Direct naar de inhoud

Koninklijk Paleis van Madrid · Madrid · Onafhankelijke gids

Audiogids voor het Koninklijk Paleis van Madrid,
vijf stops, gratis.

Meer dan 135.000 vierkante meter en 3418 vertrekken, gebouwd in de plaats van een kasteel dat op kerstavond 1734 verloren ging. Vijf stops ervan spelen hier af, van gevel tot troon; over de rest vertelt de Chiaro-app je aan de hand van een foto.

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan het Koninklijk Paleis van Madrid.

9:41

De hoofdgevel, vanaf de overkant van de Plaza de la Armería

Koninklijk Paleis van Madrid

0:00 2:11
Stop 1 van 5

De vijf stops · 11 minuten audio

Vijf plekken, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.

Je begint deze gratis audiogids voor het Koninklijk Paleis van Madrid, die je op eigen houtje volgt, bij het hek van de Plaza de la Armería: je staat aan de kant van de Almudenakathedraal, kijkt naar de hoofdgevel en hebt nog niemand een ticket laten zien. De bezoekersingang ligt aan diezelfde esplanade. Binnen volgen de stops de volgorde van de route die Patrimonio Nacional zelf voor een bezoek zonder gids over de hoofdverdieping uitzet: de Staatsietrap op vanuit de ingangshal, door het appartement van Karel III naar de Salón de Gasparini, om de grote binnenplaats heen naar de Real Capilla aan de noordkant, en tot slot de Salón del Trono aan de zuidgevel, waar de rondgang door de staatsievertrekken eindigt. Samen is dat zo’n elf minuten audio, en het paleis zelf rekent op ongeveer vijfenveertig minuten voor de wandeling zonder gids.

De jaartallen, namen en makers op deze pagina komen uit de beschrijvingen die Patrimonio Nacional van het paleis geeft, uit de pdf’s voor bezoekers en van de ticketsite, en verder uit de Engelse en de Spaanse Wikipedia. Het Palacio Real is nog altijd de officiële residentie van de koning, en bij staatsplechtigheden kunnen zalen of zelfs het hele gebouw op korte termijn dichtgaan. Wat de suppoosten en de mededelingen ter plaatse je die dag vertellen, gaat voor wat hier staat.

Stop 1 van 5 · Plaza de la Armería, aan de openbare kant van het hek tussen de Almudenakathedraal en het voorplein van het paleis, met je gezicht naar het noorden, naar de hoofdgevel (de zuidgevel); de officiële bezoekersingang is hier, op de esplanade van de Almudena, op de hoek met de Calle Bailén

De hoofdgevel, vanaf de overkant van de Plaza de la Armería

Giambattista Sacchetti (1690-1764) naar het ontwerp van Filippo Juvarra, voltooid door Francesco Sabatini (1722-1797) met Ventura Rodríguez (1717-1785), voor Filips V, Ferdinand VI en Karel III · Eerste steen 6 april 1738; gebouw in grote lijnen klaar 1751-1754; Karel III trok er op 1 december 1764 in · Grijs graniet en witte kalksteen; een paleis van meer dan 135.000 vierkante meter en 3418 vertrekken, zes bouwlagen waar het het laagst is en acht waar het terrein afloopt

Om op te letten

  • Het uurwerk midden in de daklijn. Sabatini ontwierp het, en er is een klok uit het afgebrande Alcázar in verwerkt.
  • De twee beelden aan weerszijden van het uurwerk, Ferdinand de Zesde en Barbara van Bragança, het enige wat over is van een plan om het hele dak vol koningen te zetten.
  • De twee kleuren steen: grijs graniet onder, witte kalksteen boven, het contrast waar het ontwerp op steunt.
  • De klokken in het ijzeren frame boven het uurwerk, uit 1637 en 1761; de oudste is van vóór de brand.
Transcriptie (2:11)

Kijk omhoog naar het midden van de daklijn, waar de gevel oprijst tot een blok met een uurwerk erin. Dat uurwerk is van Francesco Sabatini, en erin zit een klok uit het gebouw dat hier eerder stond, het Alcázar van Madrid. Onthoud die klok, want alles waar je naar kijkt is het antwoord op een brand.

Madrid is rond deze heuvelrug gegroeid. Tussen 860 en 880 bouwde de Omajjadische emir van Córdoba, Mohammed de Eerste, een vesting op deze rug boven de Manzanares, en de nederzetting eromheen heette Majrit. In 1561 maakte Filips de Tweede het Alcázar tot de officiële woning van de koningen van Spanje en haalde hij het hof naar Madrid. En toen, op kerstavond 1734, vloog het in brand. Het brandde drie dagen lang. Schilderijen en meubels werden uit de ramen gegooid, veel ervan braken bij de val, en meer dan vijfhonderd schilderijen uit de koninklijke collectie gingen verloren. Op zevenentwintig december stonden er alleen nog een paar muren en één toren overeind.

Je hoort weleens dat de Franse hovelingen van Filips de Vijfde de brand expres hebben gesticht, om een paleis als Versailles te krijgen. Patrimonio Nacional, dat dit paleis beheert, zegt ronduit dat dat een legende is.

Filips liet de beroemdste architect van Europa komen, Filippo Juvarra, die een paleis tekende dat vier keer zo groot was als dit, met drieëntwintig binnenplaatsen en een gevel van 480 meter lang. Juvarra stierf in januari 1736, het plan werd te duur bevonden, en zijn leerling Giambattista Sacchetti moest het passend maken voor het krappe, hellende terrein van het oude Alcázar. Dus bouwde hij in de hoogte in plaats van in de breedte: zes lagen waar de grond vlak is, acht waar hij achter het paleis wegzakt. En geen hout. Elke vloer is een gewelf, met alleen hout in de deuren en ramen, zodat dit gebouw nooit zou kunnen afbranden zoals het vorige. De eerste steen werd op zes april 1738 onder het midden van deze gevel gelegd, en het opschrift erop zegt dat Filips de Vijfde het kasteel herbouwde om de eeuwigheid te trotseren.

Dan de twee beelden aan weerszijden van het uurwerk: Ferdinand de Zesde en zijn koningin, Barbara van Bragança. Langs deze hele daklijn hadden koningen moeten staan, terug tot aan de Visigoten, met Moctezuma en Atahualpa ertussen. Karel de Derde, de eerste koning die hier echt woonde, vanaf 1764, vond het te veel van het goede en liet de beelden van de kroonlijsten halen. Kijk voor je naar binnen gaat nog even naar de steen zelf: grijs graniet onder en witte kalksteen boven, twee kleuren die het werk doen dat al die beelden hadden moeten doen.

Stop 2 van 5 · Hoofdvestibule (zaguán principal) en de Staatsietrap naar de hoofdverdieping, het begin van de route zonder gids

De Staatsietrap

Francesco Sabatini (1722-1797) voor Karel III, in het trappenhuis van Giambattista Sacchetti; gewelffresco’s van Corrado Giaquinto (1703-1766), stucwerk van Giovanni Battista Andreoli, leeuwen op het bordes van Felipe de Castro en Robert Michel · In 1760 door Sabatini aan de linkerkant gebouwd; in 1789 op bevel van Karel IV naar rechts verplaatst, met dezelfde treden; gewelffresco’s voltooid toen Ferdinand VI nog leefde · Marmer en graniet; 72 treden, elk uit één stuk marmer van 4,5 meter breed gehouwen

Om op te letten

  • De treden: breed, heel laag, elk één stuk marmer van vier en een halve meter breed.
  • De twee marmeren leeuwen op het eerste bordes, een van Felipe de Castro en een van Robert Michel. Volgens de aantekeningen van het paleis is die van Michel de levendigste.
  • Het gewelf van Giaquinto, De godsdienst beschermd door Spanje, met de vier elementen in de medaillons in de hoeken.
  • De vazen van wit Carrara-marmer, met jachttaferelen en trofeeën erin gehouwen.
Transcriptie (2:09)

Ga onderaan staan en kijk naar de eerste trede. Die is uit één stuk marmer gehouwen, vier en een halve meter breed, en dat geldt voor elke trede: tweeënzeventig stuks, zo breed en zo laag dat je de klim nauwelijks voelt. De eigen aantekeningen van Patrimonio Nacional vermelden er nog bij dat vrouwen hier helemaal niet naar boven liepen. Ze werden in draagstoelen naar de hoofdverdieping gebracht.

Achter je ligt de hoofdvestibule. Koetsen reden binnen door de drie middelste deuren van de gevel, en vorsten en gezanten stapten precies hier uit, recht tegenover een beeld van Karel de Derde, gekleed als Romeins veldheer.

Over deze trap is bijna twintig jaar gesteggeld. Het plan van Sacchetti, in 1742 aangenomen op een idee van de markies Scotti, was een dubbele trap: de rechter voor de koning, de linker voor de koningin. Toen klaagden Scotti en zijn beschermeling Bonavia dat de treden te hoog waren, en de hofruzie die volgde leverde het ene ontwerp na het andere op. Sacchetti’s meest ambitieuze versie, met traparmen die uitkwamen op negen doorgangen op de hoofdverdieping, is alleen in hout uitgevoerd, zodat de koning het effect kon zien. Karel de Derde vond er niets aan. Hij droeg Francesco Sabatini op één trap te bouwen, zoals Vanvitelli er een had gebouwd voor het paleis van Caserta bij Napels, en van het andere trappenhuis een balzaal te maken. Die balzaal is de Zuilenzaal, en die heeft een drukker leven gehad dan de meeste zalen in Europa: Spanje tekende er in 1985 zijn toetredingsverdrag tot de Europese Gemeenschappen, in 1991 vond er de Vredesconferentie van Madrid plaats, en Juan Carlos de Eerste tekende er in 2014 zijn troonsafstand.

Nu het vreemde. Sabatini bouwde deze trap in 1760 aan de andere kant, links. Toen Karel de Vierde in 1789 op de troon kwam, liet hij dezelfde architect de trap afbreken en rechts weer opbouwen, waar hij nu ligt, met dezelfde treden. Je loopt een trap op die al eens is verhuisd.

Op het eerste bordes zitten twee marmeren leeuwen. De ene is van Felipe de Castro, de andere van Robert Michel, en volgens de eigen aantekeningen van het paleis is die van Michel de levendigste van de twee. Kijk dan recht omhoog. Corrado Giaquinto beschilderde het gewelf: De godsdienst beschermd door Spanje, omringd door Overvloed, Vrede, Gerechtigheid en Grootsheid, deugden die Ferdinand de Zesde geacht werd te bezitten, met de vier elementen in de medaillons in de hoeken.

Toen Napoleon in Madrid kwam, bleef hij op dit bordes staan, draaide zich om naar zijn broer Jozef, de nieuwe koning, en zei: Broer, jij krijgt een veel mooier huis dan het mijne.

Stop 3 van 5 · Hoofdverdieping, appartement van koning Karel III, te bereiken vanuit de Zuilenzaal via de Saleta en de antichambre

De Gasparinizaal, de kleedkamer van Karel III

Mattia Gasparini (overl. 1774) voor Karel III; vloer van Domenico Galeotti en Nicola Rappa, stucwerk van het gewelf van Gennaro di Matteo, met de werkplaatsen van het paleis voor meubelmakerij, borduurwerk en brons · Begonnen onder Karel III, na 1759; vloer en gewelf uiterlijk in 1788 klaar; wandbespanning onder Ferdinand VII en de stoelen onder Alfons XII · Ingelegde vloer van gekleurd marmer, beschilderd en verguld stucgewelf, satijnen wandbespanning geborduurd met gekleurde zijde en verguld zilverdraad; een decoratie die decennia duurde, zo’n vijftig jaar

Om op te letten

  • Het stucgewelf: bladeren, bloemen, vruchten en vogels in groen en goud, af voordat Karel de Derde in 1788 stierf.
  • De vloer van gekleurd marmer, het enige andere deel dat hij af heeft gezien.
  • Het uurwerk El Pastor van Jaquet-Droz, gekocht door Ferdinand de Zesde, waarop een herder elk heel uur op de fluit speelt.
  • De wandbespanning: satijn geborduurd met gekleurde zijde en verguld zilverdraad, het oude borduurwerk overgezet op nieuwe zijde.
Transcriptie (1:56)

Kijk eerst omhoog en dan omlaag, want het plafond en de vloer zijn de enige twee delen van deze zaal die Karel de Derde ooit af heeft gezien.

Dit was zijn Pieza de Vestir, zijn kleedkamer, en na de troonzaal het belangrijkste vertrek van zijn appartement. Privé was het niet. De koning kleedde zich hier aan ten overstaan van het hof, zoals koningen toen deden, dus de zaal moest zelf een voorstelling zijn. Hij gaf de opdracht aan Mattia Gasparini, een schilder en decorateur die in 1759 met hem uit Napels was meegekomen, en Gasparini maakte dit: Italiaanse rococo, zo ver doorgevoerd als het maar kan, vlezige bladeren, bloemen, vogels en oosterse figuren, en de rage van die eeuw voor chinoiserie in elke hoek.

Om het te maken werden drie werkplaatsen opgezet. De meubelmakerij stond onder leiding van een Duitser, José Canops. De bronzen vielen onder Antonio Vendetti. En de borduurwerkplaats werd geleid door María Luisa Bergonzini, de vrouw van Gasparini, dus een van de drie werkplaatsen achter deze zaal had een vrouw aan het hoofd.

Het duurde decennia. Toen Karel de Derde in 1788 stierf, waren alleen de marmeren vloer, gelegd door Domenico Galeotti en Nicola Rappa, en het stucgewelf van Gennaro di Matteo klaar. Het hele programma duurde zo’n vijftig jaar. De geborduurde wandbespanning kwam er onder Ferdinand de Zevende, en de stoelen pas onder Alfons de Twaalfde, aan het eind van de negentiende eeuw. Nog niet zo lang geleden was de zijde aan de wanden versleten en werd ze vervangen, en het oorspronkelijke borduurwerk is met eindeloos geduld op de nieuwe stof genaaid.

Zoek het uurwerk dat El Pastor heet, de Herder, van de Zwitserse maker Jaquet-Droz, door Ferdinand de Zesde gekocht. Op elk heel uur speelt een zittende herder op de fluit, terwijl kleine figuurtjes in achttiende-eeuwse kleren dansen. De bronzen kroonluchter en de kandelaars in de hoeken zijn uit de tijd van Ferdinand de Zevende, en de tafel in het midden komt uit de werkplaatsen van het Vaticaan, een geschenk van paus Pius de Negende aan Isabella de Tweede.

Nog één ding over de zalen waar je net doorheen bent gelopen. Karel de Derde wilde zijn muren van het plafond tot aan de lambrisering vol schilderijen, die in de winter plaatsmaakten voor wandtapijten, tegen de kou en het vocht van Castilië. In de antichambre hiernaast, waar hij at en met zijn ministers sprak, hing ’s zomers onder meer Las Meninas van Velázquez. Daar bleef het schilderij hangen tot het voorgoed naar het Prado vertrok.

Stop 4 van 5 · Hoofdverdieping, noordkant, bereikbaar via de galerij rond de grote binnenplaats

De Koninklijke Kapel, onder de koepel van Giaquinto

Giambattista Sacchetti (1690-1764), met Ventura Rodríguez (1717-1785) en Corrado Giaquinto (1703-1766), voor Ferdinand VI; stucwerk van Andreoli, engelen op de tamboer van Felipe de Castro; altaararchitectuur van Sabatini · Plaats op de hoofdverdieping vastgelegd in 1742; definitief ontwerp van Sacchetti 1748; gebouwd 1750-1759 (Spaanse Wikipedia) · Stucwerk, verguldsel en fresco in een centraalbouw met koepel, met tien grote zuilen, elk uit één stuk geaderd zwart marmer uit Mañaria

Om op te letten

  • De wolkenringen in de koepel, zo geschilderd dat de Drie-eenheid die de Maagd kroont hoger lijkt te zweven dan ze is.
  • De zwarte zuilen, elk één stuk geaderd marmer uit Mañaria in Baskenland.
  • De pendentieven: de heilige Isidorus de Landbouwer, de heilige María de la Cabeza, de heilige Leander en de heilige Damasus.
  • Het orgel aan de westkant, met een kast naar ontwerp van Ventura Rodríguez, gespaard gebleven voor de verbouwingen van de negentiende eeuw.
Transcriptie (2:12)

Leg je hoofd in je nek. De koepel lijkt hoger dan hij werkelijk is, en dat is opzet: Corrado Giaquinto schilderde wolkenringen rond het middentafereel, de Drie-eenheid die de Maagd Maria kroont, zodat je blik steeds verder omhoog blijft gaan.

Alles boven de kroonlijst is van Giaquinto. Hij ontwierp het stucwerk, dat Andreoli uitvoerde, en hij schilderde de fresco’s, waaronder de Slag bij Clavijo en een Allegorie van de Godsdienst. In de vier pendentieven onder de koepel zitten heiligen met een Madrileens accent: Isidorus de Landbouwer en zijn vrouw, de heilige María de la Cabeza, en de heiligen Leander en Damasus.

De kapel was bijna ergens anders terechtgekomen. Volgens het eerste plan kwam ze waar nu de Hellebaardierszaal is. In 1742 werd besloten haar in plaats daarvan hier op de hoofdverdieping te bouwen, en na een reeks versies, die haar stuk voor stuk groter probeerden te maken, is volgens Patrimonio Nacional het definitieve ontwerp van Sacchetti uit 1748 gebouwd, met zijn assistent Ventura Rodríguez er nauw bij betrokken; andere bronnen schrijven het winnende ontwerp van 1749 toe aan Rodríguez zelf. Wat niet gebouwd is, is de rest van Sacchetti’s idee. Hij wilde de vloer en alle muren in marmer, met kapitelen en basementen in brons. Karel de Derde wilde de kapel af hebben, dus werd de decoratie bij wijze van noodoplossing in stucwerk afgemaakt, en die noodoplossing is wat je ziet. Het deel dat wel echt gemaakt is, is spectaculair: tien grote zuilen, elk uit één stuk geaderd zwart marmer uit Mañaria in Baskenland.

Stel je nu voor hoe de ruimte gebruikt werd. Op gewone dagen volgde de koning de mis vanuit de Cancel, de afgeschermde ruimte achter in de kapel, die hij vanuit de koninklijke vertrekken kon bereiken. Op hoogtijdagen liep hij in processie door de galerij hierbuiten, die voor de gelegenheid met wandtapijten werd behangen, boog voor het altaar, boog voor de koningin en nam plaats onder het baldakijn. Het hof had vaste plaatsen. Het publiek mocht niet verder dan de ingang.

Muziek was hier belangrijk. In deze kapel klonken werken van Domenico Scarlatti en José de Nebra, en het orgel aan de westkant is een zeldzaamheid: de kast werd ontworpen door Ventura Rodríguez, Jorge Bosch bouwde het in 1778, en het is uniek in Spanje omdat het aan de verbouwingen van de negentiende eeuw is ontsnapt.

Nog twee details. Het schilderij boven het hoofdaltaar, Sint-Michaël, is van Ramón Bayeu, naar een verloren origineel van Luca Giordano, en naast het gewelf van Giaquinto lijkt het bijna verlegen. En in de altaartafel ligt in een glazen nis een wassen beeld van de Romeinse martelaar Sint-Felix, wiens relieken daar worden bewaard.

Stop 5 van 5 · Hoofdverdieping, zuidgevel, boven de Plaza de la Armería; de laatste zaal van de route zonder gids

De Troonzaal

Decoratie onder leiding van Felice Gazzola voor Karel III; gewelffresco van Giambattista Tiepolo (1696-1770); meubels ontworpen door Giovanni Battista Natali en in Napels gesneden door Gennaro di Fiore; borduurwerk aan de wanden van Andrea Cotardi · Bedacht door Sacchetti in 1737; decoratie voltooid in 1772 · Fresco, verguld stucwerk, Genuees fluweel geborduurd met verguld zilver, verguld hout en glas uit La Granja; twaalf consoletafels en twaalf spiegellijsten, met vier leeuwen van verguld brons, gegoten in 1651-1652

Om op te letten

  • De hoeken van het gewelf, waar stucfiguren uit de lijst van Tiepolo’s schildering naar voren leunen.
  • De vier leeuwen van verguld brons bij de troonverhoging, elk met een poot op een roodachtige stenen bal; zeven van hun broers staan in het Prado.
  • De consoletafels en spiegellijsten, van elk twaalf, allemaal verschillend binnen één ontwerp, gemaakt in Napels.
  • Het rode Genuese fluweel aan de wanden en de randen met borduurwerk van verguld zilver.
Transcriptie (2:28)

Als het paleis ergens om draait, dan is het om deze zaal. Het is de enige ruimte die nooit een andere functie heeft gekregen sinds Sacchetti haar in 1737 tekende. Blijf op afstand van de troonverhoging en kijk eerst omhoog.

Het plafond is van Giambattista Tiepolo, De triomf van de Spaanse monarchie, een van de laatste werken van zijn leven. Volg de onderrand de zaal rond: de figuren die langs de kroonlijst zitten zijn allegorieën van de gewesten en bezittingen van Spanje, elk met hun eigen attributen, en in de hoeken leunen stucfiguren ver uit de geschilderde lijst, zodat je niet goed kunt zien waar het stucwerk ophoudt en de verf begint.

Karel de Derde vertrouwde de zaal toe aan Felice Gazzola, wiens ploeg haar in 1772 voltooide, en het is Napels in Madrid. Karel was tot 1759 koning van Napels en Sicilië geweest, en de meubels werden daar gemaakt, ontworpen door Giovanni Battista Natali en gesneden door Gennaro di Fiore: twaalf consoletafels en twaalf spiegellijsten, allemaal verschillend binnen één ontwerp. Het spiegelglas kwam van de Koninklijke Glasfabriek in La Granja, en vlakke glasplaten van dit formaat waren een technisch hoogstandje. De wanden zijn bekleed met Genuees fluweel, geborduurd door Andrea Cotardi. Volgens het paleis is de hele inrichting een code: de vier werelddelen, de vier jaargetijden en de vier kardinale deugden, alles wat een koning nodig had om goed te regeren.

Dan de leeuwen. Vier stuks, van verguld brons, elk met een poot op een roodachtige stenen bal. Ze zijn ouder dan het paleis. Velázquez bestelde ze in Italië, op zijn tweede reis daarheen, voor de Spiegelzaal van het oude Alcázar, en ze werden in 1651 en 1652 gegoten door Matteo Bonuccelli. Het waren er twaalf. Zeven staan in het Prado, waar ze tafels dragen, en één raakte zwaar beschadigd bij de brand van 1734. Karel de Derde zette deze vier hier met opzet neer, samen met de bronzen Planeten van Jacques Jonghelinck uit het Alcázar, om te laten zien dat de nieuwe Bourbonkoningen de voortzetting waren van de oude.

De twee tronen op de verhoging lijken het hart van de zaal, en toch horen ze bij de jongste dingen erin: twintigste-eeuwse kopieën van de troonstoel van Karel de Derde zelf, en het wapen op het baldakijn erachter is in de jaren negentig geborduurd. De originele stoel, met Karels beeltenis op de rugleuning, staat in de Kroonzaal, en elke latere troon is ernaar gemaakt.

Deze zaal had ook een droeviger taak. Als een koning stierf, werd zijn lichaam hier opgebaard voordat het naar het pantheon van El Escorial ging. Karel de Vierde wilde de zaal opnieuw inrichten, en er bestaat nog een ontwerp uit 1790 van Sabatini en de Franse decorateur Dugourc, dat nooit is uitgevoerd. Om je heen zie je dus waar Karel de Derde zijn handtekening onder zette: Tiepolo boven je hoofd, Napels aan de wanden en de leeuwen van Velázquez die een lege troon bewaken.

Onafhankelijke gids · Chiaro

Richt Chiaro op alles wat je in het Koninklijk Paleis van Madrid ziet.

Vijf stops zijn nauwelijks een begin in een gebouw met 3418 vertrekken. Een porseleinkabinet, een portret van Goya, een uurwerk met dansende figuurtjes, een wandtapijt in de gala-eetzaal: richt de Chiaro-app erop en hoor wie het maakte en voor welke koning, en vraag dan wat er daarna in die zaal gebeurde.

Waarom is de trap verplaatst?Wie bestelde deze bronzen leeuwen?Welke koning staat op die sokkel?

Voor je gaat

01

Zo kom je er

Calle de Bailén, s/n, 28071 Madrid. Iedereen, met of zonder groep, gaat naar binnen door de poort op de esplanade van de Almudenakathedraal, op de hoek met de Calle Bailén, aan de kant van de Plaza de la Armería. De eerste stop van deze wandeling is bedoeld om af te spelen bij het hek, een paar passen van die poort.

Ópera, aan metrolijn 2 en 5, is het dichtstbijzijnde station. Príncipe Pío is de halte voor de voorstadstreinen van Cercanías. Het paleis noemt de buslijnen 3, 25, 39 en 148 om er te komen, en BiciMAD-station nummer 36 ligt het dichtstbij als je een deelfiets neemt.

02

Tickets en toegang

  • Tickets worden verkocht voor een datum en een toegangstijd. Het standaardticket voor het bezoek zonder gids kost € 18; het verlaagde tarief van € 9 geldt voor kinderen van 5 tot en met 16 jaar, 65-plussers en studenten tot en met 25 jaar, en kinderen onder de 5 mogen gratis naar binnen. Toegang en kassa sluiten een uur voor sluitingstijd.
  • De openingstijden volgen het seizoen: van april tot en met september van maandag tot en met zaterdag 10.00 tot 19.00 uur; van oktober tot en met maart van maandag tot en met zaterdag 10.00 tot 18.00 uur; op zondag het hele jaar 10.00 tot 16.00 uur. In 2026 is het paleis op 25 december de hele dag dicht en op 24 en 31 december vanaf 15.00 uur, en officiële plechtigheden kunnen het ook op andere dagen sluiten.
  • Burgers en inwoners van de Europese Unie en burgers van Latijns-Amerikaanse landen mogen van maandag tot en met donderdag van 17.00 tot 19.00 uur (van oktober tot en met maart van 16.00 tot 18.00 uur) gratis naar binnen, met een identiteitsbewijs, alleen via de kassa en alleen voor het bezoek zonder gids. De Koninklijke Keuken, die alleen in een combiticket met het paleis wordt verkocht, is in die uren niet te bezoeken.
  • Foto’s zonder flits voor eigen gebruik zijn toegestaan, behalve waar een bordje iets anders zegt; statieven en selfiesticks niet. Wegens werkzaamheden aan de bezoekersvoorzieningen vraagt het paleis je geen grote rugzakken, koffers of omvangrijke tassen mee te nemen.
Officiële tickets →
03

De officiële audiogids

De eigen audiogids van Patrimonio Nacional kost extra en is er in twee vormen: een toestel dat je krijgt zodra je door de toegangscontrole bent, of een digitale versie in de app van het paleis, die je ontgrendelt met de code in je boekingsbevestiging; daarvoor neem je je eigen oortjes en een opgeladen telefoon mee. De prijs staat op de eigen bezoekerspagina van het paleis op patrimonionacional.es. Boek je de rondleiding door paleispersoneel, een toeslag van € 8, dan heb je volgens het paleis helemaal geen audiogids nodig. De vijf stops hier staan daar los van: gratis, gestreamd in de browser, met de volledige tekst onder elke speler.

Officiële website →

Vragen

Is er een gratis audiogids voor het Koninklijk Paleis van Madrid?

Ja: de vijf opnames op deze pagina kosten niets, je hoeft niets te downloaden, en onder elke speler staat de volledige tekst. De eigen audiogids van het paleis, op een toestel of in de app, is een betaalde extra bovenop de toegangsprijs. Voor de duizenden voorwerpen waar geen van beide aan toekomt, maak je een foto met de Chiaro-app, en die vertelt je er dan over.

Kan ik de audiogids van het Koninklijk Paleis van Madrid zonder ticket beluisteren?

De eerste stop wel. Die is geschreven voor de openbare kant van het hek aan de Plaza de la Armería, met zicht op de hoofdgevel, naast de bezoekersingang. Stop twee tot en met vijf spelen binnen af, langs de route zonder gids door de staatsievertrekken waar het standaardticket voor is; de Koninklijke Keuken is een apart combiticket en hoort niet bij deze wandeling.

Wat kost de officiële audiogids van het Koninklijk Paleis van Madrid?

Die wordt los van de toegangsprijs van € 18 berekend, als huurtoestel of als gids in de app die je met je boekingscode ontgrendelt, en de prijs staat op de eigen bezoekerspagina van het paleis op patrimonionacional.es. Het alternatief is een rondleiding door paleispersoneel voor een toeslag van € 8, waarna je volgens het paleis geen audiogids meer nodig hebt.

Op welke dagen is het Koninklijk Paleis van Madrid in 2026 gesloten?

Voor de rest van 2026 zijn de bekendgemaakte sluitingen 25 december de hele dag en een vroege sluiting om 15.00 uur op 24 en 31 december; eerder in het jaar was het ook dicht op nieuwjaarsdag, 6 januari en 1 mei. Omdat het nog altijd de officiële residentie van de koning is, kunnen staatsplechtigheden het ook op andere data sluiten, dus kijk op de ticketsite voordat je op pad gaat. Op zondag sluit het het hele jaar om 16.00 uur.

Waar eindigt het bezoek zonder gids aan het Koninklijk Paleis van Madrid?

In de Troonzaal, aan de zuidgevel boven de Plaza de la Armería, na de Koninklijke Kapel aan de noordkant. Dat is de volgorde van het eigen materiaal van Patrimonio Nacional voor het bezoek zonder gids, en deze pagina houdt zich eraan: gevel, Staatsietrap, Gasparinizaal, Koninklijke Kapel, Troonzaal. Het paleis rekent voor het bezoek zonder gids aan de staatsievertrekken op ongeveer vijfenveertig minuten.

Mag ik foto’s maken in het Koninklijk Paleis van Madrid?

Patrimonio Nacional staat foto’s zonder flits voor eigen gebruik toe, behalve op plekken waar dat uitdrukkelijk verboden is. Statieven, selfiesticks en vergelijkbare accessoires zijn niet toegestaan, en de privacy van andere bezoekers en van het personeel moet je respecteren.

Meer audiogidsen

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan het Koninklijk Paleis van Madrid.