld.

Pieter Bruegel de Oude maakte dit rond 1562, in olieverf op eikenhout, en smeedde er twee tradities in aaneen: de dodendans uit de houtsneden van het noorden, en de Italiaanse triomf van de dood, zoals die geschilderd is in het Palazzo Sclafani in Palermo en op het Camposanto in Pisa. Hij had ook veel te danken aan Jheronimus Bosch, wiens hel de volgende stop op deze pagina is, in zaal 56A.

Het paneel bracht veertien maanden door in de ateliers van dit museum, voordat het in 2018 naar Wenen ging voor een Bruegeltentoonstelling. José de la Fuente stabiliseerde de eikenhouten planken; María Antonia López de Asiaín nam de verflaag onder handen. Bij de reiniging kwamen dingen terug die eerdere restauratoren hadden weggehaald, zoals een bordje op de tafel en een stuk van de ceintuur van een groene jurk, en de roden en blauwen gingen weer stralen, net als de weerspiegelingen in het water. Ook werd zichtbaar hoe hij werkte: om rook doorzichtig te laten lijken, haalde hij verf weer van het paneel af, deels door met zijn vingers te drukken, en hij liet de sporen achter van de stok waarop hij zijn schilderhand liet rusten.

Nog één ding om naar te zoeken, want het dateert de scène. Tussen de alledaagse voorwerpen die overal verspreid liggen, zit een vroeg mechanisch uurwerk. Bruegel zette de nieuwste technologie van zijn eeuw in een schilderij over hoe weinig je daar uiteindelijk aan hebt.

Stop 4 van 5 · Zaal 56A, Villanuevagebouw

De tuin der lusten

Jheronimus Bosch · Tussen 1490 en 1510 · Olieverf op eikenhouten paneel, drieluik, 205,5 × 384,9 cm geopend

Om op te letten

  • De Boommens in het rechterpaneel: zijn romp is een gebarsten eierschaal met drinkende mannen erin, en zijn gezicht kijkt naar buiten, langs je heen.
  • De muziek die in het helpaneel op een paar billen geschreven staat, met een koor dat van die partituur zingt.
  • De achtergrond van het linkerpaneel: een giraf, een aap die op een olifant rijdt, een leeuw die zijn prooi opeet, allemaal overgenomen uit reisboeken.
  • De enige geklede man in het middenpaneel, met donker haar en tot aan de hals dichtgeknoopt, in een grot rechtsonder, wijzend naar een vrouw die opgesloten zit in een doorzichtige cilinder.
Transcriptie (2:17)

Drie panelen, drie meter vijfentachtig breed, en een menigte die niet uitdunt. Neem toch even de tijd, want je ziet niet alles. Als de luiken dicht zijn, zie je aan de buitenkant nog twee beschilderde panelen, in grijsgroene grisaille, met de wereld op de derde scheppingsdag, God linksboven zo klein als een duimnagel en daarboven een regel uit Psalm 33: want hij sprak, en het was er.

Niemand weet hoe Bosch dit zelf noemde. Vroege Spaanse schrijvers noemden het La Lujuria, de Wellust. Toen Filips de Tweede het op acht juli 1593 aan El Escorial schonk, beschreef de overdrachtsakte het als een schilderij in olieverf met twee luiken over de verscheidenheid van de wereld, opgeluisterd met grillige taferelen van Jheronimus Bosch, bekend als Del Madroño, het schilderij met de aardbeiboom.

Het kwam als buit in Spanje terecht. De eerste vermelding dateert van 1517, een jaar na de dood van Bosch, toen een Italiaanse kanunnik, Antonio de Beatis, het zag in het paleis van de graven van Nassau in Brussel. Het ging over op Willem van Oranje, en in 1568 nam de hertog van Alva het in beslag en liet het naar het zuiden brengen. Het hing 342 jaar onafgebroken in El Escorial en kwam pas in 1939 naar dit gebouw.

Ga nu naar het rechterpaneel en zoek de Boommens. Zijn lijf is een gebarsten eierschaal op twee stammen die misschien benen zijn, in hem zit een herberg met mannen die zitten te drinken, en zijn gezicht kijkt naar buiten, langs je heen, voorbij de rand van het schilderij. Hans Belting denkt dat het Bosch zelf is. Daaronder zingt een koor van een partituur die op een paar billen geschreven staat, en in de hoek leunt een varken met een nonnensluier tegen een man aan, om hem papieren te laten ondertekenen.

Het museum heeft gemeten wat jij hier zo meteen gaat doen. Samen met het instituut voor bio-engineering van de Universiteit Miguel Hernández in Elche zette het bezoekers in deze zaal een eyetrackingbril op. De hel hield hun blik 33,2 seconden per vierkante meter vast. De tuin in het midden kreeg 26 seconden. Het paradijs, links, kreeg er 16. De gemiddelde bezoeker geeft het hele drieluik vier minuten en acht seconden.

Deze zaal werd rond de panelen van Bosch opnieuw ingericht en ging in december 2020 weer open, met nieuwe dragers, een tafelvitrine, nieuwe verlichting en een scherm dat details twaalf keer vergroot.

Nog één laatste blik, op de achtergrond van het linkerpaneel. Een giraf, een aap die op een olifant rijdt, een leeuw die zijn prooi opeet. Geen van alle is naar het leven geschilderd. Ze komen uit vijftiende-eeuwse reisverhalen, het beeldscherm van zijn tijd, en Bosch zette ze in de Hof van Eden.

Stop 5 van 5 · Zaal 12, Villanuevagebouw, eerste verdieping

Las Meninas

Diego Velázquez · 1656 · Olieverf op doek, 318 × 276 cm

Om op te letten

  • De spiegel op de achterwand, met het enige dubbelportret van Filips IV en koningin Mariana waarvan bekend is dat Velázquez het schilderde.
  • Het rode kruis van de Orde van Santiago op de borst van de schilder, dat pas na zijn dood is toegevoegd.
  • De linkerwang van de infante: die is na de brand van 1734 in het Alcázar bijna helemaal opnieuw geschilderd.
  • José Nieto in de verlichte deuropening, met de ene voet een tree hoger dan de andere, precies in het verdwijnpunt van de kamer.
Transcriptie (3:06)

Deze zaal is de bovenverdieping van het middengedeelte dat Juan de Villanueva ontwierp, en ze is ingericht rond één doek: 318 centimeter hoog, 276 breed.

Velázquez voltooide het in 1656, en toen heette het nog geen Las Meninas. De vroegste inventarissen noemen het La Familia, De familie; de catalogus van dit museum drukte de titel die iedereen nu gebruikt pas in 1843. Bijna alles wat we weten over wie deze mensen zijn, berust op één tekst, een beschrijving die de schilder Antonio Palomino in 1724 publiceerde, achtenzestig jaar later.

Dus van het midden naar buiten. Het kind is de infante Margarita Teresa, vijf jaar oud, op dat moment het enige nog levende kind van Filips de Vierde en koningin Mariana. De vrouw die knielt om haar te drinken te geven uit een rood aardewerken kommetje op een gouden schaal, is María Agustina Sarmiento de Sotomayor. De andere hofdame, die net een buiging begint te maken, is Isabel de Velasco. Rechts staan twee hofdwergen, de Oostenrijkse Mari Bárbola en de Italiaan Nicolás Pertusato, die de mastiff met zijn voet een duwtje geeft. Zelfs de hond heeft een stamboom: hij zou afstammen van twee mastiffs die Jacobus de Eerste van Engeland in 1604 vanuit Lyme Hall in Cheshire naar Filips de Derde stuurde.

Dan de twee lastige figuren. Achterin, in de verlichte deuropening, staat José Nieto Velázquez, kamerheer van de koningin en hoofd van de koninklijke tapijtweverij, en misschien familie van de schilder. Hij heeft één knie gebogen en zijn voeten op verschillende treden, en niemand heeft ooit uitgemaakt of hij binnenkomt of weggaat. Hij staat bovendien precies in het verdwijnpunt van het hele perspectief. Elke lijn in de kamer loopt naar een man die misschien op weg naar buiten is. En in de spiegel op de achterwand staan Filips de Vierde en koningin Mariana, het enige dubbelportret van die twee waarvan bekend is dat Velázquez het maakte.

Twee dingen kun je met eigen ogen nagaan. Het rode kruis van de Orde van Santiago op de borst van de schilder was er nog niet toen hij zijn penseel neerlegde. Hij werd pas in 1659 in de orde opgenomen, drie jaar nadat dit klaar was en een jaar voor zijn dood. Volgens Palomino liet de koning het achteraf aanbrengen, en sommigen zeiden dat de koning het zelf deed. Ten tweede de linkerwang van de infante. In 1734 brandde het Alcázar van Madrid af, met dit doek erin; de hofschilder Juan García de Miranda herstelde de schade, en die wang moest bijna helemaal opnieuw worden geschilderd. Het doek werd ook aan beide kanten ingekort, dus de kamer waar je in kijkt, is smaller dan de kamer die Velázquez schilderde.

Het brengt mensen al vanaf het begin in verwarring. Toen de koninklijke collectie na de brand werd geïnventariseerd, in 1747, werd de infante genoteerd als haar oudere halfzus María Teresa, en in 1772 werd die vergissing nog eens overgenomen. De laatste reiniging, in 1984, was het werk van de Britse restaurator John Brealey, en de Spaanse pers zat hem dagelijks op de huid, omdat alleen iemand die in Spanje geboren en getogen was eraan zou mogen komen; op een dag brak er bij de zaal waar hij werkte zelfs een kleine rel uit. Federico Zeri oordeelde dat mensen bezwaar maakten, niet omdat het schilderij beschadigd was, want dat was het niet, maar omdat het er anders uitzag.

Nog één laatste feit. Het heeft dit gebouw één keer verlaten, in 1939, voor een tentoonstelling in Genève, toen de burgeroorlog het Prado had leeggehaald. Sindsdien houden het formaat, het belang en de waarde het hier, dus deze wand is zo goed als de enige plek op aarde waar je dit kunt zien.

Onafhankelijke gids · Chiaro

Vijf gehad, nog zo’n 1.860 te gaan.

Deze pagina behandelt de vijf werken waarvoor de meeste mensen komen. Al het andere in het gebouw laat je aan de app over. Maak een foto van een Titiaan, een Dürer, een Romeins marmerbeeld of een klein Vlaams paneeltje met twee regels op het bordje, en Chiaro vertelt je wat het is, wie het liet maken en hoe het in een Spaanse koninklijke collectie terechtkwam, en blijft antwoorden zolang jij blijft vragen.

Wie eet Saturnus op?Waarom klopt het kruis op Velázquez niet?Wat zit er in de Boommens?

Voor je gaat

01

Zo kom je er

Paseo del Prado, 28014 Madrid, aan de strook die de stad de Paseo del Arte noemt, samen met het Thyssen-Bornemisza, CaixaForum en het Reina Sofía. Neem de Jerónimos-ingang in de noordoosthoek van het gebouw; daar laat je vooraf geboekte tickets zien.

Metro Banco de España aan lijn 2, of Estación del Arte aan lijn 1. Bij Atocha, ook aan lijn 1, komen de Cercanías-forenzentreinen aan, op station Madrid-Atocha. De bussen 9, 10, 14, 19, 27, 34, 37 en 45 stoppen in de buurt.

02

Tickets

  • Er is geen vaste sluitingsdag in de week. Het Prado is precies drie dagen per jaar dicht: 1 januari, 1 mei en 25 december.
  • De laatste twee uur is de vaste collectie gratis: van 18.00 tot 20.00 uur van maandag tot en met zaterdag, en van 17.00 tot 19.00 uur op zondag en feestdagen. Alleen weet iedereen dat.
  • De laatste toegang is een halfuur voor sluitingstijd, en het museum sluit om 20.00 uur van maandag tot en met zaterdag en om 19.00 uur op zondag en feestdagen.
  • Bekijk de twee Goyazalen in de volgorde van deze pagina. De eigen route van het museum loopt vanuit de Zwarte Schilderijen in zaal 67 rechtstreeks door naar zaal 64, dus voor stop één en twee hoef je niets te zoeken.
Officiële tickets →
03

De officiële audiogids

Het Prado heeft een eigen audiogids; vraag bij aankomst aan de informatiebalie hoe die er nu uitziet en wat hij kost. De luistercijfers van het museum zelf, waarover de Spaanse pers berichtte, laten zien waar bezoekers echt naar luisteren: Las Meninas op één, De tuin der lusten op twee. Ze staan allebei gratis op deze pagina, met de volledige transcriptie onder de audio.

Officiële website →

Vragen

Is er een gratis audiogids voor het Prado?

Deze pagina is er een. Je krijgt vijf opnames van vijf werken die in elke browser afspelen zonder dat je iets hoeft te installeren, elk met de zaal waar het werk hangt en de volledige tekst eronder. Voor elk ander werk in het gebouw maak je een foto in de Chiaro-app, en dan hoor je het verhaal.

Hoeveel kost de officiële audiogids van het Prado?

Het Prado heeft een eigen audiogids; de huidige prijs en vorm vind je voor je gaat op museodelprado.es, of je vraagt ernaar bij de informatiebalie als je aankomt. De vijf opnames op deze pagina kosten niets.

Waar hangt Las Meninas in het Prado?

In zaal 12 van het Villanuevagebouw, op de eerste verdieping, in de bovenste etage van het middengedeelte. De zaal is rond het schilderij ingericht.

Op welke dag van de week is het Prado gesloten?

Op geen enkele. Het is zeven dagen per week open, van 10.00 tot 20.00 uur van maandag tot en met zaterdag en van 10.00 tot 19.00 uur op zondag en feestdagen, met de laatste toegang een halfuur voor sluitingstijd. De drie dagen dat het wel dicht is, zijn 1 januari, 1 mei en 25 december.

Wat kost een toegangskaartje voor het Prado?

Ongeveer vijftien euro voor een gewoon kaartje, met korting voor bezoekers boven de 65 en gratis toegang in de laatste twee uur van de dag. Kijk op museodelprado.es voor de prijzen van vandaag voordat je boekt.

Waar hangen Goya’s Zwarte Schilderijen in het Prado?

In zaal 67, in de zuidvleugel van het Villanuevagebouw, aan het ene uiteinde van de vijftien zalen die het museum aan de negentiende eeuw wijdt. Saturnus verslindt zijn zoon, de eerste stop op deze pagina, is een van de veertien. Zaal 64, met De tweede mei en De derde mei, is de volgende zaal op de eigen route van het museum.

Meer audiogidsen

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan het Prado.