Petit Palais · Paryż · Niezależny przewodnik
Audioprzewodnik po Petit Palais,
pięć przystanków za darmo.
Pięć dzieł z pałacu zbudowanego na Wystawę Światową w 1900 roku, do odsłuchania prosto z tej strony. O całej reszcie miejskiego muzeum sztuk pięknych Paryża, od antycznych brązów po secesyjną jadalnię, opowie ci Chiaro na podstawie zdjęcia.
Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Petit Palais.
Śpiące (Le Sommeil)
Petit Palais, Paryż
To była bezpłatna część
Zrób zdjęcie, a Chiaro opowie ci o dowolnym dziele ze zbiorów Petit Palais.
Pięć przystanków · 11 min słuchania
Pięć przystanków, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.
Charles Girault zbudował ten pałac na Wystawę Światową w 1900 roku, a ten audioprzewodnik po Petit Palais korzysta z obu jego kondygnacji. Trasa zaczyna się w sali 05 od dwóch obrazów Courbeta, Śpiących i Panienek znad Sekwany, prowadzi do ogromnej Doliny łez Dorégo w sali 06, wraca do holu po Gloria Victis Merciégo i kończy się piętro niżej, przy maleńkiej Śmierci Leonarda Ingres'a w sali 29. Jedna rzecz o nazwach pięter: muzeum nazywa kondygnację, na którą wchodzisz, Rez-de-Jardin, a tę pod nią Rez-de-Chaussée, natomiast drukowany plan nazywa je poziomem górnym i dolnym. Wysłuchanie wszystkich pięciu nagrań zajmuje około jedenastu minut, a cały spacer, razem ze schodami, spokojnie mieści się w trzech kwadransach.
Daty, wymiary i sale pochodzą z Paris Musées Collections, bazy danych, w której muzea miasta Paryża rejestrują każde dzieło i salę, w której ono wisi, a historie dzieł opierają się na opracowaniach samego muzeum i na publikacjach. Petit Palais wypożycza obrazy i zmienia aranżację sal przy okazji wystaw, więc jeśli tabliczka przy dziele mówi co innego niż my, zaufaj tabliczce i napisz nam, co się zmieniło.
Przystanek 1 z 5 · Rez-de-Jardin (poziom górny), sala 05
Śpiące (Le Sommeil)
Gustave Courbet · 1866 · Olej na płótnie, 135 × 200 cm
Na co zwrócić uwagę
- Grzebień, zerwany naszyjnik i luźne perły zagubione w pościeli. To jedyna wskazówka, co działo się przed snem.
- Dwie głowy, ruda i ciemna, przytulone do siebie. Courbet zbudował cały obraz na tym kontraście włosów i skóry.
- Sygnatura i data w prawym dolnym rogu, G. Courbet 66, oraz karafki i filiżanka na stoliku w lewym dolnym rogu.
Transkrypcja (2:42)
Dwie kobiety śpią na niezasłanym łóżku, splecione tak ciasno, że dopiero po chwili można się zorientować, czyja jest która ręka. Płótno ma dwa metry szerokości, a ciała namalowano w naturalnej wielkości. To jeden z powodów, dla których pełna ludzi sala zwykle cichnie przed tym obrazem.
Gustave Courbet namalował go w 1866 roku i obraz nigdy nie był przeznaczony dla publiczności. Było to prywatne zamówienie Khalila-Beja, osmańskiego dyplomaty, który mieszkał w Paryżu od 1860 roku i kupował sztukę swoich czasów z prawdziwym apetytem: Delacroix, Chassériau, Théodore'a Rousseau. W 1865 roku kupił Łaźnię turecką Ingres'a, która wisi dziś w Luwrze. Ponieważ ten obraz trafił prosto z pracowni do jego kolekcji, nigdy nie musiał przechodzić przez jury i cenzorów Salonu. Ten sam klient zamówił u Courbeta jeszcze jedno płótno, jeszcze bardziej intymne: Pochodzenie świata, dziś w Musée d'Orsay.
Przyjrzyj się, jak zbudowany jest kontrast. Jedna z kobiet jest ruda i ma bladą skórę, druga to brunetka o ciemniejszej karnacji, a cała kompozycja to gra między nimi: włosy przy włosach, skóra przy skórze. Baza danych muzeum podaje, że jedną z modelek była Joanna Hiffernan, zwana Irlandką Jo. Była wtedy partnerką malarza Jamesa McNeilla Whistlera. Ten związek wkrótce się rozpadł, a wraz z nim skwaśniała opinia Whistlera o Courbecie.
Teraz spójrz w dół, w pościel. Grzebień do włosów, zerwany naszyjnik, luźne perły rozsypane po lnianym prześcieradle. Na stoliku na pierwszym planie stoją karafki i filiżanka, a w głębi, na tle ciemnej zasłony, porcelanowy wazon z kwiatami. W prawym dolnym rogu sygnatura i rok: G. Courbet 66.
Obraz nosił kilka tytułów. Zanim na dobre przylgnął do niego tytuł Le Sommeil, czyli Sen, nazywano go Les Dormeuses, czyli Śpiące, a mniej grzecznie Paresse et luxure, Lenistwo i rozpusta. Kiedy w 1872 roku pokazał go handlarz obrazów, skończyło się raportem policji. Komentarz samego muzeum zestawia go z Olimpią Maneta, skandalem Salonu z 1865 roku, płótnem niemal identycznego formatu. A Courbet nie wadził się tylko z własnym stuleciem. Uczył się, kopiując dawnych mistrzów, i tutaj rzuca wyzwanie dwóm wielkim malarzom kobiecego aktu, Tycjanowi i Rembrandtowi, na ich własnym terenie.
Petit Palais kupił obraz w 1953 roku. Wiosną 2026 roku spędził on cztery miesiące w Wiedniu, wypożyczony na wystawę Courbeta w Muzeum Leopolda, która zakończyła się dwudziestego pierwszego czerwca 2026 roku. Teraz znów wisi na tej ścianie, w sali, którą muzeum poświęciło Courbetowi, a obok są jego autoportret z czarnym psem i portret Proudhona z dziećmi.
Przystanek 2 z 5 · Rez-de-Jardin (poziom górny), sala 05
Panienki znad Sekwany (Lato)
Gustave Courbet · 1857 · Olej na płótnie, 174 × 206 cm
Na co zwrócić uwagę
- Kobieta z przodu, leżąca płasko na brzuchu w białej sukni we wzory, z półprzymkniętymi oczami. Nic w tej pozie nie jest ułożone pod widza.
- Łódź przycumowana do brzegu po lewej i przeciwległy brzeg Sekwany, widoczny między drzewami w lewym górnym rogu.
- Sygnatura w lewym dolnym rogu, G. Courbet, na obrazie, który wygląda na malowany w plenerze, a w rzeczywistości został ukończony w pracowni.
Transkrypcja (2:12)
Zostań w tej samej sali i odwróć się do drugiego dużego płótna Courbeta, namalowanego dziewięć lat wcześniej. Dwie młode kobiety zeszły w upalny dzień nad rzekę i po prostu przystanęły. Ta z przodu zupełnie się poddała. Leży na brzuchu w białej sukni we wzory, z głową na chuście i półprzymkniętymi oczami. Ta za nią, w kapeluszu, opiera głowę na dłoni, trzyma bukiet kwiatów i patrzy w bok, w stronę wody.
Pełny tytuł brzmi Panienki znad Sekwany, Lato, a obraz pokazano na Salonie w 1857 roku, otwartym piętnastego czerwca. Kłopot polegał na połączeniu tematu z rozmiarem. To scena z codziennego życia o wymiarach prawie dwa na dwa metry, format niezwykle duży jak na tego rodzaju obraz, i właśnie tym łamała ówczesne reguły. Krytycy zrobili z tego skandal. Baza danych muzeum dodaje szczegół, który pokazuje, jak daleko to zaszło: Champfleury, wielki orędownik realizmu i jeden z obrońców samego Courbeta, potępił niepokojący powab tych paryżanek oddanych letniemu odrętwieniu. To kobiety z miasta, nie wiejskie dziewczęta, i niektórzy widzowie brali je za prostytutki.
A teraz niespodzianka. Wygląda to na najbardziej plenerowy obraz w całym budynku, a wcale nie powstał w plenerze. Courbet zaczął go w 1856 roku w Ornans, swoim rodzinnym mieście, i dokończył w pracowni, z wyobraźni. Mimo to spójrz w lewy górny róg, gdzie między drzewami prześwituje przeciwległy brzeg Sekwany, i na łódź przycumowaną do brzegu. Tematem i światłem, kładzionym szerokimi pociągnięciami pędzla, zapowiada nadrzeczne brzegi, które impresjoniści namalują pokolenie później, a powstał sześć lat przed Śniadaniem na trawie Maneta, które dziś wisi w Musée d'Orsay.
Droga do tej sali wiodła przez przyjaciół i rodzinę. Kupił go przyjaciel i mecenas Courbeta, Étienne Baudry, od niego obraz przeszedł na siostrę malarza, Juliette, a muzeum odnotowuje jej dar pod datą czwartego sierpnia 1906 roku. Mniejsza wersja, dziewięćdziesiąt sześć i pół centymetra na sto trzydzieści, może Courbeta, a może któregoś z jego naśladowców, wisi w National Gallery w Londynie. Sygnatura na tym obrazie jest w lewym dolnym rogu: G. Courbet.
Przystanek 3 z 5 · Rez-de-Jardin (poziom górny), sala 06
Dolina łez
Gustave Doré · 1883 · Olej na płótnie, 413,5 × 627 cm
Na co zwrócić uwagę
- Chrystus, mały i daleki, w lewym górnym rogu, niesie krzyż w kręgu światła. Obraz religijny, który odsuwa główną postać w głąb, to rzadkość.
- Tłum na pierwszym planie: królowie i żebracy, dzieci i starcy, w strojach przywodzących na myśl Bliski Wschód.
- Cofnij się na drugi koniec sali, żeby zobaczyć całe płótno. Ma ponad cztery metry wysokości i sześć szerokości.
Transkrypcja (2:13)
W sali 06 jedna ściana należy do jednego płótna, wysokiego na ponad cztery metry i szerokiego na sześć. Wzrok biegnie najpierw do światła, daleko w głębi, w lewym górnym rogu: mała, blada postać niesie krzyż w kręgu jasności. Potem wraca do przodu, w dół, w tłum, i tam już zostaje, bo to tłum jest tym obrazem.
Gustave Doré namalował Dolinę łez w 1883 roku. Zaczął ją mniej więcej wtedy, gdy zmarła jego matka, a skończył tuż przed własną śmiercią. Tematem jest werset z Ewangelii według świętego Mateusza: „Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię”. Zobacz, kto odpowiedział na to wezwanie. Królowie i żebracy, dzieci i starcy, mężczyźni i kobiety, wszyscy w strojach przywodzących na myśl Bliski Wschód. Chrystus jest maleńki i daleki, co w obrazie religijnym zdarza się rzadko. Doré oddał pierwszy plan ludziom, którzy cierpią.
Wyrobił sobie nazwisko ilustrowaną Biblią, która sprzedawała się tak dobrze, że w 1867 roku zamówiono u niego około dwudziestu ogromnych płócien biblijnych. Ten obraz zamyka cały cykl. Seria trafiła do Londynu, do Galerii Dorégo, która działała od 1869 do 1892 roku i przyciągnęła około dwóch i pół miliona zwiedzających. Francuscy krytycy go zjechali, mówi muzeum, bo nie rozumieli ani jego wizjonerskiego realizmu, ani talentu do inscenizowania scen. Urodził się i zmarł w tych samych latach co Manet, a swoją publiczność znalazł za granicą.
Potem historia przybiera dziwny obrót. W 1892 roku większość płócien wysłano do Stanów Zjednoczonych na objazdową wystawę, która trwała do 1898 roku. Potem o nich zapomniano. W 1947 roku odnalazły się w magazynie na Manhattanie, zostały sprzedane na aukcji i rozproszone. Petit Palais kupił ten obraz w październiku 1984 roku. W 2005 roku przeszedł konserwację i został ponownie naciągnięty na blejtram, a od 2006 roku znów można go oglądać: sześć metrów pogrążonych w żałobie ludzi, oświetlonych przez jedną małą postać w głębi.
Przystanek 4 z 5 · Rez-de-Jardin (poziom górny), hol
Gloria Victis
Antonin Mercié · 1875 · Brąz, wys. 311 cm, odlew: Thiébaut et fils
Na co zwrócić uwagę
- Jedyny punkt podparcia. Uskrzydlona Chwała stoi na czubku jednej stopy, a nad nią jest około ośmiuset kilogramów brązu.
- Obandażowane czoło żołnierza i złamana szabla wciąż w jego pięści: klęska, nie zwycięstwo.
- Cokół: GLORIA VICTIS i A. MERCIE oraz znak odlewni, Fdu par THIEBAUT & FILS.
Transkrypcja (1:50)
Wróć do holu i spójrz w górę. Ten brąz ma ponad trzy metry wysokości i waży około ośmiuset kilogramów, a wszystko to balansuje niemal na niczym. Uskrzydlona Chwała w zbroi wzlatuje z młodym żołnierzem w ramionach, a cały jej ciężar spoczywa na czubku jednej stopy.
Antonin Mercié wykonał model w 1872 roku, rok po tym, jak Francja przegrała wojnę z Prusami. Żołnierz jest nagi i umiera. Ma czoło owinięte bandażem, a w pięści wciąż ściska złamaną szablę. Chwała unosi go w górę, ku sławie i nieśmiertelności, a tytuł jest celową prowokacją. Gloria victis znaczy chwała zwyciężonym. Odwraca dawny okrzyk vae victis, biada zwyciężonym, który galijski wódz Brennus miał rzucić pokonanym Rzymianom w 390 roku przed naszą erą. Mercié pomyślał rzeźbę jako hołd dla poległych francuskich żołnierzy, a przede wszystkim dla swojego przyjaciela, malarza Henriego Regnaulta, który zginął w 1871 roku.
Był wtedy jeszcze młodym stypendystą Akademii Francuskiej w Rzymie, a gipsowy model był ostatnią pracą, jaką stamtąd przysłał do Paryża. Pokazano go na Salonie w 1874 roku, a miasto Paryż od razu go kupiło, żeby odlać z niego ten brąz. Dlatego stoi on we własnym muzeum sztuk pięknych miasta. Obejdź cokół. Napis głosi GLORIA VICTIS i A. MERCIE, jest też znak odlewni, która go odlała, Thiébaut i synowie.
Francja wzięła go sobie do serca. Firma Barbedienne sprzedawała potem jego pomniejszone kopie w dużych ilościach, a inne odlewy stoją w Bordeaux i w Kopenhadze. Nie wszystkich to jednak wzruszyło. Rzeźbiarz Jean Baffier był oburzony, że ktoś stawia klęskę na piedestale, i napisał, że Francja dała się wymłócić jak zboże w stodole, a potem zakrzyknęła: chwała pokonanym. Stojąc pod spodem, widzisz oba punkty widzenia naraz. Szabla jest złamana, żołnierz zwisa bezwładnie, a jedyne, co w całej grupie wciąż się wznosi, to anioł.
Przystanek 5 z 5 · Rez-de-Chaussée (poziom dolny), sala 29
Franciszek I przyjmuje ostatnie tchnienie Leonarda da Vinci
Jean-Auguste-Dominique Ingres · 1818 · Olej na płótnie, 40 × 50,5 cm
Na co zwrócić uwagę
- Rozmiar. Czterdzieści centymetrów na pięćdziesiąt i pół: pełnoprawny obraz historyczny w skali otwartej książki, więc podejdź blisko.
- Krzesło przy łóżku, odsunięte na ukos. Król właśnie się z niego zerwał.
- Mały medalion na piersi Leonarda, Order Świętego Michała, i sygnatura w lewym dolnym rogu, Ingres Pint. 1818.
Transkrypcja (2:07)
Ostatni przystanek jest piętro niżej, w sali 29, i wiąże się ze zmianą skali. Po sześciu metrach Dorégo ten obraz ma czterdzieści centymetrów na pięćdziesiąt i pół, to obraz historyczny mniej więcej wielkości otwartej książki. Podejdź blisko.
Król pochyla się nad łóżkiem i podtrzymuje głowę umierającego starca. Starcem jest Leonardo da Vinci. Królem jest Franciszek Pierwszy, król Francji, który zaprosił Leonarda na swój dwór, a miejscem jest Amboise w 1519 roku. Ingres zaczerpnął tę scenę z Żywotów Giorgia Vasariego, który pisze, że król, by okazać mu łaskę i ulżyć w cierpieniu, trzymał jego głowę. To piękne zdanie i najpewniej nieprawdziwe. Karta dzieła w samym muzeum nazywa ten epizod najprawdopodobniej zmyślonym.
Zobacz, jak Ingres to skomponował. Pożyczył twarze ze słynnych obrazów w Luwrze, a profil króla pochodzi z portretu, który Tycjan namalował Franciszkowi w 1539 roku. Umierający Leonardo jest za to wymysłem samego Ingres'a. Teraz znajdź krzesło przy łóżku, odsunięte na ukos: król dopiero co się z niego zerwał. A na piersi Leonarda mały medalion, królewski Order Świętego Michała.
Ingres namalował ten obraz w Rzymie w 1818 roku dla hrabiego de Blacas, ambasadora króla Ludwika Osiemnastego. Jego lata stypendysty Akademii Francuskiej dobiegły już końca, ale został we Włoszech do 1824 roku. Ta data nie jest przypadkowa. Francja właśnie przywróciła sobie królów, a obraz, na którym francuski monarcha czule oddaje cześć największemu artyście renesansu, niósł przesłanie o tronie, ołtarzu i królewskiej hojności wobec sztuki. Ingres wyraził to samo w innym obrazie, Henryk Czwarty bawiący się z dziećmi w chwili, gdy wprowadzają ambasadora Hiszpanii, który muzeum wymienia jako dzieło pokrewne i który wisi w tej samej sali.
Petit Palais kupił ten obraz w 1968 roku. Ingres wrócił do tematu ponad trzydzieści lat później, a ta druga wersja, z około 1851 roku, należy do Smith College Museum of Art. Ten egzemplarz podpisał i opatrzył datą w lewym dolnym rogu: Ingres Pint. 1818.
Niezależny przewodnik · Chiaro
Skieruj Chiaro na wszystko w Petit Palais.
Nasza trasa kończy się przy Ingresie, ale pałac ciągnie się jeszcze przez dwa pełne piętra. Sfotografuj Ugolina Carpeaux w jego rotundzie, autoportret Rembrandta piętro niżej albo sklepienie nad Galerie Nord, które pomalował Cormon, a aplikacja powie ci, na co patrzysz, jak to trafiło do muzeum, i odpowie na głos na twoje kolejne pytanie, tam, gdzie stoisz.
Przed wizytą
Dojazd
Avenue Winston-Churchill, 75008 Paryż, naprzeciwko Grand Palais, między Polami Elizejskimi a Sekwaną. Zwiedzający indywidualnie wchodzą głównym wejściem; grupy i osoby z ograniczoną możliwością poruszania się korzystają z drzwi u stóp głównych schodów, w prawym dolnym rogu, na poziomie Rez-de-Chaussée.
Najbliższa stacja to Champs-Élysées – Clemenceau na liniach metra 1 i 13, a alternatywą jest Franklin D. Roosevelt na linii 9. Kolej RER C zatrzymuje się na stacji Invalides. W okolicy jeżdżą autobusy 28, 42, 72, 73, 80, 83 i 93, a Vélib' ma stację nazwaną od muzeum, numer 8001.
Bilety
- Wstęp do kolekcji jest bezpłatny i nie trzeba niczego rezerwować. Płatne są tylko wystawy czasowe, a na nie muzeum usilnie zaleca wcześniejszą rezerwację.
- Dniem wolnym jest poniedziałek, a także 1 stycznia, 1 maja, 14 lipca, 11 listopada i 25 grudnia. Od wtorku do niedzieli muzeum jest otwarte od 10:00 do 18:00, przy czym ostatnie wejście do kolekcji jest o 17:15.
- Wieczorne otwarcia w piątki i soboty, do 20:00, dotyczą tylko wystaw, kawiarni i ogrodu. Sale kolekcji, a z nimi wszystkie pięć przystanków, są wieczorem zamknięte.
- Wstęp do ogrodu w sercu budynku jest bezpłatny, a w nim mieści się Café 1902, która wydaje zamówienia do 17:45; ostatnie przyjmuje o 17:15.
- Zostaw walizki i duże plecaki w hotelu, także walizki kabinowe; do szafek mieszczą się zwykłe torby. Zdjęcia na własny użytek można robić.
Oficjalny audioprzewodnik
Własny przewodnik muzeum to nie urządzenie, lecz aplikacja: bezpłatna na iPhone'a i Androida, dwujęzyczna, z sześcioma trasami, wśród których są trasy „12 arcydzieł” i „30 najważniejszych dzieł”, trasa we francuskim języku migowym, trasa z audiodeskrypcją i spacer wokół budynku. Oba przewodniki nic nie kosztują, więc korzystaj z obu naraz: z aplikacji muzeum przy jej trasach i spacerze na zewnątrz, z tej strony przy pięciu historiach w środku, a z aplikacji Chiaro przy wszystkim, do czego żadne z nich nie sięga.
Oficjalna strona →Pytania
Czy jest bezpłatny audioprzewodnik po Petit Palais?
Tak, a samo muzeum też jest bezpłatne. Ta strona odtwarza pięć przystanków z narracją w każdej przeglądarce w telefonie, z pełnym tekstem pod każdym odtwarzaczem, a muzeum udostępnia własną bezpłatną aplikację z sześcioma trasami. Jeśli trafisz na dzieło, którego żadne z nich nie omawia, zrób mu zdjęcie, a aplikacja Chiaro opowie jego historię.
Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Petit Palais?
Nic. Przewodnikiem muzeum jest jego własna aplikacja na iOS i Androida, dwujęzyczna, z trasami od 12 arcydzieł po 30 najważniejszych dzieł, a także z trasami we francuskim języku migowym i z audiodeskrypcją.
Gdzie w Petit Palais wiszą Śpiące Courbeta?
W sali 05 na poziomie Rez-de-Jardin, czyli na kondygnacji, na którą się wchodzi i którą plan muzeum nazywa poziomem górnym. Obraz dzieli salę Courbeta z Panienkami znad Sekwany i jego autoportretem z czarnym psem. Do 21 czerwca 2026 roku był wypożyczony do Wiednia, a teraz znów jest na miejscu.
Czy Petit Palais jest zamknięty w poniedziałki?
Tak, poniedziałek to stały dzień zamknięcia. Muzeum jest też zamknięte w pięć świąt: 1 stycznia, 1 maja, 14 lipca, 11 listopada i 25 grudnia. Od wtorku do niedzieli pałac działa od 10:00 do 18:00, a do sal kolekcji ostatni zwiedzający wchodzą kwadrans po piątej.
Czy wstęp do Petit Palais jest bezpłatny?
Zwiedzanie stałej kolekcji jest bezpłatne dla wszystkich i nie trzeba rezerwować biletu, a właśnie tam wiszą wszystkie nasze przystanki. Wystawy czasowe mają własne płatne bilety. Do ogrodu i Café 1902 można wejść bez opłat.
Czy Petit Palais jest otwarty wieczorem?
Tylko dla wystaw. W piątki i soboty budynek jest otwarty do 20:00 dla wystaw czasowych, kawiarni i ogrodu, ale stała kolekcja wieczorem jest zamknięta, więc te pięć przystanków zaplanuj na dzień.
Więcej audioprzewodników
Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Petit Palais.