Direct naar de inhoud

Kathedraal van Toledo · Toledo · Onafhankelijke gids

Audiogids voor de kathedraal van Toledo,
vijf stops, gratis.

Begonnen in 1226, ingewijd in 1493, 120 meter lang onder één toren van 92 meter: vijf plekken hoor je hier meteen, en Chiaro vertelt je de rest bij elke foto die je buiten maakt.

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de kathedraal van Toledo.

9:41

De westgevel en de Puerta del Perdón

Kathedraal van Toledo

0:00 2:20
Stop 1 van 5

De vijf stops · 11 minuten audio

Vijf plekken, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.

Begin onder de enige toren van de kathedraal: met die toren en de Poort van de Vergeving voor je speelt de eerste stop van onze audiogids voor de kathedraal van Toledo, gratis en op eigen houtje te volgen zoals de andere vier, op het open plein, waar niemand kaartjes controleert. Loop vanaf het plein om naar de Puerta Llana in de Calle Cardenal Cisneros, de enige deur die bezoekers gebruiken. Binnen vult het koor het midden van het schip; recht achter het hoogaltaar, in de kooromgang, staat de Transparente; de sacristie, met El Greco's El Expolio boven het altaar, ligt aan de noordkant; en de wandeling eindigt in de kruisgang, ten noorden van de kerk. Achter elkaar beluisterd duren de vijf samen zo'n elf minuten; de kerk is van eind tot eind 120 meter lang, dus van stop naar stop ben je er zo, en de tijd gaat op aan kijken.

Waar deze pagina een tijd, een prijs of een regel noemt, citeert ze de bezoekerspagina's van het domkapittel, het Cabildo Primado, op catedralprimada.es; geschiedenis, namen en maten komen van de pagina's van het kapittel en van Wikipedia. Het kapittel houdt een eigen kalender bij van feestdagen met afwijkende tijden, gepubliceerd op zijn ticketpagina, en het personeel van de Tienda de la Catedral verkoopt volgens die kalender, niet volgens de onze: wat ze je daar op de dag zelf vertellen, is wat telt.

Stop 1 van 5 · Plaza del Ayuntamiento, op het openbare plein voor de westgevel, met je gezicht naar het oosten, naar de drie portalen; buiten elke kaartcontrole

De westgevel en de Puerta del Perdón

Alvar Martínez, bouwmeester, die in 1418 aan de Puerta del Perdón begon; de toren begonnen onder aartsbisschop Pedro Tenorio, naar plannen van Rodrigo Alfonso en Alvar Martínez, bekroond door Hanequin de Bruselas; de gevel in 1787 verbouwd door Eugenio Durango met de beeldhouwer Mariano Salvatierra · Portaal begonnen in 1418; toren 1380–1422 volgens de datering van het kapittel, de achthoekige bekroning later in de vijftiende eeuw; gevel verbouwd in 1787 · Witte kalksteen uit de groeven van Olihuelas; de toren 92 m hoog, de met brons beslagen deurvleugels van de Puerta del Perdón meer dan 5 m hoog

Om op te letten

  • De donkere band over de toren tussen de eerste en de tweede geleding: zwart marmer, met in wit marmer ingelegd het wapen van aartsbisschop Juan Martínez de Contreras, die de zetel bekleedde van 1422 tot 1438.
  • Het timpaan boven de middelste deur, waar de Maagd de heilige Ildefonsus een kazuifel aanreikt. Binnen, in de sacristie, kom je dezelfde scène nog twee keer tegen.
  • De drie gestapelde kronen op de spits, een nabootsing van een pauselijke tiara, op de achthoekige bekroning die Hanequin de Bruselas toevoegde.
  • De koepel rechts, waar een tweede toren gepland was tot de grond instabiel bleek: de Mozarabische Kapel, overkoepeld door de zoon van El Greco.
Transcriptie (2:20)

Ga op de Plaza del Ayuntamiento staan en kijk naar de westgevel van de kathedraal. Drie deuren, één toren, en rechts, waar eigenlijk een tweede toren hoort te staan, een koepel. Die scheefheid is het eerste verhaal.

Het plan was twee torens, op elke hoek één. De noordelijke kwam er, links van je. Toen de bouwers aan de zuidhoek begonnen, bleek de grond daar instabiel, omdat er een ondergrondse beek onderdoor loopt. De tweede toren is er nooit gekomen, en op die plek kwam de Mozarabische Kapel, gesticht door kardinaal Cisneros, waar nog altijd de oude Spaans-mozarabische ritus wordt gevierd. De koepel kwam als allerlaatste, tussen 1622 en 1631, en werd ontworpen door Jorge Manuel Theotocópuli, de zoon van El Greco.

Nu de toren zelf, 92 meter hoog. Het kapittel dateert hem tussen 1380 en 1422; hij werd begonnen onder aartsbisschop Pedro Tenorio, naar plannen van zijn bouwmeesters Rodrigo Alfonso en Alvar Martínez, en voltooid onder zijn opvolgers. Zoek de donkere band tussen de eerste en de tweede geleding. Dat is zwart marmer, met het wapen van aartsbisschop Juan Martínez de Contreras er in wit in gelegd. De achthoekige bekroning is het werk van een Vlaming, Hanequin de Bruselas, en de spits eindigt in drie op elkaar gestapelde kronen, als een pauselijke tiara. Ergens daarboven hangt de Campana Gorda, de Dikke Klok, in de toren zelf gegoten: meer dan zeventien ton brons. De eerste keer dat ze hem probeerden te luiden, barstte hij, en sindsdien zwijgt hij.

Dan het middenportaal, de Puerta del Perdón, de Poort van de Vergeving. Alvar Martínez begon eraan in 1418. De naam komt van de aflaten die boetelingen kregen als ze erdoor binnenkwamen, en de poort blijft dicht: hij gaat alleen open bij zeldzame gelegenheden en voor de intocht van een nieuwe aartsbisschop. De deurvleugels zijn meer dan vijf meter hoog en beslagen met brons uit de veertiende eeuw. In het timpaan reikt de Maagd de heilige Ildefonsus een kazuifel aan. Hij was zo belangrijk in Toledo dat hij het Laatste Oordeel, dat volgens de traditie de middelste deur krijgt, naar het rechterportaal verdrong.

Wat je ziet is wel niet helemaal de middeleeuwse gevel. De steen was slecht, en in 1787 bouwden de architect Eugenio Durango en de beeldhouwer Mariano Salvatierra hem om voor kardinaal Lorenzana; daarom kan niemand nu nog precies zeggen hoe Alvar Martínez hem bedoeld had.

Daaronder ligt nog oudere grond: een Visigotische kerk van Santa María, daarna de grote moskee van de stad, die de aartsbisschop en koningin Constance met geweld in bezit namen terwijl koning Alfons VI weg was. De koning was zo woedend dat hij beval iedereen die erbij betrokken was ter dood te brengen. De gotische kerk voor je werd begonnen in 1226 en ingewijd in 1493.

Stop 2 van 5 · Middenschip, in de koorruimte van twee traveeën, tegenover het priesterkoor aan de overkant van de viering

Het koor en zijn twee rijen koorgestoelte

Onderste gestoelte door Rodrigo Alemán; bovenste gestoelte door Felipe Vigarny aan de evangeliekant en Alonso Berruguete aan de epistelkant, in een arcade ontworpen door Alonso de Covarrubias; koorhek door Domingo de Céspedes · Onderste gestoelte 1489–1495; bovenste gestoelte 1539–1543; hek 1541–1548 · Notenhout; het onderste gestoelte 54 zetels, het bovenste notenhout, buxus en albast uit Cogolludo onder 71 bogen op 72 zuilen van rood marmer

Om op te letten

  • De rugleuningen van het onderste gestoelte: ommuurde steden, ruiters, lansen en vaandels uit de verovering van Granada, gesneden door Rodrigo Alemán.
  • De twee helften van het bovenste gestoelte. Vigarny sneed de evangeliekant en Berruguete de epistelkant, en de Latijnse inscripties aan de uiteinden van het koor zeggen het.
  • De rode marmeren zuilen van de bovenste arcade, tweeënzeventig die eenenzeventig bogen dragen, met albasten beelden in de nissen erboven.
  • De adelaarslessenaar, een Duits gotisch stuk uit 1425, ouder dan alle zetels eromheen.
Transcriptie (2:11)

Je staat midden in het schip, voor een ruimte die in de kerk is gebouwd: het koor, twee traveeën lang, dat over de viering heen naar het hoogaltaar kijkt. Franse kathedralen houden het koor bij het altaar. De bouwers van de Spaanse kathedralen wilden het liever hier, midden in het middenschip, en dit koor wordt afgesloten door een renaissancehek dat Domingo de Céspedes tussen 1541 en 1548 maakte.

Binnen staan twee rijen zetels, met een halve eeuw ertussen gesneden, en ze kunnen haast niet verschillender zijn.

Begin onderaan. Het onderste koorgestoelte is van notenhout: vierenvijftig zetels, gesneden door Rodrigo Alemán; het kapittel dateert ze tussen 1489 en 1495. Kijk naar de rugleuningen. Paneel na paneel vertelt de verovering van Granada door de Katholieke Koningen: ommuurde steden met torens en poorten, ruiters met lansen, vaandels, voetknechten, koningen en bisschoppen, de ene veroverde burcht na de andere. De misericordes, de kleine steunrichels onder de opklapbare zittingen, tonen dezelfde oorlog. Niemand heeft ooit voorgesteld dit gestoelte te vervangen, en dat kun je van de rij erboven niet zeggen.

Het eerste bovenste gestoelte vond men armzalig, dus schreef kardinaal Tavera in 1533 een wedstrijd uit, en in 1539 ging de opdracht naar twee beeldhouwers tegelijk, Felipe Vigarny en Alonso Berruguete, die beloofden binnen drie jaar klaar te zijn, en dat ook waren. Ze verdeelden het koor in tweeën. Latijnse inscripties aan de twee uiteinden leggen de voltooiing in 1543 vast en zeggen wie wat sneed: Felipe de Borgoña, dat is Vigarny, aan deze kant, de Spanjaard Berruguete aan de andere. Ga dus in het midden staan en vergelijk. Vigarny, aan de evangeliekant, is de klassiekere. Berruguete nam de epistelkant, en kunstcritici noemen die het mooiste wat deze Castiliaanse beeldhouwer ooit maakte.

De zetels staan in een arcade die Alonso de Covarrubias ontwierp: eenenzeventig bogen op tweeënzeventig zuilen van rood marmer, met albasten beelden in de nissen erboven. Vigarny zou ook de zetel van de aartsbisschop in het midden snijden, maar hij stierf voordat hij eraan kon beginnen, dus deed Berruguete dat ook, en hij bekroonde hem met een Transfiguratie naar eigen ontwerp. Vigarny's allereerste zetel zou die van de heilige Catharina zijn, en die is gesigneerd Philippi opus, het werk van Filips.

Zoek voor je verdergaat in het midden de adelaarslessenaar, een Duits gotisch stuk uit 1425, ouder dan alle zetels eromheen. En kijk omhoog naar de twee orgels die elkaar boven het gestoelte aankijken. Sinds de achttiende eeuw antwoorden ze elkaar, in wat Toledo de orgelveldslagen noemt.

Stop 3 van 5 · De kooromgang, recht achter het hoogaltaar, met je gezicht naar de achterkant van de Capilla Mayor

De Transparente, in de kooromgang achter het hoogaltaar

Narciso Tomé (1690–1742) en zijn vier zonen, in opdracht van aartsbisschop Diego de Astorga y Céspedes · 1721–1732, ingewijd op 9 juni 1732 · Spaans en Genuees marmer, jaspis, brons en stucwerk, in verdiepingen van de vloer tot het doorbroken gewelf; de groep van het Laatste Avondmaal iets boven levensgrootte

Om op te letten

  • Recht omhoog: het gat in het gewelf van de kooromgang, langs de rand beschilderd, waardoor het daglicht binnenvalt.
  • Het ovale venster in het midden, omringd door een bronzen zon en door aartsengelen. Het loopt door de muur tot aan het tabernakel aan de andere kant.
  • Het Laatste Avondmaal erboven, met figuren iets boven levensgrootte.
  • Het graf van aartsbisschop Astorga, voor het altaar. Hij betaalde het geheel.
Transcriptie (2:06)

Loop achter het hoogaltaar om de kooromgang in en ga met je gezicht naar de achterwand staan. Kijk dan, voor alles, recht omhoog. Er zit een gat in het gewelf. Narciso Tomé heeft het gemaakt, bewust, door het dak van een kerk uit de dertiende eeuw, zodat het daglicht kon vallen op wat je zo gaat zien.

Het probleem dat hij oploste zit aan de andere kant van deze muur. Het tabernakel, waarin het Allerheiligste wordt bewaard, stond achter het hoge retabel van het hoogaltaar, altijd in de schaduw. Aartsbisschop Diego de Astorga y Céspedes wilde het eren met iets glorieus en wilde er zon op hebben. Dus opende Tomé, sinds 1721 bouwmeester van de kathedraal, het gewelf boven je, en maakte daarna een tweede opening door de achterkant van het retabel zelf, zodat het licht tot bij het tabernakel kon doordringen. Wie stond waar jij nu staat, kon er ook doorheen kijken, alsof de muur doorzichtig was. Vandaar de naam.

Zoek nu het ovale venster in het midden, beglaasd, omringd door een bronzen zon en door aartsengelen: dat is de opening naar het tabernakel. Daarboven het Laatste Avondmaal, met figuren iets boven levensgrootte. Nog hoger, als bekroning van het geheel, Geloof, Hoop en Liefde. Wie die drie heeft gemaakt, en wanneer, is minder zeker dan de rest. Kijk nu nog eens omhoog naar het gat in het gewelf. Langs de randen lijken Bijbelse figuren uit de hemel de kerk in te tuimelen, met Christus op een wolkenbank aan de buitenrand, en gebeeldhouwde draperieën en bladwerk golven over de hoeken om te verbergen waar de steen is weggehakt.

Lager de Maagd met Kind, en ernaast twee bronzen reliëfs. Links brengt Abigaïl koning David brood en wijn om zijn woede te sussen; rechts geeft de priester Achimelech David het zwaard van Goliath. In die reliëfs heeft Tomé zijn naam gezet. En nog eens, uitgebreider, in een Latijnse inscriptie rechtsonder, die verkondigt dat Narciso Tomé dit hele werk van marmer, jaspis en brons in zijn eentje heeft ontworpen, gebeeldhouwd en geschilderd. Daarmee is Narciso Tomé wel erg royaal voor zichzelf, want zijn vier zonen werkten mee: twee architecten, een schilder en een beeldhouwer.

Het werd ingewijd op negen juni 1732. Het kostte tweehonderdduizend dukaten, een dichter prees het als het achtste wereldwonder, en de uitbundigheid ervan verdeelt de meningen sinds de dag dat het af was. De Cubaanse schrijver Alejo Carpentier noemde het het ware wonder van deze kathedraal.

Kijk voor je weggaat naar de voet van het altaar. Daar ligt de man die dit allemaal betaalde: aartsbisschop Astorga, begraven aan de voet van zijn Transparente.

Stop 4 van 5 · De sacristie, aan de noordkant, aan het eind van de zaal op het altaar

De sacristie en El Greco's El Expolio

El Greco (1541–1614), in opdracht van het kapittel voor dit altaar; de zaal door Nicolás de Vergara de Jongere, het gewelf beschilderd door Luca Giordano · Schilderij begonnen in de zomer van 1577, voltooid in het voorjaar van 1579; zaal eind zestiende eeuw; altaarlijst van marmer en brons 1798 · Olieverf op doek, 285 × 173 cm

Om op te letten

  • Het rood van Christus' kleed. Alle andere kleuren op het doek zijn eromheen geschikt.
  • De man in het geel rechtsonder, die het gat voor de spijker in het kruis boort.
  • De kleine gesneden groep aan de voet van de lijst, de Maagd die de heilige Ildefonsus het kazuifel aanreikt: El Greco's eigen beeldhouwwerk, en alles wat er over is van het altaar dat hij ontwierp.
  • Het zelfportret van Luca Giordano, in het laatste venster aan de linkerkant van het beschilderde gewelf.
Transcriptie (2:14)

Aan het eind van deze lange zaal, boven het altaar, hangt het schilderij waarmee het verhaal van El Greco in Spanje begint. Loop er langzaam naartoe; het rood wordt bij elke stap luider.

Het is El Expolio, de Ontkleding van Christus, 285 bij 173 centimeter, en het is voor dit altaar besteld. Een document erover van twee juli 1577 is het vroegste spoor van El Greco in Spanje. Hij had de opdracht te danken aan een vriendschap uit Rome met Luis de Castilla, wiens vader Diego deken van deze kathedraal was. Hij begon die zomer en was klaar in het voorjaar van 1579.

Kijk naar het moment dat hij koos, vlak voor de kruisiging. Christus staat in het midden in felrood, de kleur waar het hele schilderij omheen is gebouwd, en kijkt omhoog, kalm, terwijl de menigte achter hem opdringt in rijen hoofden, helmen en lansen. Een man in het groen houdt hem vast aan een touw en staat op het punt hem zijn kleed af te rukken. Rechtsonder buigt een man in het geel zich over het kruis en boort het gat voor de spijker die door Christus' voeten zal gaan. En linksonder drie vrouwen die toekijken.

Die vrouwen zorgden voor ruzie. De opdrachtgevers van de kathedraal wierpen tegen dat de drie Maria's op dit moment niet in de evangeliën voorkomen, en ze vonden het niets dat de hoofden van de beulen hoger zaten dan dat van Christus. De ruzie over de prijs ging naar arbitrage. El Greco's eigen taxateur schatte het schilderij op 950 dukaten; hij kreeg er 350 voor, en moest de aanstootgevende figuren weghalen. Kijk in de linkerbenedenhoek, en je ziet dat hij dat nooit heeft gedaan.

Toch werd het schilderij een succes: er zijn meer dan zeventien versies van bekend. Dit exemplaar ging naar het Prado om schoongemaakt te worden en kwam in 2014 weer thuis.

Kijk nu naar de lijst. Het retabel van marmer en brons dateert van 1798 en verving het retabel dat El Greco had ontworpen. Er is maar één stuk van hem over, de kleine gesneden groep aan de voet van de lijst: de Maagd die de heilige Ildefonsus het kazuifel aanreikt, dezelfde scène die je buiten boven de Poort van de Vergeving zag.

Draai je dan om en kijk omhoog, want daar is ze weer. Nicolás de Vergara de Jongere bouwde deze zaal aan het eind van de zestiende eeuw, en Luca Giordano beschilderde het gewelf met de Maagd die neerdaalt om Ildefonsus zijn gewaad te geven. Giordano schilderde zichzelf er ook in: zijn zelfportret zit in het laatste venster aan de linkerkant. Aan de wanden hangen meer werken van El Greco, vijftien in de sacristie, waaronder een complete apostelreeks, tussen Caravaggio, Titiaan, Van Dyck en Goya, wiens Gevangenneming van Christus hier ook hangt.

Stop 5 van 5 · Kruisgang, aan de noordkant van de kathedraal, in de benedengalerijen rond de tuin

De kruisgang, aan de noordkant

Rodrigo Alfonso, bouwmeester, voor aartsbisschop Pedro Tenorio, met Alvar Martínez; muurschilderingen door Francisco Bayeu voor kardinaal Luis de Borbón · Begonnen op 14 augustus 1389, voltooid in 1425; schilderingen achttiende eeuw · Vier gotische galerijen met vierdelige kruisribgewelven rond een tuin, de vloer zo'n anderhalve meter hoger dan die van de kathedraal

Om op te letten

  • De tuin door de bogen: cipressen en sinaasappelbomen, afstammelingen van de boomgaard die hier eerder stond.
  • De beschilderde muren van de galerijen, de achttiende-eeuwse fresco's van Francisco Bayeu, in opdracht van kardinaal Luis de Borbón.
  • De graven, wapenschilden en gedenkplaten van kanunniken, aartsbisschoppen en weldoeners in de muren.
  • De deuren in de hoeken: één naar de kapittelzaal, één naar de gang naar de Schatkamer, één naar de kapel van San Blas.
Transcriptie (1:59)

Stap uit de kerk de kruisgang in en let eerst op de vloer onder je: je bent omhooggegaan. De grond loopt hier schuin, dus werd de kruisgang zo'n anderhalve meter boven het niveau van de kathedraal gebouwd, en stevig genoeg om een tweede verdieping te dragen, die er onder kardinaal Cisneros bij kwam.

Dit is de noordkant van de kathedraal, en vóór 1389 lag hier de alcaná, de marktwijk van de stad. Aartsbisschop Pedro Tenorio wilde de grond hebben voor een kruisgang en voor zijn eigen grafkapel. De marktkooplui wilden niet verkopen. Terwijl ze nog over de prijs aan het onderhandelen waren, brak er brand uit die de hele markt in de as legde. De legende die Tenorio sindsdien achtervolgt, beschuldigt hem ervan het vuur te hebben aangestoken om de grond vrij te krijgen.

De eerste steen ging op veertien augustus 1389 de grond in, en de bouwmeester, Rodrigo Alfonso, legde vier overwelfde gotische galerijen rond een tuin aan. Kijk door de bogen naar buiten. De cipressen en sinaasappelbomen daar stammen af van de boomgaard die hier stond voordat de kruisgang er was.

Kijk dan naar de muren. Ze staan vol graven, wapenschilden en gedenkplaten voor kanunniken, aartsbisschoppen en weldoeners. In de achttiende eeuw liet kardinaal Luis de Borbón ze beschilderen met een reeks fresco's van Francisco Bayeu, hofschilder van Karel III en de zwager van Goya.

Er is bij deze kathedraal nooit een klooster geweest, dus heeft de kruisgang meer functies gehad dan de meeste: opslagplaats, leslokaal, opnieuw marktplaats, gebedsplek en een tijdlang het stadhuis. De koorknapen kregen hier hun eerste lessen. Kardinaal Silíceo stichtte voor hen een college, dat van de seises, op tweeëntwintig juli 1557, en ze zingen nog altijd in het rood, met een wit superplie eroverheen.

Processies kwamen hier langs, en lezingen, en persoonlijke devoties. De deuren in de hoeken leiden naar de kapittelzaal, naar de gang die naar de Schatkamer loopt, en naar de kapel van San Blas, Tenorio's eigen grafkapel, die de aartsbisschoppen van de late middeleeuwen deelden, vroeg in de vijftiende eeuw beschilderd met Italiaans aandoende fresco's. Ze ligt zeven meter onder de straat buiten. Tenorio heeft haar nooit af gezien. Het werk begon in 1398, en hij stierf op tien mei 1399, tien jaar na de eerste steen van de kruisgang waarvoor een afgebrande markt plaats had gemaakt.

Onafhankelijke gids · Chiaro

Richt Chiaro op alles rond de kathedraal van Toledo.

Binnen verbiedt het reglement van het kapittel foto's, dus bewaar de camera voor buiten, waar meer dan genoeg te zien is: de Leeuwenpoort met de bronzen deuren van Villalpando, de Klokpoort aan de noordkant, een wapenschild boven een latei, een verweerde heilige op de westgevel, de spits aan het eind van een smal straatje in de oude stad. Stuur Chiaro een foto van een ervan en vraag van wie dat wapen is, welke heilige dat is of waarom de grote poort dicht blijft: het antwoord komt terwijl je nog op straat staat.

Waarom heeft de kathedraal maar één toren?Wie is de heilige boven deze deur?Wat zijn de kronen op de spits?

Voor je gaat

01

Zo kom je er

Calle Cardenal Cisneros 1, 45002 Toledo. Bezoekers gaan naar binnen via de Puerta Llana in die straat, de enige ingang voor het culturele bezoek; kaartjes koop je online of in de eigen winkel van de kathedraal, de Tienda de la Catedral, recht tegenover die deur. De eerste stop van deze pagina is op de Plaza del Ayuntamiento, voor de westgevel, buiten elke kaartcontrole.

Het station van Toledo, een neomudéjar gebouw uit 1919, ligt aan de hogesnelheidslijn Madrid–Toledo, die in 2005 openging; een gewone spoorlijn naar de stad is er niet meer. Het postadres van de kathedraal en de bezoekersingang zijn hetzelfde: de Puerta Llana, Calle Cardenal Cisneros 1.

02

Tickets en toegang

  • Eén basisticket van € 12 geeft toegang tot alle vier de stops binnen: het culturele bezoek omvat het koor, de Transparente, de sacristie en de kruisgang, plus de hoofdkapel, de kapittelzaal en de belangrijkste kapellen. Een kaartje met korting kost € 8 en voor € 6 heb je een kinderkaartje voor 8 tot 14 jaar; kinderen onder de 8 met een familielid en iedereen die in de stad Toledo geboren is of er woont, mogen gratis naar binnen. Elk kaartje geldt alleen voor de datum en het tijdstip die erop staan, en wie naar buiten gaat, kan er niet meer mee terug.
  • Van maandag tot en met zaterdag gaat het bezoek om 10.00 uur open en eindigt het om 18.30 uur, op zondag gaat het om 14.00 uur open en eindigt het om 18.30 uur; de deur sluit dertig minuten voor sluitingstijd en alle ruimtes worden tien minuten voor het einde ontruimd. Gesloten op 1 januari en 25 december, en soms voor een viering, die het kapittel van tevoren aankondigt. Feestdagen hebben eigen tijden: op 8 december, 6 januari en 23 januari loopt het bezoek van 14.00 tot 18.30 uur, op 24 en 31 december van 10.00 tot 14.00 uur, en de Goede Week, Sacramentsdag, 15 augustus en 1 november hebben elk hun eigen tijden, allemaal te vinden op de officiële ticketpagina.
  • Fotograferen en filmen is binnen nergens toegestaan, en het huisreglement vraagt je telefoon in de kerk uit te zetten. Ons advies: luister naar stop twee tot en met vijf voordat je via de Puerta Llana naar binnen gaat, berg dan je telefoon op en ga naar binnen met de beelden in je hoofd.
  • Kleed je gepast en laat eten en drinken buiten. Bijna het hele bezoek is toegankelijk, en bij de kassa worden gratis rolstoelen uitgeleend.
Officiële tickets →
03

De officiële audiogids

De officiële gids van het kapittel zelf voor het bezoek is een app, Visita Catedral de Toledo, gratis in de App Store en Google Play, in het Spaans, Engels, Frans, Duits, Italiaans en Portugees; de kathedraal linkt ernaar vanaf elke pagina van haar website. Deze vijf opnames zijn iets anders, gemaakt door Chiaro: ze kiezen vijf plekken, van het plein tot de kruisgang, en nemen voor elk een paar rustige minuten, gratis, en elk woord van elke tekst staat onder de speler, zodat je hem kunt horen, of lezen, voordat je door de deur gaat.

Officiële website →

Vragen

Is er een gratis audiogids voor de kathedraal van Toledo?

Ja: deze pagina is er een, hij kost niets en je hoeft niets te installeren. Omdat het kapittel vraagt telefoons in de kerk uit te zetten, werkt hij het best als voorbereiding: luister naar het koor, de Transparente, de sacristie en de kruisgang voordat je bij de Puerta Llana bent, en lees ze daarna nog eens terug, want elke stop staat uitgeschreven op de pagina. De gids van het kapittel zelf, de app Visita Catedral de Toledo, is ook gratis te downloaden.

Kan ik de audiogids voor de kathedraal van Toledo zonder kaartje beluisteren?

Ja, overal, want het is een webpagina, maar alleen de eerste stop is geschreven voor een plek waar je zonder kaartje kunt staan: de Plaza del Ayuntamiento, tegenover de westgevel. Het koor, de Transparente, de sacristie en de kruisgang liggen binnen, op het basisticket van € 12, dat online of bij de Tienda de la Catedral tegenover de Puerta Llana te koop is.

Hoeveel kost de officiële audiogids van de kathedraal van Toledo?

De officiële gids van het kapittel is een app die Visita Catedral de Toledo heet, en downloaden is gratis op zowel iPhone als Android, met zes talen om uit te kiezen, waaronder Engels. Wat je wel betaalt, is de toegang: € 12 voor het basisticket, € 8 met korting en € 6 voor kinderen van 8 tot 14 jaar.

Waar hangt El Greco's El Expolio in de kathedraal van Toledo?

In de sacristie, aan de noordkant van de kathedraal, boven het altaar aan het eind van de zaal waarvoor het tussen 1577 en 1579 werd geschilderd. Het basisticket dekt het: het kapittel noemt de sacristie en haar El Greco's bij de ruimtes van het bezoek. Het hangt in een lijst van marmer en brons uit 1798, met aan de voet een klein gesneden beeld van de heilige Ildefonsus van El Greco zelf.

Wanneer is de kathedraal van Toledo gesloten voor bezoekers?

Op 1 januari en 25 december, en op elke dag dat een viering het vereist, wat het kapittel vooraf bekendmaakt. Op zondag is ze alleen 's middags open, vanaf 14.00 uur, net als op een aantal feestdagen, en de bezoekersdeur sluit dertig minuten voor sluitingstijd.

Meer audiogidsen

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de kathedraal van Toledo.