Συλλογή Φρικ · Νέα Υόρκη · Ανεξάρτητος ξεναγός
Ηχητικός ξεναγός της Συλλογής Φρικ,
πέντε στάσεις, δωρεάν.
Χολμπάιν, Μπελίνι, Ρέμπραντ και δύο Βερμέερ, με αφήγηση για τα δωμάτια όπου ζούσε ο ίδιος ο Φρικ. Το αρχοντικό στην Πέμπτη Λεωφόρο εκθέτει πάνω από οκτακόσια ακόμη έργα, και το Chiaro σάς λέει την ιστορία οποιουδήποτε από μια φωτογραφία.
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με τη Συλλογή Φρικ.
Τόμας Κρόμγουελ
Συλλογή Φρικ, Νέα Υόρκη
Αυτό ήταν το δωρεάν κομμάτι
Αρκεί μια φωτογραφία: το Chiaro σάς παρουσιάζει τη Συλλογή Φρικ έργο προς έργο.
Οι πέντε στάσεις · 13 λεπτά ήχου
Πέντε στάσεις, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.
Και οι πέντε πίνακες αυτού του ηχητικού ξεναγού της Συλλογής Φρικ βρίσκονται σε τρεις αίθουσες στο επίπεδο 1 του αρχοντικού του Χένρι Κλέι Φρικ, τον όροφο στο ύψος του δρόμου. Ξεκινήστε από το Σαλόνι (Living Hall), όπου ο Τόμας Κρόμγουελ του Χολμπάιν και ο Άγιος Φραγκίσκος του Μπελίνι μοιράζονται τους τοίχους, περάστε στη Δυτική Πινακοθήκη (West Gallery) για τον Πολωνό ιππέα του Ρέμπραντ και τελειώστε στη Νότια Αίθουσα (South Hall), όπου κρέμονται δίπλα δίπλα δύο από τους τρεις πίνακες του Βερμέερ που έχει το μουσείο. Δεκατρία λεπτά ήχου καλύπτουν και τους πέντε, και επειδή ο Φρικ έχτισε αυτά τα δωμάτια για να ζει σε αυτά κι όχι για να τα διασχίζει κανείς σε παρέλαση, η διαδρομή από τον Χολμπάιν ως τον Βερμέερ χωράει άνετα σε μισή ώρα.
Κάθε στάση βασίζεται στον ηλεκτρονικό κατάλογο του ίδιου του μουσείου, που δίνει την αίθουσα κάθε πίνακα, και σε μια δεύτερη, ανεξάρτητη πηγή. Η Συλλογή Φρικ δεν βάζει επεξηγηματικές πινακίδες στους τοίχους, μόνο μικρά ταμπελάκια με τον καλλιτέχνη και τον τίτλο, και οι πίνακες καμιά φορά δανείζονται ή κρεμιούνται αλλού. Αν κάτι δεν είναι εκεί που λέμε, ρωτήστε το προσωπικό του μουσείου, εμπιστευτείτε το περισσότερο από αυτή τη σελίδα και ενημερώστε μας.
Στάση 1 από 5 · Επίπεδο 1, αίθουσα 10, Σαλόνι (Living Hall)
Τόμας Κρόμγουελ
Χανς Χολμπάιν ο Νεότερος · 1532–33 · Λάδι σε ξύλο βελανιδιάς, 78,1 × 64,1 εκ.
Προσέξτε
- Η σκούρα μπλε επένδυση του τοίχου πάνω από αυτόν. Στο σχέδιο είναι κεντημένο ένα στέμμα, που πέφτει ακριβώς πάνω στο κεφάλι του: ίσως ένα αστείο του Χολμπάιν για έναν άνθρωπο με απεριόριστη φιλοδοξία.
- Το διπλωμένο γράμμα στη μικρή νεκρή φύση πάνω στο τραπέζι. Έτσι σας λέει ο Χολμπάιν ποιο ήταν το αξίωμά του: επόπτης των βασιλικών κοσμημάτων (Master of the Jewel House).
- Το βιβλίο με το στάχωμα με τα πολύτιμα πετράδια. Ταυτίστηκε με το Βιβλίο των Ωρών του ίδιου του Κρόμγουελ, που σώζεται ως σήμερα στο Κολέγιο Τρίνιτι του Κέιμπριτζ.
- Ο Τόμας Μορ, ζωγραφισμένος πέντε χρόνια νωρίτερα, στον ίδιο τοίχο, κρεμασμένος έτσι ώστε οι δύο άντρες να κοιτάζονται. Κοιτάξτε από τον έναν στον άλλον πριν φύγετε από την αίθουσα.
Κείμενο (2:53)
Κοιτάξτε πρώτα τον άντρα, πριν από οτιδήποτε άλλο στην αίθουσα. Βαρύς, καλοξυρισμένος, τυλιγμένος στα μαύρα και στη γούνα, κάθεται στο πλάι σε ένα τραπέζι και σφίγγει στη γροθιά του ένα τυλιγμένο χαρτί. Δεν κοιτάζει εσάς. Κοιτάζει κατά μήκος αυτού του ίδιου τοίχου, και ο άντρας που κρέμεται εκεί, απέναντί του, είναι ο άντρας που έστειλε στον θάνατο.
Αυτός είναι ο Τόμας Κρόμγουελ, ζωγραφισμένος από τον Χανς Χολμπάιν τον Νεότερο το 1532 ή το 1533, κατά τη δεύτερη παραμονή του ζωγράφου στην Αγγλία. Ο Κρόμγουελ είχε ανέβει από τα λαϊκά στρώματα ως τα ανώτατα διοικητικά αξιώματα στην αυλή του Ερρίκου του Όγδοου. Στήριξε την Πράξη Υπεροχής, τον νόμο που έκανε τον βασιλιά κεφαλή της Εκκλησίας στην Αγγλία, και ως κύριος αρχιτέκτονας της Αγγλικής Μεταρρύθμισης κυνήγησε όσους δεν ήθελαν να ακολουθήσουν τη νέα Εκκλησία. Ένας από αυτούς κρέμεται μαζί του σε αυτόν τον τοίχο: ο Τόμας Μορ, ζωγραφισμένος από τον ίδιο Χολμπάιν πέντε χρόνια νωρίτερα, το 1527. Ο Μορ αρνήθηκε την Πράξη, καταδικάστηκε για εσχάτη προδοσία και αποκεφαλίστηκε στις έξι Ιουλίου του 1535. Υπεύθυνος ήταν ο Κρόμγουελ. Το μουσείο έχει κρεμάσει τους δύο άντρες πρόσωπο με πρόσωπο, και ο χώρος ανάμεσά τους είναι το πιο φορτισμένο κομμάτι αέρα σε όλο το σπίτι.
Τώρα οι λεπτομέρειες, γιατί ο Χολμπάιν τις φορτώνει με νόημα. Πάνω στο τραπέζι υπάρχει ένα διπλωμένο γράμμα, στημένο σαν μικρή νεκρή φύση, και σας λέει το αξίωμά του: επόπτης των βασιλικών κοσμημάτων. Δίπλα βρίσκεται ένα βιβλίο με στάχωμα από επίχρυσο ασήμι, στολισμένο με πολύτιμα πετράδια. Μόλις πρόσφατα ταυτίστηκε με το Βιβλίο των Ωρών του ίδιου του Κρόμγουελ, ένα βιβλίο προσευχών που υπάρχει ακόμη, στη Βιβλιοθήκη Ρεν του Κολεγίου Τρίνιτι στο Κέιμπριτζ. Δύο άλλα αντίτυπα του ίδιου βιβλίου ανήκαν σε δύο από τις συζύγους του Ερρίκου, την Αικατερίνη της Αραγωνίας και την Άννα Μπολέυν. Ύστερα σηκώστε το βλέμμα στη σκούρα μπλε επένδυση του τοίχου πίσω από το κεφάλι του. Στο σχέδιο είναι υφασμένο ένα στέμμα, που πέφτει, σαν κατά τύχη, ακριβώς από πάνω του. Ίσως είναι το σιωπηλό σχόλιο του Χολμπάιν για το πόσο ψηλά σκόπευε να ανέβει αυτός ο άνθρωπος.
Συγκρίνετε τα δύο πορτρέτα, λίγα βήματα το ένα από το άλλο στον ίδιο τοίχο. Ο Μορ είναι όλος υφή: γένια λίγων ημερών, μανίκια από κόκκινο βελούδο και μια χρυσή αλυσίδα βασιλικής υπηρεσίας. Ο Κρόμγουελ παίρνει ψυχρότερα χρώματα και πιο απλό φόντο, κάτι χαρακτηριστικό της δεύτερης αγγλικής περιόδου του Χολμπάιν, που συμπτωματικά ταιριάζει και στο μοντέλο. Με ποιον ήταν η συμπάθεια του ζωγράφου, το μουσείο το αφήνει σε εσάς να το κρίνετε.
Μια έντιμη επιφύλαξη. Το πορτρέτο του Κρόμγουελ από το χέρι του ίδιου του Χολμπάιν θεωρείται συνήθως χαμένο, και σώζονται τρεις εκδοχές: αυτή εδώ, μία στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων του Λονδίνου και μία σε ιδιωτική συλλογή στο Γιορκσάιρ. Ο πίνακας της Συλλογής Φρικ θεωρείται ο καλύτερος από τους τρεις, και το μουσείο τον καταγράφει ως έργο του Χολμπάιν. Ορισμένοι μελετητές υποστήριξαν ότι είναι έργο κάποιου βοηθού του εργαστηρίου. Τα χέρια και τη γούνα μπορείτε να τα κρίνετε μόνοι σας.
Το τέλος είναι το ίδιο και για τους δύο. Ο Κρόμγουελ έπεσε κι αυτός σε δυσμένεια στα μάτια του Ερρίκου και το 1540, πέντε χρόνια μετά τον Μορ, εκτελέστηκε. Ο Χένρι Κλέι Φρικ αγόρασε τον Μορ το 1912 και τον Κρόμγουελ το 1915, και από τότε οι δύο εχθροί μοιράζονται ένα δωμάτιο.
Στάση 2 από 5 · Επίπεδο 1, αίθουσα 10, Σαλόνι (Living Hall)
Ο Άγιος Φραγκίσκος στην έρημο
Τζοβάνι Μπελίνι · περ. 1475–80 · Λάδι σε ξύλο, 124,6 × 142 εκ.
Προσέξτε
- Το μικρό κομμάτι χαρτί στην κάτω αριστερή γωνία. Πάνω του υπέγραψε ο Μπελίνι, και το ζωγράφισε σαν να ήταν καρφιτσωμένο εκεί.
- Τα χέρια του. Τα στίγματα, οι πληγές, μόλις που διακρίνονται στις ανοιχτές παλάμες, οπότε πρέπει να τα αναζητήσετε.
- Τα ζώα, που το καθένα κοιτάζει τη δουλειά του: ένας ερωδιός, ένας γάιδαρος, ένα κουνέλι και μια αλκυόνα, και πιο πίσω ένας βοσκός με το κοπάδι του.
- Τα πόδια του. Έχει βγάλει τα ξύλινα σανδάλια του και στέκεται ξυπόλυτος στον βράχο, όπως ο Μωυσής μπροστά στη φλεγόμενη βάτο.
Κείμενο (2:19)
Γυρίστε από τον Κρόμγουελ προς τον μεγάλο πίνακα στην ίδια αίθουσα, και η θερμοκρασία αλλάζει εντελώς. Ύστερα από όλη εκείνη την πολιτική, ένας άντρας με καφέ ράσο έχει βγει από το πρόχειρο καταφύγιό του σε μια βραχώδη προεξοχή, ξυπόλυτος, με ανοιχτά χέρια, με το πρόσωπο στραμμένο στο φως που χύνεται από την πάνω αριστερή γωνία. Ό,τι υπάρχει γύρω του φωτίζεται από αυτό: οι βράχοι, η πολίχνη στον λόφο, τα χωράφια.
Είναι ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης, ο μοναχός του δέκατου τρίτου αιώνα που έγινε προστάτης άγιος της Ιταλίας. Το 1224, όπως λέει η παράδοση, αποσύρθηκε στη Λα Βέρνα, ένα ασκητήριο στα Απέννινα, και εκεί δέχτηκε τα στίγματα, τις πληγές της σταύρωσης του Χριστού. Κοιτάξτε τις παλάμες του και θα τις διακρίνετε μόλις, πολύ αχνές. Ο Τζοβάνι Μπελίνι, που καταγόταν από οικογένεια Βενετών ζωγράφων και κυριάρχησε στη γενιά του, ζωγράφισε αυτόν τον πίνακα στα τέλη της δεκαετίας του 1470 και έκανε κάτι ασυνήθιστο με το θέμα. Οι περισσότεροι ζωγράφοι έδειχναν έναν άγγελο ή έναν εσταυρωμένο να στέλνει ακτίνες από ψηλά. Ο Μπελίνι σάς δίνει μόνο φως και τοπίο, και ορισμένοι μελετητές πιστεύουν ότι ο Φραγκίσκος εδώ δεν δέχεται καθόλου τις πληγές, αλλά ψάλλει τον Ύμνο στον Ήλιο, όπου δοξάζει τον Θεό για τον Αδελφό Ήλιο, που φέρνει τη μέρα.
Γι’ αυτό το σκηνικό μετράει τόσο. Αυτό δεν είναι έρημος. Είναι μια κοιλάδα στην ύπαιθρο της Βενετίας, γεμάτη ζωή που δεν έχει ιδέα ότι κάτι ιερό συμβαίνει. Υπάρχει ένας ερωδιός, ένας γάιδαρος, ένα κουνέλι, μια αλκυόνα κι ένας βοσκός που φυλάει το κοπάδι του. Ο Φραγκίσκος έχει αφήσει πίσω του τα ξύλινα σανδάλια και στέκεται ξυπόλυτος, όπως ο Μωυσής σε ιερό έδαφος. Στο αναλόγιό του, μέσα στο καταφύγιο, υπάρχουν ένα βιβλίο κι ένα κρανίο.
Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα ποιος τον παρήγγειλε. Η πιθανότερη εκδοχή είναι ένας Βενετός πατρίκιος, ο Ζουάν Μικιέλ, που ίσως τον προόριζε για το Σαν Φραντσέσκο ντελ Ντεζέρτο, μια απομονωμένη εκκλησία σε ένα νησί της λιμνοθάλασσας. Το 1525 κρεμόταν ήδη σε ένα βενετικό παλάτσο που ανήκε στον Ταντέο Κονταρίνι. Πολύ αργότερα, το 1852, βγήκε σε δημοπρασία στον οίκο Κρίστις για 735 λίρες.
Ο Χένρι Κλέι Φρικ τον αγόρασε το 1915 για 170.000 δολάρια. Δεν είχε μεγάλη αδυναμία στους θρησκευτικούς πίνακες, αλλά αγάπησε αυτό το τοπίο και του έδωσε την πιο τιμητική θέση στο σαλόνι του, εκεί όπου κρέμεται ακόμη. Ο Μπελίνι τον υπέγραψε εκεί που θα το περιμένατε λιγότερο: σε ένα μικρό ζωγραφισμένο κομματάκι χαρτί στην κάτω αριστερή γωνία, σαν να άφησε κάποιος ένα σημείωμα στον βράχο.
Στάση 3 από 5 · Επίπεδο 1, αίθουσα 13, Δυτική Πινακοθήκη (West Gallery)
Ο Πολωνός ιππέας
Ρέμπραντ Χάρμενσζον φαν Ράιν · περ. 1655 · Λάδι σε μουσαμά, 116,8 × 134,9 εκ.
Προσέξτε
- Το φόντο πίσω από τα πόδια του αλόγου. Κάποια σημεία μόλις που έχουν σκιτσαριστεί, και κάποια μοιάζουν απλώς ημιτελή.
- Το κτίριο στον σκοτεινό λόφο, το μαύρο νερό από κάτω και μια αχνή λάμψη στο βάθος που μοιάζει με φωτιά.
- Ο εξοπλισμός του: ένα τόξο και μια φαρέτρα με βέλη στο πλευρό του. Η ενδυμασία, τα όπλα, ακόμη και η ράτσα του αλόγου έχουν χαρακτηριστεί πολωνικά.
- Η Αυτοπροσωπογραφία του ίδιου του Ρέμπραντ του 1658, στην ίδια πινακοθήκη. Εκεί είναι και η «Κυρία και υπηρέτρια» του Βερμέερ.
Κείμενο (2:38)
Ένας νέος άντρας πάνω σε ένα ανοιχτόγκριζο άλογο διασχίζει τον μουσαμά από αριστερά προς τα δεξιά, ήρεμος, σχεδόν ονειροπόλος, με ένα τόξο και μια φαρέτρα γεμάτη βέλη στο πλευρό του. Πίσω του το τοπίο είναι γυμνό και ορεινό. Στον λόφο υψώνεται ένα παράξενο κτίριο, από κάτω υπάρχει μαύρο νερό, και μακριά κάτι καίγεται. Δεν δείχνει ανήσυχος. Μοιάζει να ξέρει ακριβώς πού πηγαίνει, κάτι που κανείς άλλος δεν έχει μάθει ποτέ.
Αυτό είναι το μυστήριο του πίνακα. Κανείς δεν συμφωνεί για το ποιος είναι. Οι Πολωνοί ιδιοκτήτες του τον δέκατο όγδοο αιώνα έλεγαν ότι ήταν μέλος της δικής τους οικογένειας, ο Μάρτσιαν Αλεξάντερ Ογκίνσκι. Το 1793 ο Μίχαου Καζίμιες Ογκίνσκι έγραψε στον βασιλιά της Πολωνίας Στανισλάο Αύγουστο, αποκαλώντας τον πίνακα «Κοζάκο έφιππο», και ο βασιλιάς αναγνώρισε στον ιππέα ένα μέλος της άτακτης στρατιωτικής μονάδας που ήταν γνωστή ως Λισόφτσικ. Από τότε έχει προταθεί ότι είναι ένας προτεστάντης θεολόγος, ο Άσωτος Υιός, ο Δαβίδ της Παλαιάς Διαθήκης, ο Ταμερλάνος, ένας χριστιανός στρατιώτης που φρουρεί την Ανατολική Ευρώπη από τους Τούρκους και, κατά δύο Πολωνούς μελετητές το 1912, ο ίδιος ο γιος του Ρέμπραντ, ο Τίτος. Κάθε μία από αυτές τις αναγνώσεις είχε τους υπερασπιστές της. Καμία δεν επικράτησε.
Ύστερα είναι το ερώτημα ποιος τον ζωγράφισε. Όταν ο Χένρι Κλέι Φρικ τον αγόρασε το 1910 από τον κόμη Ταρνόφσκι, η οικογένεια του οποίου τον είχε από το 1834, όλοι συμφωνούσαν ότι ήταν Ρέμπραντ. Το 1984 ένας μελετητής του Ερευνητικού Προγράμματος Ρέμπραντ, της ομάδας ειδικών που τότε αμφισβητούσε πολλούς διάσημους πίνακες του Ρέμπραντ, πρότεινε ότι ίσως ήταν έργο του μαθητή του Βίλεμ Ντροστ. Το μουσείο δεν άλλαξε ποτέ την πινακίδα του, και μεταγενέστεροι μελετητές, ανάμεσά τους ο Σάιμον Σάμα και ο ίδιος ο πρόεδρος του προγράμματος, ο Έρνστ φαν ντε Βέτερινγκ, γύρισαν σταθερά στον Ρέμπραντ. Η πιο συγκρατημένη άποψη σήμερα είναι ότι ο Ρέμπραντ τον ξεκίνησε τη δεκαετία του 1650 και ότι ένα άλλο χέρι ίσως ολοκλήρωσε κάποια σημεία του. Κοιτάξτε το έδαφος πίσω από τις οπλές του αλόγου και θα καταλάβετε γιατί αναρωτιούνται: ένα μέρος του μόλις που έχει σκιτσαριστεί.
Είναι επίσης παράξενο ότι ο Ρέμπραντ ζωγράφισε άλογο. Το μόνο άλλο έφιππο πορτρέτο που ξέρουμε από αυτόν είναι εκείνο του Φρέντερικ Ρίχελ, στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, από το 1663.
Η διαμάχη έγινε αστείο στον κόσμο της τέχνης. Το 1993 ο καλλιτέχνης Ράσελ Κόνορ έστειλε στο περιοδικό «Νιου Γιόρκερ» μια ψεύτικη ανακάλυψη: έναν πίνακα με τον Ρέμπραντ, με την παλέτα στο χέρι, να δουλεύει τον ημιτελή Πολωνό ιππέα, αποδοσμένο με κάθε σοβαρότητα σε έναν άλλο μαθητή, τον Κάρελ Φαμπρίτιους. Το περιοδικό τον δημοσίευσε. Κι ο ιππέας, όποιος κι αν είναι, συνεχίζει να διασχίζει εκείνο το φλεγόμενο τοπίο στη Δυτική Πινακοθήκη, που τη μοιράζεται με το ίδιο το πρόσωπο του Ρέμπραντ στην Αυτοπροσωπογραφία του 1658.
Στάση 4 από 5 · Επίπεδο 1, αίθουσα 19, Νότια Αίθουσα (South Hall)
Αξιωματικός και κορίτσι που γελά
Γιοχάνες Βερμέερ · περ. 1657 · Λάδι σε μουσαμά, 50,5 × 46 εκ.
Προσέξτε
- Ο χάρτης πίσω τους. Η στεριά είναι βαμμένη μπλε και η δύση βρίσκεται πάνω, κι αν σκύψετε, θα δείτε μικρά καράβια να πλέουν στους μπεζ υδάτινους δρόμους.
- Το πρόσωπο του αξιωματικού, ή μάλλον πόσο λίγο φαίνεται: μια λωρίδα προφίλ κάτω από ένα τεράστιο καπέλο από τσόχα καστόρου.
- Τα κεφάλια λιονταριών σκαλισμένα στις πλάτες των καρεκλών. Οι ίδιες καρέκλες εμφανίζονται στο «Κορίτσι που διακόπτεται στη μουσική του», που κρέμεται σε αυτή την αίθουσα.
- Το ανοιχτό παράθυρο αριστερά. Κανένα άλλο γνωστό εσωτερικό του Βερμέερ δεν σας αφήνει να ρίξετε έστω μια ματιά στον δρόμο απέξω.
Κείμενο (2:29)
Κάντε ένα βήμα πίσω κι αφήστε το φως να κάνει τη δουλειά του. Χύνεται από το παράθυρο αριστερά, γλιστράει πάνω στον λευκό τοίχο, πιάνει το λευκό του κεφαλόδεσμού της και προσγειώνεται στο πρόσωπό της τη στιγμή ακριβώς που γελάει. Είναι ένας μικρός μουσαμάς, περίπου μισό μέτρο προς κάθε πλευρά, και λάμπει σαν φωτισμένο δωμάτιο.
Ένα μέρος αυτής της λάμψης είναι χρήμα. Ο Γιοχάνες Βερμέερ ανακάτεψε ουλτραμαρίνα, την εποχή εκείνη την ακριβότερη χρωστική του κόσμου, στο λευκό χρώμα του τοίχου και του κεφαλόδεσμού της. Το μπλε δεν θα το ξεχωρίσετε ποτέ, όμως δροσίζει το λευκό και κάνει το φως της μέρας να μοιάζει αληθινό.
Τώρα οι δύο άνθρωποι. Εκείνη κρατά ένα ποτήρι από εκείνα που χρησιμοποιούσαν για το λευκό κρασί, και ίσως πόζαρε γι’ αυτήν η γυναίκα του Βερμέερ, η Καταρίνα Μπόλνες. Απέναντί της στο τραπέζι κάθεται ένας αξιωματικός ντυμένος στα κόκκινα, με το χέρι στη μέση, σε μια καρέκλα σκαλισμένη με κεφάλια λιονταριών. Το πρόσωπό του σχεδόν δεν το βλέπετε, μόνο μια υποψία προφίλ κάτω από εκείνο το τεράστιο καπέλο. Τι συμβαίνει ανάμεσά τους; Οι μελετητές το έχουν διαβάσει με κάθε τρόπο, από τρυφερό φλερτ ως πληρωμένη συνάντηση μιας πόρνης με τον πελάτη της. Και τα δύο ήταν καθημερινά θέματα στην ολλανδική ζωγραφική, και ο Βερμέερ αρνείται να σας πει ποιο από τα δύο είναι αυτό.
Το καπέλο αξίζει μια δεύτερη ματιά. Είναι από τσόχα καστόρου, το περιζήτητο υλικό για καπέλα εκείνης της εποχής. Στη βόρεια Ευρώπη ο κάστορας είχε σχεδόν αφανιστεί από το κυνήγι, κι έτσι οι γούνες περνούσαν τον Ατλαντικό σε τεράστιες ποσότητες από τη Βόρεια Αμερική, μέσα από το αποικιακό εμπόριο με τις αυτόχθονες κοινότητες. Στο κεφάλι αυτού του αξιωματικού υπάρχει ένα κομμάτι του Νέου Κόσμου.
Ύστερα ο χάρτης. Δείχνει την Ολλανδία και τη Δυτική Φρισλανδία, σχεδιασμένες με τη δύση πάνω, κι έτσι η ακτογραμμή φαίνεται άγνωστη. Η στεριά είναι μπλε. Πιθανότατα κάποτε ήταν πράσινη, ώσπου ξεθώριασε μια κίτρινη χρωστική από το μείγμα. Ο Βερμέερ προφανώς είχε αυτόν τον χάρτη πρόχειρο για χρόνια, γιατί τον ζωγράφισε και σε δύο άλλους πίνακες. Και ξανακοιτάξτε το παράθυρο: είναι το μόνο από τα γνωστά του εσωτερικά που σας αφήνει να δείτε για μια στιγμή τον δρόμο απέξω.
Η τελευταία έκπληξη είναι πόσο λίγο έλειψε να χάσει ο πίνακας τον δημιουργό του. Το 1696 πουλήθηκε σε δημοπρασία στο Άμστερνταμ ως έργο του Βερμέερ για σαράντα τεσσεράμισι φιορίνια. Αργότερα ένας συλλέκτης, ο Λεοπόλντ Ντουμπλ, τον αγόρασε στο Λονδίνο, προφανώς ως έργο του Πίτερ ντε Χοχ, για 235 γκινέες. Το 1881 πήγε για 8.800 φράγκα στον πρίγκιπα Ντεμίντοφ, για τη βίλα του στο Πρατολίνο κοντά στη Φλωρεντία, και το 1911 έφτασε στον Χένρι Κλέι Φρικ, όπου τον περίμενε ήδη το «Κορίτσι που διακόπτεται στη μουσική του».
Στάση 5 από 5 · Επίπεδο 1, αίθουσα 19, Νότια Αίθουσα (South Hall)
Κορίτσι που διακόπτεται στη μουσική του
Γιοχάνες Βερμέερ · περ. 1658–59 · Λάδι σε μουσαμά, 39,4 × 44,5 εκ.
Προσέξτε
- Τα μάτια της. Είναι η μόνη στον πίνακα που σας κοιτάζει, σαν να μπήκατε μόλις και τους αιφνιδιάσατε.
- Ο σκοτεινός πίνακας στον πίσω τοίχο, όπου μόλις που διακρίνεται ένας Έρωτας: ο υπαινιγμός του ζωγράφου ότι αυτό το μάθημα μουσικής ίσως αφορά κάτι περισσότερο από μουσική.
- Το κλουβί του πουλιού που κρέμεται δίπλα στο παράθυρο. Το πρόσθεσε αργότερα κάποιος άλλος, όχι ο Βερμέερ.
- Το ασημένιο καπάκι της μπλε-λευκής κανάτας στο τραπέζι, που πιάνει το φως από το παράθυρο.
Κείμενο (2:16)
Αυτός είναι ο μικρότερος από τους τρεις πίνακες του Βερμέερ της Συλλογής Φρικ, ούτε καν σαράντα επί σαράντα πέντε εκατοστά, και λειτουργεί σαν μια πόρτα που μόλις ανοίξατε. Η νεαρή γυναίκα στο τραπέζι έχει σηκώσει το βλέμμα. Ο άντρας που σκύβει από πάνω της, όχι. Αυτός που τη διακόπτει, όπως λέει ο τίτλος, είστε εσείς.
Ο Βερμέερ άφησε περίπου τριάντα τέσσερις πίνακες που σώζονται, και αυτό το σπίτι έχει τρεις από αυτούς: δύο σε αυτή την αίθουσα και τον τρίτο, την «Κυρία και υπηρέτρια», στη Δυτική Πινακοθήκη. Ο Χένρι Κλέι Φρικ αγόρασε αυτόν πρώτο, το 1901, μια δεκαετία πριν από τον αξιωματικό δίπλα.
Τι έκαναν πριν μπείτε; Και οι δύο έχουν τα χέρια τους πάνω σε ένα φύλλο χαρτί. Μπορεί να είναι μουσική, όπως το φύλλο πάνω στο τραπέζι. Μπορεί να είναι γράμμα. Στον ολλανδικό κόσμο της δεκαετίας του 1650, το να παίζουν μαζί μουσική ήταν ένας από τους αποδεκτούς τρόπους για να βρεθούν κοντά ένας νέος και μια νέα, και η μουσική ήταν στη ζωγραφική καθιερωμένη μεταφορά για τον έρωτα. Ο Βερμέερ το λέει καθαρά, αν ξέρετε πού να κοιτάξετε. Στον σκιασμένο τοίχο πίσω τους κρέμεται ένας σκοτεινός πίνακας, και η μορφή του είναι ο Έρωτας.
Τώρα το τραπέζι. Πάνω του υπάρχει κάτι που μοιάζει με σίτερν, ένα νυκτό έγχορδο όργανο, κι ένα ποτήρι κόκκινο κρασί που δεν το έχει αγγίξει κανείς. Υπάρχει μια μπλε-λευκή κανάτα με ασημένιο καπάκι που πιάνει το φως του παραθύρου. Οι μελετητές διαφωνούν γι’ αυτήν. Κάποιοι λένε ότι είναι κινεζική πορσελάνη με ευρωπαϊκό καπάκι, άλλοι ότι είναι φαγεντιανή του Ντελφτ, η απομίμηση πορσελάνης που φτιαχνόταν στην ίδια την πόλη του Βερμέερ.
Κοιτάξτε αριστερά, την καρέκλα δίπλα στο παράθυρο. Η πλάτη της είναι σκαλισμένη με κεφάλια λιονταριών, με τις χαίτες τους μόλις αγγιγμένες από το φως, και τα έχετε ήδη δει, γιατί είναι οι ίδιες καρέκλες με εκείνες στον «Αξιωματικό και κορίτσι που γελά», δίπλα. Τώρα κοιτάξτε πάνω από αυτές, το κλουβί του πουλιού δίπλα στο παράθυρο. Αυτό δεν είναι του Βερμέερ. Το πρόσθεσε αργότερα άλλο χέρι, κι έμεινε εκεί.
Ο πίνακας έχει περάσει από βαριές επεμβάσεις συντήρησης μέσα στους αιώνες, γι’ αυτό δεν θα έχει ποτέ την καθαρότητα του αξιωματικού δίπλα. Κι όμως, είχε μια μακριά ζωή μετά τη δημιουργία του. Ο αγγλικός του τίτλος έδωσε στη συγγραφέα Σουζάνα Κέισεν το όνομα για το βιβλίο της, Girl, Interrupted. Και η νεαρή γυναίκα κάνει ακόμη αυτό για το οποίο ζωγραφίστηκε πριν από τρεισήμισι αιώνες: σηκώνει το βλέμμα από το φύλλο και κοιτάζει ίσια όποιον μόλις μπήκε στο δωμάτιο.
Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro
Στρέψτε το Chiaro σε οτιδήποτε στη Συλλογή Φρικ.
Αυτή η διαδρομή καλύπτει πέντε έργα από τα περισσότερα από οκτακόσια που εκτίθενται στο σπίτι. Η Συλλογή Φρικ δεν βάζει επεξηγηματικές πινακίδες στους τοίχους, μόνο μικρά ταμπελάκια με έναν καλλιτέχνη κι έναν τίτλο, κι εκεί ακριβώς η εφαρμογή αποδεικνύει την αξία της: φωτογραφίστε ένα πάνελ του Φραγκονάρ, ένα σμάλτο της Λιμόζ ή ένα ρολόι στα δωμάτια του επιπέδου 2, και θα σας πει σε ποιον ανήκε και γιατί έχει σημασία, κι ύστερα θα απαντήσει επιτόπου στις ερωτήσεις που της κάνετε φωναχτά.
Πριν πάτε
Πώς θα πάτε
1 East 70th Street, στη γωνία με την Πέμπτη Λεωφόρο (Fifth Avenue), New York, NY 10021. Μπείτε από την κύρια είσοδο στην East 70th Street, όπου μπορούν να σας αφήσουν και τα ταξί ή τα αυτοκίνητα μέσω εφαρμογής· η πόρτα στο 10 East 71st Street είναι για την ερευνητική βιβλιοθήκη και για τα γκρουπ.
Το πλησιέστερο μετρό είναι η γραμμή 6 ως τον σταθμό 68th Street–Lexington Avenue. Οι γραμμές N, R και W σταματούν στο 59th Street–Fifth Avenue και η Q στο 72nd Street–Second Avenue, απ’ όπου το εγκάρσιο λεωφορείο M72 πηγαίνει ως την Πέμπτη Λεωφόρο και την 69th Street. Τα M1, M2, M3 και M4 ανεβαίνουν βόρεια από τη Madison Avenue και κατεβαίνουν νότια από την Πέμπτη Λεωφόρο, με στάση στην 69th Street.
Εισιτήρια
- Δεν επιτρέπεται η είσοδος σε παιδιά κάτω των 10 ετών, επειδή τα περισσότερα έργα εκτίθενται χωρίς σχοινιά ή προθήκες. Οι επισκέπτες από 10 ως 18 ετών μπαίνουν δωρεάν.
- Απαγορεύονται οι φωτογραφίες στις αίθουσες. Το Garden Court και οι κοινόχρηστοι χώροι έξω από τις αίθουσες είναι τα μόνα σημεία όπου μπορείτε να φωτογραφίσετε.
- Το εισιτήριο ενηλίκων κοστίζει 30 δολάρια. Τις Τετάρτες από τις 13:30 ως τις 17:30 πληρώνετε όσο θέλετε, με ελάχιστο 5 δολάρια αν κάνετε κράτηση online, και την πρώτη Παρασκευή των περισσότερων μηνών η είσοδος είναι δωρεάν από τις 17:30 ως τις 21:00 (όχι τον Ιανουάριο και τον Σεπτέμβριο).
- Η Τρίτη είναι η μέρα που η Συλλογή Φρικ μένει κλειστή. Οι αίθουσες σταματούν να δέχονται επισκέπτες 30 λεπτά πριν από το κλείσιμο στις 17:30, και η πώληση εισιτηρίων σταματά μία ώρα πριν από το κλείσιμο.
- Αν η μέρα σας είναι προκαθορισμένη, κλείστε από πριν εισιτήριο με ώρα εισόδου. Μερικά εισιτήρια της ίδιας μέρας διατίθενται στην πόρτα, αλλά τα κλεισμένα εισιτήρια δεν αλλάζουν σε άλλη ώρα.
Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός
Οι επιμελητές της Συλλογής Φρικ έχουν ηχογραφήσει τον δικό τους σχολιασμό, και δεν κοστίζει τίποτα: ανοίξτε τον ψηφιακό ξεναγό του μουσείου σε μια εφαρμογή στο κινητό σας ή στον ιστότοπό του και πληκτρολογήστε τον κυκλωμένο αριθμό που είναι τυπωμένος δίπλα σε ένα έργο. Τα ακουστικά είναι υποχρεωτικά στις αίθουσες, οπότε φέρτε τα δικά σας, και το δωρεάν Wi-Fi FrickPublic γλιτώνει τα δεδομένα σας. Οι πέντε δικές μας στάσεις είναι κι αυτές δωρεάν και βρίσκονται σε αυτή τη σελίδα, και η εφαρμογή Chiaro σάς μιλά για οποιοδήποτε άλλο έργο του σπιτιού παραλείπει η ξενάγηση των επιμελητών.
Επίσημος ιστότοπος →Ερωτήσεις
Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για τη Συλλογή Φρικ;
Ναι. Οι επιμελητές της Συλλογής Φρικ αφηγούνται τη δική της ξενάγηση, δωρεάν στο κινητό σας και στο frick.org, και αυτή η σελίδα προσθέτει πέντε στάσεις του Chiaro που παίζουν σε κάθε πρόγραμμα περιήγησης, με το κείμενο τυπωμένο κάτω από κάθε πρόγραμμα αναπαραγωγής. Ό,τι παραλείπει η σελίδα, φωτογραφίστε το και το Chiaro θα σας το αφηγηθεί.
Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός της Συλλογής Φρικ;
Τίποτα. Η Συλλογή Φρικ προσφέρει δωρεάν τις ηχητικές ξεναγήσεις των επιμελητών της, σε ψηφιακό ξεναγό για κινητά και στον ιστότοπό της, με σχόλια που αντιστοιχούν σε κυκλωμένους αριθμούς στις αίθουσες. Θα χρειαστείτε τα δικά σας ακουστικά, γιατί το μουσείο τα απαιτεί στις αίθουσες.
Πού βρίσκεται ο Τόμας Κρόμγουελ του Χολμπάιν στη Συλλογή Φρικ;
Στο Σαλόνι (Living Hall), αίθουσα 10 στο επίπεδο 1. Ο σερ Τόμας Μορ του Χολμπάιν βρίσκεται στην ίδια αίθουσα, τοποθετημένος έτσι ώστε οι δύο εχθροί να κοιτάζονται.
Πού είναι οι πίνακες του Βερμέερ στη Συλλογή Φρικ;
Η Συλλογή Φρικ έχει τρεις. Ο «Αξιωματικός και κορίτσι που γελά» και το «Κορίτσι που διακόπτεται στη μουσική του» κρέμονται μαζί στη Νότια Αίθουσα (South Hall), αίθουσα 19. Η «Κυρία και υπηρέτρια», το τελευταίο έργο που αγόρασε ο Χένρι Κλέι Φρικ πριν πεθάνει το 1919, βρίσκεται στη Δυτική Πινακοθήκη (West Gallery), αίθουσα 13, την ίδια αίθουσα με τον Πολωνό ιππέα.
Είναι η Συλλογή Φρικ κλειστή τις Τρίτες;
Ναι, κάθε Τρίτη. Τις άλλες έξι μέρες είναι ανοιχτή από τις 10:30 ως τις 17:30. Για το υπόλοιπο του 2026 κλείνει επίσης την Ημέρα των Ευχαριστιών, στις 26 Νοεμβρίου, και ανήμερα τα Χριστούγεννα, και μένει πάλι κλειστή την Πρωτοχρονιά του 2027.
Μπορώ να φέρω παιδιά στη Συλλογή Φρικ;
Μόνο από την ηλικία των 10 ετών. Το σπίτι εκθέτει πίνακες, γλυπτά και έπιπλα σε μεγάλο βαθμό χωρίς προστατευτικά εμπόδια, και με το να μην επιτρέπει την είσοδο σε μικρότερα παιδιά το μουσείο περιορίζει τον κίνδυνο ζημιάς από ατύχημα. Από 10 ως 18 ετών η είσοδος είναι δωρεάν.
Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με τη Συλλογή Φρικ.