Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη · Βερολίνο · Ανεξάρτητος ξεναγός
Ηχητικός ξεναγός της Παλαιάς Εθνικής Πινακοθήκης,
πέντε στάσεις, δωρεάν.
Πατήστε αναπαραγωγή σε οποιαδήποτε από τις πέντε παρακάτω, κατευθείαν από αυτή την καρτέλα. Το μουσείο έχει επιπλέον περίπου 1.800 πίνακες και 1.500 γλυπτά, και το Chiaro θα σας αφηγηθεί όποιο έργο φωτογραφίσετε.
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με την Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη.
Ο μοναχός δίπλα στη θάλασσα
Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη, Βερολίνο
Αυτό ήταν το δωρεάν κομμάτι
Αρκεί μια φωτογραφία: το Chiaro σάς παρουσιάζει την Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη έργο προς έργο.
Οι πέντε στάσεις · 12 λεπτά ήχου
Πέντε στάσεις, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.
Αυτός ο ηχητικός ξεναγός της Παλαιάς Εθνικής Πινακοθήκης ξεκινά από την κορυφή και κατεβαίνει, με τη σειρά που και το ίδιο το μουσείο αφηγείται την ιστορία του. Στον τρίτο εκθεσιακό όροφο, η αίθουσα 3.06 φιλοξενεί το διάσημο ζευγάρι του Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ, τον μοναχό στην ακρογιαλιά του και την κηδεία στο ερειπωμένο αββαείο. Έναν όροφο πιο κάτω, στην αίθουσα 2.02, το νησί με τα κυπαρίσσια του Μπέκλιν περιμένει στον κεντρικό άξονα. Ύστερα ο πρώτος όροφος: το σιδηρουργείο του Μέντσελ στην αίθουσα του πίσω μέρους και οι δύο πριγκίπισσες του Σάντοβ κοντά στην είσοδο, μια τελευταία ματιά καθώς φεύγετε. Γύρω στα δώδεκα λεπτά ήχου συνολικά και περίπου είκοσι λεπτά περπάτημα μαζί με τις σκάλες.
Κάθε αριθμός αίθουσας προέρχεται από την κάτοψη που τυπώνει το μουσείο για τους επισκέπτες, ενώ οι τίτλοι, οι χρονολογίες, οι διαστάσεις και οι αριθμοί καταλόγου από την ψηφιακή συλλογή των Κρατικών Μουσείων του Βερολίνου, διασταυρωμένοι με το Wikidata. Ως τις 28 Φεβρουαρίου 2027, μια ειδική παρουσίαση με τίτλο «Across Epochs» («Μέσα από τις εποχές») παρεμβάλλει έργα του εικοστού και του εικοστού πρώτου αιώνα ανάμεσα στα παλιά σε κάθε όροφο, οπότε η ανάρτηση μπορεί να αλλάζει. Όταν η μικρή τυπωμένη λεζάντα στον τοίχο της αίθουσας και αυτή η σελίδα λένε διαφορετικά πράγματα, να εμπιστευτείτε τη λεζάντα και να μας στείλετε δυο γραμμές για το λάθος, ώστε να το διορθώσουμε.
Στάση 1 από 5 · Τρίτος εκθεσιακός όροφος, αίθουσα 3.06 (Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ)
Ο μοναχός δίπλα στη θάλασσα
Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ · 1808–1810 · Λάδι σε μουσαμά, 110 × 171,5 εκ.
Προσέξτε
- Τα πόδια. Ο Φρίντριχ ζωγράφισε πρώτα τον άνθρωπο σε προφίλ, να περπατά κατά μήκος της ακτής, και ύστερα τον γύρισε προς τη θάλασσα· τα πόδια όμως δείχνουν ακόμη προς την παλιά κατεύθυνση.
- Τρεις ζώνες και τίποτε άλλο: χλωμός αμμόλοφος, μαύρη θάλασσα και ένας ουρανός που πιάνει περίπου τα τρία τέταρτα του καμβά. Κανένα δέντρο ή βάρκα να σας οδηγήσει μέσα.
- Οι μικροσκοπικές λευκές κηλίδες πάνω από το νερό. Ο Φρίντριχ περιέγραψε γλάρους να κάνουν κύκλους γύρω από τον άνθρωπο και να κράζουν σαν να τον αποτρέπουν από τη θάλασσα.
- Γαλάζιο που διαπερνά το γκρι κοντά στην πάνω άκρη, και αχνοί θερμοί τόνοι στον ουρανό που επανήλθαν όταν αφαιρέθηκε το παλιό βερνίκι.
Κείμενο (2:56)
Δώστε στην αίθουσα μια στιγμή πριν τον αναζητήσετε. Το μεγαλύτερο μέρος του καμβά είναι ουρανός, περίπου τα τρία τέταρτα, και ο άνθρωπος που ήρθατε να δείτε είναι μια σκούρα πινελιά όχι ψηλότερη από τον αντίχειρά σας, όρθιος στην άκρη μιας χλωμής λωρίδας αμμόλοφου, με μια ζώνη μαύρης θάλασσας μπροστά του. Τίποτε άλλο. Ούτε βάρκα, ούτε δέντρο, ούτε μονοπάτι να σας οδηγήσει μέσα. Στεριά, θάλασσα και ουρανός, το ένα πάνω στο άλλο, και ύστερα η κορνίζα.
Αυτό το κενό κόστισε σκληρή δουλειά. Ο Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ δούλεψε τον πίνακα δύο χρόνια, από το 1808 ως το 1810, αλλάζοντάς τον και ζωγραφίζοντας από πάνω ξανά και ξανά. Οι υπέρυθρες φωτογραφίες δείχνουν τι αφαίρεσε: δύο πλοία, ένα σε κάθε πλευρά της μορφής, και πασσάλους για δίχτυα ψαράδων κατά μήκος της ακτής. Την ίδια τη μορφή την είχε σχεδιάσει αρχικά σε προφίλ, να περπατά στην παραλία. Ο Φρίντριχ τη γύρισε να κοιτάζει το νερό, και αν προσέξετε τα πόδια, θα δείτε ότι κάποτε πήγαινε προς την αντίθετη μεριά.
Ο ίδιος ο Φρίντριχ περιέγραψε τον πίνακα ως ένα θαλασσινό τοπίο με έναν άνθρωπο με μαύρο ένδυμα που περπατά στην ακτή, και γλάρους που κράζουν γύρω του σαν να τον προειδοποιούν να μην ανοιχτεί στη θάλασσα. Θα τους βρείτε σε εκείνες τις μικρές λευκές κηλίδες πάνω από το νερό.
Τον έστειλε στην έκθεση της Ακαδημίας του Βερολίνου το φθινόπωρο του 1810, μαζί με τον πίνακα που κρέμεται σήμερα δίπλα του, «Το αββαείο στο δρυοδάσος», και ζήτησε να κρεμαστεί ο Μοναχός πάνω από το Αββαείο. Το Βερολίνο δεν είχε δει ποτέ κάτι παρόμοιο. Ο Γκαίτε τον βρήκε τόσο άδειο που, όπως είπε, μπορούσε κανείς να τον κοιτάζει ακόμη και με το κεφάλι κάτω. Ο Χάινριχ φον Κλάιστ, ξαναγράφοντας μια κριτική του Κλέμενς Μπρεντάνο για τη δική του εφημερίδα, βρήκε τη φράση που έμεινε από τότε: επειδή ο πίνακας δεν έχει άλλο πρώτο πλάνο από την κορνίζα, όταν τον κοιτάζεις είναι σαν να σου έχουν κόψει τα βλέφαρα.
Ύστερα συνέβη κάτι απρόσμενο. Ο δεκαπεντάχρονος διάδοχος του θρόνου της Πρωσίας ζήτησε από τον πατέρα του να αγοράσει και τους δύο πίνακες, και ο βασιλιάς Φρειδερίκος Γουλιέλμος ο Τρίτος, που ο πόλεμος του είχε αδειάσει το πουγκί, πλήρωσε 450 τάλιρα για το ζευγάρι. Εκείνο το αγόρι έγινε ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος ο Τέταρτος, ο βασιλιάς από τη δική του ιδέα του οποίου πήρε αυτό το μουσείο τη μορφή του, έναν ναό πάνω σε βάθρο. Είναι ο έφιππος στην κορυφή της εξωτερικής σκάλας.
Όταν ο Φρίντριχ πέθανε, το 1840, ξεχάστηκε σχεδόν ολοκληρωτικά. Αυτό το μουσείο ήταν που τον έφερε ξανά στο φως, με τριάντα πέντε πίνακές του στην Έκθεση της Εκατονταετίας, το 1906.
Τώρα κοιτάξτε ψηλά στον ουρανό. Επί δεκαετίες αυτός ο καμβάς βρισκόταν κάτω από αρκετά στρώματα κιτρινισμένου βερνικιού, που έκαναν τα πάντα ένα θαμπό, επίπεδο γκρι. Οι συντηρητές τα αφαίρεσαν από το 2013 ως το 2016, και από τότε ο πίνακας είναι φωτεινότερος, με αχνούς θερμούς, κοκκινωπούς τόνους στα σύννεφα και γαλάζιο που ξεπροβάλλει κοντά στην πάνω άκρη. Ο Μαρκ Ρόθκο, ο Γκέρχαρντ Ρίχτερ και ο Γκότχαρντ Γκράουμπνερ παρέπεμψαν όλοι σε αυτόν τον πίνακα. Γκρι που κλείνει στο ύψος των ματιών, γαλάζιο που ανοίγει πολύ ψηλά, και ένας μικρός άνθρωπος στην άμμο ανάμεσά τους.
Στάση 2 από 5 · Τρίτος εκθεσιακός όροφος, αίθουσα 3.06 (Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ), πλάι στον «Μοναχό δίπλα στη θάλασσα»
Το αββαείο στο δρυοδάσος
Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ · 1809–1810 · Λάδι σε μουσαμά, 110,4 × 171 εκ.
Προσέξτε
- Δύο μικροσκοπικά φώτα μέσα στην πύλη του ερειπίου, στην Αγία Τράπεζα πίσω από τον εσταυρωμένο. Είναι τα μόνα φώτα στον πίνακα.
- Ο φρέσκος τάφος, ανοιχτός στο χιόνι, κατά μήκος της κάτω άκρης.
- Το λεπτό μισοφέγγαρο ψηλά δεξιά, ακριβώς όπως το είχε υποσχεθεί ο Φρίντριχ στο γράμμα του.
- Η πομπή των μοναχών που μεταφέρει ένα φέρετρο προς την πύλη, μικρή και σκοτεινή πάνω στο χιόνι.
Κείμενο (2:05)
Γυρίστε στον πίνακα που του κάνει ζευγάρι, και το φως της μέρας έχει χαθεί. Ο ήλιος έχει ήδη δύσει, ομίχλη σκεπάζει το έδαφος, και ό,τι απέμεινε από μια γοτθική εκκλησία υψώνεται μέσα από αυτήν ανάμεσα σε γυμνές, σπασμένες βελανιδιές, με ένα λεπτό μισοφέγγαρο από πάνω.
Ο Φρίντριχ ήξερε ακριβώς τι ήθελε. Σε ένα γράμμα του έγραψε ότι δούλευε έναν μεγάλο πίνακα με τον οποίο σκόπευε να δείξει το μυστήριο του τάφου και του μέλλοντος: τα ερείπια μιας γοτθικής εκκλησίας ανάμεσα σε αιωνόβιες βελανιδιές, τάφους κάτω από το χιόνι, τον αποσπερίτη και το πρώτο τέταρτο της σελήνης, και μια πυκνή ομίχλη μέσα στην οποία τα σχήματα γίνονται όλο και πιο αβέβαια όσο πλησιάζουν τη γη. Αυτός ακριβώς είναι ο καμβάς, σχεδόν λέξη προς λέξη.
Τον ζωγράφισε ως ταίρι του Μοναχού, και οι δύο έμειναν μαζί από τότε. Στην Ακαδημία του Βερολίνου, το 1810, κρέμονταν ο ένας πάνω από τον άλλον, με τον Μοναχό από πάνω, και ο βασιλιάς τους αγόρασε και τους δύο ύστερα από παράκληση του έφηβου γιου του. Μια ερμηνεία αντέχει εδώ και πολύ καιρό: ο άνθρωπος στην παραλία, και ύστερα η κηδεία του. Είναι ερμηνεία, όχι γεγονός.
Κοιτάξτε κατά μήκος του κάτω μέρους του πίνακα. Μια πομπή μοναχών μεταφέρει ένα φέρετρο μέσα από το χιονισμένο νεκροταφείο προς την πύλη, και μπροστά τους ένας φρεσκοσκαμμένος τάφος χάσκει ανοιχτός στο χιόνι. Τώρα κοιτάξτε μέσα στην ίδια την πύλη. Δύο μικροσκοπικά φωτάκια καίνε στην Αγία Τράπεζα, πίσω από τον εσταυρωμένο. Τίποτε άλλο στον πίνακα δεν εκπέμπει φως.
Το ερείπιο είναι αληθινό, λίγο πολύ. Ο Φρίντριχ πήρε το μεγάλο παράθυρο από το αββαείο της Έλντενα, κοντά στο Γκράιφσβαλντ, και ύστερα το βελτίωσε: παρέλειψε τα πέτρινα διάτρητα διακοσμητικά και άνοιξε μια πύλη στον δυτικό τοίχο. Περίπου είκοσι χρόνια αργότερα, το πραγματικό ερείπιο στην Έλντενα διαμορφώθηκε ξανά, ώσπου να μοιάζει πολύ με το επινοημένο ερείπιο του Φρίντριχ, πιθανότατα με μια ώθηση από τον διάδοχο, που είχε τότε στην κατοχή του αυτόν τον πίνακα ήδη είκοσι χρόνια.
Ο φίλος του Φρίντριχ, ο ζωγράφος Καρλ Γκούσταβ Κάρους, τον χαρακτήρισε ίσως το βαθύτερο ποιητικό έργο σε όλη τη νεότερη τοπιογραφία. Είναι όμως και εύθραυστο έργο. Και οι δύο πίνακες είναι ζωγραφισμένοι σε ένα ή δύο πολύ λεπτά στρώματα πάνω σε λεπτό ύφασμα, και γύρω στο 1900 βρίσκονταν σε άθλια κατάσταση. Ό,τι βλέπετε σήμερα είναι το αποτέλεσμα της ίδιας συντήρησης που έκανε φωτεινότερο τον Μοναχό: δύο καμβάδες ξανά δίπλα δίπλα, η ακρογιαλιά και η ταφή.
Στάση 3 από 5 · Δεύτερος εκθεσιακός όροφος, αίθουσα 2.02 (Γερμανοί ζωγράφοι στη Ρώμη)
Το νησί των νεκρών
Άρνολντ Μπέκλιν · 1883 · Λάδι σε ξύλο, 80 × 150 εκ.
Προσέξτε
- Τα αρχικά A. B. χαραγμένα πάνω από έναν ταφικό θάλαμο στον γκρεμό δεξιά. Ο Μπέκλιν τα πρόσθεσε για πρώτη φορά σε αυτή την εκδοχή.
- Η ολόλευκη μορφή όρθια στην πλώρη, δίπλα σε ένα λευκό φέρετρο με γιρλάντες.
- Η συμμετρία. Τα σκαλιά οδηγούν το βλέμμα στο κέντρο, ύστερα τα κυπαρίσσια κλείνουν και δεν βλέπετε ποτέ μέσα.
Κείμενο (2:16)
Έναν όροφο πιο κάτω, η διάθεση μένει σκοτεινή, αλλά το φως αλλάζει εντελώς. Ένα βραχώδες νησί υψώνεται μέσα από ακίνητα, γυάλινα νερά, περιτειχισμένο από γκρεμούς και γεμάτο ψηλά μαύρα κυπαρίσσια. Μια βάρκα γλιστρά προς μια πέτρινη αποβάθρα. Ένας κωπηλάτης κάθεται στην πρύμνη, και στην πλώρη στέκεται μια μορφή τυλιγμένη ολόκληρη στα λευκά, δίπλα σε ένα λευκό φέρετρο στολισμένο με γιρλάντες.
Ο Άρνολντ Μπέκλιν δεν το ονόμασε ποτέ Νησί των νεκρών. Την άνοιξη του 1880, στο εργαστήριό του στη Φλωρεντία, μια νεαρή χήρα, η Μαρί Μπερνά, του ζήτησε έναν πίνακα για να ονειροπολεί μπροστά του, και οι πρώτες εκδοχές γεννήθηκαν από αυτό το αίτημα. Ο τίτλος ήρθε αργότερα, από τον έμπορό του, τον Φριτς Γκούρλιτ. Ο Γκούρλιτ παρήγγειλε αυτόν τον πίνακα το 1883, την τρίτη από τις πέντε εκδοχές, και ύστερα έβαλε τον Μαξ Κλίνγκερ να φτιάξει από αυτόν μια χαλκογραφία. Αυτή η εκδοχή, πολλαπλασιασμένη σε χαρακτικά και φωτογραφίες, έκανε την εικόνα διάσημη. Ο Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ έγραψε ότι μια αναπαραγωγή της υπήρχε σε κάθε σπίτι του Βερολίνου. Ο Ζίγκμουντ Φρόιντ είχε μία στο γραφείο του.
Πού βρίσκεται το νησί; Κανείς δεν το ξέρει με βεβαιότητα. Ο Μπέκλιν είχε περάσει το φθινόπωρο του 1879 στην Ίσκια, όπου ένα κάστρο στέκει πάνω σε ένα νησάκι λίγο έξω από την ακτή, και ίσως αυτή η εικόνα να του έμεινε. Ούτε ο θάνατος ήταν ποτέ μακριά από τη σκέψη του. Έχασε οκτώ από τα δεκατέσσερα παιδιά του.
Τώρα κοιτάξτε τον γκρεμό στα δεξιά, τους ταφικούς θαλάμους λαξεμένους στον βράχο. Από αυτή την εκδοχή και μετά, ένας από αυτούς φέρει τα αρχικά του ζωγράφου, Α. Β. Ο Μπέκλιν χάρισε στον εαυτό του έναν τάφο στο δικό του νησί.
Η μετέπειτα ζωή αυτού του συγκεκριμένου πίνακα είναι πιο σκοτεινή από οτιδήποτε απεικονίζει. Στη δεκαετία του 1930 τον αγόρασε ο Αδόλφος Χίτλερ, που θαύμαζε τον Μπέκλιν. Τον κρέμασε στο Μπέργκχοφ, το ορεινό του σπίτι, και από το 1940 στη Νέα Καγκελαρία του Ράιχ, εδώ στο Βερολίνο. Η Εθνική Πινακοθήκη τον απέκτησε το 1980.
Ένας ακόμη θαυμαστής, πιο ευτυχισμένος. Ο Σεργκέι Ραχμάνινοφ έγραψε το συμφωνικό του ποίημα «Το νησί των νεκρών» το 1909, αφού είδε μια ασπρόμαυρη αναπαραγωγή, και είπε ότι αν είχε δει το πρωτότυπο με τα χρώματά του, μάλλον δεν θα έγραφε καθόλου αυτή τη μουσική. Κάντε λοιπόν ένα βήμα πίσω και δείτε τα χρώματα που εκείνος δεν είδε: το μελανιασμένο βιολετί του ουρανού, τη σκουριά και τα βρύα πάνω στον χλωμό βράχο, και μία λευκή μορφή σε μια σκοτεινή βάρκα.
Στάση 4 από 5 · Πρώτος εκθεσιακός όροφος, οι αίθουσες του Μέντσελ στην πίσω εγκάρσια αίθουσα και στην αψίδα
Το ελασματουργείο (Σύγχρονοι Κύκλωπες)
Άντολφ Μέντσελ · 1872–1875 · Λάδι σε μουσαμά, 158 × 254 εκ.
Προσέξτε
- Η υπογραφή στην κάτω αριστερή γωνία: Adolph Menzel, Berlin, 1875.
- Η νεαρή γυναίκα με το καλάθι με το φαγητό κάτω δεξιά, το μόνο πρόσωπο στο πλήθος που σας κοιτάζει.
- Άντρες γυμνοί από τη μέση και πάνω πλένονται στην αριστερή άκρη· η βάρδιά τους έχει ήδη τελειώσει.
- Το πυρακτωμένο κομμάτι σίδερο στο σιδερένιο καρότσι στη μέση, λίγο πριν περάσει κάτω από τον πρώτο κύλινδρο και γίνει σιδηροτροχιά.
Κείμενο (2:15)
Κατεβείτε στον πρώτο όροφο και ο δέκατος ένατος αιώνας ξαφνικά γίνεται θορυβώδης. Κοιτάξτε τη μέση του καμβά: ένα κομμάτι σίδερο τόσο καυτό που έχει ασπρίσει, πάνω σε ένα σιδερένιο καρότσι που οι άντρες γέρνουν για να το σπρώξουν κάτω από τον πρώτο κύλινδρο του ελάστρου. Σε λίγα λεπτά θα έχει γίνει σιδηροτροχιά.
Ο Άντολφ Μέντσελ περιέγραψε ο ίδιος τη σκηνή, σε ένα κείμενο που έγραψε για τον κατάλογο της Εθνικής Πινακοθήκης τον Απρίλιο του 1879, με ακρίβεια μηχανικού: η πυρακτωμένη μάζα μόλις βγαλμένη από το καμίνι, τρεις άντρες με τσιμπίδες την οδηγούν στους κυλίνδρους, και άλλοι τρεις στην απέναντι πλευρά περιμένουν να την πιάσουν και να τη στείλουν πίσω από το επόμενο αυλάκι.
Για να το αποδώσει σωστά, ταξίδεψε στα τέλη του καλοκαιριού του 1872 στο Κένιγκσχιουτε της Άνω Σιλεσίας, ένα από τα μεγάλα σιδηρουργεία της εποχής. Διάβασε βιβλία μηχανικής, σχεδίασε τις μηχανές και τα εργαλεία, και πάνω απ’ όλα σχεδίασε τους ανθρώπους σε κίνηση, ξανά και ξανά. Περισσότερες από εκατό μελέτες του με μολύβι γι’ αυτόν μόνο τον πίνακα σώζονται στο Βερολίνο, στη συλλογή χαρακτικών και σχεδίων.
Αυτό που τον έκανε ριζοσπαστικό ήταν το μέγεθος. Ένας τόσο μεγάλος καμβάς, ενάμισι μέτρο ύψος και δυόμισι πλάτος, ήταν διάσταση που προοριζόταν για την ιστορική ζωγραφική: βασιλιάδες, μάχες, άγιοι. Ο Μέντσελ τη χάρισε σε μια βάρδια εργατών, και κανείς άλλος στην Ευρώπη δεν είχε ακόμη ζωγραφίσει την εργασία με τις μηχανές σε τέτοια κλίμακα.
Τώρα βρείτε τις άκρες της ιστορίας. Αριστερά, άντρες γυμνοί από τη μέση και πάνω πλένονται στο τέλος της βάρδιας τους. Κάτω δεξιά, εξαντλημένοι εργάτες τρώνε ένα γεύμα που τους έφερε μια νεαρή γυναίκα σε ένα καλάθι, και εκείνη είναι ο μόνος άνθρωπος σε ένα πλήθος άνω των σαράντα που μοιάζει να σας κοιτάζει κατάματα. Ψηλά μέσα στην αχλή, ένας άντρας με μελόν καπέλο και ρούχα της πόλης κάνει βόλτα στην αίθουσα με τα χέρια πίσω από την πλάτη, ενώ όλοι οι άλλοι μοχθούν. Ο Μέντσελ τον αποκαλούσε μαέστρο.
Ο τραπεζίτης Άντολφ φον Λίμπερμαν αγόρασε τον πίνακα το 1875 για 11.000 τάλιρα. Μέσα σε λίγους μήνες χρεοκόπησε, και η Εθνική Πινακοθήκη πλήρωσε γι’ αυτόν 30.000. Το 1878 ταξίδεψε στο Παρίσι για την Παγκόσμια Έκθεση. Το μεγαλόστομο προσωνύμιο Σύγχρονοι Κύκλωπες, από τους γίγαντες σιδηρουργούς των θεών, δεν ήταν ιδέα του Μέντσελ.
Πριν φύγετε, κοιτάξτε χαμηλά στην κάτω αριστερή γωνία, όπου υπέγραψε και σας είπε πού και πότε τελείωσε το έργο: Άντολφ Μέντσελ, Βερολίνο, 1875.
Στάση 5 από 5 · Πρώτος εκθεσιακός όροφος, αίθουσα 1.01 (Κλασικιστική γλυπτική)
Το σύμπλεγμα των πριγκιπισσών
Γιόχαν Γκότφριντ Σάντοβ · 1795–1797 · Μάρμαρο Καράρας, σε φυσικό μέγεθος
Προσέξτε
- Το στενό ύφασμα δεμένο γύρω από το πηγούνι και τον λαιμό της Λουίζας. Έκρυβε ένα πρήξιμο, και ξεκίνησε μια μόδα.
- Οι δύο αδελφές γέρνουν η μία στην άλλη σε μια αγκαλιά, η μεγαλύτερη λίγο πιο μπροστά.
- Η πλάτη. Ο Σάντοβ τη λάξευσε με την ίδια φροντίδα με την πρόσοψη, παρόλο που για δεκαετίες το έργο στεκόταν κολλημένο σε έναν τοίχο.
Κείμενο (2:24)
Δύο νεαρές γυναίκες γέρνουν η μία στην άλλη, αγκαλιασμένες, σαν να σταμάτησαν στη μέση μιας κουβέντας. Αυτή στα αριστερά σας, λίγο πιο μπροστά, είναι η Λουίζα, η σύζυγος του διαδόχου της Πρωσίας. Αυτή που ακουμπά πάνω της είναι η μικρότερη αδελφή της, η Φρειδερίκη.
Τα Χριστούγεννα του 1793 οι δύο αδελφές παντρεύτηκαν δύο αδέλφια, πρίγκιπες της Πρωσίας, στο Ανάκτορο του Βερολίνου, με δύο μέρες διαφορά. Ήταν δεκαεπτά και δεκαπέντε χρονών. Ο βασιλιάς Φρειδερίκος Γουλιέλμος ο Δεύτερος γοητεύτηκε τόσο από τις νέες νύφες του, που ανέθεσε το πορτρέτο τους στον Γιόχαν Γκότφριντ Σάντοβ, επικεφαλής του αυλικού εργαστηρίου γλυπτικής. Πρώτα ήρθαν πήλινες προτομές, ύστερα ένα γύψινο σύμπλεγμα σε φυσικό μέγεθος που ενθουσίασε την έκθεση της Ακαδημίας του 1795, και ύστερα αυτό το μάρμαρο. Ο Σάντοβ ζήτησε 5.000 τάλιρα για δεκαοκτώ μήνες δουλειάς και τη λευκή πέτρα της Καράρας. Τη λάξευση την έκανε ένας τεχνίτης ονόματι Κλοντ Γκουσό, και το έργο ολοκληρώθηκε στις δώδεκα Ιουλίου του 1797.
Κοιτάξτε το πηγούνι της Λουίζας. Ένα στενό ύφασμα είναι δεμένο γύρω από το κεφάλι και τον λαιμό της. Ο Σάντοβ είπε ότι ήταν εκεί για να κρύψει ένα πρήξιμο στον λαιμό της, που αργότερα υποχώρησε. Το Βερολίνο δεν νοιάστηκε για τον λόγο. Η ταινία έγινε μόδα σχεδόν αμέσως, και για τον υπόλοιπο αιώνα ήταν το σημάδι από το οποίο αναγνώριζες τη Λουίζα σχεδόν σε κάθε της απεικόνιση.
Η διάταξη είναι ζήτημα πρωτοκόλλου, όχι τύχης. Η Λουίζα, η μεγαλύτερη και ανώτερη στην ιεραρχία, παίρνει τη θέση τιμής, και η Φρειδερίκη στέκεται λίγο πιο πίσω.
Ύστερα η ιστορία παίρνει άλλη τροπή. Ο γέρος βασιλιάς πέθανε λίγο αφότου εκτέθηκε το μάρμαρο, και ο γιος του, ο σύζυγος της Λουίζας, τώρα πια βασιλιάς Φρειδερίκος Γουλιέλμος ο Τρίτος, δεν το συμπάθησε καθόλου. Η ετυμηγορία του ήταν δύο γερμανικές λέξεις, «μιρ φατάλ», περίπου «το βρίσκω απαίσιο». Υπερβολικά φυσικό, καμία βασιλική αξιοπρέπεια, τα νεανικά σώματα πολύ εμφανή κάτω από τις πτυχώσεις. Ύστερα από τρία χρόνια αναποφασιστικότητας, έβαλε να το τοποθετήσουν σε ένα δωμάτιο ξένων του ανακτόρου, κολλητά σε έναν τοίχο. Για περίπου ενενήντα χρόνια σχεδόν κανείς δεν το είδε, και ακόμη λιγότερο την πλάτη του, που ο Σάντοβ την είχε λαξέψει με την ίδια φροντίδα με την πρόσοψη.
Πέρασε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στις κρύπτες του Καθεδρικού Ναού του Βερολίνου. Το πρωτότυπο θεωρείται σήμερα πολύ εύθραυστο για να ταξιδέψει, οπότε αυτή η αίθουσα είναι το μόνο μέρος όπου μπορείτε να το δείτε· το βερολινέζικο εργοστάσιο πορσελάνης φτιάχνει ακόμη ένα μικρό αντίγραφο, ύψους πενήντα πέντε εκατοστών, που συναρμολογείται από ογδόντα οκτώ κομμάτια. Εδώ, σε φυσικό μέγεθος και σε μάρμαρο, είναι δύο αδελφές στον δρόμο προς την έξοδο του μουσείου, η μία με ένα μαντίλι στον λαιμό.
Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro
Στρέψτε το Chiaro σε ό,τι βλέπετε στην Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη.
Η διαδρομή μας τελειώνει με τις αδελφές του Σάντοβ, αλλά το κτίριο έχει τρεις ορόφους με ρομαντικούς, ιμπρεσιονιστές και ρεαλιστές του Βερολίνου. Φωτογραφίστε έναν Μονέ, έναν Λίμπερμαν ή ένα πορτρέτο για το οποίο δεν έχετε ακούσει ποτέ: το Chiaro το αναγνωρίζει από την εικόνα, σας εξηγεί ποιος το ζωγράφισε και γιατί έχει σημασία, και μένει δίπλα σας για ό,τι θελήσετε να ρωτήσετε μετά, για την πινελιά, το μοντέλο ή την κορνίζα.
Πριν πάτε
Πώς θα πάτε
Bodestraße, 10178 Βερολίνο, στο Νησί των Μουσείων. Οι επισκέπτες μπαίνουν από την πλευρά της Bodestraße· το κτίριο είναι ο υπερυψωμένος ναός με τον έφιππο Φρειδερίκο Γουλιέλμο τον Τέταρτο στην κορυφή της εξωτερικής σκάλας. Η πρόσβαση για αναπηρικά αμαξίδια είναι μόνο μερική.
Η πλησιέστερη στάση του U-Bahn είναι η Museumsinsel στη γραμμή U5. Με το S-Bahn, κατεβείτε στο Hackescher Markt (S3, S5, S7, S9) ή στη Friedrichstraße. Τα τραμ σταματούν στο Am Kupfergraben και στο Hackescher Markt.
Εισιτήρια
- Τις Δευτέρες το κτίριο είναι κλειστό· από Τρίτη έως Κυριακή λειτουργεί από τις δέκα το πρωί ως τις έξι το απόγευμα. Τις αργίες ισχύει συνήθως το ωράριο της Κυριακής, αλλά όλα τα μουσεία του νησιού κλείνουν στις 24 Δεκεμβρίου και ξανά στις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ την Πρωτοχρονιά του 2027 ανοίγουν το μεσημέρι.
- Κανένα από τα δύο εισιτήρια δεν έχει ώρα εισόδου: καθένα ισχύει για οποιαδήποτε ώρα της ημερομηνίας που αναγράφει. Το τρέχον εισιτήριο «Across Epochs + Alte Nationalgalerie» κοστίζει 16 ευρώ (8 το μειωμένο)· το εισιτήριο του Νησιού των Μουσείων, 24 ευρώ (12 το μειωμένο), ανοίγει όλα τα μουσεία και τις εκθέσεις του νησιού εκείνη τη μέρα. Το ίδιο το μουσείο συνιστά ηλεκτρονική κράτηση, έως τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα, αντί για ουρά στο ταμείο.
- Οι κάτω των 18 μπαίνουν δωρεάν. Η φωτογράφιση επιτρέπεται γενικά· ό,τι είναι μεγαλύτερο από μια μικρή τσάντα (πάνω από 30 × 20 × 10 εκ.) αφήνεται στην γκαρνταρόμπα.
- Ξεκινήστε από τον πάνω όροφο. Η χρονολογική διαδρομή του μουσείου αρχίζει εκεί πάνω με τους ρομαντικούς, όπως και αυτή η περιήγηση.
Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός
Τα Κρατικά Μουσεία του Βερολίνου διαθέτουν δικό τους ηχητικό ξεναγό σε αυτό το κτίριο και μια ειδική εφαρμογή για την Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη. Το Chiaro δεν έχει καμία σχέση με κανένα από τα δύο. Επιλέξαμε πέντε έργα, ηχογραφήσαμε ένα κομμάτι για το καθένα και δημοσιεύσαμε δωρεάν τα πλήρη κείμενα σε αυτή τη σελίδα· για τους υπόλοιπους τρεις ορόφους, την αφήγηση αναλαμβάνει η εφαρμογή Chiaro μέσω της κάμερας του κινητού σας.
Επίσημος ιστότοπος →Ερωτήσεις
Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για την Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη;
Ναι, αυτή η σελίδα: πέντε στάσεις με ηχογραφήσεις και πλήρη κείμενα που παίζουν στο πρόγραμμα περιήγησης του κινητού, χωρίς τίποτα για εγκατάσταση. Τα Κρατικά Μουσεία έχουν επίσης δικό τους ηχητικό ξεναγό και μια εφαρμογή για την Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη, που είναι κάτι ξεχωριστό από εμάς. Πέρα από αυτά τα πέντε έργα, η εφαρμογή Chiaro αφηγείται ό,τι κι αν βάλετε μπροστά στην κάμερα.
Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός της Παλαιάς Εθνικής Πινακοθήκης;
Υπάρχουν δύο επίσημες επιλογές: ο ηχητικός ξεναγός των Κρατικών Μουσείων για αυτό το κτίριο και μια ξεχωριστή εφαρμογή της Παλαιάς Εθνικής Πινακοθήκης για το κινητό σας. Στην είσοδο πληρώνετε το εισιτήριο που πουλά το μουσείο ως «Across Epochs + Alte Nationalgalerie», 16 ευρώ το κανονικό ή 8 το μειωμένο.
Πού βρίσκεται «Ο μοναχός δίπλα στη θάλασσα» στην Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη;
Στον τρίτο όροφο, αίθουσα 3.06, την αίθουσα που είναι αφιερωμένη στον Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ, πλάι στο ταίρι του, «Το αββαείο στο δρυοδάσος». Η χρονολογική διαδρομή του μουσείου ξεκινά από αυτόν τον όροφο, άρα είναι από τις πρώτες αίθουσες που θα συναντήσετε.
Είναι κλειστή η Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη τις Δευτέρες;
Ναι, κλείνει κάθε Δευτέρα· από Τρίτη έως Κυριακή οι πόρτες μένουν ανοιχτές από τις 10:00 ως τις 18:00. Αυτόν τον χειμώνα όλο το νησί κλείνει στις 24 Δεκεμβρίου και στις 31 Δεκεμβρίου 2026, και την 1η Ιανουαρίου 2027 το άνοιγμα μεταφέρεται στο μεσημέρι, με κλείσιμο στις 18:00 όπως πάντα.
Αξίζει το εισιτήριο του Νησιού των Μουσείων;
Αν θα δείτε και δεύτερο μουσείο του νησιού την ίδια μέρα, η συμβουλή μας είναι ναι. Κοστίζει 24 ευρώ, 12 το μειωμένο, και καλύπτει όλα τα μουσεία και τις εκθέσεις του νησιού για μία μέρα, έναντι 16 ευρώ για το εισιτήριο που πουλά το μουσείο ως «Across Epochs + Alte Nationalgalerie».
Πόσο διαρκεί αυτή η περιήγηση;
Περίπου δώδεκα λεπτά ηχογραφήσεων, συν καμιά εικοσαριά λεπτά περπάτημα από τον τρίτο όροφο ως τον πρώτο. Υπολογίστε περισσότερο χρόνο αν σας κρατήσει η αίθουσα του Φρίντριχ, όπως συνήθως συμβαίνει.
Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με την Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη.