Brandenburg Kapısı · Berlin · Bağımsız rehber
Brandenburg Kapısı sesli rehberi,
beş durak, ücretsiz.
Kumtaşından yapılmış, Quadriga'nın tepesine kadar 26 metre yüksekliğindeki ve 1788 ile 1791 arasında yükselen kapının hikâyesini Pariser Platz'tan Reichstag'ın çatısına kadar dinleyin; sonra buradaki herhangi bir kabartmanın fotoğrafını çekin, Chiaro size kimin eseri olduğunu anlatsın.
Chiaro tarafından hazırlandı. Brandenburg Kapısı yönetimiyle bağlantılı değildir.
Pariser Platz, kapıya bakarak
Brandenburg Kapısı, Berlin
Buraya kadarı ücretsizdi
Chiaro, Brandenburg Kapısı ziyaretinizde gördüğünüz her şeyi tek bir fotoğrafla anlatır.
Beş durak · 12 dakikalık anlatım
Beş nokta, tek bir yürüyüş,
yürüyeceğiniz sırayla.
Çoğu ziyaretçi kapıya bir fotoğraf ayırıp yoluna devam eder, ama Brandenburg Kapısı sesli rehberimiz sizi orada on iki dakika kadar daha tutuyor; Reichstag'ın çatısında biten, kendi başınıza yürüyeceğiniz bir rota bu. İlk üç durak açık kaldırımda ve sizden hiçbir şey istemiyor: kapının bütün ön cephesi için Pariser Platz'ın doğu tarafı, tepedeki Quadriga için sütunların dibi, sonra geçitlerden geçip Duvar'ın uzandığı batı yakasındaki Platz des 18. März meydanı. Bir blok kuzeyde dördüncü durak var: Reichstag'ın Batı Kapısı'nın önündeki çimenlik, burası da hâlâ herkese açık. Beşincisi Reichstag'ın çatı terası; orası da ücretsiz, ama çıkmadan önce Federal Meclise kayıt yaptırmanız gerekiyor.
Buradaki her tarih, isim ve ölçü Federal Meclisin kendi ziyaretçi sayfalarından, şehrin visitBerlin ve berlin.de sayfalarından ya da İngilizce ve Almanca Vikipedi maddelerinden geliyor; ziyaretle ilgili her kural da doğrudan bundestag.de'den. Federal Meclis düzenlemelerini kısa süre içinde değiştirme hakkını saklı tutuyor ve değiştirdiğinde tabela asıyor; bu yüzden ziyaret gününüzde Reichstag'daki tabelalar burada yazan her şeyden önce gelir.
Durak 1 / 5 · Pariser Platz, Unter den Linden'in batı ucundaki yaya meydanı; doğu tarafında, epey geride durun ve yüzünüzü kapıya dönün
Pariser Platz, kapıya bakarak
Mimar: Carl Gotthard Langhans (1732–1808), Prusya Kralı II. Friedrich Wilhelm'in saray mimarı; heykel tasarımı: Johann Gottfried Schadow (1764–1850) · 1788–1791; 2000–2002'de restore edildi · Elbe kumtaşı, Quadriga'nın tepesine kadar 26 metre yüksek ve 11 metre derin; her biri 13,5 metre boyunda on iki yivli Dor sütunu
Şunlara dikkat edin
- Ortadaki geçit, yanındaki dört geçitten gözle görülür biçimde geniş: 3,80 metreye karşı 5,65 metre. Burası kraliyet arabalarının yoluydu ve monarşinin sonuna kadar neredeyse kimse buradan arabayla geçemezdi.
- Her sütun çiftinin arasına örülmüş duvarlar, yuvarlak madalyonları ve kabartma panolarıyla. Orada olmalarının nedeni, Langhans'ın ince sütunlarının kapının üst kısmını ve Quadriga'yı tek başlarına taşıyamayacak olması.
- Saçaklığın altındaki kare kabartma dizisi: bu cephede on altı tane, Parthenon'un güney yüzünden alınmış, Lapitlerle savaşan kentaurlar.
- İki yanda size doğru uzanan iki alçak sütunlu kanat, bir ön avlunun kolları gibi. Güneydekinde muhafızlar, kuzeydekinde gümrük bürosu vardı.
Konuşma metni (2:17)
Arnavut kaldırımında, yapının tamamı karşınıza sığacak kadar geri çekilin, çünkü kapının bakılsın diye yapıldığı taraftasınız. Kapı şehre bakıyor. İki yandaki kanatlar bir ön avlunun kolları gibi size doğru uzanıyor, heykellerin çoğu bu cephede toplanmış ve amaç hiçbir zaman dışarıdan gelenleri etkilemek olmadı. Kapı, Berlin'de yaşayanlara onları kimin yönettiğini hatırlatmak için yapılmıştı.
Kapıyı yaptıran Prusya Kralı İkinci Friedrich Wilhelm'di, mimarı da kraliyet yapı dairesinin başındaki Carl Gotthard Langhans. Kapı 1788 ile 1791 arasında, daha eski bir gümrük kapısının yerinde yükseldi ve Berlin'in en son sahip olduğu on sekiz şehir kapısından ayakta kalan tek kapı. Örneği, Atina'daki Akropolis'in girişi olan Propylaia'ydı ve ilk sürpriz de burada: Langhans Yunanistan'a hiç gitmedi. Kapıyı kitaplardan, Julien-David Le Roy'nın ve James Stuart ile Nicholas Revett'in gravürlerinden yola çıkarak tasarladı.
Üstelik kralın emriyle örneğinden saptı. Kral, şehirden Tiergarten'e olabildiğince açık bir manzara istiyordu; bu yüzden Langhans kapıyı Yunan aslından çok daha sığ, sütunları da daha ince ve daha uzun yaptı. Sütunları sayın: on iki tane, her cephede altı, aralarında beş geçit. Sonra sütun çiftlerinin arasındaki duvarlara bakın. Onlar süs değil. İnce sütunlar üstlerindeki ağırlığı tek başlarına taşıyamazdı, bu yüzden her çifte yaslanacağı bir duvar örüldü.
Şimdi ortadaki geçide bakın. Genişliği 5,65 metre, diğer dördü 3,80; burası kraliyet arabalarının yoluydu. Monarşinin sonuna kadar buradan yalnızca kraliyet ailesi geçebildi, 1814'ten itibaren de Quadriga'yı Paris'ten geri getirdiği için teşekkür olarak General Ernst von Pfuel'un ailesi.
Kapının ilk adı Friedenstor, yani Barış Kapısı'ydı ve daha bitmeden, Ağustos 1791'de trafiğe açıldı. Kutladığı barış, Prusya'nın 1787'de Hollanda'ya yaptığı askerî müdahaleydi. Üzerinde durduğunuz meydanın Mart 1814'e kadar hiç adı yoktu; o tarihte, müttefikler Paris'e girdikten sonra Pariser Platz, yani Paris Meydanı oldu.
Öne yürümeden önce bir şeye daha bakın. 1945'te bu meydanın çevresindeki bütün binalar enkaz hâlindeydi ve ayakta kalan tek yapı kapıydı. Çevrenizde gördüğünüz her şey 1990'dan sonra, saçak yüksekliğini 22 metreye sabitleyen kurallarla yeniden yapıldı.
Durak 2 / 5 · Pariser Platz, kapının doğu yüzünün hemen altında, atik katına doğru yukarı bakarak
Quadriga ve atik katındaki kabartma
Tasarım: Johann Gottfried Schadow (1764–1850); bakır dövme işçiliği: Emanuel Jury; Viktorya: Potsdamlı usta Koehler; sancağın yeni tasarımı: Karl Friedrich Schinkel (1781–1841); bugünkü grubun 1957–58'deki yeniden yapımı: heykeltıraş Otto Schnitzer ve Hermann Noack dökümhanesi · 1793'te yerleştirildi; 1806'da Paris'e götürüldü, 1814'te geri döndü; 1957–58'de yeniden yapıldı; 1990'dan sonra restore edildi · Dövme bakır, atlar on iki Prusya ayağı, yani 3,77 metre yükseklikte planlandı; altta, atik katında yalnızca şehir tarafında bir kumtaşı kabartma
Şunlara dikkat edin
- Viktorya'nın elindeki sancak: meşe çelengi içinde bir Demir Haç ve üstünde taçlı bir kartal. Schinkel 1814'te tasarladı, Doğu Berlin 1958'de kaldırdı, 1990'dan sonra yerine döndü.
- Dört atın başları, her biri farklı duruşta. Emekten tasarruf için yalnızca iki at gövdesi modellendi, ama dört başın her birine ayrı bir poz verildi.
- Yeşil renk. Bu bakır, hiç yaldızlanmadı: kral, 11 Temmuz 1793'te Sanat Akademisi'nin tavsiyesiyle onu olduğu gibi bırakmaya karar verdi.
- Atların hemen altındaki, atik katında uzanan uzun kumtaşı kabartma. Yalnızca bu cephede, şehir tarafında var.
Konuşma metni (2:39)
Sütunların altına iyice yaklaşın ve dosdoğru yukarı bakın. Kapıyı ünlü yapan o araba ve gördüğünüz şeylerin çok azı kapının kendisi kadar eski.
Tasarım Johann Gottfried Schadow'nun. Mart 1789'da şu kararlaştırıldı: Schadow sekizde bir ölçekte bir model yapacak, oymacılar onu gerçek boyutta ahşap bir modele büyütecek, bir bakırcı, Emanuel Jury, de ahşabın üzerine bakır levha dövecekti. Zaman kazanmak için yalnızca iki at gövdesi yapıldı, iki farklı duruşta, dört farklı başla. Bacaklara değil başlara bakın, hileyi göreceksiniz. Atların on ayak yüksekliğinde olması planlanmıştı, ta ki Sanat Akademisi işin ortasında on iki olmasına karar verene kadar: her biri yaklaşık 3,77 metre.
Grup 1793'ün ortasında yerine kondu ve o sırada yaldızlanıp yaldızlanmayacağına henüz kimse karar vermemişti. Temmuzda kral düz bakırı seçti; yeşil olmasının nedeni bu.
Sonra tarih onu kullanmaya başladı. Ekim 1806'da, Prusya'yı Jena ve Auerstedt'te yendikten sonra Napolyon atıyla bu kapıdan geçti; aralıkta da adamları Quadriga'yı indirdi, on iki sandığa koydu ve nehir ve deniz yoluyla Paris'e gönderdi. Grup Mayıs 1807'de vardı, hiçbir Fransız anıtının üzerine konmadı ve sonunda Louvre'da sergilendi. Müttefikler 1814'te Paris'i alınca eve döndü ve Berlinliler ona bir lakap taktı: Retourkutsche, yani geri gönderilen araba.
Dönüşünde Karl Friedrich Schinkel Viktorya'ya yeni bir sancak yaptı: 169 meşe yaprağı ve 90 palamuttan bir çelengin içinde bir Demir Haç, üstünde de taçlı bir kartal. Bugün elinde tuttuğu bu. Ama hep orada kalmadı.
İkinci Dünya Savaşı'nda Quadriga neredeyse tamamen yok oldu. Bir atın başı kurtuldu ve bugün Märkisches Museum'da. Gerisini kurtaran, her ihtimale karşı 1942'de alınmış bir alçı kalıptı. Heykeltıraş Otto Schnitzer ile Noack dökümhanesi bu kalıptan yeni bir grup yaptı ve 1958'de, şehrin iki yarısı arasındaki zorlu pazarlıkların ardından grup yeniden yerine kondu. O yaz, iki Ağustos'u üç Ağustos'a bağlayan gece, Doğu Berlin onu sessizce yeniden indirdi ve Prusya militarizminin simgeleri sayılan kartalı ve Demir Haçı söktü.
Bunlar Duvar yıkıldıktan sonra geri geldi, hem de üzücü bir nedenle. 1989 yılının son gecesi insanlar kapının üstüne tırmandı ve grubun parçalarını, aralarında dizginler de olmak üzere, alıp götürdü. Grup incelenmek üzere indirildiğinde içerideki hasarın çok daha ağır olduğu ortaya çıktı ve ardından gelen restorasyonda Viktorya haçına ve kartalına yeniden kavuştu.
Son olarak biraz aşağıya bakın. Toynakların altında, atik katındaki uzun oyma pano 1791'de Bernhard Rode tarafından çizildi ve Schadow tarafından modellendi: figürlerinin çoğu kadın ve çocuk olan bir Barışın Zaferi. Yalnızca bu cephede var. Kapı en güzelini şehre saklıyor.
Durak 3 / 5 · Kapının geçitlerinden herhangi birinden batı yakasındaki Platz des 18. März meydanına geçin, sonra dönüp kapıya bakın
Geçitlerden batı yakasına
Geçit kabartmaları: çizim Bernhard Rode, oyma işçiliği Johann Gottfried Schadow (1764–1850) gözetiminde on heykeltıraş; batı metopları: Schadow'nun modellerine göre · Kabartmalar Mart 1792'de sipariş edildi; Duvar 1961–1989; meydana 2000'de Platz des 18. März adı verildi · Beş geçitte Herkül'ü anlatan yirmi kumtaşı kabartma; meydanın döşemesinde çift sıra taş, Duvar'ın burada üç metre kalınlığında bir tank bariyeri olan hattını gösteriyor
Şunlara dikkat edin
- İçinden geçerken geçit duvarlarının yükseklerindeki kabartma panolar: beş geçide yayılmış yirmi sahnede Herkül.
- Meydanın döşemesine gömülü, kapının önünden kavis çizerek geçen çift sıra taş. Duvar orada duruyordu.
- Bu cephedeki sade atik katı. Oraya, Hollanda eyaletlerini temsil eden, dağılmış yedi okun yeniden bir araya bağlandığı bir kabartma planlanmıştı, ama hiç yapılmadı.
- Arkadan Viktorya: kanatlar, arabanın arkası ve Schadow'nun, bu taraftan kaskatı ve çıplak göründüğü için eklediği dalgalanan giysi.
Konuşma metni (2:25)
Yan geçitlerden birinden yavaşça geçin ve iki yanınızdaki duvarlara, yukarı bakın. O oyma panolarda Herkül var: bebekken yılanları boğarken, kentaurlarla dövüşürken, Hesperidlerin elmalarını götürürken. Beş geçitte toplam yirmi pano var; Bernhard Rode çizdi, on ayrı heykeltıraş oydu. Büyük Friedrich'i simgeleyen bir alegori olarak düşünülmüşlerdi ve işi denetleyen Schadow bile sonradan onları “beş geçitteki, kimsenin görmediği kabartmalar” diye küçümsedi. Siz bakan az sayıdaki kişiden birisiniz.
Geçit duvarlarındaki yüksek nişlere de dikkat edin. Kapı kanatları oraya katlanırdı. Gündüzleri ahşap kanatlar açık dururdu, Tiergarten'e uzanan manzarayı hiçbir şey kapatmasın diye.
Şimdi meydana çıkın ve arkanızı dönün. Burası kapının arka yüzü ve bu belli oluyor. Bu cephedeki tek süsleme, saçaklığın altındaki kare kabartma dizisi. Üstteki atik katı boş: buraya, yedi Hollanda eyaletini temsil eden, dağılmış yedi okun yeniden tek bir demet hâlinde bağlandığı bir kabartma planlanmıştı ve bilinmeyen bir nedenle hiç yapılmadı. Bir de Viktorya'ya bakın. Sizden uzaklaşıyor, şehre doğru gidiyor. Schadow ona dalgalanan bir giysi ekletti, çünkü kendi deyişiyle arkadan bakınca öyle kaskatı ve çıplak görünüyordu ki.
Meydanın adı Haziran 2000'den beri Platz des 18. März, yani 18 Mart Meydanı; iki ayrı on sekiz Mart'ın anısına: Berlin devriminin barikat çatışmalarında yüzlerce sivilin öldüğü 1848 ve Doğu Almanya'nın ilk özgür seçimlerinin yapıldığı 1990. Bu iki tarih arasında meydan çok daha zor bir dönem yaşadı. 1961'den itibaren burası Doğu Berlin'in sınır bölgesiydi ve Duvar'ın bir bölümü kapının önünden kavis çizerek geçiyordu, üç metre kalınlığında bir tank bariyeri olarak güçlendirilmişti. Döşemeye bakın. Çift sıra taş, onun hattı.
On üç Ağustos 1961'de Batı Berlinliler protesto için bu tarafta toplandı, aralarında belediye başkanı Willy Brandt da vardı. 1963'te Sovyetler, John F. Kennedy karşı tarafı göremesin diye kapının üzerine kırmızı bezler astı. Belediye başkanlığı döneminde Richard von Weizsäcker bütün sorunu tek cümleyle özetledi: Brandenburg Kapısı kapalı olduğu sürece Alman meselesi açıktır. On iki Haziran 1987'de de Ronald Reagan, buradaki Duvar'ın önünde herkesin hatırladığı cümleyi söyledi: “Bay Gorbaçov, bu kapıyı açın. Bay Gorbaçov, bu duvarı yıkın.”
Kapı yirmi iki Aralık 1989'da açıldı; o gün Helmut Kohl batıdan yürüyerek kapıdan geçti, Hans Modrow da öbür tarafta onu bekliyordu.
Durak 4 / 5 · Platz der Republik, Batı Kapısı'nın önündeki çimenlikte, kapının bir blok kuzeyinde
Reichstag'ın Batı Kapısı ve Dem Deutschen Volke
Mimar: Paul Wallot (1841–1912); yazı tasarımı: Peter Behrens (1868–1940) ve Anna Simons; döküm: Loevy bronz dökümhanesi; 1995–1999'daki yeniden yapım: Norman Foster · 1884–1894'te inşa edildi; yazıt 20–24 Aralık 1916'da yerleştirildi · Silezya kumtaşı, 32 milyondan fazla tuğlanın üzerine 30.000 metreküp; yazıt 16 metre uzunluğunda, eritilmiş toplardan dökülmüş 60 santimetrelik harflerle
Şunlara dikkat edin
- Sütunların üzerindeki kirişte DEM DEUTSCHEN VOLKE: her biri 60 santimetre yüksekliğinde, eritilmiş iki toptan dökülmüş harflerle 16 metrelik bir yazı.
- Harflerin biçimi: ne Roma büyük harfleri ne de Alman Fraktur yazısı. Yazı karakteri seçimi başlı başına siyasi bir kavgaya dönüştüğü için Peter Behrens bir uzlaşma tasarladı.
- Dört köşe kulesi, 1871'de imparatorluğa katılan krallıkların her biri için bir tane: Prusya, Bavyera, Saksonya ve Württemberg.
- Alınlıktaki imparatorluk arması ve iki yanında Kuzey ve Güney Almanya'yı simgeleyen figürler.
Konuşma metni (2:41)
Çimenin üzerinde, batı cephesinin tamamı karşınızda olacak şekilde durun ve sütunların üzerindeki sözcükleri okuyun. Dem Deutschen Volke. Alman Halkına. Binanın ilk yirmi iki yılında bu sözcükler orada hiç yoktu ve yerlerine konmaları için bir imparatorun itirazı ve bir dünya savaşı gerekti.
Frankfurtlu mimar Paul Wallot 1882'de yarışmayı kazandı ve bina 1884 ile 1894 arasında yükseldi; parası, 1870 ve 1871 savaşından sonra Fransa'nın ödemek zorunda kaldığı tazminattan karşılandı: 24 milyon altın mark, 30.000 metreküp Silezya kumtaşı, 32 milyondan fazla tuğla. Dört köşe kulesi yeni imparatorluğu oluşturan dört krallığı simgeliyor: Prusya, Bavyera, Saksonya ve Württemberg.
Wallot Batı Kapısı'nın üstündeki kirişte hep bu ithaf yazısının olmasını istemişti. İmparator bundan hoşlanmadı. Temel taşını atan Wilhelm'in torunu İkinci Wilhelm, binanın kendisinden de nefret eder hâle geldi; ona zevksizliğin doruğu, kendi çevresinde de imparatorluk maymunhanesi diyordu ve rivayete göre bu ifadeyi, halkı egemen olarak onurlandırdığı için reddetmişti. Bu yüzden yer 1915'e kadar boş kaldı. O yıl yetkililer, savaşın imparatora halkının bağlılığını kaybettirdiğinden endişe edince fikir yeniden gündeme geldi. Wilhelm, yazıyı onaylamayacağını ama süsleme komisyonu onaylarsa itiraz da etmeyeceğini duyurdu.
Sonra yazı karakteri üzerine tartıştılar: klasik büyük harfler mi, Alman Fraktur yazısı mı? Peter Behrens, Anna Simons'la birlikte gördüğünüz uzlaşmayı çizdi. Bronz, Napolyon'a karşı 1813'ten 1815'e kadar süren Kurtuluş Savaşlarında Fransızlardan ele geçirilen iki topun eritilmesiyle elde edildi; harfleri de bir Yahudi aile şirketi olan Loevy dökümhanesi döktü. Harfler yirmi ile yirmi dört Aralık 1916 arasında yerlerine takıldı.
İki yıl sonra, dokuz Kasım 1918'de Philipp Scheidemann bu binanın balkonlarından birinden cumhuriyeti ilan etti. Yirmi yedi Şubat 1933'te, Hitler'in şansölye olmasından dört hafta sonra, yangında binanın içi tamamen yandı ve yangın, sivil özgürlüklerin askıya alınması için bahane oldu. Bölünme yıllarında bina Batı Berlin'de kaldı; Duvar tam doğu yüzünün dibinden geçiyordu.
Ve 1995 yazında bina iki haftalığına tamamen ortadan kayboldu: Christo ve Jeanne-Claude bütün binayı mavi iplerle bağlanmış gümüş renkli bir kumaşa sardılar ve beş milyon kişi bir paketi görmeye geldi. Ambalaj kaldırılınca Norman Foster binanın içini dış duvarlarına kadar boşalttı ve yeniden inşa etti; kurşun deliklerini ve Sovyet askerlerinin 1945'te buraya bıraktığı duvar yazılarını korudu. Federal Meclis bu sözcüklerin altında ilk kez on dokuz Nisan 1999'da toplandı.
Durak 5 / 5 · Reichstag binasının çatı terası; güvenlik kontrolünden sonra Batı Kapısı'ndan asansörle çıkılır; bu rotada ücretsiz ön kaydı gerektiren tek durak
Kubbenin yanındaki çatı terası
Mimar: Norman Foster (1935 doğumlu); içinde yürünebilen cam kubbe fikri: Gottfried Böhm; bina: Paul Wallot, 1884–1894 · Kubbe tasarımı 8 Mayıs 1995'te sunuldu; yenilenen bina 19 Nisan 1999'da teslim edildi · Yerden 24 metre yükseklikte bir çatı terası; cam kubbenin çapı 38 metre, yüksekliği 23,5 metre, tepesi yerden 47 metre yukarıda; yaklaşık 800 ton çeliğin üzerinde 3.000 metrekare cam
Şunlara dikkat edin
- Bu yürüyüşün başladığı yer olan Brandenburg Kapısı, güney-güneydoğuda; Quadriga yandan görünüyor, sola, doğuya, şehir merkezine doğru gidiyor.
- Zafer Sütunu ve Şansölyelik binası; Federal Meclisin kendi kubbe rehberi, çevredeki manzaralar arasında ikisini de sayıyor.
- Terasın kenarlarında yükselen, Wallot'un 1871 krallıklarının her biri için yaptığı köşe kuleleri; artık göz hizasında.
- Kubbe iskeletinin dışı: 17 halkayla kesişen 24 dikey çelik kaburga.
Konuşma metni (2:23)
Yerden 24 metre yukarıdasınız, az önce çimenlikten baktığınız binanın çatısında, ve aşağıdan o kadar yüksek görünen köşe kuleleri şimdi aşağı yukarı göz hizanızda. Terasın kenarına yürüyün ve güney-güneydoğuda Brandenburg Kapısı'nı bulun. Buradan Quadriga'yı yandan görüyorsunuz: sola, doğuya, şehir merkezine doğru gidiyor, tam da yapıldığı gibi.
Federal Meclis bu çatıyı meclis ve hükümet bölgesine ve Berlin'in görülecek yerlerine bakan bir yer olarak tanımlıyor; çocuklar için hazırladığı rehber de bunlardan üçünü sayıyor: Şansölyelik binası, Zafer Sütunu ve kapı. Bölünmüş şehirde yabancı devlet konukları, tek bir nedenle, düzenli olarak bu binanın dış teraslarına getirilirdi: Duvar'ın ötesine bakmak için.
Şimdi yanınızdaki kubbeye dönün. Wallot'un binasının da çelik ve camdan bir kubbesi vardı, 1894'te bir mühendislik başarısı sayılıyordu ve imparator ona kısmen, kendi sarayının 67 metrelik kubbesinden daha yükseğe çıktığı için içerliyordu. Kubbe 1933 yangınında, sonra da savaşta hasar gördü ve yirmi iki Kasım 1954'te Sovyet uzmanları, resmî gerekçeyle sağlam olmadığı için, ondan geriye kalanı havaya uçurdu.
Yenisi neredeyse hiç yapılmayacaktı. Norman Foster'ın yeniden yapım tasarımında hiç kubbe yoktu ve Foster, çatıya yalnızca simgesel nedenlerle yapılacak bir yapıyı öneremeyeceğini yazılı olarak bildirdi. Siyasetçiler ise kubbe istiyordu. Bu baskı altında çatı birkaç kez yeniden tasarlandı ve sekiz Mayıs 1995'te Foster, içinde yürünebilen bir cam kubbe sundu; milletvekilleri de onayladı. Ziyaretçilerin içinde yukarı çıkabileceği bir cam kubbe fikrini ise mimar Gottfried Böhm yıllar önce, 1988'de çizmişti. Yani kubbe, kendi mimarının karşı çıktığı bir uzlaşma.
Dışına bakın. Yarım bir elipsoit; çapı 38 metre, yüksekliği 23,5 metre ve tepesi yerden 47 metre yukarıda, Wallot'un kubbesinin yükseldiği yerin epey altında. İskelet 24 dikey kaburga ile 17 halkadan oluşuyor; yaklaşık 800 ton çelik, 3.000 metrekare camı taşıyor. Bu çatıdaki 300 metrekareden fazla güneş paneli de binanın enerjisine katkı sağlıyor.
Bu binaya her yıl üç milyona yakın ziyaretçi geliyor; bu da onu dünyanın en çok ziyaret edilen parlamento binası yapıyor. Gitmeden önce batı korkuluğunun üzerinden aşağıya, Platz der Republik'e bakın. Çimenlikteki büyük bayrak Birlik Bayrağı; altıya on metre, iki Ekim'i üç Ekim 1990'a bağlayan gece, tam saat on ikide oraya çekildi ve hâlâ dalgalanıyor.
Bağımsız rehber · Chiaro
Brandenburg Kapısı'nda gördüğünüz her şeye Chiaro'yu doğrultun.
Geçitlerde yirmi Herkül panosu, otuz iki metop, Paris'e gidip dönmüş bir Viktorya ve her köşe kulesinin bir anlamı olan bir parlamento: beş durak bunların yalnızca yüzeyine dokunuyor. Chiaro uygulamasını bir kabartmaya, bir armaya ya da Reichstag'ın çatısından ufuktaki bir binaya doğrultun; size ne olduğunu, ne zamandan kaldığını ve parasını kimin ödediğini söylesin, sonra bir sonraki sorunuzu, ondan sonrakini de yanıtlasın.
Gitmeden önce
Ulaşım
Kapı, Berlin-Mitte'de, Unter den Linden'in Ebertstraße ile buluştuğu yerde, Pariser Platz'ta duruyor. Meydan arnavut kaldırımlı bir yaya bölgesi ve kapı trafiğe kapalı; bu yüzden ilk üç durak herkese açık, Platz der Republik'in çimenliğindeki dördüncü durak da öyle. Reichstag bir blok kuzeyde, Platz der Republik'te. Çatı terası için Federal Meclisin kendi yerleşim planında işaretli ziyaretçi ana girişine gidin; kuzeyden, Paul-Löbe-Haus ve ana tren istasyonu tarafından giriş inşaat çalışmaları nedeniyle kısıtlı. Tekerlekli sandalye kullananlar ve bebek arabalı ziyaretçiler, Batı Kapısı'nın aşağısında ve sağındaki, West C adlı girişi kullanıyor.
S-Bahn'ın S1, S2, S25 ve S26 hatları ile U-Bahn'ın U5 hattı, Pariser Platz'ın yanında, Unter den Linden'in altındaki Brandenburger Tor istasyonunda duruyor. Yürüyüşün Reichstag ucu için U5, Bundestag istasyonunda da duruyor.
Bilet ve giriş
- Çatı terası ve kubbe ücretsiz, ama yalnızca bundestag.de üzerinden önceden kayıtla; her kişi için soyadı, ad ve doğum tarihi isteniyor, telefonla kayıt yapılmıyor. Rezervasyonunuz yoksa Reichstag'ın önündeki Platz der Republik'te bulunan Ziyaretçi Hizmetleri merkezini deneyin: yer kalmışsa ziyaretinizden en az iki saat önce kişiye özel bir onay veriyor; 16 yaş ve üzerindeki herkes, girişte yeniden kontrol edilen fotoğraflı bir kimliğin aslını göstermek zorunda.
- Teras ve kubbe her gün açık; her çeyrek saatte bir giriş var, son giriş 21.45'te. 24 Aralık'ta bütün gün kapalı kalıyorlar, 31 Aralık'ta 16.00'da kapanıyorlar, son giriş 14.30'da. Hizmet merkezinde yerinde kayıt, yaz sezonunda, Nisan'dan Ekim'e 8.00–20.00, kışın, Kasım'dan Mart'a 8.00–18.00 arasında yapılıyor; hafta sonları yalnızca 10.00–18.00 arası, Federal Meclisin oturum haftalarındaki salı günleri de 14.00'te kapanıyor.
- Kubbenin kendisi 28 Eylül–2 Ekim 2026 arasında ve yeniden 19–30 Ekim 2026 arasında temizlik ve bakım için kapalı. Çatı terası, dolayısıyla bu sayfanın son durağı, o günlerde açık kalıyor, ama kubbe kapalıyken Federal Meclisin sesli rehberi verilmiyor.
- Reichstag'da havalimanı tarzı bir kontrol bekleyin: çantalar ve montlar röntgenden geçiyor, siz de metal dedektöründen geçiyorsunuz. Büyük bagajla girilmiyor ve binada bagaj bırakılacak bir yer yok.
Resmî sesli rehber
Kapının kendine ait resmî bir rehberi yok: işletmecisi ve sesli anlatımı olmayan, herkese açık bir anıt. Reichstag'ın ise var ve ücretsiz. Federal Meclis çatı terasında 20 dakikalık bir sesli rehber veriyor; İngilizce dahil on iki dilde, ayrıca çocuklar için, sade dilde ve engelli ziyaretçiler için Almanca sürümleri var. Rehber binayı, parlamentoyu ve kubbeden görülen yerleri anlatıyor; kubbe kapalıyken verilmiyor. Yukarıdaki ziyaret her zaman rehbersiz, kendi başınıza. Bu sayfa önce zemini anlatıyor: herhangi bir kayda gerek kalmadan sokak seviyesinde dört durak, ardından çatı; her birinin tam metni oynatıcının altında.
Resmî web sitesi →Sorular
Ücretsiz bir Brandenburg Kapısı sesli rehberi var mı?
Bu sayfadaki rehber ücretsiz ve tarayıcınızda çalışıyor: Pariser Platz'tan Reichstag'ın çatısına kadar beş seslendirilmiş durak, her birinin altında metni. Kapının kendine ait resmî bir sesli anlatımı yok, ama Federal Meclis Reichstag'ın çatı terasında ücretsiz bir sesli rehber veriyor. İkisinin de anlatmadığı bir kabartma ya da bina için Chiaro uygulaması bir fotoğraftan yola çıkarak anlatır.
Reichstag için kayıt yaptırmadan Brandenburg Kapısı sesli rehberini dinleyebilir miyim?
Beş duraktan dördünü evet. Pariser Platz, Quadriga, batı yakası ve Reichstag'ın Batı Kapısı'nın önündeki çimenlik herkese açık alanlar. Yalnızca son durak, çatı terası, Federal Meclisin güvenlik kontrolünün ardında; oraya çıkmak ücretsiz, ama önceden kayıt ya da Platz der Republik'teki hizmet merkezinden son dakika onayı gerekiyor.
Resmî Brandenburg Kapısı sesli rehberi ne kadar?
Kapı için böyle bir rehber yok: işletmecisi olmayan, herkese açık bir anıt. Reichstag'ın çatısında Federal Meclisin kendi sesli rehberi ücretsiz. 20 dakika sürüyor, İngilizce dahil on iki dilde var ve çatı terasında alınıyor; yalnız kubbe temizlik için kapalıyken verilmiyor.
Brandenburg Kapısı yürüyüşüne başlamak için nerede durmalıyım?
Unter den Linden'in batı ucundaki yaya meydanı Pariser Platz'ta, doğu tarafında, ön cephenin tamamı görüş alanınıza sığacak kadar geride. Kapı bu tarafa bakacak şekilde yapıldı, Quadriga da bu yöne bakıyor. S-Bahn ve U5'in Brandenburger Tor istasyonu meydanın hemen yanında yüzeye çıkıyor.
Reichstag kubbesi ne zaman kapalı?
24 Aralık'ta kubbe ve çatı terası bütün gün kapalı kalıyor, 31 Aralık'ta da 16.00'da kapanıyor. Kubbe ayrıca iki dönemde temizlik için tek başına kapanıyor: 28 Eylül–2 Ekim 2026 ve 19–30 Ekim 2026; bu sırada çatı terası açık kalıyor. Diğer kapanışlar için Federal Meclisin Ziyaretçi Hizmetleri telefonla bilgi veriyor.
Berlin Duvarı Brandenburg Kapısı'nda nereden geçiyordu?
Kapının hemen batısından, bugünkü Platz des 18. März meydanının çevresinden. Duvar'ın kavisli bir bölümü kapının önündeki meydanı çeviriyordu, üç metre kalınlığında bir tank bariyeri olarak güçlendirilmişti; bugün döşemedeki çift sıra taş onun hattını gösteriyor. Kapı 1961'den 22 Aralık 1989'a kadar kapalı kaldı.
Diğer sesli rehberler
Chiaro tarafından hazırlandı. Brandenburg Kapısı yönetimiyle bağlantılı değildir.