Direct naar de inhoud

Art Gallery of New South Wales · Sydney · Onafhankelijke gids

Audiogids voor de Art Gallery of New South Wales,
vijf stops, gratis.

Niets te installeren en niets te betalen aan de deur: de Gallery is gratis, deze vijf opnames spelen gewoon op deze pagina, en de Chiaro-app vertelt je met één foto over de ruim 1.500 andere werken die er hangen.

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Art Gallery of New South Wales.

9:41

Requiescat

Art Gallery of New South Wales, Sydney

0:00 2:11
Stop 1 van 5

De vijf stops · 11 minuten audio

Vijf stops, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.

Alles op deze pagina hangt in de Grand Courts van Naala Nura, het oorspronkelijke zandstenen gebouw van de Gallery aan de zuidkant van het terrein. Dit is dus minder een wandeling dan een rustig rondje door één reeks zalen met daglicht van boven. De database van de Gallery geeft voor alle vijf dezelfde plek, dus de volgorde is van ons: eerst de ridder en zijn bloedhond, dan de twee enorme academische paradestukken, de koningin van Scheba, en tot slot naar buiten door het berijpte weiland van Gruner. Samen zo’n elf minuten luisteren. Wie niet blijft staan kijken, loopt het hele rondje in minder dan een kwartier, maar je blijft heus wel staan.

Catalogusgegevens, jaartallen en afmetingen komen uit de collectiedatabase van de Gallery op artgallery.nsw.gov.au, en achter elk gegeven staat nog een tweede bron. De Grand Courts zijn in 2021 opnieuw ingericht en schilderijen gaan nog altijd op reis, dus als het bordje aan de muur en deze pagina elkaar tegenspreken, volg dan het bordje en laat het ons weten.

Stop 1 van 5 · Naala Nura, begane grond, Grand Courts

Requiescat

Briton Rivière · 1888 · Olieverf op doek, 158,7 × 225,0 cm

Om op te letten

  • De krans over het borstkuras van de ridder, en zijn hoofd zonder helm, in de maliënkap. Daaraan zie je dat hij dood is en niet slaapt.
  • De blote hand van de ridder over de rand van het bed, vlak boven de snuit van de hond, en de ogen van de hond op zijn gezicht. Verder beweegt er niets in het schilderij.
  • De signatuur linksonder, in zwart: ‘18 BR 88’, het jaartal in tweeën rond de initialen.
  • Leerplicht, het schilderij van Rivière uit 1887, hangt in dezelfde zalen. Zoek het daarna even op.
Transcriptie (2:11)

De meeste mensen zien de hond eerder dan de ridder, en daar gaat het nu juist om. Een bloedhond zit rechtop naast een laag bed, met beide voorpoten op de stenen vloer en al zijn aandacht bij het gezicht boven hem, terwijl de blote hand van de ridder over de rand van het bed hangt, vlak boven zijn snuit. De man in harnas ligt plat onder een blauwe sprei met geborduurde bloemen, en over zijn borstkuras heeft iemand een krans gelegd. Die krans is het enige wat je vertelt dat hij dood is. Zonder krans was dit een hond die wacht tot zijn baas wakker wordt. Met de krans houdt de hond de wacht, en de titel doet de rest. Requiescat is Latijn, het begin van een gebed voor de doden: moge hij rusten.

Briton Rivière schilderde het in 1888 en signeerde het in zwart linksonder, met het jaartal in tweeën rond zijn initialen: 18 BR 88. Hij was aan de Royal Academy in Londen begonnen met historische onderwerpen, de Spaanse Armada, Romeo en Julia, en toen schilderde hij in 1865 een slapende Schotse hertenhond en keerde eigenlijk nooit meer terug. Dieren vulden de rest van zijn leven. Volgens hem kon je een hond alleen schilderen als je erop gesteld was, al gaf hij toe dat hij het beu was geworden om ze altijd in huis te hebben. Hij werkte nooit zonder iemand met verstand van dieren naast zich, en hij tekende ook dode dieren, in de snijzalen van de Londense dierentuin, zodat de anatomie onder de vacht zou kloppen. Kijk naar de achterpoten van de hond en naar hoe zijn oren hangen, en je ziet het huiswerk.

Het schilderij heeft een lange reis achter de rug. Het hing in 1888 in de Royal Academy, stak in 1893 de oceaan over naar de wereldtentoonstelling in Chicago, kwam in 1894 naar het zuiden voor de internationale tentoonstelling in Hobart, op Tasmanië, en ging in 1896 naar Berlijn. Twee jaar later kocht de Gallery het rechtstreeks van de kunstenaar, en op het bordje staat nog altijd: aangekocht 1897 tot 98. Rond dezelfde tijd stelde Rivière zich kandidaat als voorzitter van de Royal Academy, en hij verloor nipt. Hij ging terug naar zijn honden.

Van alle schilderijen in deze collectie is dit met afstand het schilderij dat mensen het vaakst opzoeken, en als je hier staat, snap je waarom. Er valt geen verhaal te ontcijferen, je hoeft geen mythologie te kennen. Een hond wacht op iemand die niet meer terugkomt.

Nog één ding voor je verdergaat: de Gallery bezit ook zijn kleine olieverfstudie voor precies deze hond, en in deze zelfde zalen hangt nog een Rivière, een schilderij van een jaar eerder dat Leerplicht heet. Aan de titel alleen hoor je al dat er een hond in zit.

Stop 2 van 5 · Naala Nura, begane grond, Grand Courts

Vive l’Empereur!

Édouard Detaille · 1891 · Olieverf op doek, 376,0 × 445,0 cm

Om op te letten

  • De officier in de rode, met bont afgezette huzarenjas op de schimmel, precies in het midden, met de sabel omhoog. Hij kijkt langs je heen naar iets wat jij niet kunt zien.
  • De grond voor de paarden: gevallen sjako’s, een musket, een trommel, kanonskogels in het gras. De charge rijdt over de resten van de vorige heen.
  • De signatuur en het jaartal, Edouard Detaille 1891, rechtsonder.
Transcriptie (2:02)

Doe een paar stappen achteruit, want van dichtbij krijg je dit niet te zien. Het doek is bijna vier meter hoog en bijna vierenhalve meter breed, en de huzaren rijden recht op je af. In het midden staat een officier in een rode, met bont afgezette huzarenjas in de stijgbeugels op een schimmel, met de sabel geheven, en achter hem komt het hele regiment over de heuvelrug, een muur van sjako’s, klingen en open monden. Kijk eens naar het gras voor de hoeven: gevallen sjako’s, een musket, een trommel, kanonskogels. De charge raast over de resten van de vorige heen.

Édouard Detaille schilderde het in 1891 en signeerde rechtsonder. De Gallery geeft het ook een andere titel: Charge van het 4e regiment huzaren in de slag bij Friedland, 14 juni 1807. Die slag werd geleverd eenenveertig jaar voordat Detaille geboren werd, en de eigen tekst van de Gallery zegt er zorgvuldig bij dat het tafereel geen bepaalde veldslag voorstelt. Het is een reconstructie van een gevoel. Detaille zei het zelf zo: ik wilde het effect weergeven van een cavaleriecharge onder de ogen van de keizer, en de fysionomie reconstrueren van die mannen die, bedekt met goudborduursel, hun dood tegemoet gingen.

Hij wist waar hij het over had. Hij kwam uit een militaire familie, zijn grootvader had nog wapens aan Napoleon geleverd, hij ging vanaf zijn zeventiende in de leer bij de militaire schilder Meissonier, en hij diende in de Frans-Duitse Oorlog van 1870, wat hem de halfofficiële kunstenaar van het Franse leger maakte. In 1912 ontwierp hij nieuwe uniformen voor dat leger. Ze werden nooit ingevoerd, maar de blauwgrijze kapotjassen en de helm vonden hun weg naar wat Franse soldaten in de Eerste Wereldoorlog droegen. Zijn verzameling uniformen liet hij na aan het Musée de l’Armée in Parijs.

De Gallery kocht dit schilderij in 1893 in Parijs en gaf er vier vijfde van haar volledige aankoopbudget van dat jaar aan uit. Sindsdien is het een van de populairste dingen in het gebouw, zo populair dat de Gallery in 2014 een tweede schilderij kocht, alleen om dit ene uit te leggen: het portret dat Basile Lemeunier maakte van Detaille aan het werk aan precies dit doek, boven op een houten ladder, met een brandende sigaret in zijn mond.

Nog één ding, iets wat je niet kunt zien en wat de reden is dat je hier überhaupt iets ziet. In 1959 raakte het doek zwaar beschadigd door water. Pas een restauratie in de jaren 2000 heeft het weer gemaakt tot wat je nu voor je hebt.

Stop 3 van 5 · Naala Nura, begane grond, Grand Courts

Cymon en Iphigenia

Frederic, Lord Leighton · 1884 · Olieverf op doek, 163,0 × 328,0 cm

Om op te letten

  • Het sikkeltje maan aan de horizon, tussen de boomstam en de man in het rood, net boven de donker wordende zee.
  • Cymon, in het rood helemaal rechts, is de enige die wakker is. Alle anderen slapen, de hond ook.
  • Het slapende kind rechtsonder. Voor dit kind stond de jongere zus van de vrouw in het midden model.
  • Nergens een signatuur. De Gallery registreert het schilderij als niet gesigneerd en niet gedateerd.
Transcriptie (2:12)

Eerst het licht. De zon is achter je al ondergegaan, en alles op dit doek van drie meter wordt verlicht door de nagloed: de koperkleurige draperie, de schors van de boom, het haar van de vrouw. Kijk naar de horizon, tussen de stam en de man in het rood. Daar komt een flinterdun randje maan op boven de zee. Leighton koos dat moment met opzet. Boccaccio, van wie het verhaal is, liet het in de lente spelen, ’s middags. Leighton verplaatste het naar een herfstige schemering, omdat hij de loomheid wilde van het eind van een lange, hete dag, en omdat het hele schilderij moest aanvoelen als de minuut voordat je in slaap valt.

Het verhaal komt uit de Decamerone. Een jongeman van goede komaf is zo lomp dat iedereen hem Cymon noemt, en dat betekent beest. Op een dag treft hij Iphigenia slapend aan in het bos, en die aanblik verandert hem. Hij wordt verliefd en raakt toegewijd aan schoonheid en filosofie. De jongeman in het rood, helemaal rechts, staat haar dus niet te bewonderen. Hij wordt door haar veranderd, en hij is de enige die wakker is. Haar bedienden slapen, het kind slaapt, zelfs de hond slaapt.

De vrouw is Dorothy Dene, geboren als Ada Alice Pullen, een actrice die Leightons favoriete model werd en onder meer voor Flaming June poseerde. Volgens een verhaal dat in 1897 de ronde deed, zocht hij zes maanden lang heel Europa af naar een gezicht dat bij zijn idee van Iphigenia paste, en vond hij haar uiteindelijk in een Londens theater. Zijn biograaf vertelt een saaiere versie: hij zag haar op de stoep van een atelier in de buurt. Hoe dan ook, haar jongere zus Lena is er ook: zij is het slapende kind rechtsonder. Toen Leighton stierf, liet hij Dene vijfduizend pond na, en nog eens vijfduizend in een fonds voor haar en haar zussen, het grootste legaat in zijn testament. Er is wel gespeculeerd dat Bernard Shaw die twee in gedachten had toen hij Pygmalion schreef.

Het schilderij kostte acht maanden werk, en er zijn zo’n zesenvijftig voorstudies bewaard gebleven. Het hing in 1884 in de Royal Academy, daarna in Berlijn, Dresden en Wenen, en ging langs een reeks Engelse verzamelaars voordat de Gallery het op 13 februari 1976 bij Christie’s in Londen kocht. Leighton zelf was achttien jaar voorzitter van de Royal Academy, en hij was de eerste schilder ooit die tot peer werd verheven, met een zetel in het Hogerhuis. De oorkonde die hem tot Baron Leighton maakte, werd op 24 januari 1896 uitgevaardigd. De volgende dag stierf hij, en de titel stierf met hem: hij heeft één dag bestaan, korter dan welke andere ook in de geschiedenis.

Dit schilderij heeft hij nooit gesigneerd. Zoek in de hoeken naar een naam, en je vindt er geen.

Stop 4 van 5 · Naala Nura, begane grond, Grand Courts

Het bezoek van de koningin van Scheba aan koning Salomo

Sir Edward John Poynter · 1881–1890 · Olieverf op doek, 234,5 × 350,5 cm

Om op te letten

  • De lijst. De zuilen en de kroonlijst herhalen de tempelarchitectuur in het schilderij, zodat het gebouw de zaal in lijkt door te lopen.
  • De gouden leeuwen op de treden van de troon, één aan elk uiteinde van elke trede, en de pauwen rechts.
  • Het monogram EJP rechtsonder, met het jaartal in tweeën eromheen: 18 aan de ene kant, 90 aan de andere.
  • Het Ethiopische schilderij van Belachew Yimer van dezelfde ontmoeting, dat vlakbij hangt. Hetzelfde verhaal, vijftig jaar later, van de andere kant.
Transcriptie (2:17)

Kijk eerst naar de lijst en pas daarna naar het schilderij. Die vergulde zuilen en die zware kroonlijst herhalen de architectuur van Salomo’s tempel binnen in het schilderij, zodat het gebouw doorloopt uit het doek de zaal in waar jij staat. De eigen tekst van de Gallery zegt het precies: de tempel keert terug in de lijst. En ze noemt die architectuur een wild samengesteld systeem, wat een beleefde manier is om te zeggen dat Poynter haar uit stukjes van alles in elkaar heeft gezet.

Het tafereel is de aankomst van de koningin van Scheba aan het hof van Salomo, en die twee zijn kleine figuren op een trap midden in een enorme hal in rood en goud. Tel de gouden leeuwen op de treden van de troon, aan elk uiteinde van elke trede één. Zoek de pauwen rechts. Kijk naar de rijen hovelingen, de ingelegde vloeren, de beschilderde plafondbalken. Poynter werkte er negen jaar aan, van 1881 tot 1890, en signeerde rechtsonder met zijn monogram, EJP, met het jaartal in tweeën eromheen: achttien aan de ene kant en negentig aan de andere.

De Gallery rekent hem tot de schilders die bekendstaan als de Victoriaanse Olympiërs, academische kunstenaars die het industriële Groot-Brittannië de rug toekeerden en zich richtten op een ver verleden van verdwenen volmaaktheid. En ze wijst op iets wat het onthouden waard is voor elk van deze schilderijen: het British Museum was voor hen een naslagbibliotheek geworden, en Egypte en het Midden-Oosten hadden Griekenland en Italië vervangen als de modieuze plek om een verhaal te laten spelen. Critici prezen dit doek om zijn archeologische nauwkeurigheid. Het oordeel van de Gallery zelf is droger. Poynter was zo bezeten van kloppende details dat de figuren, in haar woorden, nogal poppig uitvielen.

Poynter zelf hoorde zo ongeveer bij het meest gevestigde wat een schilder kon zijn. Hij studeerde in Parijs samen met Whistler, werd de eerste Slade-hoogleraar, leidde tien jaar lang de National Gallery in Londen en opende intussen ook nog de Tate, en vanaf 1896 was hij voorzitter van de Royal Academy. Zijn vrouw Agnes MacDonald was de tante van Rudyard Kipling en van de latere premier Stanley Baldwin, en haar zus trouwde met Burne-Jones.

Het schilderij ging in 1890 van Poynters atelier naar de Londense kunsthandelaar Thomas McLean, die het helemaal alleen tentoonstelde, als een tentoonstelling van één schilderij, en de Gallery kocht het in 1892 van McLean. In de huidige opstelling staat het niet alleen. Vlakbij hangt een schilderij van dezelfde ontmoeting door de Ethiopische kunstenaar Belachew Yimer, vijftig jaar later gemaakt, en staat een beeld uit 2012 van de Kameroener Pascale Marthine Tayou. Dezelfde ontmoeting, verteld vanaf het andere eind van de reis, in dezelfde zaal.

Stop 5 van 5 · Naala Nura, begane grond, Grand Courts

Voorjaarsvorst

Elioth Gruner · 1919 · Olieverf op doek, 131,0 × 178,7 cm

Om op te letten

  • De lange blauwe schaduwen van de koeien, die over het berijpte gras naar je toe lopen, in korte toetsen verf.
  • De oren van de boer. De zon staat recht achter hem, en ze gloeien roze.
  • Het dunne lijntje wit en goud langs de rug van elke koe, waar het licht erop valt.
  • De signatuur in zwart rechtsonder: E GRUNER, 1919.
Transcriptie (2:01)

Je kijkt recht in de zon. Die is net op, ergens achter de grote boom en de boerderij, en werpt de schaduwen van een handvol koeien en een man dwars over een wei die wit ziet van de rijp, recht naar je voeten. De conservatoren van de Gallery noemen dit misschien wel het meest geliefde Australische landschap in het hele gebouw, en de reden zie je hier vooraan: dat licht.

Dit is een melkveebedrijf in Emu Plains, ten westen van Sydney. De boerderij was van Isaac Innes en daarna van zijn zoon Jim, en de man die het hek openzet is Jim Innes, met zijn eigen vee. Elioth Gruner kwam hier sinds 1915 de vroege ochtend schilderen, en hij had in 1916 al de Wynne Prize gewonnen met een schilderij van dezelfde boerderij, Ochtendlicht. Met dit doek won hij de prijs in 1919 opnieuw.

Hij schilderde het grotendeels buiten, in de kou, en op een formaat waarop hij bijna nooit werkte. Hij bouwde ter plekke een beschutting om het weer van het doek te houden en wikkelde zijn benen in jutezakken tegen bevriezing. De Gallery denkt dat hij delen ervan later in zijn atelier in de stad heeft afgemaakt.

Kom nu dichterbij. De rijp en het gras zijn niet zozeer geschilderd als wel getoetst, korte streekjes verf die lange blauwe schaduwen worden zodra je een stap terug doet. Elke koe heeft een dunne rand van wit en goud waar de zon haar rug raakt. En kijk naar de oren van de boer. Het licht schijnt er dwars doorheen, en Gruner heeft ze doorschijnend roze geschilderd. Dat is het hele schilderij in twee kleine penseelstreken: een man met de zon in zijn rug, op een koude ochtend.

Alles pleitte ertegen dat Gruner schilder zou worden. Hij werd in 1882 geboren in Gisborne, in Nieuw-Zeeland, en kwam naar Sydney voordat hij een jaar oud was. Op zijn veertiende, na de dood van zijn vader, ging hij aan de slag als hulpje in een stoffenwinkel, dagen van twaalf uur, en ’s avonds volgde hij de tekenlessen van Julian Ashton. Pas toen hij dertig was, nam hij afscheid van de stoffenhandel. Hij zou de Wynne Prize zeven keer winnen, vaker dan wie ook behalve Hans Heysen, en Norman Lindsay zei dat hij het zuiverste licht schilderde dat ooit op een stukje doek te zien was geweest.

Het schilderij kwam in 1939 naar de Gallery, als schenking van F G White, in het jaar dat Gruner stierf. Hij signeerde het in zwart rechtsonder: E Gruner, 1919. Met lijst weegt het zesendertig kilo, en dat is veel gewicht voor een schilderij van rijp.

Onafhankelijke gids · Chiaro

Richt Chiaro op alles wat je in de Art Gallery of New South Wales ziet.

Vijf schilderijen uit één reeks zalen, en de rest van de Grand Courts staat nog om je heen: een Bronzino, een Cézanne, een vitrine met porselein uit Jingdezhen, een brons van Mackennal met een bordje van twee regels. Maak een foto van een van die werken, of van iets aan de overkant van de tuin in Naala Badu, en de app vertelt je wat het is, legt uit hoe het in de collectie van Sydney belandde, en blijft hardop antwoorden zolang je blijft staan.

Is de ridder dood?Welke veldslag is dit?Wie was Dorothy Dene?

Voor je gaat

01

Zo kom je er

Art Gallery Road, The Domain, Sydney NSW 2000, aan de oostkant van het centrum naast de Royal Botanic Gardens, zo’n vijf minuten lopen vanaf Macquarie Street of Hyde Park, dwars door het park The Domain. Neem de ingang van Naala Nura, de zandstenen zuilengang aan Art Gallery Road: de Grand Courts, de informatiebalie en de gratis garderobe liggen daar allemaal op de begane grond.

De stations St James en Martin Place liggen allebei op zo’n tien minuten lopen. Bus 441 vertrekt van halte D aan de kant van York Street bij het Queen Victoria Building en stopt vlak bij de Gallery. Op woensdagavond rijdt er van 19.00 tot 22.00 uur elke twintig minuten een gratis pendelbus van Art Gallery Road naar Town Hall.

02

Tickets

  • De gewone toegang is gratis en je hoeft niet te reserveren. Alleen sommige tijdelijke tentoonstellingen zijn betaald, en daarvoor krijg je soms een vast tijdslot.
  • De Gallery heeft geen vaste sluitingsdag in de week. Ze is alleen dicht op eerste kerstdag en Goede Vrijdag.
  • Woensdag is de lange avond: open tot 22.00 uur, met het avondprogramma Art After Hours en na 17.00 uur twee tentoonstellingstickets voor de prijs van één.
  • Alle vijf stops zijn in Naala Nura, het oorspronkelijke gebouw aan de zuidkant. In Naala Badu, het nieuwe gebouw aan de overkant van de Art Garden, hangt vooral hedendaagse kunst.
Officiële tickets →
03

De officiële audiogids

De eigen audiogids van de Gallery heet Dora en is gratis: hij draait in de browser van je eigen telefoon op agnsw.art/dora, via de openbare wifi van de Gallery, en werkt met nummers en QR-codes op een deel van de bordjes, dus neem een koptelefoon mee. Daarnaast is er elke dag om 14.30 uur een gratis rondleiding langs de hoogtepunten van de Grand Courts. Deze pagina voegt er kosteloos vijf werken aan toe, en met één foto vertelt de Chiaro-app over al het andere in het gebouw.

Officiële website →

Vragen

Is er een gratis audiogids voor de Art Gallery of New South Wales?

Er zijn er zelfs twee. De eerste is deze pagina: vijf ingesproken stops met de transcriptie erbij, gewoon in je browser, zonder iets te downloaden. De eigen gids van de Gallery, Dora, is ook gratis en draait op je telefoon via agnsw.art/dora. Voor alles buiten deze vijf richt je de Chiaro-app op een kunstwerk in een van beide gebouwen, en de app vertelt je over dat werk.

Hoeveel kost de officiële audiogids van de Art Gallery of New South Wales?

Niets. Dora is een gratis audiogids die je in de browser van je telefoon opent op agnsw.art/dora, via de openbare wifi van de Gallery. De gids werkt met nummers en QR-codes op een deel van de bordjes en heeft bij sommige werken audiobeschrijvingen. Neem je eigen koptelefoon of oordopjes mee.

Waar hangt Requiescat in de Art Gallery of New South Wales?

In de Grand Courts op de begane grond van Naala Nura, het oorspronkelijke zandstenen gebouw waar je vanaf Art Gallery Road binnenkomt. Alle vijf werken op deze pagina hangen in dezelfde reeks zalen; de database van de Gallery noemt de afzonderlijke zaal niet, dus volg de bordjes.

Is de Art Gallery of New South Wales gratis?

Ja. De gewone toegang is gratis en je hebt geen ticket nodig. Je betaalt alleen voor sommige tijdelijke tentoonstellingen, die je online kunt boeken, en op woensdag na 17.00 uur zijn die tickets twee voor de prijs van één.

Wanneer is de Art Gallery of New South Wales gesloten?

Alleen op eerste kerstdag en Goede Vrijdag. Verder is ze elke dag open van 10.00 tot 17.00 uur, en op woensdag tot 22.00 uur.

Kan ik dit in de Gallery zelf gebruiken?

Ja. De audio streamt via mobiele data of de gratis openbare wifi van de Gallery. Neem een koptelefoon mee en houd het geluid zacht in de zalen. De vijf stops liggen allemaal op één verdieping, een paar minuten lopen van elkaar.

Meer audiogidsen

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Art Gallery of New South Wales.