Gemäldegalerie Alte Meister · Dresden · Onafhankelijke gids
Audiogids voor de Gemäldegalerie Alte Meister,
vijf stops, gratis.
Deze vijf speel je hier af, zonder iets te installeren. In de Semperbau hangen nog zevenhonderd schilderijen, en Chiaro vertelt je over elk ervan aan de hand van één foto.
Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Gemäldegalerie Alte Meister.
De Sixtijnse Madonna
Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden
Dat was het gratis deel
Eén foto is genoeg: Chiaro vertelt je over elk werk in de Gemäldegalerie Alte Meister.
De vijf stops · 12 minuten audio
Vijf stops, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.
Vijf werken, twee verdiepingen, één gebouw. Je begint op de eerste verdieping in zaal 106 bij Rafaëls Sixtijnse Madonna, loopt door de volgende zaal naar zaal 104 voor de Slapende Venus van Giorgione en Titiaan, steekt die verdieping over naar zaal 129 voor Vermeers Koppelaarster, pakt de tweede Vermeer van het huis mee, het Brieflezend meisje bij het open venster, en eindigt een verdieping hoger in zaal 208 bij het Chocolademeisje van Liotard. Samen zo’n twaalf minuten luisteren. Het museum rekent voor zijn eigen hoogtepuntenroute langs vijftien werken op dezelfde verdiepingen zestig minuten, en deze wandeling is korter.
Elk feit op deze pagina steunt op de SKD Online Collection, de eigen database van het museum, en op nog één andere bron; de zaalnummers komen uit de gratis multimediagids van het museum. Schilderijen in de Semperbau worden geregeld anders gehangen of uitgeleend, dus als het bordje aan de wand iets anders zegt dan wat je hier leest, volg dan het bordje en laat het ons weten.
Stop 1 van 5 · Semperbau aan de Zwinger, eerste verdieping, zaal 106
De Sixtijnse Madonna
Rafaël · 1512/1513 · Olieverf op doek, 269,5 × 201 cm
Om op te letten
- De twee gevleugelde jongetjes die helemaal onderaan met hun ellebogen op de rand leunen. Ze staan al meer dan een eeuw op postzegels, ansichtkaarten, T-shirts, sokken en cadeaupapier.
- Er is geen vloer. Geen troon, geen architectuur: de Madonna loopt op blote voeten over de wolken naar je toe, en de houten rand is het enige vaste in het hele schilderij.
- Het licht achter haar. Kijk er even naar en het verandert in tientallen half zichtbare engelengezichtjes.
- Links de heilige Sixtus, in goud, die met zijn rechterhand uit het schilderij wijst, en rechts de heilige Barbara, die naar beneden kijkt. De opdracht schreef voor dat ze er allebei op moesten staan.
Transcriptie (2:47)
Twee groene gordijnen zijn net opengeschoven, en alles wat erachter gebeurt, hangt in de lucht. Dat is de truc van dit schilderij, en hij werkt al vanaf de andere kant van de zaal. Er is geen vloer, geen troon, geen architectuur. De Madonna loopt op blote voeten over de wolken naar je toe, met een zwaar kind op haar arm, en het enige vaste in het hele beeld is de houten rand langs de onderkant. Daar leunen twee kleine gevleugelde jongetjes op hun ellebogen. Ze kijken omhoog en zijn duidelijk nergens van onder de indruk.
Die twee ken je. Ze staan al meer dan honderd jaar op postzegels, ansichtkaarten, T-shirts, sokken en cadeaupapier. Al in 1913 schreef de schrijver Gustav Kobbé dat geen enkel groepje engeltjes ter wereld zo beroemd is als de twee die helemaal onderaan dit schilderij op de rand van het altaar leunen. De meeste mensen die ze uit hun hoofd kunnen tekenen, hebben geen idee wat erboven gebeurt.
Wat erboven gebeurt, is Rafaël, tegen het eind van zijn leven, aan het werk voor paus Julius de Tweede. Julius gaf de opdracht in 1512, ter ere van zijn overleden oom, paus Sixtus de Vierde, voor het hoogaltaar van de kloosterkerk San Sisto in Piacenza, ten zuidoosten van Milaan, en de opdracht schreef voor dat er twee bepaalde heiligen op moesten staan. Sixtus staat links, de oude man in goud, die met zijn rechterhand uit het schilderij wijst. Barbara staat rechts en kijkt naar beneden. Achter de Madonna, in wat eerst puur licht lijkt, zitten tientallen half zichtbare gezichtjes van andere engelen.
In 1754 kwam het schilderij naar Dresden. Het Saksische hof had bijna twee jaar onderhandeld via een tussenpersoon, Giovanni Battista Bianconi, en August de Derde betaalde ergens tussen de honderdtien- en de honderdtwintigduizend frank. Tientallen jaren lang bleef dat de hoogste prijs die ooit voor een schilderij was betaald. Het verhaal gaat dat hij zijn eigen troon liet verplaatsen om het een betere wand te geven. Toen in 1855 de nieuwe galerie van Gottfried Semper openging, kreeg dit doek een eigen zaal.
Dan de twintigste eeuw. In de oorlog ging het eerst naar de Albrechtsburg in Meissen, en in 1943 naar een buiten gebruik gestelde spoortunnel in de Lohmgrund bij Rottwerndorf. In juli 1945 nam de Sovjet-trofeeënorganisatie het mee naar Moskou, waar het tien jaar bleef. Er ontstond een legende over soldaten die tot hun knieën door een ondergelopen grot waadden, met de Madonna in doeken tussen zich in. In 1991 noemde de Russische kunsthistoricus Andrej Tsjegodajev, die in 1945 naar Duitsland was gestuurd om de kunst te bekijken, dat verhaal de brutaalste, meest schaamteloze leugen. Het schilderij had in een droge tunnel gestaan, met instrumenten die de luchtvochtigheid in de gaten hielden, het zat in zijn lijst, en geen vier mannen hadden het op die manier kunnen tillen. In 1956 kwam het terug in Dresden.
Nog één verhaal, uit 1849. Tijdens de opstand in Dresden zou Michail Bakoenin de revolutionaire regering hebben aangeraden de Sixtijnse Madonna uit de galerie te halen en op de barricades aan de rand van de stad te hangen, in de veronderstelling dat de Pruisische troepen te beschaafd waren om op een Rafaël te schieten. Niemand ging erop in. Kijk nu nog eens naar de twee jongetjes op de rand, en beslis zelf of ze meeluisteren.
Stop 2 van 5 · Semperbau aan de Zwinger, eerste verdieping, zaal 104
Slapende Venus
Giorgione en Titiaan · ca. 1508–1510 · Olieverf op doek, 108,5 × 175 cm
Om op te letten
- Het groene gras bij haar rechtervoet. Daar zat tot 1837 een Cupido die met pijl en boog speelde, tot de galerie hem overschilderde omdat hij zo slecht aan toe was.
- De lijn van haar lichaam en de lijn van de heuvels achter haar. Het is dezelfde welving, en daar komt de rust van het hele schilderij vandaan.
- De lakens. Ze zijn in zilvertinten geschilderd, een koele kleur in plaats van de warme tonen die je meestal voor linnen ziet, en daardoor ogen ze stijver dan het beddengoed op welke vergelijkbare Titiaan ook.
Transcriptie (2:25)
Zij is de reden dat elk liggend naakt na haar eruitziet zoals het eruitziet. Vóór dit doek, geschilderd rond 1508 tot 1510, had niemand in de westerse kunst één enkele slapende naakte vrouw tot het hele onderwerp van een groot schilderij gemaakt. De Venus van Urbino van Titiaan, de Rokeby-Venus van Velázquez, de Maja van Goya, de Olympia van Manet: ze gaan allemaal terug op deze.
Begin bij wat er ontbreekt. Aan haar voeten zat vroeger een Cupido, spelend met pijl en boog. In de negentiende eeuw was hij er zo slecht aan toe dat de galerie hem in 1837 gewoon overschilderde met het groen van de wei. Hij zit er nog steeds onder, en op röntgenfoto’s duiken stukjes van hem op, maar vanaf waar jij staat, zie je alleen gras.
De röntgenfoto’s brachten ook andere veranderingen aan het licht. Het landschap werd tijdens het schilderen aan beide kanten aangepast, de kleur van de draperie werd veranderd, en haar hoofd was eerst van opzij te zien in plaats van zo gekanteld als nu.
Dan is er de vraag wie wat geschilderd heeft. Een Venetiaanse heer, Marcantonio Michiel, die aantekeningen bijhield over de schilderijen die hij zag, schreef in 1525 dat het schilderij in het huis van Girolamo Marcello was begonnen door Giorgione en voltooid door zijn collega Titiaan. Marcello trouwde in 1507, en dit was hoogstwaarschijnlijk een opdracht voor dat huwelijk. Maar de galerie is eerlijk over de grenzen van wat we weten. Restauratoren hebben zo vaak aan het doek gewerkt dat niemand nog betrouwbaar kan zeggen welke delen van welke man zijn. Een eventuele ondertekening ging verloren toen het geheel op een nieuw doek werd overgezet, waarschijnlijk in het begin van de negentiende eeuw.
Dresden kocht het in 1695 van een Franse handelaar, voor August de Sterke, als een Giorgione. In 1722 noemde de catalogus het de beroemde Venus, liggend in een landschap, van Titiaan. In het begin van de negentiende eeuw gold het als een kopie naar Titiaan. Pas Giovanni Morelli legde later in die eeuw weer het verband met de aantekening van Michiel, en toen begon de discussie opnieuw.
Ze reisde dezelfde weg als de Rafaël even verderop: Meissen, dan de spoortunnel in de Lohmgrund, dan van 1945 tot 1955 Moskou, en in 1956 weer naar huis.
Volg met je ogen de omtrek van haar lichaam en ga dan gewoon door, de heuvels achter haar in. Het is dezelfde welving. Kijk dan naar de lakens onder haar. Die zijn in zilver geschilderd in plaats van warm wit, en daarom voelen ze kouder en stijver aan dan welk beddengoed je ook bij Titiaan hebt gezien. En daarom lijkt ze minder op een slapende vrouw dan op een landschap dat een menselijke vorm heeft aangenomen.
Stop 3 van 5 · Semperbau aan de Zwinger, eerste verdieping, zaal 129
De koppelaarster
Johannes Vermeer · 1656 · Olieverf op doek, 143 × 130 cm
Om op te letten
- De twee handen van de soldaat. De ene ligt op de borst van de jonge vrouw, met de andere laat hij een munt in haar open hand vallen. Om die transactie draait het hele schilderij.
- Het tapijt over de balustrade, dat een derde van het doek beslaat. Het komt uit Uşak in West-Anatolië; de donkerblauwe grond en het rode uivormige medaillon dateren het type in de eerste helft van de zestiende eeuw.
- De man links, met een zwarte baret en mouwen met splitten, die je recht aangrijnst. Hij is herkend als Vermeer zelf.
- De blauw met grijze kan op het tapijt. Het is Westerwalds steengoed, het gewone Duitse aardewerk van die tijd.
Transcriptie (2:02)
Vermeer was vierentwintig. Dit is het eerste schilderij waarin hij de wereld schilderde waarin hij echt leefde, in plaats van een Bijbelverhaal of een mythe, en je voelt hoe hij uitzoekt wat voor schilder hij gaat worden.
Vier mensen op een rij, vlak tegen de voorkant van het doek gedrukt. Rechts een jonge vrouw in een geel jak en met een witte hoofddoek, glimlachend, met een open hand. Een soldaat in het rood heeft een arm om haar heen en de andere hand op haar borst, en hij laat een munt in haar handpalm vallen. Achter hen buigt een vrouw in het zwart zich naar voren en kijkt naar het geld. En helemaal links heft een man met een zwarte baret en een wambuis met splitmouwen zijn glas en grijnst hij je recht aan.
Die man is herkend als Vermeer. Het gezicht lijkt op dat van de schilder die je op de rug ziet in zijn Schilderkunst, en wie hij ook is, hij kijkt ons recht aan.
Kijk nu naar de onderste helft van het schilderij, want daar ging het meeste werk in zitten. Een tapijt beslaat een derde van het doek, over een balustrade gegooid. Het komt uit Uşak in West-Anatolië, en de donkerblauwe grond met het rode uivormige medaillon dateert het type in de eerste helft van de zestiende eeuw. De blauw met grijze kan die erop staat, is Westerwalds steengoed. Het instrument in de andere hand van de man links is waarschijnlijk een cister. En de donkere jas met vijf knopen op de voorgrond zat er eerst niet; die heeft Vermeer er later bij geschilderd.
Dit is een van maar drie schilderijen die hij ooit gesigneerd én gedateerd heeft. De andere twee zijn De astronoom en De geograaf. Toen het in 1696 in Amsterdam werd geveild, stond het in de catalogus gewoon als een vrolijk gezelschap in een kamer. Dresden kocht het in 1741 uit de verzameling van graaf Franz Josef von Waldstein in Dux in Bohemen, voor de keurvorst van Saksen, en het ging in 1945 met de rest van de galerie naar Moskou en kwam in 1956 terug.
Nog één voetnoot, want die is te mooi om over te slaan. Er is nog een Koppelaarster die jarenlang aan Vermeer werd toegeschreven, tot technisch onderzoek in 2011 bakeliet in de verf vond. Die is vrijwel zeker gemaakt door Han van Meegeren, de vervalser die zijn vervalsingen met kunsthars liet uitharden. Deze hier, met de munt en het tapijt en de man die over zijn glas grijnst, is echt, en de verf is 370 jaar oud.
Stop 4 van 5 · Semperbau aan de Zwinger
Brieflezend meisje bij het open venster
Johannes Vermeer · ca. 1657–1659 · Olieverf op doek, 83 × 64,5 cm
Om op te letten
- De staande Cupido op de achterwand, in 2021 tevoorschijn gekomen. Hij houdt in zijn rechterhand een rechtopstaande boog, heft zijn linkerarm en staat op twee maskers die op de grond liggen.
- Het raam. Het is naar binnen opengezwaaid, en in de ruit rechtsonder zie je haar gezicht weerspiegeld.
- De perzik op tafel, doormidden gesneden zodat je de pit ziet, tussen het fruit dat scheef in de schaal ligt.
- De randen van het doek, ook ontdaan van latere verf. Ze zien er vreemd onaf uit, en conservator Uta Neidhardt heeft geopperd dat Vermeer ze misschien zo heeft gelaten omdat er ooit een echte houten lijst overheen zat.
Transcriptie (2:21)
Kijk naar de muur achter haar. Daar staat een naakt jongetje met een boog, op twee afgedankte maskers, en tot deze restauratie stond hij helemaal niet op die muur. Bijna drie eeuwen lang liet dit schilderij een jonge vrouw zien die leest in een hoge kamer, tegen een kale witte muur, en die witte muur is de versie die in bijna elk boek over Vermeer ooit is afgedrukt.
Een röntgenfoto uit 1979 liet zien dat er een schilderij in het schilderij onder zat. Annaliese Mayer-Meintschel publiceerde de ontdekking in 1982, en bijna veertig jaar lang ging iedereen uit van het voor de hand liggende: dat Vermeer zijn eigen Cupido had overgeschilderd omdat hij van gedachten was veranderd.
Dat had hij niet. Een restauratie- en onderzoeksproject dat hier in 2017 begon, maakte nieuwe röntgen- en infraroodopnamen, analyseerde het doek en de hele restauratiegeschiedenis van het schilderij, en stuurde verfmonsters naar het archeometrielaboratorium van de Dresdense Kunstacademie. Een scan van het hele oppervlak met röntgenfluorescentie, gemaakt met hulp van het Rijksmuseum in Amsterdam, gaf de doorslag. De witte overschildering was minstens enkele decennia na het ontstaan van het schilderij aangebracht, lang na Vermeers dood, door iemand anders.
Begin 2018 besloot het museum die overschildering te verwijderen. Christoph Schölzel, van de restauratiewerkplaats van de Staatliche Kunstsammlungen Dresden, deed het werk en was begin 2021 klaar. Wat tevoorschijn kwam, is een staande Cupido met een boog, pijlen en twee maskers, die de maskers van de veinzerij aan zijn voeten vertrapt: een teken dat oprechte liefde het wint van bedrog. En zo weet je meteen wat er in de brief staat die ze vasthoudt. Stephan Koja, de directeur van deze galerie, zei het zonder omwegen: vóór de restauratie keken we naar een fragment.
Nu je toch dichtbij staat, kijk naar het raam. Het is naar binnen opengezwaaid, en in de ruit rechtsonder wordt haar gezicht weerspiegeld. Op tafel, tussen het fruit in de schaal, is een perzik doormidden gesneden, zodat je de pit ziet. En kijk naar de randen van het doek, ook ontdaan van latere verf en nu vreemd onaf. Conservator Uta Neidhardt heeft geopperd dat Vermeer ze misschien open heeft gelaten omdat er ooit een echte houten lijst overheen zat.
Het schilderij is sinds 1742 in Dresden. Het werd in Parijs gekocht in de veronderstelling dat het een Rembrandt was, in 1826 aan Pieter de Hooch toegeschreven en pas in 1860 aan Vermeer teruggegeven. Toen de Sovjet-Unie in 1955 besloot de Dresdense schilderijen terug te sturen, opperden conservatoren in Moskou dat de Duitsers uit dankbaarheid dit schilderij en de Venus van Giorgione wel konden schenken. De Duitsers bedankten daarvoor, en beide kwamen terug. Het duurde nog eens zesenzestig jaar voordat dit schilderij er weer uitzag zoals Vermeer het had achtergelaten.
Stop 5 van 5 · Semperbau aan de Zwinger, tweede verdieping, zaal 208
Het chocolademeisje
Jean-Étienne Liotard · ca. 1744 · Pastel op perkament, 82,5 × 52,5 cm
Om op te letten
- De schaduwen, of liever het gebrek eraan. De achtergrond is niets dan een lichte muur en een kale planken vloer, en het licht in het glas water is de weerspiegeling van twee ramen.
- Het kopje. Het is een trembleuse, een kopje dat vastgeklemd in zijn schotel staat, en in de achttiende eeuw betekende dat chocolade: dik, sterk en duur.
- Het dienblad. Zowel het gelakte blad als het porseleinen kopje volgen Japanse voorbeelden, en het blad heeft een opstaande rand zodat er niets af kan glijden.
Transcriptie (2:27)
Geen schaduwen. Dat is het eerste, en het wordt vreemd zodra het je eenmaal is opgevallen. Een figuur die in een kamer staat en nergens een schaduw werpt, tegen een lichte muur en een kale planken vloer, met verder helemaal niets in het beeld behalve wat ze draagt.
Francesco Algarotti, de Italiaanse schrijver die het kocht, zag dat meteen. Hij schreef in 1751 aan zijn vriend Pierre-Jean Mariette dat het schilderij bijna zonder schaduwen is, dat het licht komt van twee ramen die in het glas water weerspiegeld worden, en dat het, hoewel het een Europees schilderij is, de Chinezen zou kunnen bekoren, die volgens hem gezworen vijanden van schaduwen zijn. Hij noemde het ook een Holbein in pastel. Hij had het op drie februari 1745 in Venetië van Liotard gekocht, namens August de Derde, koning van Polen en keurvorst van Saksen, en sindsdien is het in Dresden.
Het is geen schilderij. Het is pastel, droog krijt, op perkament, 82,5 bij 52,5 centimeter, en daarom hangt het achter glas, en daarom is het eigenlijk een klein wonder dat het nog bestaat. In de Tweede Wereldoorlog werd het naar de vesting Königstein gebracht, doorstond het daar de kou en het vocht, en werd het teruggebracht naar Dresden toen het Duitse leger zich terugtrok.
Kijk naar het dienblad dat ze draagt. Zowel het gelakte blad als het porseleinen kopje volgen Japanse voorbeelden, en het blad heeft een opstaande rand zodat er niets af kan glijden. Het kopje is een trembleuse, een kopje dat vastgeklemd in zijn schotel staat, en in de achttiende eeuw betekende dat chocolade, dik, sterk en schuimig gezet. Chocolade was toen nog een luxe die alleen de hogere stand zich kon veroorloven, en daarom gaat het museum ervan uit dat het kopje op weg is naar iemand van aanzien. Het woord komt van het Azteekse xocoatl, en de eerste cacaobonen kwamen met Hernán Cortés naar Europa.
Wie ze is, is nooit uitgemaakt. In de meeste literatuur heet ze een dienstmeisje. Maar een oud etiket op de achterkant van een verkleinde achttiende-eeuwse kopie, in een huis bij Londen, zegt dat ze Charlotte Baldauf is, de dochter van een Weense bankier, door Liotard getekend toen hij bij de bankier logeerde, en later gravin.
En als ze je al bekend voorkomt voordat je hier één woord over hebt gelezen, dan heeft dat een reden. In 1862 kreeg de Amerikaanse Baker’s Chocolate Company het recht om haar te gebruiken, en rond 1900 werd ze de verpleegster op de cacaoblikken van Droste. Ze verkoopt al meer dan honderdzestig jaar chocolade, en ze houdt het dienblad nog altijd perfect recht.
Onafhankelijke gids · Chiaro
Richt Chiaro op alles in de Gemäldegalerie Alte Meister.
Vijf schilderijen, en dan houdt deze pagina op. Richt je camera op een stadsgezicht van Canaletto van de stad waar je net doorheen liep, op een Rembrandt aan de overkant van de zaal of op een lijst die je niet kunt plaatsen, en de app vertelt je wat het is en hoe het in Dresden terechtkwam, en praat door zolang je blijft vragen.
Voor je gaat
Zo kom je er
Zwinger, Theaterplatz 1, 01067 Dresden. De galerie zit in de Semperbau, de vleugel die Gottfried Semper aan de Elbekant van de Zwinger bouwde; de drempelvrije ingang ligt aan de Theaterplatz.
Trams 4, 8 en 9 stoppen bij Theaterplatz, voor de Semperbau. Tram 11 stopt bij Am Zwingerteich, aan de andere kant van de Zwinger.
Tickets
- Elke maandag gesloten. Verder dagelijks open van 10 tot 17 uur.
- Er is geen apart ticket voor alleen de Gemäldegalerie. Het Zwinger-ticket van € 18 geldt ook voor de Beeldencollectie tot 1800, het Kabinet van wiskundige en natuurkundige instrumenten en de Porseleincollectie, dus trek meer tijd uit dan deze vijf stops nodig hebben. De Porseleincollectie is van 7 september tot ongeveer 30 oktober 2026 dicht voor een opknapbeurt; de schilderijengalerie blijft gewoon open.
- Kinderen tot de schoolleeftijd zijn gratis, en scholieren onder de 20 betalen € 2.
- Alle musea in de Zwinger met de Semperbau zijn van 22 februari tot 5 maart 2027 gesloten.
De officiële audiogids
De eigen multimediagids van het museum is gratis, je hoeft niets te downloaden, en hij draait via de website van het museum in de browser van je telefoon; neem wel je eigen koptelefoon mee. Hij biedt een hoogtepuntenroute langs vijftien werken van zestig minuten en een grote rondleiding langs veertig werken van twee uur. De onze is ook gratis, en als de vijf werken op zijn, neemt de Chiaro-app het over voor de rest van de galerie.
Officiële website →Vragen
Is er een gratis audiogids voor de Gemäldegalerie Alte Meister?
Twee zelfs. Deze pagina is er één: vijf stops die in de browser van je telefoon openen, met de uitgeschreven tekst onder elke stop en niets om te downloaden. Het museum heeft ook een eigen gratis multimediagids op zijn website, met een route langs vijftien werken en een langs veertig. Wil je daarna verder, dan is er de Chiaro-app, die vertelt over elk schilderij in de Semperbau waar je je camera op richt.
Hoeveel kost de officiële audiogids van de Gemäldegalerie Alte Meister?
Niets. De multimediagids van het museum is gratis, je hoeft niets te downloaden, en je start hem rechtstreeks vanaf de website van het museum op je eigen telefoon of tablet. Het museum vraagt je wel je eigen koptelefoon mee te nemen.
Waar hangt de Sixtijnse Madonna in de Gemäldegalerie Alte Meister?
In zaal 106 op de eerste verdieping van de Semperbau. De rondleidingen van het museum komen er vanuit zaal 104, waar de Slapende Venus van Giorgione en Titiaan hangt, en lopen dan door de zaal ertussen. De Heilige Nacht van Correggio hangt samen met de Rafaël in zaal 106.
Wat kost een bezoek aan de Gemäldegalerie Alte Meister?
Er is geen apart ticket voor de schilderijengalerie. Eén Zwinger-ticket, € 18 normaal en € 13,50 met korting, geldt voor de Gemäldegalerie Alte Meister en de Beeldencollectie tot 1800, het Kabinet van wiskundige en natuurkundige instrumenten en de Porseleincollectie. Kinderen tot de schoolleeftijd zijn gratis, scholieren onder de 20 betalen € 2, en groepen van tien of meer betalen € 16 per persoon.
Is de Gemäldegalerie Alte Meister op maandag gesloten?
Ja, elke maandag. Verder is ze dagelijks open van 10 tot 17 uur. Alle musea in de Zwinger met de Semperbau zijn bovendien van 22 februari tot 5 maart 2027 gesloten; op 24 december sluiten ze om 14.00 uur, op 31 december om 16.00 uur, en op 1 januari gaan ze pas om 12.00 uur open.
Hoeveel tijd heb je nodig voor de Gemäldegalerie Alte Meister?
Onze vijf stops zijn samen zo’n twaalf minuten audio, verdeeld over twee verdiepingen van de Semperbau. Het museum rekent voor zijn eigen hoogtepuntenroute langs vijftien werken zestig minuten en voor de grote rondleiding langs veertig werken twee uur, en er hangen ongeveer 700 schilderijen.
Meer audiogidsen
Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Gemäldegalerie Alte Meister.