Musée Marmottan Monet · Parijs · Onafhankelijke gids
Audiogids voor het Musée Marmottan Monet,
vijf stops, gratis.
Speel de vijf tracks op deze pagina af in elke browser. Het museum bezit meer dan honderd doeken van Monet en de grootste Berthe Morisot-collectie ter wereld, en met één foto vertelt Chiaro je over elk werk in het huis.
Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan het Musée Marmottan Monet.
Portret van de hertogin van Feltre en haar kinderen
Musée Marmottan Monet, Parijs
Dat was het gratis deel
Eén foto is genoeg: Chiaro vertelt je over elk werk in het Musée Marmottan Monet.
De vijf stops · 11 minuten audio
Vijf stops, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.
Het huis van Paul Marmottan werd door een reeks schenkingen het thuis van het impressionisme, en deze audiogids voor het Musée Marmottan Monet neemt je langs die schenkingen. Je begint in de empirezalen die Paul Marmottan zelf inrichtte, bij Fabres reusachtige familieportret uit 1810. Daarna ga je naar de Berthe Morisot-collectie, voor het doek dat ze op huwelijksreis van Eugène Manet schilderde en voor De kersenboom. Tot slot daal je af naar de Salle Monet, de zaal die onder de tuin werd gebouwd en in 1970 openging, voor De trein in de sneeuw en als laatste Impressie, opkomende zon. De opnamen duren samen zo'n elf minuten. Het is één herenhuis, dus van stop naar stop loop je in een paar minuten, en als je de tijd neemt om te kijken, duurt het bezoek ongeveer een uur.
Elke bewering steunt op twee bronnen: de catalogustekst die het museum zelf bij elk werk publiceert en een tweede, onafhankelijke bron. Schilderijen verlaten dit huis wel eens, Impressie, opkomende zon incluis, en het museum noemt geen zaalnummers, alleen zijn collecties en de Salle Monet. Klopt wat er voor je hangt niet met deze tekst, dan heeft het bordje naast de lijst gelijk en wij niet. Stuur ons dan een berichtje, dan passen we de pagina aan.
Stop 1 van 5 · Empirezalen in het huis van Paul Marmottan
Portret van de hertogin van Feltre en haar kinderen
François-Xavier Fabre · 1810 · Olieverf op doek, 227 × 276 cm
Om op te letten
- Alphonse, het jongetje rechts in oosters kostuum, dat een masker met een snor omhooghoudt om zijn zusje Elphride te laten schrikken. Zij is de enige van de vier kinderen die niet verkleed is.
- De twee oudste jongens links, verkleed als troubadours: baret met veren, wambuis met splitten, omgeslagen musketierslaarzen, alle middeleeuwse clichés tegelijk.
- Signatuur en jaartal linksonder, Fs Xs Fabre 1810: het jaar waarin dit gezin op de Salon te zien was.
Transcriptie (2:05)
Begin bij het rood. Een fluwelen jurk, een groene sofa met gouden biezen, zware groene gordijnen die opzij zijn geschoven voor een landschap, en vier kinderen rond hun moeder opgesteld als een gezin op parade. Het doek is ruim tweeënkwart meter hoog en bijna drie meter breed, en het werd geschilderd om gezien te worden op de Salon van 1810, toen het keizerrijk van Napoleon op zijn hoogtepunt was.
De vrouw is de echtgenote van Henri Clarke, hertog van Feltre en Napoleons minister van Oorlog. De schilder, François-Xavier Fabre, was een leerling van Jacques-Louis David die de Revolutie in Florence had doorgebracht, en hij heeft Clarke waarschijnlijk in Toscane leren kennen, waar Clarke Frans ambassadeur was. Op diezelfde Salon hing Fabre ook een portret ten voeten uit van de hertog zelf, een officiële opdracht, en een portret van de oudste zoon dat hij in 1802 in Florence had geschilderd. Vader, erfgenaam en dit familiestuk hingen dus samen aan de wand.
Lees de kinderen nu van links naar rechts. Edgar, geboren in 1799. Arthur, geboren in 1802. Het meisje dat op de sofa staat en door haar moeder wordt vastgehouden, is Elphride, de enige dochter, geboren in 1808. En de jongen rechts is Alphonse, geboren in 1806. Alle kinderen behalve het meisje zijn verkleed. De twee oudste jongens zijn uitgedost als troubadours, met een baret met veren in de stijl van Hendrik de Vierde, wambuizen met splitten en veters, en omgeslagen musketierslaarzen. Alphonse draagt een oosters kostuum en houdt een masker met een dikke snor omhoog om zijn zusje bang te maken. Kijk naar haar gezicht. Dat is de enige grap in het hele schilderij.
De rest is bloedserieus, en daar gaat het juist om. Het museum leest zulke portretten als reclame voor Napoleons nieuwe adel: grote gezinnen, veel zonen, klaar om titels te erven die nog maar net waren bedacht. Clarke kreeg zijn eigen titel in 1809, nadat hij had geholpen een Britse landing op Walcheren af te slaan, in Zeeland. Vijf jaar later hoorde hij bij de generaals die Napoleon onder druk zetten om af te treden, en koning Lodewijk de Achttiende maakte hem pair van Frankrijk.
De man die het schilderij in dit huis bracht, was Paul Marmottan, een historicus van het Consulaat en het keizerrijk, die zijn woning in empirestijl liet inrichten en dit portret kocht voor een van zijn salons. In 1886 schreef hij dat de schilders van zijn tijd niet meer tekenden, maar schetsten, en niet meer schilderden, maar wat kwastten. Hij bedoelde de impressionisten. Hun beroemdste schilderij hangt nu onder zijn tuin.
Stop 2 van 5 · Berthe Morisot-collectie
Eugène Manet op het eiland Wight
Berthe Morisot · 1875 · Olieverf op doek, 38 × 46 cm
Om op te letten
- Eugène zelf, tegen de linkerrand gedrukt, met een strohoed op en van opzij gezien. Morisot geeft haar kersverse echtgenoot minder ruimte dan het uitzicht.
- De potten met rode bloemen op de vensterbank en, voorbij de reling, figuren in het wit en boten op het water bij Cowes.
- Het glas. Het raamkozijn en het dunne gordijn rechts zijn geschilderd als licht dat erdoorheen valt, en volgens het museum was dat wat haar echt interesseerde.
Transcriptie (1:58)
De man met de strohoed zit helemaal tegen de linkerrand van het doek gedrukt, van opzij gezien, en kijkt naar buiten. Zijn vrouw schilderde hem vanaf de andere kant van de kamer. Ze waren pas een paar maanden getrouwd.
Berthe Morisot trouwde op tweeëntwintig december 1874 met Eugène Manet, in de kerk Notre-Dame-de-Grâce in Passy, hetzelfde oude dorp aan de rand van Parijs waar dit museum staat. Eugène was een broer van de schilder Édouard Manet. Morisot had Édouard in 1868 leren kennen in de zalen van het Louvre, waar ze als kopiist werkte, en ze stond vaak voor hem model. Maar ze was geen leerling die in een schildersfamilie trouwde. Ze exposeerde al sinds 1864 op de officiële Salon, en eerder in 1874 had ze haar werk laten zien op de eerste tentoonstelling van de impressionisten, naast dat van Monet. Eugène moedigde haar aan om door te gaan, en na de bruiloft bleef ze exposeren onder haar eigen meisjesnaam.
Dit kleine doek, achtendertig bij zesenveertig centimeter, schilderde ze op hun huwelijksreis in Engeland, in de salon van het Globe Cottage Hotel in Cowes, op het eiland Wight. Het is het eerste schilderij dat ze van hem maakte, en hij zat niet vaak voor haar model.
Kijk nu waar ze hem heeft neergezet, en waar ze haar aandacht heeft gelegd. Hij krijgt een smalle strook aan de linkerkant. De rest is voor het raam: de rode bloemen in hun potten op de vensterbank, de reling, twee figuren in het wit die voorbijlopen, de boten op het water daarachter. En het glas zelf, met het kozijn en het dunne gordijn rechts, geschilderd als een waas van licht waar je doorheen kijkt in plaats van naar. Het museum leest het zo: de figuur was nooit echt het onderwerp. Het uitzicht wel.
Sommige historici zien er iets scherpers in. Vrouwen hadden in de jaren 1870 veel minder vrijheid dan mannen om in de openbare ruimte hun ezel neer te zetten, dus Morisot schildert de drukke kade vanuit een hotelkamer, achter een gordijn, en laat haar man naar buiten kijken. Het schilderij klaagt er niet over. Het laat je gewoon de kamer zien van waaruit ze moest werken, en hoeveel van de wereld ze door één raam naar binnen wist te halen.
Er is een reden dat je dit schilderij, en zoveel ander werk van haar, op één plek kunt zien. Morisot verkocht tijdens haar leven betrekkelijk weinig, dus in de meeste musea hangt er weinig van haar. Hier lieten haar nazaten het museum de grootste collectie van haar werk ter wereld na.
Stop 3 van 5 · Berthe Morisot-collectie
De kersenboom
Berthe Morisot · 1891 · Olieverf op doek, 154 × 84 cm
Om op te letten
- Het meisje in het roze boven op de ladder, met haar arm omhoog in de takken. Ze begon als Morisots dochter Julie en werd afgemaakt met een beroepsmodel.
- Het meisje eronder met de strohoed, dat de mand naar haar omhoogsteekt. Dat is Julies nicht Jeannie Gobillard.
- De vorm van het doek, ruim anderhalve meter hoog en maar 84 centimeter breed, zodat je blik van de mand naar de kersen klimt.
Transcriptie (2:05)
Je blik gaat langs dit schilderij omhoog zoals het meisje de ladder op gaat. Het doek is hoog en smal, ruim anderhalve meter hoog en maar vierentachtig centimeter breed, en alles erin klimt: de blauwe ladder, de roze jurk, de arm die het blad in reikt, en helemaal bovenaan de kersen.
Het museum noemt dit de meest ambitieuze compositie van Berthe Morisot, en ze deed er twee jaar over. Ze begon eraan in 1891 op het platteland, in Mézy, in een huis dat de familie la Maison Blotière noemde, met haar dochter Julie als model, in de tijd van de kersenpluk. Julie is het meisje op de ladder. Onder haar, met de strohoed en de mand omhoog, staat Julies nicht Jeannie Gobillard.
Morisot werkte eerst naar de werkelijkheid, met een kleine geschilderde schets en een aantal tekeningen, en nam de compositie daarna mee terug naar Parijs om haar af te maken. Daar had ze een probleem. Julie was een tiener en zelden beschikbaar, dus verving haar moeder haar door een beroepsmodel, Jeanne Fourmanoir. Kijk met dat in je achterhoofd naar het meisje op de ladder: de pose en de roze jurk begonnen als portret van een dochter en werden afgemaakt op een vreemde.
Ze schilderde twee grote versies van deze scène, en de versie voor je geldt als de meest geslaagde. Renoir raadde haar aan haar te tonen op de Salon du Champ-de-Mars, en een tijdlang overwoog ze dat. Uiteindelijk was het schilderij pas in 1896 in het openbaar te zien, op een overzichtstentoonstelling bij de kunsthandelaar Durand-Ruel. Morisot was het jaar ervoor gestorven, in 1895, aan een longontsteking. Julie was zestien, en omdat haar vader drie jaar eerder was overleden, bleef ze als wees achter.
De twee nichten op dit schilderij trouwden op dezelfde dag. In mei 1900 trouwde Julie met de schilder Ernest Rouart en Jeannie met de dichter Paul Valéry, in een dubbele bruiloft in Passy. Hun families bleven in dit deel van Parijs wonen, in het zestiende arrondissement, en toen het museum in 1934 openging, kwamen ze als buren naar de opening. Het waren de nazaten van Rouart die Morisots schilderijen uiteindelijk hierheen brachten, met een legaat uit 1993.
Zo kwamen het meisje met de mand en het meisje op de ladder te wonen in hetzelfde arrondissement als het huis waar hun schilderij nu hangt. Kijk nog één keer naar de bovenkant van het doek, waar het rood van de vruchten met snelle, losse toetsen door het groen is gestippeld: het laatste wat je blik bereikt op weg naar boven.
Stop 4 van 5 · Salle Monet, onderste niveau (collectie Claude Monet)
De trein in de sneeuw. De locomotief
Claude Monet · 1875 · Olieverf op doek, 59 × 78 cm
Om op te letten
- De twee gele lampen en het vleugje rood op de voorkant van de locomotief, de enige warme kleur in een schilderij van grijzen en witten.
- De rook. Die vult het grootste deel van de lucht, en het museum noemt hem een bijzonder subtiele studie in tonen.
- De signatuur rechtsonder, Claude Monet 75, in de sneeuw naast het hek geschreven.
Transcriptie (1:56)
Grijze lucht, grijze rook, grijze sneeuw, en dan twee kleine gele lichten die vanuit de nevel op je af komen. Dat is de hele truc van dit schilderij, en het duurt even voor je hem ziet. Bijna alles hier is een tint wit of bruingrijs, en Monet heeft de enige warme kleur bewaard voor de voorkant van de locomotief: een toets rood en twee gele stippen voor de koplampen.
Dit is het station van Argenteuil, het stadje aan de Seine vlak buiten Parijs waar Monet zich in 1871 met zijn gezin vestigde. Het was zijn eigen forensenstation, en hij schilderde het staand op het perron. In de winter van 1874 op 1875 maakte hij rond Argenteuil een reeks van zestien sneeuwlandschappen, de meeste stille landelijke taferelen. Dit is de uitzondering. Het gaat over een machine.
Twee jaar later, in 1877, zou Monet het station Saint-Lazare in Parijs keer op keer schilderen, stoom en ijzer en glas, en het museum ziet dit schilderij als de eerste aankondiging van die reeks. Kijk hoe hij het opbouwt. Het hek en de rij kale bomen lopen rechts langs het perron en trekken je blik naar de trein, en de rook doet het meeste werk: hij rolt omhoog en vult de lucht, tot je nauwelijks nog ziet waar de wolk ophoudt en de adem van de locomotief begint. Het museum noemt de behandeling van die lucht een bijzonder subtiele studie in tonen. Het is in 1875 ook een heel modern onderwerp: een dienstregeling, woon-werkverkeer, reizigers die wachten op een koud perron.
De eerste eigenaar van het schilderij was een arts, Georges de Bellio, een van de vroegste verzamelaars die Monet steunden. Hij kocht het in 1876, en hij was er zo op gebrand dat hij tegen Monet zei dat hij het aan hem moest verkopen of het zelf moest houden, omdat hij bang was dat het in handen van een dwaas zou vallen. In 1883 leende hij het uit voor een Monet-tentoonstelling bij de kunsthandelaar Durand-Ruel.
En toen kwam het hier terecht, langs dezelfde weg als het beroemdste schilderij in het gebouw. In 1940 schonken de dochter van De Bellio, Victorine, en haar man, Eugène Donop de Monchy, het museum elf impressionistische doeken uit de verzameling van haar vader. Dit was er een van. Impressie, opkomende zon was een ander. Voor je dat gaat zoeken, kijk nog even naar de rechteronderhoek, waar Monet dit doek in de sneeuw signeerde en dateerde: Claude Monet, vijfenzeventig.
Stop 5 van 5 · Salle Monet, onderste niveau (collectie Claude Monet)
Impressie, opkomende zon
Claude Monet · 1872 · Olieverf op doek, 50 × 65 cm
Om op te letten
- De oranje zon en de gebroken streep van haar weerspiegeling in het water. Volgens het museum zette Monet die er als laatste in, toen hij het schilderij afmaakte.
- De donkere roeiboten van de veerlieden op de voorgrond, elk maar een paar penseelstreken, ook pas aan het eind toegevoegd.
- De kranen, schoorstenen en masten van de haven van Le Havre, nauwelijks zichtbaar in de blauwgrijze nevel erachter.
- De signatuur linksonder, Claude Monet, met het jaartal 72 dat er later bij is gezet.
Transcriptie (2:48)
Het is kleiner dan mensen verwachten. Vijftig bij vijfenzestig centimeter, een blauwgrijze waas met één gloeiend oranje schijf erin, en daaronder een oranje streep op het water. Een hele stroming in de schilderkunst is naar dit doek genoemd.
Het is een gezicht op Le Havre, de havenstad waar Monet opgroeide. Rond november 1872 logeerde hij in het Hôtel Amirauté, en vanuit het raam van zijn kamer keek hij in de vroege ochtend naar het zuidoosten, over de buitenhaven. Je kunt de opbouw terugvinden als je ernaar zoekt. Links de Quai au Bois, rechts de Quai Courbe, waar gebouwd werd, en in het midden de opening van de getijdensluis waardoor de transatlantische schepen naar het Bassin de l'Eure voeren. Kranen, schoorstenen en masten staan in de herfstnevel. Kijk dan naar de voorgrond, naar de roeiboten van de veerlieden, en naar de zon en haar weerspiegeling. Volgens het museum zijn die als laatste toegevoegd, toen Monet het werk afmaakte, en is het hele schilderij in een paar uur geschilderd.
Inmiddels weten we precies welke ochtend het was. In 2014 gebruikten de astronoom Donald Olson en zijn collega's de stand van de zon, de getijdentabellen van de haven, oude weergegevens en de richting van de rook op het schilderij om het te dateren op dertien november 1872, rond vijf over half acht 's ochtends.
De naam kwam in 1874. Monet en zijn vrienden, buitengesloten van de officiële Salon, organiseerden hun eigen tentoonstelling in het voormalige atelier van de fotograaf Nadar, en Monet zond dit schilderij in. Toen hem om een titel voor de catalogus werd gevraagd, vond hij dat het toch moeilijk kon doorgaan voor een gezicht op Le Havre, en hij noemde het Impressie. Een conservatieve criticus, Louis Leroy, ging de tentoonstelling bespreken voor het satirische blad Le Charivari en zag zijn kans schoon. Zijn artikel van vijfentwintig april 1874 heette De tentoonstelling van de impressionisten, en het was bedoeld als belediging. Een paar dagen later gebruikte een vriendelijker criticus, Jules Castagnary, het woord als compliment, en het bleef aan de hele groep hangen.
De ironie van de plek waar je nu staat is moeilijk te overtreffen. Dit museum is eigendom van de Académie des Beaux-Arts, het instituut dat deze schilders van de Salon had geweerd, en het werd gesticht op de verzameling van Paul Marmottan, die tegen hen had geschreven. In 1940 schonk Victorine Donop de Monchy, wier vader, dokter Georges de Bellio, een van Monets eerste supporters was geweest, het museum dit schilderij en tien andere impressionistische doeken. Vanaf die dag bezat de Académie het schilderij dat haar oude vijanden hun naam had gegeven.
Het heeft hier niet altijd gehangen. Op zevenentwintig oktober 1985 liepen op klaarlichte dag vijf gemaskerde gewapende mannen het museum binnen en namen negen schilderijen mee, dit schilderij ook. Ze werden vijf jaar later teruggevonden, in december 1990, in een kleine villa op Corsica, en het schilderij hing in 1991 weer aan de muur. Sindsdien heeft het ook bewust gereisd: in het voorjaar van 2024 naar het Musée d'Orsay, en daarna tot januari 2025 naar de National Gallery of Art in Washington.
Ga voor je weggaat dicht bij de linkeronderhoek staan. De signatuur luidt Claude Monet, en het jaartal ernaast, tweeënzeventig, is er later bij gezet. Bij het schilderij waar het impressionisme zijn begin aan ontleent, kwam de eigen datum er pas achteraf op.
Onafhankelijke gids · Chiaro
Richt Chiaro op alles in het Musée Marmottan Monet.
Na vijf schilderijen stopt deze pagina, het museum niet. Maak een foto van een laat paneel met waterlelies, van Renoirs portret van Monet of van een middeleeuwse miniatuur uit de collectie-Wildenstein, en de app vertelt je het verhaal erachter, tot en met de familie wier schenking het in dit huis bracht. Daarna stel je je vragen gewoon hardop.
Voor je gaat
Zo kom je er
2, rue Louis-Boilly, 75016 Parijs, aan de rand van het Ranelagh-park in Passy. Je gaat naar binnen door de ronde vestibule in empirestijl die ooit de hal van Paul Marmottan was.
Metrolijn 9 tot La Muette of Ranelagh, of RER-lijn C tot Boulainvilliers. De bussen 22 en 52 stoppen bij La Muette–Boulainvilliers, 32 en 70 bij Louis Boilly of Ingres, en 63 bij Porte de la Muette. Met de auto kun je terecht in parkeergarage Vinci Park Passy, 78 rue de Passy.
Tickets
- Op maandag kun je niet terecht: dan blijven de deuren de hele dag dicht, net als op nieuwjaarsdag, 1 mei en eerste kerstdag. Van dinsdag tot en met zondag is het museum open van 10.00 tot 18.00 uur, laatste toegang om 17.00 uur.
- Op donderdag is het langer open, tot 21.00 uur, en de laatste bezoekers mogen om 20.00 uur naar binnen. Welke dag het ook is, een kwartier voor sluitingstijd beginnen de zalen leeg te lopen.
- Reserveren is niet verplicht. Een ticket van de kassa is alleen geldig op de dag van aankoop. Een online ticket heeft een tijdslot van vijftien minuten, laat je de rij voor de kassa overslaan, moet geprint of op je telefoon getoond worden en kan niet worden geruild of terugbetaald.
- Ga je ook naar Giverny? Een combiticket met de Fondation Monet in Giverny kost € 27, of € 16 voor jongeren onder de 18 en studenten onder de 25.
De officiële audiogids
Bij de balie kun je voor € 4 de eigen audiogids van het museum huren. Die behandelt de vaste collecties en de tijdelijke tentoonstelling, en voor de huidige tentoonstelling is hij er in het Frans en het Engels. De vijf tracks hier zijn gratis, en voor elk ander doek in een collectie met meer dan honderd Monets heeft de Chiaro-app alleen een foto nodig.
Officiële website →Vragen
Bestaat er een gratis audiogids voor het Musée Marmottan Monet?
Die heb je nu voor je. Vijf opnamen, van Fabres portret uit de empiretijd tot Impressie, opkomende zon, die je direct op deze pagina afspeelt, met de volledige tekst onder elke opname. Voor de rest van een collectie met meer dan honderd Monets maak je een foto van het werk, en de Chiaro-app vertelt erover.
Wat kost de officiële audiogids van het Musée Marmottan Monet?
€ 4, bovenop de toegangsprijs. Hij behandelt de vaste collecties en de tijdelijke tentoonstelling, en op de pagina van de huidige tentoonstelling, Histories of Landscape, staat hij vermeld in het Frans en het Engels.
Waar hangt Impressie, opkomende zon in het Musée Marmottan Monet?
Bij de Monet-collectie in de Salle Monet, de grote zaal op het onderste niveau, die onder de tuin werd gebouwd en in 1970 openging. Het museum nummert zijn zalen niet, en het schilderij wordt af en toe uitgeleend: in 2024 ging het naar het Musée d'Orsay en daarna door naar Washington.
Is het Musée Marmottan Monet op maandag gesloten?
Ja, elke maandag, en ook op nieuwjaarsdag, 1 mei en eerste kerstdag. De rest van de week gaat het om 10.00 uur open en om 18.00 uur dicht, behalve op donderdag: dan blijft het open tot 21.00 uur.
Wat kost een bezoek aan het Musée Marmottan Monet?
Een standaardticket kost € 14; jongeren onder de 18 en studenten onder de 25 betalen € 9, en bij allebei is de tijdelijke tentoonstelling inbegrepen. Kinderen onder de 7 gaan gratis naar binnen, net als bezoekers met een handicap en hun begeleider, werkzoekenden, docenten en studenten kunstgeschiedenis, op vertoon van een bewijs.
Hoeveel tijd heb je nodig voor het Musée Marmottan Monet?
Trek voor deze wandeling langs vijf stops ongeveer een uur uit, waarvan zo'n elf minuten luisteren. Het huis is compact, drie niveaus met de Monet-zaal onder de grond, dus een volledig bezoek inclusief de huidige tentoonstelling past ruim in twee uur.
Meer audiogidsen
Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan het Musée Marmottan Monet.