Καθεδρικός Ναός του Βερολίνου · Βερολίνο · Ανεξάρτητος ξεναγός
Ηχητικός ξεναγός για τον καθεδρικό του Βερολίνου,
πέντε στάσεις, δωρεάν.
Ένας τρούλος ύψους 98 μέτρων σήμερα και 114 μέτρων όταν εγκαινιάστηκε το 1905, πάνω από τον μεγαλύτερο προτεσταντικό ναό της Γερμανίας: ακούστε από το πάρκο απέξω ως τον διάδρομο στην κορυφή, και μετά φωτογραφίστε όποιον τάφο, άγαλμα ή παράθυρο θέλετε και ρωτήστε το Chiaro σε ποιον ανήκει.
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με τον καθεδρικό ναό του Βερολίνου.
Η δυτική πρόσοψη από το Λούστγκαρτεν
Καθεδρικός Ναός του Βερολίνου
Αυτό ήταν το δωρεάν κομμάτι
Αρκεί μια φωτογραφία: το Chiaro σάς παρουσιάζει τον καθεδρικό ναό του Βερολίνου με κάθε λεπτομέρεια.
Οι πέντε στάσεις · 13 λεπτά ήχου
Πέντε σημεία, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.
Ο αυτοκράτορας Γουλιέλμος Β΄ ήθελε το Βερολίνο να έχει τη δική του απάντηση στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη, και ο ηχητικός μας ξεναγός για τον καθεδρικό ναό του Βερολίνου ακολουθεί αυτή τη φιλοδοξία από το γρασίδι απέξω ως την κορυφή του τρούλου. Η πρώτη στάση είναι δωρεάν: το Λούστγκαρτεν, το πάρκο μπροστά στη δυτική πρόσοψη, όπου μπορείτε να ακούσετε πριν έχετε εισιτήριο. Οι τρεις επόμενες βρίσκονται μέσα στον Ναό του Κηρύγματος, την κύρια αίθουσα κάτω από τον τρούλο: στο κέντρο του, στον χώρο της Αγίας Τράπεζας στο ανατολικό άκρο και στο όργανο στη βόρεια πλευρά, με τις βασιλικές σαρκοφάγους από κάτω και απέναντί του. Η τελευταία είναι ο διάδρομος γύρω από τον τρούλο, 50 μέτρα ψηλά, όπου ανεβαίνει κανείς μόνο με σκάλες. Υπολογίστε περίπου δεκατρία λεπτά ακρόασης, σύντομες βόλτες ανάμεσα στις στάσεις στο εσωτερικό και την ανάβαση· ο ίδιος ο καθεδρικός προτείνει περίπου μιάμιση ώρα για μια πλήρη επίσκεψη χωρίς ξεναγό.
Κάθε όνομα, χρονολογία και μέτρηση εδώ προέρχεται από το berlinerdom.de, τον επίσημο ιστότοπο του καθεδρικού, από το μητρώο μνημείων του κρατιδίου του Βερολίνου και από τη Βικιπαίδεια στα αγγλικά και στα γερμανικά, και οι πληροφορίες για την επίσκεψη από τον ίδιο τον ιστότοπο του καθεδρικού. Πρόκειται για ενεργό ναό, όπου οι λατρευτικές συνάξεις και οι συναυλίες προηγούνται της περιήγησης, οπότε ό,τι σας πει την ημέρα της επίσκεψης ένας υπάλληλος ή μια πινακίδα στην πόρτα υπερισχύει αυτής της σελίδας.
Στάση 1 από 5 · Το Λούστγκαρτεν (Lustgarten), το δημόσιο πάρκο μπροστά στην κύρια πρόσοψη· σταθείτε στα μονοπάτια κοντά στο σιντριβάνι, με το πρόσωπο προς τα ανατολικά
Η δυτική πρόσοψη από το Λούστγκαρτεν
Γιούλιους Καρλ Ράσντορφ (1823–1914), αρχιτέκτονας του καθεδρικού, με τον γιο του Όττο Ράσντορφ (1854–1915), κατά παραγγελία του αυτοκράτορα Γουλιέλμου Β΄· ο τρούλος και οι απολήξεις των πύργων ξαναχτίστηκαν σε απλοποιημένη μορφή επί Ανατολικής Γερμανίας, 1975–1984 · Θεμέλιος λίθος 17 Ιουνίου 1894· εγκαίνια 27 Φεβρουαρίου 1905· ανοικοδόμηση του εξωτερικού 1975–1984 · Επένδυση πρόσοψης από ψαμμίτη πάχους περίπου 30 εκατοστών· ο τρούλος σήμερα 98 μέτρα, αρχικά 114 μέτρα
Προσέξτε
- Το τοξωτό ψηφιδωτό πάνω από την κεντρική πύλη, από τις τελευταίες προσθήκες στο κτίριο: μπήκε το 1920, δεκαπέντε χρόνια μετά τα εγκαίνια.
- Ο τρούλος και οι απολήξεις των πύργων. Ξαναχτίστηκαν σε απλοποιημένη μορφή επί Ανατολικής Γερμανίας, όλα κατά 16 μέτρα χαμηλότερα απ’ ό,τι το 1905 και χωρίς τα φανάρια που τα έστεφαν.
- Η γκριζόμαυρη κρούστα πάνω στον ψαμμίτη: αιθάλη, σκόνη και σωματίδια από λάστιχα της κυκλοφορίας, που κατά τον καθεδρικό διαβρώνουν σιγά σιγά την πέτρα.
- Ο βορειοδυτικός πύργος, στα αριστερά σας καθώς κοιτάζετε την πρόσοψη. Εκεί βρίσκονται οι καμπάνες, μόνο τρεις, που χτυπούν δύο φορές τη μέρα για τη λατρευτική σύναξη.
Κείμενο (2:42)
Σταθείτε στα μονοπάτια κοντά στο σιντριβάνι και αφήστε ολόκληρη την πρόσοψη να γεμίσει το βλέμμα σας, γιατί αυτή είναι η πλευρά από την οποία φτιάχτηκε για να φαίνεται. Ο καθεδρικός κοιτάζει προς τα δυτικά, προς το Λούστγκαρτεν, και τα πάντα σε αυτή την όψη είναι φτιαγμένα για να σας σταματήσουν: μια διώροφη πρόσοψη, μια στοά με κίονες, μια γρανιτένια σκάλα και, πάνω από όλα, ένας τρούλος από πράσινο χαλκό.
Η φιλοδοξία πίσω από αυτό δεν ήταν καθόλου μικρή. Ο ίδιος ο καθεδρικός περιγράφει το κτίριο ως την απάντηση του Βερολίνου, κατά τη βούληση του αυτοκράτορα Γουλιέλμου του Δεύτερου, στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη. Αρχιτέκτονας ήταν ο Γιούλιους Καρλ Ράσντορφ, καθολικός από τη Σιλεσία, που είχε διατελέσει δημοτικός αρχιτέκτονας της Κολωνίας, πράγμα που αποτελεί ωραία ειρωνεία για τον μεγαλύτερο προτεσταντικό ναό της Γερμανίας. Ο θεμέλιος λίθος τέθηκε στις 17 Ιουνίου 1894, με στόχο το 1900. Οι καθυστερήσεις μετέθεσαν τα εγκαίνια στις 27 Φεβρουαρίου 1905. Ο Ράσντορφ χρειάστηκε να ξαναδουλέψει τα σχέδιά του περισσότερες από μία φορές, κυρίως αφού η πρωσική Βουλή τού ενέκρινε μόνο 10 από τα 20 εκατομμύρια μάρκα που ήλπιζε.
Κοιτάξτε τώρα ψηλά τον τρούλο και μετά τους τέσσερις πύργους, γιατί αυτό που βλέπετε δεν είναι ακριβώς αυτό που έβλεπε κανείς το 1905. Τον Μάιο του 1944 ο τρούλος κάηκε. Όταν η Ανατολική Γερμανία ξανάχτισε επιτέλους το εξωτερικό, από το 1975, ο κεντρικός τρούλος και οι απολήξεις των πύργων επέστρεψαν σε πολύ λιτότερη μορφή, όλα κατά 16 μέτρα χαμηλότερα, χωρίς κανένα από τα φανάρια που τα έστεφαν και με έναν εντελώς καινούργιο σταυρό στην κορυφή. Ο λόγος ήταν πολιτικός. Η κυβέρνηση δεν ήθελε ένα πλήρως αναστηλωμένο μνημείο της Αυτοκρατορίας να επισκιάζει τα δικά της νέα κρατικά κτίρια εκεί κοντά, ανάμεσά τους το Παλάτι της Δημοκρατίας. Έτσι ο καθεδρικός είχε ύψος 114 μέτρα όταν εγκαινιάστηκε και σήμερα έχει 98.
Το τοξωτό ψηφιδωτό πάνω από την κεντρική πόρτα ήρθε αργά, το 1920, και οι χάλκινες πόρτες από κάτω του το 1907. Προσέξτε επίσης πόσο σκούρα είναι η πέτρα. Δεν φταίει μόνο η παλαιότητα. Οι ίδιοι οι τεχνίτες του καθεδρικού λένε ότι η αιθάλη, η σκόνη και τα σωματίδια από τα λάστιχα των αυτοκινήτων κάθονται πάνω στον ψαμμίτη, και ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση, ανακατεμένη με τη βροχή, σχηματίζει οξέα που τον διαβρώνουν σιγά σιγά.
Το έδαφος κάτω από τα πόδια σας έζησε πιο πολυτάραχη ζωή από την εκκλησία. Το Λούστγκαρτεν ξεκίνησε ως λαχανόκηπος του ανακτόρου, έγινε το 1646 κομψός κήπος αναψυχής, και το 1713 ο «βασιλιάς-στρατιώτης» Φρειδερίκος Γουλιέλμος ο Πρώτος το έκανε πεδίο παρελάσεων στρωμένο με άμμο. Οι ναζί το έστρωσαν με πλάκες το 1934 για μαζικές συγκεντρώσεις. Μόνο στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ξανάγινε πάρκο, και το σιντριβάνι μπροστά σας βρίσκεται εκεί όπου ο Σίνκελ είχε σχεδιάσει ένα, στο σημείο όπου το πρώτο σιντριβάνι εδώ εκτόξευε το νερό του σε ύψος 13 μέτρων με τη δύναμη μιας ατμομηχανής.
Στάση 2 από 5 · Ναός του Κηρύγματος (Predigtkirche), η κύρια αίθουσα: σταθείτε στο κέντρο, κάτω από τον τρούλο
Κάτω από τον τρούλο του Ναού του Κηρύγματος
Γιούλιους Καρλ Ράσντορφ (1823–1914)· ψηφιδωτά του τρούλου σε σχέδια του Άντον φον Βέρνερ (1843–1915)· ανάγλυφα του Όττο Λέσινγκ (1846–1912)· χαλύβδινος σκελετός του τρούλου σε υπολογισμούς του Χάινριχ Μύλλερ-Μπρεσλάου (1851–1925) · 1894–1905· ο τρούλος κάηκε στις 24 Μαΐου 1944· προσωρινός τρούλος 1952–1953· επανεγκαίνια 6 Ιουνίου 1993· τα ψηφιδωτά ολοκληρώθηκαν το 2002 · Ψαμμίτης, γυψομάρμαρο, επιχρύσωση και πέτρινο ψηφιδωτό· ο τρούλος έχει διάμετρο 33 μέτρα
Προσέξτε
- Το στρογγυλό παράθυρο στην κορυφή, με το περιστέρι του Αγίου Πνεύματος μέσα σε φωτοστέφανο από ακτίνες.
- Τα ψηφιδωτά πεδία με χρυσό βάθος γύρω από τον τρούλο, με τους Μακαρισμούς. Είναι αναπαραγωγές, φτιαγμένες σύμφωνα με τα σωζόμενα προπλάσματα του ίδιου του Άντον φον Βέρνερ, και ολοκληρώθηκαν μόλις το 2002.
- Τα λευκά ανάγλυφα του Όττο Λέσινγκ στα καμπύλα πεδία ακριβώς πάνω από τα αγάλματα, σκηνές από τις Πράξεις των Αποστόλων: ο λιθοβολισμός του Στεφάνου, η μεταστροφή του Παύλου, ο Παύλος στην Αθήνα, η θεραπεία του χωλού.
Κείμενο (2:43)
Περπατήστε ως τη μέση της εκκλησίας, σταματήστε και γείρετε το κεφάλι πίσω. Αυτή είναι η Πρέντιγκτκιρχε, ο Ναός του Κηρύγματος, η κύρια αίθουσα του καθεδρικού, και ο τρούλος πάνω σας έχει διάμετρο 33 μέτρα. Ο ίδιος ο καθεδρικός λέει ότι ο χώρος αφήνει μια αίσθηση φωτεινή και μεγαλειώδη, και για μία φορά η επίσημη λέξη είναι η σωστή: ψηλά παράθυρα γύρω γύρω στο τύμπανο, χρυσός παντού και χρώμα χυμένο στα ψηφιδωτά.
Ψηλά ψηλά υπάρχει ένα στρογγυλό παράθυρο με το περιστέρι του Αγίου Πνεύματος μέσα σε φωτοστέφανο από ακτίνες. Γύρω του απλώνονται τα ψηφιδωτά πεδία με τους Μακαρισμούς, τις ευλογίες της Επί του Όρους Ομιλίας. Τα σχεδίασε ο Άντον φον Βέρνερ, ο ζωγράφος που λίγο πολύ καθόρισε την όψη όλου αυτού του εσωτερικού και που απολάμβανε την προσωπική εύνοια του αυτοκράτορα. Ο Γουλιέλμος ο Δεύτερος δεν ήταν πάτρωνας που κρατούσε αποστάσεις. Ο φον Βέρνερ άλλαξε τα σχέδιά του για αυτά τα πεδία σύμφωνα με τις επιθυμίες του ίδιου του αυτοκράτορα.
Και τώρα η έκπληξη, που είναι και ο λόγος που αυτή η αίθουσα έχει τη μορφή που βλέπετε. Στις 24 Μαΐου 1944, σε έναν από τους σφοδρότερους βομβαρδισμούς του Βερολίνου, ένα δοχείο με υγρή εμπρηστική ύλη χτύπησε το φανάρι στην κορυφή του τρούλου. Κάτω από τη χάλκινη στέγη υπήρχε ξύλινη επένδυση μονωμένη με τύρφη, και πήρε φωτιά σε σημείο όπου δεν μπορούσε να φτάσει κανένα πυροσβεστικό συνεργείο. Το φλεγόμενο φανάρι κατέρρευσε κατευθείαν προς τα κάτω, διαπέρασε τον πέτρινο εσωτερικό τρούλο πάνω σας, έπεσε μέσα σε αυτόν τον ναό, τρύπησε το δάπεδο όπου στέκεστε και άνοιξε φέρετρα στη βασιλική κρύπτη από κάτω. Υπάρχει μια ιστορία, που μεταδόθηκε από στόμα σε στόμα και δεν έχει αποδειχθεί, ότι ο οργανίστας του καθεδρικού Φριτς Χάιτμαν συνέχισε να παίζει ενώ ο τρούλος ήταν ανοιχτός στον ουρανό.
Για χρόνια υπήρχε πάνω από αυτό το σημείο μια τρύπα πλάτους 20 μέτρων. Σφραγίστηκε με προσωρινό τρούλο μόλις το 1952 και το 1953, και ως τότε ο αέρας και οι καιρικές συνθήκες είχαν καταστρέψει τα περισσότερα ψηφιδωτά. Αυτό που βλέπετε ξαναφτιάχτηκε, με τη βοήθεια Ιταλών ειδικών, σύμφωνα με τα πρωτότυπα προπλάσματα του φον Βέρνερ, που είχαν σωθεί. Το τελευταίο τμήμα ολοκληρώθηκε το 2002. Ο ίδιος ο ναός είχε ξανανοίξει στις 6 Ιουνίου 1993, με τον καγκελάριο Χέλμουτ Κολ ανάμεσα στο εκκλησίασμα, ενώ η λατρευτική σύναξη μεταδόθηκε από την εθνική τηλεόραση.
Ένα ακόμη πράγμα να δείτε από εδώ. Τον χαλύβδινο σκελετό που τα κρατά όλα αυτά τον υπολόγισε ο μηχανικός Χάινριχ Μύλλερ-Μπρεσλάου, και το 2007 η ιστορική κατασκευή του τρούλου προτάθηκε ως ιστορικό ορόσημο της μηχανικής των κατασκευών στη Γερμανία. Χαμηλώστε μετά το βλέμμα στα καμπύλα πεδία ακριβώς πάνω από τα μεγάλα αγάλματα. Τα λευκά ανάγλυφα εκεί είναι σκηνές του Όττο Λέσινγκ από τις Πράξεις των Αποστόλων: ο λιθοβολισμός του Στεφάνου, η μεταστροφή του Παύλου, ο Παύλος στην Αθήνα, και ο Πέτρος και ο Ιωάννης που θεραπεύουν έναν χωλό.
Στάση 3 από 5 · Ναός του Κηρύγματος (Predigtkirche), ανατολικό άκρο: ο χώρος της Αγίας Τράπεζας (Altarraum), όπως φαίνεται από το δάπεδο του ναού
Ο χώρος της Αγίας Τράπεζας και τα παράθυρά του
Αγία Τράπεζα του Φρίντριχ Άουγκουστ Στύλερ (1800–1865)· Διάφραγμα των Αποστόλων και κηροπήγια σε σχέδια του Καρλ Φρίντριχ Σίνκελ (1781–1841)· παράθυρα σε σχέδια του Άντον φον Βέρνερ (1843–1915)· άμβωνας του Όττο Ράσντορφ (1854–1915) · Αγία Τράπεζα 1850 και διάφραγμα από τον προηγούμενο καθεδρικό· άμβωνας 1908· παράθυρα ξαναφτιαγμένα ως το 1999 · Αγία Τράπεζα από λευκό μάρμαρο και όνυχα, διάφραγμα από επιχρυσωμένο μπρούντζο, άμβωνας από δρυ· ο χώρος υπερυψωμένος κατά επτά σκαλιά, με αγάλματα των Μεταρρυθμιστών από ψαμμίτη, ύψους τεσσάρων μέτρων, στα πλάγια
Προσέξτε
- Τα τρία ψηλά παράθυρα πίσω από την Αγία Τράπεζα: η Γέννηση στη μέση, η Σταύρωση και η Ανάσταση δεξιά κι αριστερά, όλα σε σχέδια του Άντον φον Βέρνερ.
- Το επίχρυσο διάφραγμα πίσω από την Αγία Τράπεζα με τη σειρά από μικρούς αποστόλους. Ο Σίνκελ το σχεδίασε χάλκινο για τον παλιό καθεδρικό· από τότε επιχρυσώθηκε ολόκληρο.
- Το λευκό τραπέζι από μάρμαρο και κιτρινωπό όνυχα, μισό λουθηρανική Αγία Τράπεζα σε μορφή συμπαγούς όγκου και μισό τράπεζα του Κυριακού Δείπνου των Μεταρρυθμισμένων, φτιαγμένο ως σύμβολο της ένωσης των δύο Εκκλησιών.
- Ο σκαλιστός δρύινος άμβωνας και η επιγραφή του, Des Herrn Wort bleibet ewiglich: «ο λόγος του Κυρίου μένει εις τον αιώνα».
Κείμενο (2:35)
Γυρίστε από τη μέση του τρούλου προς το ανατολικό άκρο, όπου το δάπεδο ανεβαίνει επτά σκαλιά ως τον χώρο της Αγίας Τράπεζας. Ο καθεδρικός χαρακτηρίζει αυτό το τμήμα ιδιαίτερα λαμπρό, και είναι το μόνο σημείο της αίθουσας όπου οι χτίστες του αυτοκράτορα ξαναχρησιμοποίησαν με χαρά το παρελθόν. Τα περισσότερα απ’ όσα στέκονται εκεί πάνω ήρθαν από τον παλαιότερο καθεδρικό, που κατεδαφίστηκε για να ανοίξει χώρος για αυτόν.
Ξεκινήστε από τα τρία ψηλά παράθυρα πίσω από την Αγία Τράπεζα. Το μεσαίο δείχνει τη Γέννηση, και δεξιά κι αριστερά βρίσκονται η Σταύρωση και η Ανάσταση. Είναι σχέδια του Άντον φον Βέρνερ, αλλά το γυαλί δεν είναι δικό του. Τον Δεκέμβριο του 1940 το ωστικό κύμα ενός βρετανικού βομβαρδισμού έσπασε αυτά τα παράθυρα μαζί με όλα τα άλλα παράθυρα του κτιρίου. Τα σχέδια του φον Βέρνερ σώθηκαν, και τα παράθυρα της Αγίας Τράπεζας ξαναφτιάχτηκαν σύμφωνα με αυτά, μια δουλειά που τελείωσε το 1999. Το χρώμα λοιπόν που πέφτει στην Αγία Τράπεζα είναι γυαλί του τέλους του εικοστού αιώνα, που σας δείχνει ακριβώς τι έβλεπε ο αυτοκράτορας.
Τώρα η ίδια η Αγία Τράπεζα, το λευκό τραπέζι στην κορυφή των σκαλιών. Είναι από μάρμαρο με κιτρινωπό όνυχα, τη σχεδίασε ο Φρίντριχ Άουγκουστ Στύλερ και κατασκευάστηκε το 1850 για τον παλιό καθεδρικό, και είναι ένα κομμάτι θεολογίας σε πέτρα. Συνδυάζει τη λουθηρανική Αγία Τράπεζα σε μορφή συμπαγούς όγκου με την τράπεζα του Κυριακού Δείπνου των Μεταρρυθμισμένων, γιατί αυτός ο ναός συμβόλιζε την ένωση των δύο προτεσταντικών παραδόσεων στην Πρωσία, της λουθηρανικής και της μεταρρυθμισμένης. Πίσω της υψώνεται το επίχρυσο Διάφραγμα των Αποστόλων, σχέδιο του Καρλ Φρίντριχ Σίνκελ. Αρχικά ήταν χάλκινο και σήμερα είναι επιχρυσωμένο ολόκληρο, και οι μικροί απόστολοι κατά μήκος του είναι αντίγραφα των μορφών στον τάφο του Αγίου Σέμπαλντ στη Νυρεμβέργη. Τα δύο ψηλά επιδαπέδια κηροπήγια από επίχρυσο σίδερο είναι επίσης του Σίνκελ, με πρόπλασμα του γλύπτη Τέοντορ Καλίντε· ο Ράσντορφ τα έκανε ψηλότερα και τους πρόσθεσε στοιχεία για τον νέο ναό. Πίσω από το διάφραγμα, στον χώρο της βάπτισης, στέκεται μια κολυμβήθρα από λευκό μάρμαρο του Χρίστιαν Ντάνιελ Ράουχ.
Κοιτάξτε μετά στο πλάι τον δρύινο άμβωνα, που τον σχεδίασε ο Όττο Ράσντορφ, ο γιος του αρχιτέκτονα, ο οποίος δούλευε στο γραφείο του πατέρα του. Ήταν από τα λίγα πράγματα που δεν ήταν έτοιμα για τα εγκαίνια και ολοκληρώθηκε μόλις το 1908. Πάνω του είναι σκαλισμένα τα λόγια Des Herrn Wort bleibet ewiglich, δηλαδή «ο λόγος του Κυρίου μένει εις τον αιώνα».
Τέλος, οι πέτρινοι γίγαντες που φυλάνε αυτό το άκρο του ναού. Στην πλευρά της Αγίας Τράπεζας στέκονται αγάλματα των Μεταρρυθμιστών από ψαμμίτη, ύψους τεσσάρων μέτρων: ο Λούθηρος, ο Μελάγχθων, ο Ζβίγγλιος και ο Καλβίνος. Γυρίστε προς την άλλη πλευρά και θα βρείτε τους πολιτικούς ομολόγους τους, τους τέσσερις ηγεμόνες που στήριξαν τη Μεταρρύθμιση, συγκεντρωμένους γύρω από το θεωρείο του ίδιου του αυτοκράτορα. Οι Μεταρρυθμιστές αντικρίζουν τους ηγεμόνες από την άλλη άκρη της αίθουσας, και αυτό είναι όλο το επιχείρημα του κτιρίου σε δύο σειρές αγαλμάτων.
Στάση 4 από 5 · Ναός του Κηρύγματος (Predigtkirche), βόρεια πλευρά, με το πρόσωπο προς το όργανο· η σαρκοφάγος του Μεγάλου Εκλέκτορα βρίσκεται κάτω από το όργανο, το ζεύγος του Σλύτερ απέναντι, κάτω από τον νότιο εξώστη
Το όργανο του Ζάουερ και οι βασιλικές σαρκοφάγοι
Βίλχελμ Ζάουερ (1831–1916), οργανοποιός από τη Φρανκφούρτη επί του Όντερ· κιβώτιο σε σχέδια του Όττο Ράσντορφ (1854–1915) και του γλύπτη Ρίχαρντ Μοστ (1841–1906)· τελετουργικές σαρκοφάγοι του Φρειδερίκου Α΄ και της Σοφίας Καρλόττας από τον Αντρέας Σλύτερ (1659–1714) · Όργανο 1905, επαναφορά στην κατάσταση του 1905 το 1988–1993· σαρκοφάγοι του Σλύτερ 1705 και 1713, στον Ναό του Κηρύγματος από την κατεδάφιση του Ναού της Μνήμης · Δρύινο κιβώτιο και μεταλλικοί αυλοί: 7.269 αυλοί και 113 ρεγκίστρα σε τέσσερα πληκτρολόγια χεριών και πεντάλ, με τρία ρεγκίστρα πεντάλ από αυλούς 32 ποδιών
Προσέξτε
- Το σκαλιστό δρύινο κιβώτιο και οι ασημένιοι αυλοί της πρόσοψης. Το κιβώτιο το σχεδίασε ο Όττο Ράσντορφ, ο γιος του αρχιτέκτονα.
- Κάτω από το όργανο, οι μπαρόκ τελετουργικές σαρκοφάγοι του Μεγάλου Εκλέκτορα Φρειδερίκου Γουλιέλμου και της δεύτερης συζύγου του Δωροθέας.
- Απέναντι, πίσω από κάγκελα κάτω από τον νότιο εξώστη, οι δύο επίχρυσες σαρκοφάγοι του Αντρέας Σλύτερ για τον Φρειδερίκο Α΄ και τη Σοφία Καρλόττα. Στα πόδια της δικής της κάθεται ο Θάνατος τυλιγμένος σε σάβανο και γράφει το όνομά της.
Κείμενο (2:41)
Σταθείτε με το πρόσωπο προς τη βόρεια πλευρά του ναού, όπου το όργανο στέκεται στον εξώστη του, μέσα σε ένα κιβώτιο από σκαλιστή δρυ. Όταν εγκαινιάστηκε το 1905, θεωρήθηκε το μεγαλύτερο εκκλησιαστικό όργανο της Γερμανίας: 7.269 αυλοί, 113 ρεγκίστρα, τέσσερα πληκτρολόγια χεριών και ένα πεντάλ. Τρία από τα ρεγκίστρα του πεντάλ έχουν αυλούς μήκους 32 ποδιών. Το κατασκεύασε ο οργανοποιός της αυλής Βίλχελμ Ζάουερ από τη Φρανκφούρτη επί του Όντερ, και σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής. Ήταν από τα τελευταία μεγάλα ρομαντικά «ορχηστρικά» όργανα, ρυθμισμένο ώστε να ηχεί σαν τις συμφωνικές ορχήστρες της εποχής του, και ο καθεδρικός λέει ότι σήμερα είναι το μεγαλύτερο όργανο της ύστερης ρομαντικής περιόδου που σώζεται στην αρχική του κατάσταση.
Μετά τον πόλεμο κλέφτες άρπαξαν περίπου το ένα τρίτο των αυλών και ξήλωσαν κομμάτια του μηχανισμού για να πουλήσουν το μέταλλο. Από το 1988 ως το 1993 η ίδια η εταιρεία του Ζάουερ το επανέφερε στην κατάσταση του 1905, προσθέτοντας μόνο έναν ισχυρότερο φυσητήρα, ώστε ο αέρας να μένει σταθερός όταν ανοίγουν όλα τα ρεγκίστρα μαζί.
Χαμηλώστε τώρα το βλέμμα στο δάπεδο κάτω από το όργανο. Οι μεγάλες εκείνες μπαρόκ σαρκοφάγοι ανήκουν στον Μεγάλο Εκλέκτορα, τον Φρειδερίκο Γουλιέλμο του Βρανδεμβούργου, και στη δεύτερη σύζυγό του, τη Δωροθέα. Παλιότερα βρίσκονταν στον Ναό της Μνήμης, μια ολόκληρη πτέρυγα στη βόρεια πλευρά του καθεδρικού. Η Ανατολική Γερμανία την ανατίναξε το 1975, και οι τελετουργικές σαρκοφάγοι μεταφέρθηκαν εδώ, κάτω από το όργανο και κάτω από τον νότιο εξώστη. Είναι κενοτάφια. Οι σοροί αναπαύονται στην κρύπτη κάτω από τα πόδια σας.
Γυρίστε τελείως πίσω και κοιτάξτε απέναντι, κάτω από τον νότιο εξώστη, το επίχρυσο ζευγάρι πίσω από τα κάγκελα. Ο ίδιος ο καθεδρικός παραδέχεται ότι είναι κακοτοποθετημένες, ορατές μόνο από δύο πλευρές και μέσα από τα κάγκελα. Κατά τη γνώμη μου είναι τα ωραιότερα πράγματα του κτιρίου, και είναι έργα του Αντρέας Σλύτερ, του γλύπτη και αρχιτέκτονα του Ανακτόρου του Βερολίνου. Πρώτα έγινε της βασίλισσας, το 1705, και του βασιλιά το 1713, και οι δύο χυτές από επίχρυσο κασσίτερο και μόλυβδο. Η Σοφία Καρλόττα ήταν έξυπνη και με πλούσιες γνωριμίες· συναναστρεφόταν λογίους, ανάμεσά τους τον φιλόσοφο Λάιμπνιτς, έδωσε την ώθηση για την ίδρυση της Ακαδημίας Επιστημών του Βερολίνου, και ο σύζυγός της έδωσε το όνομά της στο ανάκτορο του Σαρλότενμπουργκ. Στα πόδια της σαρκοφάγου της κάθεται ο Θάνατος τυλιγμένος σε σάβανο και γράφει το όνομά της στην πλάκα της ιστορίας. Ο Φρειδερίκος ο Πρώτος, που το 1701 έστεψε ο ίδιος τον εαυτό του πρώτο «βασιλιά στην Πρωσία», αγαπούσε πάνω απ’ όλα τη χλιδή, και η σαρκοφάγος του είναι η πλουσιότερη από τις δύο. Στο προσκέφαλο, δύο γυναίκες που συμβολίζουν το Βρανδεμβούργο και την Πρωσία σηκώνουν το στεφανωμένο πορτρέτο του. Στα πόδια, μια γυναίκα κλαίει κρύβοντας το πρόσωπο στα χέρια της, και δίπλα της ένα πούτο, ένα μικρό αγόρι, φυσάει σαπουνόφουσκες.
Στάση 5 από 5 · Ο διάδρομος του τρούλου (Kuppelumgang) στα 50 μέτρα, με πρόσβαση από τη σκάλα των επισκεπτών· κάντε ολόκληρο τον κύκλο
Ο διάδρομος γύρω από τον τρούλο
Γιούλιους Καρλ Ράσντορφ (1823–1914)· ο τρούλος ξαναχτίστηκε σε απλοποιημένη μορφή το 1975–1984, με επικεφαλής της ανοικοδόμησης από το 1975 τον αρχιτέκτονα του καθεδρικού Ρύντιγκερ Χοτ · 1905· ο εξωτερικός τρούλος κάηκε στις 24 Μαΐου 1944· το ανοικοδομημένο εξωτερικό ολοκληρώθηκε το 1984 · Διάδρομος γύρω από το τύμπανο, 50 μέτρα πάνω από το έδαφος· ο ίδιος ο τρούλος έχει ύψος 98 μέτρα
Προσέξτε
- Δυτικά, ακριβώς από κάτω: το Λούστγκαρτεν, όπου ήταν η πρώτη στάση, με το Άλτες Μουζέουμ του Σίνκελ κατά μήκος της βόρειας πλευράς του.
- Ανατολικά-βορειοανατολικά, περίπου 600 μέτρα μακριά: ο τηλεοπτικός πύργος, ένα από τα αξιοθέατα που κατονομάζει ο ίδιος ο καθεδρικός για αυτή τη θέα.
- Οι άγγελοι με τα μουσικά τους όργανα πάνω στον τρούλο πίσω σας, αρκετά κοντά από εδώ για να τους δείτε καλά.
- Ο Σπρέε κάτω από την ανατολική πλευρά, με τα τουριστικά σκάφη, και μια καλή μέρα μουσική που ανεβαίνει από το Λούστγκαρτεν.
Κείμενο (2:28)
Αυτή τη στάση την κερδίσατε. Βρίσκεστε στον διάδρομο γύρω από το τύμπανο του τρούλου, 50 μέτρα πάνω από το έδαφος, και ανάμεσα σε εσάς και την πόλη δεν υπάρχει τζάμι, μόνο ένα φαρδύ στηθαίο. Ο καθεδρικός λέει ότι από εδώ μπορείτε να ακούσετε μουσική που παίζεται κάτω στο Λούστγκαρτεν, και μια ήσυχη μέρα πράγματι την ακούτε.
Ξεκινήστε βρίσκοντας το πάρκο όπου σταθήκατε στην αρχή. Είναι ακριβώς δυτικά, ακριβώς από κάτω σας, ένα ορθογώνιο από γκαζόν και μονοπάτια, και η μακριά κιονοστοιχία στη δεξιά, βόρεια πλευρά του είναι το Άλτες Μουζέουμ, το Παλαιό Μουσείο του Σίνκελ. Κάποτε εδώ ήταν ο λαχανόκηπος του ανακτόρου, ύστερα πεδίο παρελάσεων, ύστερα πλακόστρωτη πλατεία συγκεντρώσεων, και τώρα είναι ξανά πάρκο. Κοιτάξτε τώρα πέρα από το πάρκο, ακριβώς δυτικά και λίγο λιγότερο από δύο χιλιόμετρα μακριά, για να βρείτε το Ράιχσταγκ, ένα από τα αξιοθέατα που κατονομάζει ο καθεδρικός για αυτόν τον γύρο.
Περπατήστε τώρα προς τα ανατολικά και τα βορειοανατολικά. Εκεί είναι ο τηλεοπτικός πύργος, περίπου 600 μέτρα μακριά, και λίγο δεξιά του, ακριβώς ανατολικά, ο πύργος από κόκκινα τούβλα του Ρότες Ράτχαους, του δημαρχείου. Από κάτω σας, στην ανατολική πλευρά, κυλά ο Σπρέε με τα τουριστικά του σκάφη. Νότια-νοτιοανατολικά, πολύ κοντά, βρίσκεται το Φόρουμ Χούμπολτ, στη θέση του Ανακτόρου του Βερολίνου. Αυτός ο γείτονας εξηγεί το κτίριο πάνω στο οποίο στέκεστε. Η ιστορία του καθεδρικού ξεκίνησε με ένα παρεκκλήσι μέσα στο ανάκτορο, η κρύπτη και οι τάφοι του καταγράφουν πέντε αιώνες ταφικών εθίμων της βασιλικής οικογένειας, και ο ίδιος ο καθεδρικός λέει ότι παραμένει στενά δεμένος με το ανάκτορο.
Κοιτάξτε μετά ψηλά πίσω σας τον ίδιο τον τρούλο. Είστε πια κοντά στους αγγέλους με τα μουσικά τους όργανα που τον περιβάλλουν. Ο τρούλος πάνω από αυτούς δεν είναι ο τρούλος του 1905. Μετά τη φωτιά του 1944 η Ανατολική Γερμανία τον ξανάχτισε χαμηλότερο και λιτότερο, και η ίδια η ιστορία του καθεδρικού παραδέχεται ότι για το σχήμα του τρούλου διαφωνούσαν οι αρχιτέκτονες από την ημέρα που χτίστηκε. Η λιτή εκδοχή προστατεύεται πλέον η ίδια ως μνημείο, κάτι που κάνει ακόμη δυσκολότερη οποιαδήποτε επιστροφή στο παλιό περίγραμμα.
Τέλος, στη βόρεια πλευρά, κοιτάξτε κάτω την άκρη του κτιρίου. Λείπει περίπου το ένα τρίτο του καθεδρικού όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί, και βρισκόταν ακριβώς εδώ: ο Ναός της Μνήμης, μια πτέρυγα για τους τελετουργικούς τάφους της δυναστείας, που ανατινάχθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1975. Σώθηκαν περίπου 204 από τους σκαλιστούς λίθους της πρόσοψής του, που βρίσκονται ακόμη σε ένα δάσος στο Άρενσφελντε. Ο ίδιος ο καθεδρικός περιγράφει το άδειο οικόπεδο κάτω σας ως ένα αντιαισθητικό σημείο, και από εδώ πάνω βλέπετε ακριβώς τι εννοεί.
Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro
Στρέψτε το Chiaro σε ό,τι σας τραβήξει το βλέμμα στον καθεδρικό του Βερολίνου.
Μεταρρυθμιστές ύψους τεσσάρων μέτρων, 91 ταφές των Χοεντσόλερν στην κρύπτη, μια μαρμάρινη κολυμβήθρα του Ράουχ και μια ολόκληρη πόλη απλωμένη κάτω από τον τρούλο: πέντε ηχογραφήσεις αφήνουν τα περισσότερα ανείπωτα. Στρέψτε την εφαρμογή Chiaro σε ένα φέρετρο, ένα άγαλμα ή μια στέγη που βλέπετε από τον διάδρομο, και θα σας πει ποιος το έφτιαξε, ποιος είναι θαμμένος εκεί ή ποιο κτίριο φαίνεται στον ορίζοντα, και θα συνεχίσει για όσες ερωτήσεις θέλετε να κάνετε.
Πριν πάτε
Πώς θα πάτε
Η ταχυδρομική διεύθυνση είναι Am Lustgarten, 10178 Berlin· ο ίδιος ο καθεδρικός βρίσκεται στο Νησί των Μουσείων, στη συνοικία Μίτε. Η κύρια πρόσοψη βλέπει δυτικά, προς το πάρκο Λούστγκαρτεν, όπου είναι η πρώτη στάση. Από τον Μάρτιο του 2026 το κτίριο είναι προσβάσιμο χωρίς σκαλιά ως το Μουσείο του Καθεδρικού: ένας αυτοεξυπηρετούμενος ανελκυστήρας στη βόρεια πλευρά σάς ανεβάζει από το επίπεδο του δρόμου στις στοές του καθεδρικού, και από τις στοές όλοι μπαίνουν από τις μεγάλες πύλες· μέσα, ένας ανελκυστήρας δίπλα στη σκάλα των επισκεπτών στον νότιο πύργο ανεβαίνει από την κρύπτη ως το Μουσείο του Καθεδρικού. Ο διάδρομος του τρούλου είναι η εξαίρεση και δεν είναι προσβάσιμος σε επισκέπτες με περιορισμένη κινητικότητα.
Με το U-Bahn, γραμμή U5 ως τη στάση Museumsinsel· με το S-Bahn, γραμμές S3, S5, S7, S9 ή S75 ως το Hackescher Markt· με το τραμ, M4, M5 ή M6 ως τη στάση Spandauer Straße· με λεωφορείο, γραμμές 100, 200 και 300, με αποβίβαση στη στάση Am Lustgarten δίπλα στο πάρκο. Αυτές είναι οι οδηγίες που δίνει ο ίδιος ο καθεδρικός.
Εισιτήρια και είσοδος
- Τις περισσότερες μέρες ο καθεδρικός ανοίγει στις 9:00 και κλείνει στις 18:00, εκτός από την Κυριακή, που ανοίγει το μεσημέρι· η τελευταία είσοδος είναι στις 17:00, μία ώρα πριν από το κλείσιμο, και μετά οι χώροι κλείνουν ένας ένας. Λατρευτικές συνάξεις, γάμοι και συναυλίες αλλάζουν κάποιες μέρες το ωράριο και μπορεί να περιορίζουν την πρόσβαση όσο διαρκούν, ενώ τον κύριο ναό δεν μπορεί να τον επισκεφθεί κανείς κατά τη διάρκεια της λατρείας, γι’ αυτό ρίξτε μια ματιά στο ημερήσιο πρόγραμμα στο berlinerdom.de πριν ξεκινήσετε.
- Η είσοδος κοστίζει 15 ευρώ ή 12 με μειωμένο εισιτήριο, και ένας ενήλικας με έως τέσσερα παιδιά κάτω των 18 πληρώνει 15. Αυτό το ένα εισιτήριο καλύπτει τον ίδιο τον ναό, την Αυτοκρατορική Σκάλα, το παρεκκλήσι γάμων και βαπτίσεων, τη βασιλική κρύπτη, το μουσείο και τον διάδρομο του τρούλου. Αγοράζεται ηλεκτρονικά, από τα μηχανήματα ή στο ταμείο· η πληρωμή γίνεται μόνο χωρίς μετρητά, και το εισιτήριο ισχύει για έναν χρόνο από την ημέρα της αγοράς.
- Ως τον διάδρομο γύρω από τον τρούλο ανεβαίνετε σχεδόν 300 σκαλιά, χωρίς ανελκυστήρα και χωρίς δυνατότητα επιστροφής στο τελευταίο τμήμα. Μένει κλειστός σε δυνατή βροχή, πυκνή χιονόπτωση, παγετό και ισχυρό άνεμο.
- Τσάντες μεγαλύτερες από A3, βαλίτσες και αποσκευές κάθε είδους δεν επιτρέπονται. Στο υπόγειο υπάρχει περιορισμένος αριθμός ντουλαπιών, και ο καθεδρικός σάς ζητά να τα χρησιμοποιήσετε πριν από την επίσκεψη· η φωτογράφιση επιτρέπεται για ιδιωτική χρήση, χωρίς φλας ή τρίποδο, αλλά όχι κατά τη διάρκεια της λατρείας.
Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός
Ο καθεδρικός έχει δικό του ηχητικό ξεναγό, που περιλαμβάνεται στο εισιτήριο χωρίς επιπλέον χρέωση. Τον παραλαμβάνετε ακριβώς δίπλα στο ταμείο και τον επιστρέφετε στην έξοδο· μιλά γερμανικά και αγγλικά, καθώς και γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά, ρωσικά ή πολωνικά, και στις δύο πρώτες γλώσσες υπάρχει και εκδοχή για παιδιά. Περιλαμβάνονται επίσης ξεναγήσεις διάρκειας μισής ώρας, συνήθως κάθε μέρα στις 13:00, στις 14:00 και στις 15:00, με αφετηρία τον Ναό του Κηρύγματος. Ενώ ο επίσημος ηχητικός ξεναγός σάς οδηγεί σε όλο το κτίριο, αυτή η σελίδα επιλέγει πέντε σημεία, ξεκινά έξω, όπου δεν χρειάζεται εισιτήριο, και δίνει ολόκληρο το κείμενο κάθε ηχογράφησης κάτω από το αντίστοιχο ηχητικό απόσπασμα.
Επίσημος ιστότοπος →Ερωτήσεις
Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για τον καθεδρικό ναό του Βερολίνου;
Αυτή η σελίδα είναι δωρεάν: πέντε σημεία με αφήγηση, από το Λούστγκαρτεν ως τον διάδρομο του τρούλου, που ακούγονται στο πρόγραμμα περιήγησης, με το πλήρες κείμενο κάθε ηχογράφησης από κάτω. Ούτε ο ηχητικός ξεναγός του ίδιου του καθεδρικού προσθέτει κάτι στον λογαριασμό σας, αφού περιλαμβάνεται στο εισιτήριο εισόδου, σε επτά γλώσσες.
Μπορώ να ακούσω τον ηχητικό ξεναγό του καθεδρικού του Βερολίνου πριν αγοράσω εισιτήριο;
Για την πρώτη στάση, ναι: είναι γραμμένη για το Λούστγκαρτεν, το δημόσιο πάρκο μπροστά στην κύρια πρόσοψη, και το μόνο που χρειάζεται είναι να βλέπετε το κτίριο. Οι άλλες τέσσερις βρίσκονται μέσα στον καθεδρικό και πάνω στον διάδρομο του τρούλου, και όλες καλύπτονται από ένα εισιτήριο εισόδου.
Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός του καθεδρικού του Βερολίνου;
Τίποτα πέρα από την είσοδο. Ο ηχητικός ξεναγός του καθεδρικού περιλαμβάνεται στην τιμή του εισιτηρίου, τον παραλαμβάνετε δίπλα στο ταμείο και τον επιστρέφετε στην έξοδο, και το κανονικό εισιτήριο κοστίζει 15 ευρώ. Περιλαμβάνονται επίσης οι μισάωρες ξεναγήσεις στις 13:00, στις 14:00 και στις 15:00.
Είναι ανοιχτός ο καθεδρικός του Βερολίνου τις Κυριακές;
Ναι, συνήθως από τις 12:00 ως τις 18:00, με τελευταία είσοδο στις 17:00. Τις καθημερινές και το Σάββατο ανοίγει στις 9:00. Σε έναν ενεργό ναό η λατρεία έρχεται πρώτη, γι’ αυτό το ημερήσιο πρόγραμμα του καθεδρικού είναι το σωστό μέρος για να δείτε το ωράριο μιας συγκεκριμένης μέρας.
Πόσο ψηλά είναι ο διάδρομος του τρούλου στον καθεδρικό του Βερολίνου, και υπάρχει ανελκυστήρας;
Ο διάδρομος περιτρέχει τον τρούλο 50 μέτρα πάνω από το έδαφος, και ανελκυστήρας δεν υπάρχει: είναι σχεδόν 300 σκαλιά, και στο τελευταίο τμήμα δεν μπορείτε να γυρίσετε πίσω. Κλείνει σε δυνατή βροχή, χιόνι, παγετό και ισχυρό άνεμο, και είναι το μόνο μέρος της επίσκεψης που δεν είναι προσβάσιμο σε επισκέπτες με περιορισμένη κινητικότητα.
Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με τον καθεδρικό ναό του Βερολίνου.