Direct naar de inhoud

Hamburger Kunsthalle · Hamburg · Onafhankelijke gids

Audiogids voor de Hamburger Kunsthalle,
vijf stops, gratis.

Luister ze hier, je hoeft niets te installeren. Voor de andere werken in de vaste opstelling, zo’n duizend, is er de Chiaro-app.

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Hamburger Kunsthalle.

9:41

Wandelaar boven de nevelzee

Hamburger Kunsthalle

0:00 2:24
Stop 1 van 5

De vijf stops · 11 minuten audio

Vijf stops, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.

Twee verdiepingen van het oude gebouw, en vijf werken om daar te vinden. Vier hangen boven in de Lichtwarkgalerie, waar de rondgang door de collectie begint met salonschilderkunst en verder voert door de negentiende eeuw; het vijfde is een marmeren hoofd op de begane grond eronder, in de nieuwe beeldhouwzalen. Geen van de vijf staat in de Galerie der Gegenwart, het gebouw voor hedendaagse kunst ernaast. Via beide ingangen kom je met één ticket in hetzelfde museum, maar alles op deze pagina is in het oude gebouw. De opnames duren samen zo’n elf minuten; lopen tussen de vijf, zonder omwegen, kost ongeveer drie kwartier.

Elke catalogusregel, datering en afmeting op deze pagina komt uit Sammlung Online, de eigen collectiedatabase van de Kunsthalle, en elk gegeven wordt gestaafd door een tweede bron. Het museum publiceert voor geen enkel werk een zaalnummer; de eigen FAQ stuurt je voor de actuele opstelling naar de bezoekersbalie, dus noemt deze pagina het gebouw en de verdieping en laat het daarbij. Waar het bordje aan de muur en deze pagina uiteenlopen, heeft het bordje gelijk: dat hangt naast het schilderij. Geloof het, en stuur ons een berichtje.

Stop 1 van 5 · Lichtwarkgalerie, bovenverdieping, collectie negentiende eeuw

Wandelaar boven de nevelzee

Caspar David Friedrich · ca. 1817 · Olieverf op doek, 94,8 × 74,8 cm

Om op te letten

  • Het blok met de platte top rechts aan de horizon is de Zirkelstein, een echte heuvel in het zandsteengebied ten zuiden van Dresden. De kegelvormige berg helemaal links is de Rosenberg, naar een studie die Friedrich in mei 1808 in Boheems Zwitserland maakte.
  • Nergens op het doek een signatuur of een datum. Daarom houdt het museum het op ongeveer 1817 en noemt het geen vast jaartal.
  • Het staande formaat. Vijfennegentig centimeter hoog en vijfenzeventig breed, dus hoger dan breed, en dat is zeldzaam bij Friedrichs landschappen.
  • De wandelstok in zijn rechterhand en de wind door zijn haar. Hij is gekleed als een stedeling die met opzet de bergen in is gelopen.
Transcriptie (2:24)

Hij staat met zijn rug naar je toe, en hij gaat zich nooit omdraaien. Een man in een donkergroene jas, op een uitstekende rotspunt, met een wandelstok in zijn rechterhand en de wind door zijn haar, en hij kijkt naar iets wat jij niet te zien krijgt. Vijfennegentig centimeter bij vijfenzeventig. Kleiner dan op de posters.

Caspar David Friedrich schilderde het rond 1817. De Kunsthalle houdt het op ongeveer 1817 en noemt geen vast jaar, omdat hij het nooit heeft gesigneerd en nooit gedateerd. Daarom staat er in heel wat boeken ook 1818.

Het landschap is echt, maar het is niet één plek. Friedrich zette het in elkaar uit tekeningen die hij maakte op wandeltochten door het zandsteengebied ten zuiden van Dresden, honderden kilometers hiervandaan. De rots waarop de man staat komt van een blad dat hij tekende op drie juni 1813, toen hij een heuvel beklom die de Kaiserkrone heet, en in de marge van die tekening noteerde hij voor zichzelf precies hoe hoog boven het hoogste punt van de steen de horizon moest komen. De kegelvormige berg helemaal links is de Rosenberg, naar een studie uit mei 1808. Het blok met de platte top dat er rechts tegenover staat, is de Zirkelstein. De grillige rotspartij links in het middenplan is de Gamrig, bij Rathen, een beetje opgeschoond. Hij bouwde een land dat niet bestaat uit plekken die wel bestaan.

Wie is hij dan? Niemand weet het. De Kunsthalle zegt het zonder omwegen: er is geen betrouwbaar bewijs waarmee de man te identificeren valt, en de pogingen die af en toe worden gedaan om hem een naam te geven, rusten nergens op. Wat het museum wel zegt, is dat Friedrich waarschijnlijk niet wilde dat je in zijn huid kroop. Jij staat achter iemand die voor een uitzicht staat, en dat uitzicht wordt je onthouden. Het onderwerp van dit schilderij zijn niet de bergen. Het is iemand die naar bergen kijkt, en jij die naar hem kijkt.

Ook op twee simpele punten is het ongewoon voor Friedrich. Hij schilderde zelden in staand formaat. En hij zette zelden één enkele figuur zo groot, zo onmiskenbaar, midden in wat dan ook.

De weg naar deze wand ging niet over rozen. Nog in 1947 werd het schilderij onder de verkeerde naam tentoongesteld, gecatalogiseerd als werk van Friedrichs tijdgenoot Carl Gustav Carus en getiteld Wandelaar aan de afgrond. In juli 1949 bood een Berlijnse kunsthandelaar het aan de Hamburger Kunsthalle aan, en de toenmalige directeur, Carl Georg Heise, bedankte ervoor. Het duurde nog eenentwintig jaar. In december 1970 wist Werner Hofmann, die dit museum toen een jaar leidde, de Stiftung für die Hamburger Kunstsammlungen over te halen het via een kunsthandelaar uit Stuttgart te kopen, voor zeshonderdduizend Duitse mark. Sindsdien hangt het hier in permanente bruikleen van die stichting, en in de halve eeuw daarna is het uitgegroeid tot het meest gereproduceerde Duitse schilderij van de negentiende eeuw.

Stop 2 van 5 · Lichtwarkgalerie, bovenverdieping, collectie negentiende eeuw

De IJszee

Caspar David Friedrich · 1823–1824 · Olieverf op doek, 96,7 × 126,9 cm

Om op te letten

  • Het wrak. De achtersteven van een schip, rechts van de ijsberg geplet onder de schotsen en er half door bedolven. De meeste mensen die hier staan, vinden het nooit.
  • Het pijlvormige brok ijs op de voorgrond en de puntige schots ernaast. Zodra je het schip hebt gezien, merk je dat ze erop gericht zijn.
  • De bovenrand van de lucht, waar het grijs openbreekt in helder blauw. Het museum leest die opening, en het kleine sterretje erin, als het enige hoopvolle in het schilderij.
Transcriptie (2:02)

IJsplaten die rechtop zijn gekanteld als straatstenen na een aardbeving, en die zich midden op het doek opstapelen tot een piramide. Het is het koudste schilderij in het gebouw, en Friedrich maakte het zonder ooit naar het noorden te gaan.

Wat hij wel deed: hij keek naar de Elbe. In de winter van 1820 op 1821 brak het ijs open op de rivier bij Dresden, en hij ging naar buiten om ter plekke olieverfstudies van de schotsen te maken. Drie van die studies zijn in dit museum. Hij bewaarde ze, en twee of drie jaar later gebruikte hij ze hier. Hij vergrootte de schaal tot het gebroken ijs van een rivier een poolzee werd.

De opdracht kwam van een verzamelaar, Johann Gottlob von Quandt, die een tweeluik wilde: één schilderij voor de zuidelijke natuur en één voor de noordelijke. Friedrich kreeg het noorden: de noordelijke natuur in heel haar angstaanjagende schoonheid, zoals het in de opdracht heette. Waarschijnlijk had hij de poolreizen van de Engelsman William Edward Parry in gedachten. Parry ging in die jaren meer dan eens op zoek naar de Noordwestelijke Doorvaart, en zijn verslagen werden in heel Duitsland gelezen.

Zoek nu het schip. Het ligt rechts, onder het ijs geschoven en er half door bedolven, en het is zo klein dat de meeste bezoekers het helemaal missen. Heb je het eenmaal gevonden, dan blijken het pijlvormige brok ijs op de voorgrond en de puntige schots ernaast er recht op te mikken.

Het schilderij heeft verschillende namen gehad. Op een eerdere versie, die verloren is gegaan, droeg het schip de naam Hoop, en lange tijd heette dit doek daarom Het wrak van de Hoop. Een goede titel, alleen kijkt de Kunsthalle liever naar de bovenrand van de lucht, waar het grijs openbreekt in helder blauw en er een klein sterretje doorheen komt. Geen afwijzing van het leven, zegt het museum. Een aanwijzing dat er iets is wat het overleeft.

Niemand wilde het hebben. Compositie en onderwerp lagen zo ver buiten wat men verwachtte, dat het werk op onbegrip stuitte, en toen Friedrich in 1840 stierf, was het nog altijd niet verkocht. Zijn vriend, de Noorse schilder Johan Christian Clausen Dahl, kocht het in 1843 uit de nalatenschap, en zestig jaar lang bleef het in Dresden in de familie Dahl. Toen, op tweeëntwintig februari 1905, ging Alfred Lichtwark, de eerste directeur van dit museum, in Dresden langs bij de weduwe van Dahls zoon, bekeek het schilderij en schreef naar huis dat het poolijs was bestudeerd naar de ijsgang op de Elbe. Datzelfde jaar kocht hij het voor drieduizend mark.

Stop 3 van 5 · Lichtwarkgalerie, bovenverdieping, collectie negentiende eeuw

Phryne voor de Areopagus

Jean-Léon Gérôme · 1861 · Olieverf op doek, 80 × 128 cm

Om op te letten

  • Het kleine gouden beeldje van Athena op haar sokkel, precies in het midden, met haar naam in het Grieks op de voet. Om haar draait de aanklacht, en niemand in de zaal kijkt naar haar.
  • De rechters. Rijen rood, voorovergebogen en reikhalzend, en achteraan één man die is opgesprongen met allebei zijn armen in de lucht.
  • Phrynes handen. Ze bedekt haar gezicht, niet haar lichaam. Het museum noemt dat een onthullend verhullen.
  • De signatuur linksonder, met het jaartal uitgeschreven in Romeinse cijfers: MDCCCLXI.
Transcriptie (2:19)

Een vrouw die haar handen voor haar gezicht slaat, een blauw gewaad dat van haar af wordt gerukt, en een bank vol mannen in het rood die zitten te staren. Gérôme heeft precies de seconde geschilderd van een ontsluiering die zich in een rechtszaal afspeelt, en hij heeft jou op de tribune gezet.

Het verhaal is Grieks en heel oud. Phryne was een hetaere, een courtisane, uit Thespiae, en ze zou model hebben gestaan voor Praxiteles toen hij de Aphrodite van Knidos maakte. Ze werd berecht wegens goddeloosheid: de aanklacht luidde dat ze haar eigen schoonheid met die van de godin had vergeleken. Toen het vonnis tegen haar dreigde uit te vallen, trok haar verdediger Hypereides het gewaad van haar af, en ze werd vrijgesproken. De Kunsthalle noemt het schilderij een voorbeeld van de overwinning van het zien op het spreken.

Kijk wat ze met haar handen doet. Ze bedekt haar gezicht, niet haar lichaam. Het museum heeft er een uitdrukking voor, een onthullend verhullen: ze verbergt zich uit schaamte en stelt zich in dezelfde beweging bloot, en Gérôme wist precies wat dat met een zaal vol kijkers zou doen.

Kijk dan naar de rechters. Rijen rood, voorovergebogen, reikhalzend, en een van hen achteraan opgesprongen met allebei zijn armen omhoog. En midden in dat alles, op een sokkel, een klein gouden beeldje van Athena met haar naam in het Grieks op de voet. Om de godin draait de hele aanklacht, en niemand op het schilderij kijkt naar haar.

De Parijse Salon van 1861 kon er niet om lachen. Critici noemden het pornografie, en wat in hun ogen nog erger was: ze verweten Gérôme dat hij een antiek onderwerp naar het heden had gesleurd en het banaal had gemaakt. Hij had deels naar foto’s gewerkt: het model was Marie-Christine Leroux, en Gérôme liet de fotograaf Nadar opnames van haar maken, zodat hij naar de afdrukken kon schilderen.

Eén correctie, want de titel hangt naast je aan de muur. De antieke bronnen die dit proces beschrijven, plaatsen het helemaal niet voor de Areopagus. De blijspeldichter Posidippus situeerde het in de Heliaia. De Areopagus is van Gérôme zelf, en het klinkt beter.

Het schandaal maakte het schilderij beroemd. De rest van de eeuw werd het gegraveerd, gekopieerd en bespot. In 1884 tekende de Amerikaanse cartoonist Bernhard Gillam het na voor het tijdschrift Puck, als Phryne voor het tribunaal van Chicago, met de door schandalen achtervolgde presidentskandidaat James Blaine op de plek van Phryne en de krantenredacteur Whitelaw Reid op die van Hypereides. Het schilderij zelf kwam langs een rustiger weg in Hamburg terecht. Een Londense bankier die in deze stad was geboren, John Henry Schröder, kocht het in 1866 van een kunsthandelaar en liet het in 1910 na aan de Kunsthalle, in hetzelfde legaat waarmee ook de buste van Bernini kwam die je beneden nog tegenkomt.

Stop 4 van 5 · Lichtwarkgalerie, bovenverdieping, collectie negentiende eeuw

Nana

Édouard Manet · 1877 · Olieverf op doek, 154 × 115 cm

Om op te letten

  • De man op de sofa, die door de rechterrand van het doek doormidden wordt gesneden. Hoge hoed, snor, wandelstok, en in het schilderij geen plaats voor zijn gezicht.
  • Haar ogen. Ze staat bij een spiegel en ze kijkt er niet in. Ze kijkt recht naar jou.
  • De poederdons, omhooggehouden met het pinkje gestrekt, en de lippenstift die er pronkend naast staat.
  • De signatuur in de hoek linksonder, neergezet in een paar streken: Manet 77.
Transcriptie (2:08)

Ze is bijna levensgroot, ze staat in haar ondergoed midden op een heel groot doek, en ze kijkt niet in de spiegel. Ze kijkt naar jou.

Korset, onderrok, zijden kousen, goede schoenen, en een poederdons die ze omhooghoudt met het pinkje gestrekt. Manet heeft haar betrapt terwijl ze zich aan het opmaken is, en ze heeft het even onderbroken om te zien wie er binnenkomt. Op de sofa achter haar zit een man in avondkleding te wachten, met hoge hoed en wandelstok, en Manet heeft hem met de rechterrand van het doek doormidden gesneden, zodat hij nauwelijks meetelt. Hij moet haar aandacht delen, en hij is aan het verliezen.

Die blik naar buiten is de hele kern van het schilderij. De Kunsthalle zegt het ronduit: ze flirt met een derde, en die derde ben jij, hier voor het doek. Dat maakt je getuige, of medeplichtige, afhankelijk van hoe op je gemak je je voelt.

De Salon van 1877 weigerde het. Volgens het museum zelf was de tijd nog niet rijp om prostitutie, die volkomen openlijk in de samenleving bloeide, door de kunst geadeld te zien. Manet antwoordde door het in een etalage te hangen aan de Boulevard des Capucines, een van de drukste straten van Parijs, waar het een menigte trok. Het model was Henriette Hauser, een bekende courtisane uit die tijd.

Nu de naam, want bijna iedereen heeft dit verkeerd om. Émile Zola publiceerde in 1880 een roman die Nana heette, en het ligt voor de hand om aan te nemen dat het schilderij die roman illustreert. Dat kan niet. Het boek verscheen drie jaar nadat de verf droog was. Het personage was al eens eerder opgedoken, als kind, in Zola’s eerdere L’Assommoir, en dat is de waarschijnlijker bron, als er al een bron is.

Wat de mensen bijna net zo erg stoorde als het onderwerp, was de schilderwijze. Kijk naar het lichte blauwgroene kamerscherm achter haar met de kraanvogel erop, en naar de manier waarop de sofa en de muur weigeren elk op hun eigen afstand van je te blijven. De Kunsthalle zegt dat Manet de illusie van diepte helemaal opgaf en de bewerking van het geschilderde oppervlak openlijk liet zien, tegen elke regel van de academische schilderkunst in. Beneden in de hoek linksonder staat, in een paar streken, de signatuur: Manet 77.

Hamburg kreeg het laat, en kreeg het bijna helemaal niet. Vanaf 1919 hing het hier in bruikleen uit een Hamburgse particuliere collectie, en in 1924 lukte het Gustav Pauli, de opvolger van Lichtwark als directeur, het definitief te kopen uit de collectie van Theodor Behrens. Het museum noemt dat nog altijd zijn meesterzet.

Stop 5 van 5 · Begane grond van het oorspronkelijke gebouw, de nieuwe beeldhouwzalen

Buste van kardinaal Alessandro Peretti Montalto

Gian Lorenzo Bernini · 1622–1623 · Marmer, 88 × 65 × 30 cm

Om op te letten

  • De twee kleine kuiltjes naast zijn neus, en de baardstoppels die in de wangen en de kin zijn gehakt. Bernini legde met opzet een slechte huid in marmer vast.
  • De plooien van de mozzetta, het korte schoudermanteltje, zacht in beweging gebracht, zodat de steen eruitziet alsof hij net pas tot stilstand is gekomen.
  • De draaiing. Het hoofd draait tegen de schouders in, zodat hij van elke kant een andere man is. Loop om hem heen.
Transcriptie (1:57)

Marmer krijgt geen pokputjes, en dit marmer heeft ze toch. Kijk naar de twee kleine kuiltjes naast zijn neus, en naar de stoppels die in de wangen en de kin zijn gehakt. Dat is het werk van iemand die nog geen vijfentwintig was.

De man is Alessandro Damasceni Peretti Montalto, die op zijn vijftiende kardinaal werd gemaakt door zijn oudoom, paus Sixtus de Vijfde. Hij groeide uit tot een serieuze kunstbeschermer en een geliefde figuur in de politiek van de Pauselijke Staat, en kort voor zijn dood zat hij model voor deze buste. Hij stierf in 1623, een paar maanden nadat ze klaar was. Gian Lorenzo Bernini had al een fontein met Neptunus en Triton voor hem gemaakt, voor de tuinen van zijn villa buiten Rome. Berninis opmars tot de beeldhouwer van het barokke Rome was toen nog maar net begonnen.

Kijk wat de steen doet. De borst draait de ene kant op, het hoofd draait terug, en de plooien van het korte schoudermanteltje, de mozzetta, bewegen mee. De Kunsthalle beschrijft het doel zonder gêne: een marmeren buste tot leven wekken, wat beeldhouwers sinds het verhaal van Pygmalion als hun eigen bijzondere opdracht zien. Toen ze nieuw was, was het oppervlak hoogglanzend gepolijst, zodat het reageerde op de kleinste verandering van het licht in de ruimte. Loop eromheen, en het is van elke kant een ander gezicht.

Daarna verdween ze bijna drie eeuwen lang. Ze wordt in het begin van de jaren 1660 vermeld in de Villa Montalto en in 1682 in de Casa Peretti, en daarna loopt het spoor dood. Toen Rudolf Wittkower in 1955 de standaardcatalogus van Berninis beeldhouwwerk publiceerde, stond deze buste er niet in, want voor de wetenschap bestond ze niet meer.

Ze was al sinds 1910 in Hamburg. Een bankier, John Henry Schröder, in deze stad geboren als Johann Heinrich Schröder, was naar Londen vertrokken, had de familiebank overgenomen, zijn naam verengelst en een collectie opgebouwd. Drieënzestig schilderijen en acht beelden kwamen daaruit naar de Kunsthalle, waarvan het museum er nog achtenveertig bezit, en een daarvan is de Gérôme boven. De buste stond hier onopgemerkt, tot ze in 1983 werd herkend als een vroeg meesterwerk van Bernini.

Eén ding is nog altijd niet beslecht. Volgens sommige onderzoekers is ze voor een grafmonument gemaakt. Dat zou het onbedekte hoofd en de naar binnen gekeerde blik verklaren, en het zou betekenen dat de gedenkplaat waarnaast ze had moeten staan, nooit is uitgehouwen. De enige plek waar ze aantoonbaar heeft gestaan, is de villa.

Onafhankelijke gids · Chiaro

Richt Chiaro op alles in de Hamburger Kunsthalle.

In de vaste opstelling hangen en staan hier zo’n duizend werken, en op een webpagina is plaats voor vijf. De overige negenhonderdvijfennegentig zijn voor de app: fotografeer een Runge, een Menzel, een Munch of een penning zo groot als een duimnagel, en Chiaro herkent het werk, vertelt waarom Hamburg het kocht en gaat mee met elke vraag die daarna nog opkomt.

Wie is de man in de jas?Waar zit het schip in het ijs?Waarom werd Nana geweigerd?

Voor je gaat

01

Zo kom je er

Glockengießerwall 5, 20095 Hamburg, pal naast het centraal station. Neem de hoofdingang op het voorplein van het oude gebouw: daar vind je de kassa’s, de garderobe, de kluisjes, de balie van de audiogids, de winkel en Café Liebermann. De Galerie der Gegenwart heeft een eigen ingang en is de snelste weg naar binnen als je al een online ticket hebt.

Met de U-Bahn U1, U2 of U4 naar Hauptbahnhof, vandaar een paar minuten lopen. Met de S-Bahn S1, S2, S3 of S5 naar hetzelfde station. Bus 12 stopt voor de deur, bij de halte Hamburger Kunsthalle. Vanaf het vliegveld ben je met de S1 in ongeveer 24 minuten bij Hauptbahnhof.

02

Tickets

  • Op maandag gesloten. Donderdag is de lange dag, open tot 21.00 uur, en de avond is daarvan het rustigste deel.
  • Een ticket kost € 18, met korting € 9, en onder de 18 is de toegang gratis. Op de eerste donderdag van elke maand is het museum van 18.00 tot 21.00 uur gratis voor iedereen, en dan is het er ook het drukst.
  • De daklichten boven de Lichtwarkgalerie worden tot 2027 gerenoveerd. Het museum blijft open met alle delen van de collectie, maar waarschuwt dat de rondgang door de afdeling negentiende eeuw op dit moment niet volledig toegankelijk is. Het kan dus zijn dat er op de dag van je bezoek een zaal dicht is.
  • Met de auto: door bouwwerkzaamheden bij het Ferdinandstor is de parkeergarage onder de Galerie der Gegenwart op dit moment alleen bereikbaar vanaf de Außenalster.
Officiële tickets →
03

De officiële audiogids

De eigen audiogids van de Kunsthalle krijg je op twee manieren. Leen het apparaat bij de kassa voor zes euro, of zet de Hamburger Kunsthalle App op je eigen telefoon en krijg dezelfde rondleidingen voor niets. De app is er in het Duits en het Engels, bij sommige rondleidingen ook in een kinderversie en in eenvoudige taal, en behandelt naast de collectie ook de tijdelijke tentoonstellingen. Wat je nu leest kost evenmin iets, vraagt geen download en neemt de tijd voor vijf werken, in plaats van er honderd vluchtig langs te gaan.

Officiële website →

Vragen

Is er een gratis audiogids voor de Hamburger Kunsthalle?

Twee zelfs, en geen van beide kost iets. De ene is deze pagina: vijf stops die in de browser spelen, met elk woord uitgeschreven onder de speler, zonder installatie. De eigen audiogids van het museum is ook gratis als je de Hamburger Kunsthalle App op je eigen telefoon gebruikt in plaats van het apparaat te lenen. En wat ze allebei overslaan, fotografeer je gewoon: dan vertelt de Chiaro-app je erover.

Hoeveel kost de officiële audiogids van de Hamburger Kunsthalle?

Zes euro als je het apparaat bij de kassa leent. Helemaal niets als je de Hamburger Kunsthalle App downloadt en je eigen telefoon en koptelefoon meeneemt. In beide gevallen behandelt de gids de collectie en de lopende tijdelijke tentoonstellingen, in het Duits en het Engels, en bij sommige rondleidingen ook in een kinderversie en in eenvoudige taal.

Waar hangt Wandelaar boven de nevelzee in de Hamburger Kunsthalle?

Boven in de Lichtwarkgalerie, tussen de zalen met de negentiende eeuw in het oude gebouw, en niet in de Galerie der Gegenwart. De Kunsthalle publiceert geen zaalnummers voor afzonderlijke werken; de eigen FAQ raadt je aan om bij de bezoekersbalie naar de actuele opstelling te vragen. Volg vanaf het grote trappenhuis de bordjes naar de negentiende eeuw.

Is de Hamburger Kunsthalle op maandag gesloten?

Ja, elke maandag. Op dinsdag, woensdag, vrijdag, zaterdag en zondag is het museum open van 10.00 tot 18.00 uur, op donderdag van 10.00 tot 21.00 uur. Het is ook gesloten op 24 december 2026, open van 10.00 tot 15.00 uur op 31 december, en van 12.00 tot 18.00 uur op 1 januari 2027.

Hoe lang duren deze vijf stops?

Zo’n elf minuten luisteren, en ongeveer vijfenveertig minuten in een rustig museumtempo. Dat blijft kort omdat vier van de vijf op dezelfde verdieping hangen. De hele vaste collectie telt zo’n duizend werken op meer dan 13.000 vierkante meter, en daar ben je een halve dag mee bezig als je het goed wilt doen.

Kan ik dit in het museum gebruiken?

Ja. Gebruik een koptelefoon of oortjes en zet het volume laag in de zalen. De audio streamt via mobiele data en de pagina’s zijn licht genoeg om ook bij een zwak signaal te laden. Is het in een zaal te rumoerig om te luisteren, dan staat elk woord uitgeschreven onder de speler.

Meer audiogidsen

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Hamburger Kunsthalle.