Metropolitan Museum · Nowy Jork · Niezależny przewodnik
Audioprzewodnik po Metropolitan Museum,
pięć przystanków, za darmo.
Odtwórz je tutaj, bez pobierania. A o każdym z pozostałych półtora miliona dzieł opowie ci Chiaro na podstawie zdjęcia.
Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Metropolitan Museum.
Świątynia z Dendur
Metropolitan Museum, Nowy Jork
To była bezpłatna część
Zrób zdjęcie, a Chiaro opowie ci o dowolnym dziele ze zbiorów Metropolitan Museum.
Pięć przystanków · 11 min słuchania
Pięć przystanków, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.
Ten audioprzewodnik prowadzi przez pięć dzieł w The Metropolitan Museum of Art, na dwóch kondygnacjach, jedną pętlą. Zaczyna się na poziomie 1, na którym jest główne wejście, od Świątyni z Dendur w sali 131, prowadzi na tym samym poziomie do Ugolina Carpeaux w salach rzeźby europejskiej, w sali 548, wspina się na poziom 2 do Śmierci Sokratesa w sali 634 i kończy w Skrzydle Amerykańskim na obrazach Waszyngton przeprawiający się przez Delaware w sali 760 i Madame X w sali 771. Razem jedenaście minut nagrań; na samo chodzenie zarezerwuj sobie sporo ponad godzinę, bo Metropolitan jest ogromne, a tłoku nie da się uniknąć.
Dane z metryczek, numery sal i daty pochodzą z otwartego API kolekcji Metropolitan, a potwierdza je drugie źródło. Muzeum często zmienia aranżację sal. Jeśli tabliczka przy dziele mówi coś innego, rację ma tabliczka, a my chętnie się o tym dowiemy.
Przystanek 1 z 5 · Sala 131, poziom 1
Świątynia z Dendur
Okres rzymski, panowanie Augusta · Ukończona najpóźniej w 10 r. p.n.e. · Piaskowiec eoliczny; świątynia wysoka na 6,4 m, długa na 12,5 m
Na co zwrócić uwagę
- Graffiti. Europejscy podróżnicy w dziewiętnastym wieku wyryli na ścianach swoje nazwiska, jedno z datą 1817, po lewej przy wejściu, a muzeum je zostawiło.
- Dwie przednie kolumny. Ich głowice wyrzeźbiono w kształcie kwiatów lotosu; ten styl pojawił się w Egipcie ponad dwa i pół tysiąca lat temu.
- Basen i szklana ściana. Woda zastępuje Nil, pochyła ściana za nią skalne urwiska, a świątynia wciąż jest zwrócona na wschód, tak jak na swoim pierwotnym miejscu.
Transkrypcja (2:11)
Cała egipska świątynia, pod dachem, na Manhattanie, a po drugiej stronie szyby Central Park. Najpierw przejdź na drugi koniec basenu i obejrzyj się za siebie. Ta woda nie znalazła się tu przypadkiem. W Egipcie świątynia stała na tarasie nad Nilem, więc architekci tej sali umieścili przed nią basen, a za nią pochyłą ścianę, które mają zastąpić rzekę i skalne urwiska. Budowla wciąż patrzy na wschód, tak jak w Nubii.
Jak na egipskie standardy wcale nie jest stara. Zbudować ją kazał cesarz August, kiedy Rzym zajął Egipt, a prace trwały od 23 do 10 roku przed naszą erą, na zachodnim brzegu Nilu, jakieś osiemdziesiąt kilometrów na południe od Asuanu. Poświęcono ją bogini Izydzie i dwóm miejscowym braciom, Pedesiemu i Pihorowi, którzy utonęli i zostali uznani za bogów. August kazał przedstawić siebie na ścianach, jak składa im ofiary: rzymski cesarz przebrany za faraona. I właśnie o to chodziło. W szóstym wieku chrześcijanie zamienili świątynię w kościół.
Znalazła się tutaj z powodu tamy. Kiedy Egipt budował Wielką Tamę Asuańską, powstające za nią jezioro miało na zawsze zatopić świątynię, więc w 1963 roku rozebrano ją w ramach akcji ratunkowej UNESCO. Dwa lata później Egipt podarował ją Stanom Zjednoczonym w podzięce za szesnaście milionów dolarów na ratowanie innych zabytków, a dar przyjęła Jacqueline Kennedy. Potem zaczęło się coś, co gazety nazwały wyścigiem o Dendur. Cairo w stanie Illinois i Memphis w Tennessee przekonywały, że miasto noszące imię egipskiego miasta zasługuje na egipską świątynię. Waszyngton chciał ją postawić nad Potomakiem, Boston nad rzeką Charles. W kwietniu 1967 roku wygrało Metropolitan, bo obiecało trzymać kamienie pod dachem, z dala od deszczu i mrozu.
Sześćset sześćdziesiąt jeden bloków, w sumie sześćset czterdzieści ton, dotarło do Nowego Jorku w sierpniu 1968 roku, w sześciuset sześćdziesięciu jeden skrzyniach. Czekały siedem lat, aż powstanie to skrzydło, a gotową świątynię otwarto we wrześniu 1978 roku.
Teraz podejdź blisko do ścian, po lewej stronie, kiedy wchodzisz do świątyni. Wśród hieroglifów znajdziesz nazwiska i daty zapisane alfabetem łacińskim, wyryte przez europejskich podróżników w dziewiętnastym wieku, kiedy świątynia była obowiązkowym przystankiem w podróży po Nilu. Muzeum ich nie usunęło. Dziś są częścią tej historii, tak samo jak cesarz.
Przystanek 2 z 5 · Sala 548, rzeźba europejska, poziom 1
Ugolino i jego synowie
Jean-Baptiste Carpeaux · 1865–1867 · Marmur z Saint-Béat, 197,5 × 149,9 × 110,5 cm
Na co zwrócić uwagę
- Dłonie. Ugolino gryzie własne knykcie, a wszystkie palce u jego stóp są podkurczone.
- Dziecko na samym dole, zwinięte u stóp ojca, być może już martwe.
- Ciało. Głodujący człowiek z mięśniami atlety, zapożyczonymi od Michała Anioła.
Transkrypcja (2:01)
Mężczyzna na szczycie tego stosu ciał gryzie własne palce, a czworo dzieci błaga go, żeby zjadł raczej je. Obejdź rzeźbę dookoła, zanim wyrobisz sobie zdanie. Z każdej strony widać inne dziecko.
Historia pochodzi od Dantego. W trzydziestej trzeciej pieśni Piekła hrabia Ugolino z Pizy zostaje zamknięty w wieży razem z synami i wnukami i skazany na śmierć głodową. Dzieci ofiarowują mu siebie. Dante nigdy nie mówi jasno, czy Ugolino przyjął tę ofiarę, i rzeźba też tego nie mówi. Carpeaux wybrał chwilę przed decyzją i dlatego tak trudno patrzeć na tę twarz.
Jean-Baptiste Carpeaux był młodym Francuzem, który w 1854 roku zdobył Nagrodę Rzymską i spędził kolejne lata w Willi Medyceuszy, studiując Michała Anioła. Widać to od razu. Ugolino ma być zagłodzony, a ma tors atlety, bo tak właśnie Michał Anioł budował ciała. Plątanina kończyn pochodzi z Grupy Laokoona w Watykanie, gdzie węże duszą ojca i dwóch synów. Dzieci natomiast Carpeaux szkicował z natury, z umierających chłopców, więc małe ciała są podpatrzone, nawet jeśli to duże jest pożyczone.
Kiedy po raz pierwszy pokazano gipsowy model, wywołał publiczną sensację. W 1863 roku odlano go w brązie i ustawiono w Ogrodzie Tuileries w Paryżu, obok kopii Laokoona, żeby ludzie mogli porównać obie rzeźby. Ta marmurowa wersja powstała dla właściciela kamieniołomu w Saint-Béat w Pirenejach, który chciał pochwalić się swoim kamieniem na wystawie światowej w 1867 roku. Metropolitan kupiło ją sto lat później, w 1967 roku.
Ta rzeźba wyrobiła Carpeaux nazwisko. Dzięki niej dostał zamówienie na Taniec na fasadzie paryskiej Opery i to ono przyniosło mu sławę. A rzeźba działała na ludzi jeszcze długo po jego śmierci. W 1929 roku surrealista Max Ernst wyciął krzyczącą twarz Ugolina z ryciny, prawdopodobnie ze starego katalogu wystawy, i wkleił ją do powieści-kolażu, otoczoną instrumentami muzycznymi.
Zanim pójdziesz dalej, spójrz na najmłodsze dziecko, zwinięte u stóp ojca. Carpeaux nie mówi ci, czy chłopiec śpi, czy już nie żyje. W tej jednej postaci zawiera się cała rzeźba.
Przystanek 3 z 5 · Sala 634, malarstwo europejskie, poziom 2
Śmierć Sokratesa
Jacques-Louis David · 1787 · Olej na płótnie, 129,5 × 196,2 cm
Na co zwrócić uwagę
- Dwa podpisy. Pełne nazwisko Davida widnieje pod Kritonem, mężczyzną, który chwyta Sokratesa za udo, a inicjały pod Platonem, u stóp łoża.
- Mężczyzna z czarą. Podaje truciznę i nie może na to patrzeć; twarz ukrył w drugiej dłoni.
- Kobieta na schodach w głębi. To Ksantypa, żona Sokratesa, odesłana z celi, która jeszcze się ogląda.
Transkrypcja (2:04)
Człowiek za chwilę wypije truciznę, a wciąż wykłada. Na tym polega dowcip tego obrazu i zarazem jego sens. Ateny skazały Sokratesa za psucie młodzieży i wymyślanie bogów, on sam odrzucił szansę ucieczki, i oto siedzi na więziennym łożu, jedną ręką sięga po cykutę, drugą unosi w górę, w pół zdania, jakby czara była drobiazgiem.
Scena pochodzi z Fedona Platona, ale David ją po swojemu zredagował. Platon był młodym człowiekiem, kiedy umarł jego nauczyciel. Na obrazie to starzec skulony u stóp łoża, jakby po dziesięcioleciach wspominał tę scenę i ją spisywał. Sam Sokrates miał siedemdziesiąt lat, a David zrobił z niego mężczyznę sprawnego i przystojnego, o ciele kogoś znacznie młodszego. Przyjaciele wokół niego rozsypują się na wszystkie sposoby, na jakie może rozsypać się człowiek, a dwie najspokojniejsze postaci, Sokrates i Platon, jako jedyne ubrane są w niebieskawą biel.
Spójrz na mężczyznę, który podaje czarę. Odwrócił się, twarz ukrył w wolnej dłoni. Jego szata jest najbardziej czerwoną rzeczą na obrazie. David przygasza czerwienie przy krawędziach i pozwala im narastać ku środkowi, więc twój wzrok ląduje na truciźnie. W głębi, na schodach, kobieta ogląda się przez ramię. To Ksantypa, żona Sokratesa, którą odesłano z celi.
To nie było zamówienie królewskie. Obraz zamówił w 1786 roku bogaty młodzieniec, Charles-Michel Trudaine de la Sablière, mniej więcej dwudziestoletni, a David radził się znawcy greki, jak naprawdę przebiegała ta śmierć. Osiem lat później Trudaine i jego brat zginęli na gilotynie w czasach terroru, a obraz przeszedł na wdowę po bracie. Metropolitan kupiło go w 1931 roku.
Kiedy pokazano go na Salonie w 1787 roku, angielski malarz Joshua Reynolds nazwał go największym dziełem od czasów Kaplicy Sykstyńskiej. Thomas Jefferson, który był wtedy amerykańskim posłem w Paryżu, poszedł go obejrzeć i napisał, że to najlepsza rzecz na całej wystawie. Zanim pójdziesz dalej, znajdź podpisy. Pełne nazwisko David umieścił pod Kritonem, przyjacielem, który ściska nogę Sokratesa, a pod Platonem tylko inicjały. Tak dawał ci znać, z którym z nich się utożsamia.
Przystanek 4 z 5 · Sala 760, Skrzydło Amerykańskie, poziom 2
Waszyngton przeprawiający się przez Delaware
Emanuel Leutze · 1851 · Olej na płótnie, 378,5 × 647,7 cm
Na co zwrócić uwagę
- Flaga. Trzynaście gwiazd w kręgu, wzór, który pojawił się dopiero w 1777 roku, pół roku po tej nocy.
- Rama. Na jej szczycie siedzi rzeźbiony orzeł szeroki na czternaście stóp; to kopia ramy zaprojektowanej przez Leutzego, odtworzona na podstawie fotografii z 1864 roku.
- Dwaj mężczyźni na dziobie: jeden w szkockim berecie, drugi afrykańskiego pochodzenia, wiosłujący ramię w ramię.
Transkrypcja (2:27)
Sześć i pół metra płótna i prawie wszystko na nim jest celowo nie tak. Zacznij od flagi, uniesionej obok Waszyngtona. Trzynaście gwiazd w kręgu. Ten wzór przyjęto w czerwcu 1777 roku, a tu mamy noc z 25 grudnia 1776 roku, przeprawę przez Delaware przed niespodziewanym atakiem na heskich najemników pod Trenton. Tej flagi jeszcze nie było.
Rzeka też się nie zgadza. Emanuel Leutze namalował ten obraz w Düsseldorfie, w Niemczech, a woda i drugi brzeg to Ren. Dorastał w Ameryce, wrócił do Niemiec, a pomysł przyszedł mu do głowy podczas rewolucji 1848 roku, w nadziei, że amerykański przykład doda otuchy europejskim reformatorom. Pozowali mu amerykańscy studenci sztuki, którzy przejeżdżali przez Düsseldorf. A łódź jest o wiele za mała. Prawdziwe łodzie typu Durham miały od czterdziestu do sześćdziesięciu stóp długości, płaskie dno i wysokie burty, i przewoziły konie oraz armaty. W takiej łodzi wszyscy stali, żeby nie moczyć nóg w lodowatej wodzie na dnie, więc poza Waszyngtona jest mniej brawurowa, niż się wydaje.
Nic z tego nie miało znaczenia, bo ten obraz nie jest dokumentem. Jest argumentem. Przyjrzyj się ludziom w łodzi. Na dziobie strzelec z zachodnich rubieży, obok niego mężczyzna w szkockim berecie i mężczyzna afrykańskiego pochodzenia, wiosłujący ramię w ramię, dwaj farmerzy, jeden z zabandażowaną głową, a na rufie postać w stroju rdzennego Amerykanina. Leutze zmieścił cały nowy kraj w jednej łodzi. Mężczyzna z flagą to według katalogu z 1853 roku porucznik James Monroe, przyszły prezydent.
To jest druga wersja. Pierwszą uszkodził pożar w pracowni, potem trafiła do muzeum w Bremie i została zniszczona podczas brytyjskiego nalotu we wrześniu 1942 roku. Ta przepłynęła Atlantyk, w październiku 1851 roku wystawiono ją w Nowym Jorku i przyszło ją zobaczyć ponad pięćdziesiąt tysięcy ludzi. Kolekcjoner kupił ją za dziesięć tysięcy dolarów, ogromną wówczas sumę, a w 1897 roku przekazano ją w darze Metropolitan Museum.
Jeszcze jedna rzecz, na którą warto spojrzeć, i nie jest to obraz. Przez ponad dziewięćdziesiąt lat wisiał w prostej ramie, która, jak się okazało, wcale nie była ramą Leutzego. W 2007 roku znalazła się fotografia z 1864 roku, pokazująca oryginalną ramę zwieńczoną rzeźbionym orłem, i muzeum kazało ją odtworzyć. Sam orzeł ma czternaście stóp szerokości.
Przystanek 5 z 5 · Sala 771, Skrzydło Amerykańskie, poziom 2
Madame X
John Singer Sargent · 1883–1884 · Olej na płótnie, 208,6 × 109,9 cm
Na co zwrócić uwagę
- Prawe ramiączko. Teraz mocno trzyma się na ramieniu. W 1884 roku było namalowane jako zsuwające się i od tego zaczął się skandal.
- Ucho. Jest czerwone, to jedyny skrawek skóry bez pudru, na tle twarzy i ramion namalowanych niemal na biało.
- Stolik. Jego nogi to syreny, a półksiężyc we włosach to księżyc bogini Diany, ozdoba, którą modelka naprawdę nosiła.
Transkrypcja (2:04)
Ona na ciebie nie patrzy. To pierwsza rzecz. Ciało jest zwrócone do ciebie, głowa odwraca się i widzimy ją z profilu, a prawa ręka wykręca się do tyłu, ku stolikowi o nogach wyrzeźbionych w kształcie syren. Tę pozę trudno utrzymać i Sargent wybrał ją właśnie dla tego napięcia. Do tego skóra, upudrowana na kolor papieru, i to jedno czerwone ucho tam, gdzie kończy się puder.
Nazywała się Virginie Amélie Avegno Gautreau. Była Amerykanką, urodzoną w Nowym Orleanie, w Paryżu wydaną za bankiera dwa razy starszego od niej i słynną tam z urody i lawendowego pudru do twarzy. Malarze od lat prosili, żeby mogli ją namalować. John Singer Sargent, kolejny Amerykanin w Paryżu, też poprosił i w lutym 1883 roku się zgodziła. To nie było zamówienie. Sargent chciał mieć ten obraz na Salon, gdzie jedna sensacja mogła zrobić karierę.
Omal nie złamała mu kariery. Była fatalną modelką, znudzoną, rozkojarzoną, wiecznie na jakimś przyjęciu, a Sargent narzekał w liście na jej niemożliwą do namalowania urodę i beznadziejne lenistwo. W jej domu w Bretanii zrobił około trzydziestu studiów, zanim zdecydował się na ten układ. Kiedy obraz zawisł na Salonie w 1884 roku, opisany tylko jako Portret Madame trzy gwiazdki, prawe ramiączko sukni było namalowane jako zsuwające się z ramienia. Paryż był zgorszony. Recenzenci nazywali ją wulgarną, a jej skórę trupią. Krytyk Le Figaro napisał: jeszcze jedna szamotanina i dama będzie wolna. Jej matka przyszła do pracowni we łzach i prosiła o zdjęcie obrazu z wystawy.
Sargent przemalował ramiączko z powrotem na ramię, tak jak widzisz teraz, i niedługo potem wyjechał z Paryża do Londynu. Trzymał obraz u siebie przez ponad trzydzieści lat. W 1916 roku sprzedał go Metropolitan Museum, a w liście do dyrektora napisał: chyba to najlepsza rzecz, jaką kiedykolwiek zrobiłem. Pewna nowojorska gazeta dała tytuł: arcydzieło Sargenta, odrzucone przez modelkę, kupione przez muzeum.
Spójrz jeszcze raz na półksiężyc w jej włosach. To księżyc Diany, bogini łowów, i nie był to pomysł Sargenta. Nosiła go sama. Dokładnie wiedziała, co robi, i on też.
Niezależny przewodnik · Chiaro
Skieruj Chiaro na wszystko w Metropolitan.
Te pięć przystanków to darmowa część. W aplikacji robisz zdjęcie dowolnego przedmiotu w Metropolitan, od sumeryjskiej pieczęci po witraż Tiffany'ego, a Chiaro od razu opowiada jego historię i potem na głos odpowiada na każde kolejne pytanie.
Przed wizytą
Dojazd
1000 Fifth Avenue, róg 82nd Street, na Upper East Side. Główne wejście jest na szczycie schodów od strony Fifth Avenue.
Metrem linii 4, 5 lub 6 do stacji 86th Street przy Lexington Avenue, a dalej trzy przecznice na zachód do Fifth Avenue i cztery przecznice na południe do wejścia przy 82nd Street; albo linią Q do stacji 86th Street przy Second Avenue. Autobusy M1, M2, M3 i M4 jeżdżą na południe ulicą Fifth Avenue, tuż obok schodów przed wejściem, a na północ ulicą Madison Avenue, jedną przecznicę dalej na wschód.
Bilety
- Muzeum jest zamknięte w środy. W piątki i soboty jest otwarte do 21:00.
- Mieszkańcy stanu Nowy Jork oraz studenci z Nowego Jorku, New Jersey i Connecticut płacą, ile chcą. Pozostali płacą pełną cenę, a bilet daje wstęp do obu siedzib Metropolitan, przy Fifth Avenue i The Met Cloisters, w dniu wydrukowanym na bilecie.
- Zacznij od Świątyni z Dendur, gdy tylko otworzą drzwi. Koło południa sala jest pełna ludzi.
- Dwa obrazy ze Skrzydła Amerykańskiego zostaw na koniec: oba wiszą na poziomie 2, a Madame X lepiej sprawdza się jako finał niż jako początek.
Oficjalny audioprzewodnik
Oficjalny przewodnik Metropolitan Museum nic nie kosztuje: to cyfrowy przewodnik z trasami audio, który instalujesz na własnym telefonie, a przystanki audioprzewodnika wraz z transkrypcjami są też bezpłatnie dostępne na metmuseum.org. Pięć przystanków tutaj także odtworzysz za darmo, a o wszystkim innym w budynku opowie aplikacja Chiaro na podstawie zdjęcia.
Oficjalna strona →Pytania
Czy jest bezpłatny audioprzewodnik po Metropolitan Museum?
Tak, ta strona. Pięć dzieł z nagraniami, które odtworzysz w przeglądarce, z transkrypcją pod każdym i numerami sal, bez instalowania aplikacji. Jeśli chcesz więcej niż pięć, aplikacja Chiaro opowie o każdym obiekcie w Metropolitan na podstawie zdjęcia, które przed nim zrobisz.
Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Metropolitan Museum?
Nic. Cyfrowy przewodnik muzeum, z trasami audio od najważniejszych dzieł kolekcji po sale egipskie i Skrzydło Amerykańskie, jest bezpłatny na twoim telefonie, a przystanki i ich transkrypcje są też za darmo na metmuseum.org.
Gdzie w Metropolitan Museum jest Świątynia z Dendur?
W sali 131 na poziomie 1, w sali ze szklaną ścianą od strony Central Parku i basenem przed świątynią. Sala leży na końcu galerii egipskich.
Czy Metropolitan Museum jest zamknięte w środy?
Tak. Od niedzieli do wtorku i w czwartek jest otwarte od 10:00 do 17:00, a w piątek i sobotę od 10:00 do 21:00.
Ile kosztuje wstęp do Metropolitan Museum?
Bilet normalny kosztuje 30 dolarów, dla seniorów od 65 lat 22 dolary, a dla studentów 17 dolarów; dzieci w wieku 12 lat i młodsze wchodzą za darmo. Mieszkańcy stanu Nowy Jork oraz studenci z Nowego Jorku, New Jersey i Connecticut płacą, ile chcą. Jeden bilet daje wstęp do obu siedzib Metropolitan, przy Fifth Avenue i The Met Cloisters, w dniu wydrukowanym na bilecie.
Więcej audioprzewodników
Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Metropolitan Museum.