Przejdź do treści

Wieża Galata · Stambuł · Niezależny przewodnik

Audioprzewodnik po Wieży Galata,
pięć przystanków, za darmo.

Genueńska wieża z 1348 roku, mierząca 62,59 metra do czubka dachu. Wszystkie pięć przystanków odtworzysz w tej karcie, a o reszcie jej niemal siedmiu wieków opowie ci Chiaro na podstawie zdjęcia.

Pobierz w App Store

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z zarządcą Wieży Galata.

9:41

Wieża widziana z placu

Wieża Galata, Stambuł

0:00 2:49
Przystanek 1 z 5

Pięć przystanków · 13 min słuchania

Pięć miejsc, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.

Ten audioprzewodnik po Wieży Galata, do zwiedzania na własną rękę, idzie trasą, którą wyznacza w budynku samo ministerstwo: dwa przystanki na zewnątrz, jeden w trakcie wspinaczki, dwa na górze. Zacznij na otwartym placu u stóp wieży, gdzie stoi kasa biletowa; obejdź wieżę do ściany południowej i marmurowych schodów prowadzących do drzwi; wjedź windą na szóste piętro i idź dalej schodami, obok łukowych okien siódmego; potem wyjdź na galerię ósmego piętra i popatrz najpierw na południowy zachód, nad Złotym Rogiem i starym miastem, a potem na południowy wschód, w stronę Przylądka Seraju i azjatyckiego brzegu. Około trzynastu minut słuchania, plus krótki spacer wokół podstawy, zanim wejdziesz do środka.

Za praktycznymi informacjami o tej wieży stoją dwie strony ministerstwa: muze.gov.tr, ze stroną muzeum i drukowaną broszurą dla zwiedzających, oraz galatakulesi.gov.tr, z obszerną historią budynku. Razem podają dni otwarcia, bilet i kolejność pięter, a każda data w opowieściach ma dodatkowo oparcie w drugim, niezależnym źródle. Wieczorna godzina zamknięcia to jedyny szczegół na tej stronie, który może się zmienić, więc sprawdź ją dla swojej daty przed wyjściem. Jeśli strażnik na marmurowych schodach pokieruje cię inną drogą niż opisana tutaj, idź tak, jak mówi strażnik, a twoja wiadomość wysłana później pozwoli nam poprawić stronę dla tych, którzy wejdą tu po tobie.

Przystanek 1 z 5 · Plac przed wieżą, przy kasie biletowej, na otwartym terenie publicznym, jeszcze przed jakimkolwiek biletem

Wieża widziana z placu

Genueńscy budowniczowie kolonii Pera; powyżej drugiego piętra odbudowana po 1509 roku przez Murada bin Hayreddina, architekta Bajazyda II; górne kondygnacje wzniesione na nowo dla Mahmuda II po 1831 roku · 1348; naprawa 1510; górne kondygnacje 1832; stożek odbudowany w latach 1965–1967 · Kamień, na planie koła, 62,59 m do czubka dachu i 16,45 m średnicy zewnętrznej przy ziemi

Na co zwrócić uwagę

  • Wieżę warstwami: gładki kamienny trzon, potem gzyms, potem pierścień łuków pod balustradą galerii. Trzon to stara wieża; kondygnacje nad gzymsem odbudowano po pożarze w 1831 roku.
  • Ludzi opartych o balustradę przy szczycie, dla skali. Na tej galerii kończy się ta trasa.
  • Zachowane odcinki genueńskiego muru obok wieży, o które od 1957 roku opiera się fontanna Bereketzade.
Transkrypcja (2:49)

Odsuń się na tyle, żeby objąć ją całą jednym spojrzeniem, bo z dołu ukrywa swoją wysokość: 62,59 metra od chodnika do czubka zwieńczenia, na wzgórzu, które już podnosi jej stopę o 35 metrów.

Czytaj ją od dołu do góry. Gładki kamienny walec to stara wieża, o średnicy 16,45 metra przy ziemi. Potem gzyms, pierścień łukowych otworów, balustrada galerii, na której kończy się ta trasa, i szary stożek. Te górne kondygnacje nie są średniowieczne. Odbudowano je dla sułtana Mahmuda II po pożarze w 1831 roku. Stożek jest jeszcze młodszy. Powstał między 1965 a 1967 rokiem: nowy dach z żelbetu obłożony ołowiem. Jego kształt przypomina stożek, który wieża nosiła od 1832 roku, dopóki burza nie zerwała tego dachu w 1875 roku, tylko jest trochę mniej spiczasty, ale to nowy projekt, nie kopia.

Trzon jest genueński i datowany na 1348 rok. Genua od 1267 roku utrzymywała po tej stronie Złotego Rogu kolonię handlową zwaną Perą, jako sojuszniczka Bizancjum, a jej mieszkańcy wciąż przesuwali swoje mury w górę tego wzgórza, nikogo nie pytając o zgodę. To była główna wieża tych umocnień. Spotykały się tu cztery linie murów, u jej stóp stała główna brama do Pery, a Genueńczycy nazywali ją Wieżą Świętego Krzyża, od krzyża na jej szczycie. W sierpniu 1348 roku Bizantyjczycy i Genueńczycy rozpoczęli wojnę; rok później cesarz Jan VI i tak oddał wzgórze Genui.

Sto lat później kolonia poddała się Mehmedowi II bez walki. Już rozbierano szczyt wieży, kiedy edykt sułtana powstrzymał robotników; wieżę odbudowano, a krzyż ustąpił miejsca osmańskiej fladze. Potem wieża raz po raz zmieniała zajęcie. W szesnastym wieku więziono w niej chrześcijańskich jeńców wojennych, którzy pracowali w stoczniach w dzielnicy Kasımpaşa. Od osiemnastego była strażnicą przeciwpożarową, a od 1717 roku wartownik na górze bił w wielki bęben za każdym razem, gdy zobaczył dym nad dachami.

Większość tego, co kiedyś cię tu otaczało, zniknęła. Od 1863 roku dziedziniec, bramy i mury schodzące aż do brzegu rozbierano pod nowy budynek miejski, a fosy zasypano. Poszukaj odcinków genueńskiego muru, które przetrwały, obok wieży, z fontanną Bereketzade dostawioną do nich w 1957 roku.

W 1877 roku włoski pisarz Edmondo De Amicis spojrzał na Galatę i zobaczył otwarty wachlarz, z tą wieżą jako rączką. Jednej niemieckiej miejscowości ta rączka spodobała się tak bardzo, że ją skopiowała: wieża ciśnień w Niederlehme w Brandenburgii, ukończona w 1902 roku, została zaprojektowana na wzór wieży, która stoi przed tobą.

Przystanek 2 z 5 · Ściana południowa, u stóp marmurowych schodów prowadzących do drzwi wejściowych, przed kontrolą biletów

Południowa ściana i jej dwa ceglane pasy

Genueńscy murarze poniżej pierwszego pasa; osmańska odbudowa powyżej po trzęsieniu ziemi w 1509 roku; wersety inskrypcji nad drzwiami autorstwa Pertewa Paszy, wyryte przez Nuriego Dede · 1348; odbudowana od drugiego piętra w górę po 1509; inskrypcja nad drzwiami 1831–1832; tablica 1953 · Kamień łamany z dwoma ceglanymi pasami na wysokości 13,20 m i 17,17 m; mury grubości 3,75 m do czwartego piętra

Na co zwrócić uwagę

  • Dwie cienkie czerwone linie biegnące wokół trzonu, jedna nad drugą: ceglane pasy na wysokości 13,20 i 17,17 metra, szew między pracą genueńską a osmańską.
  • Zmianę kamienia przy dolnym pasie. Poniżej surowe, różnorodne bloki z okruchami cegły; powyżej mniejsze, staranniej obrobione, bardziej regularne kamienie.
  • Marmurowe drzwi wysoko nad ziemią, dwa bliźniacze biegi schodów i czteropolową inskrypcję wierszem nad nimi, z gładkim miejscem, gdzie skuto monogram sułtana.
  • Tablicę z 1953 roku na poziomie ziemi po tej stronie, upamiętniającą dzień w 1453 roku, w którym Galata oddała klucze.
Transkrypcja (2:39)

Jesteś po południowej stronie, gdzie dwa bliźniacze biegi marmurowych schodów prowadzą do drzwi osadzonych wysoko nad ziemią. Zanim wejdziesz na górę, znajdź dwie cienkie czerwone linie, które biegną dookoła trzonu, jedna nad drugą. To ceglane pasy, na wysokości 13,20 metra i 17,17 metra, tam gdzie zaczynają się drugie i trzecie piętro, i to najbardziej sporne linie w całym budynku.

Poniżej dolnego pasa kamień jest surowy: ciosane bloki w kolorze ciemnożółtym, jasnobrązowym, szarym i ciemnoniebieskawym, ułożone nieregularnie, z okruchami cegły w spoinach. Powyżej kamienie są mniejsze, lepiej obrobione i ułożone w warstwy, przeważnie wapień, a okruchy cegły znikają. Na tej linii coś się wydarzyło. W 1509 roku trzęsienie ziemi, które Stambuł pamięta jako małą apokalipsę, zawaliło dużą część wieży, a historia spisana przez samo ministerstwo mówi, że architekt Bajazyda II, Murad bin Hayreddin, odbudował ją od poziomu 13,20 metra.

Ile dokładnie odbudował, w tym miejscu badacze się rozchodzą. Köksal Anadol i Ersin Arıoğlu odczytują pasy jako poziomy, od których zaczęła się odbudowa. Semavi Eyice uważał dolny za powierzchowną łatę, a wszystko powyżej górnego za osmańskie. Najnowsza interpretacja, którą przedstawił Sağlam, mówi, że zawalenie nigdy nie przebiegało równo, a gruby wewnętrzny trzon przetrwał w dużej mierze nienaruszony aż do czwartego piętra. Jedna wskazówka jest tuż przed tobą: z tej strony górny pas ma osmański wzór ułożony z cegły.

Mury mają 3,75 metra grubości do czwartego piętra i 3 metry wyżej, bo wieża zwęża się ku górze.

Teraz drzwi. Marmurowa obudowa w stylu empire i inskrypcja nad nią pochodzą z napraw przeprowadzonych w latach 1831 i 1832: szesnaście wersów poety Pertewa Paszy, rozmieszczonych w czterech wierszach na czterech płycinach i wyrzeźbionych w reliefie przez Nuriego Dede, płynnym pismem ta’lik. Nad nimi trzy małe owale głoszą Ya Hafiz, Maşallah i Ya Rafi. Była tam też tughra Mahmuda II, jego monogram władcy, dopóki nie skuto jej po proklamowaniu republiki.

Na poziomie ziemi, na tej samej ścianie, wisi skromniejsza tablica z 1953 roku, z pięćsetnej rocznicy zdobycia miasta. Mówi, że rankiem we wtorek dwudziestego dziewiątego maja 1453 roku genueńska kolonia Galaty przekazała klucze Mehmedowi Zdobywcy, a kapitulacja dopełniła się w piątek pierwszego czerwca.

Mur ma też lokatorów. Jerzyki gnieżdżą się w nim od maja do sierpnia, a w 2020 roku zewnętrzną ścianę zostawiono bez renowacji, żeby nie zniszczyć ich gniazd. Przy późniejszych pracach rusztowania zdjęto, zanim ptaki wróciły.

Przystanek 3 z 5 · Siódme piętro, sala wartowni, przy łukowych oknach, na schodach z windy na szóstym piętrze na galerię

Łukowe okna kondygnacji wartowni

Zbudowane dla Mahmuda II po pożarze w 1831 roku, w stylu empire; przebudowane w latach 1965–1967 i oczyszczone z późniejszych dodatków w 2020 roku · 1832 · Czternaście łukowych okien między murowanymi filarami, każdy o przekroju 120 na 225 cm; posadzka na wysokości 32,60 m

Na co zwrócić uwagę

  • Jak głęboka jest każda wnęka okienna: murowany filar po obu stronach ma przekrój 120 na 225 centymetrów.
  • Okrągłe zwieńczenia łuków. Ten pierścień to wartownia Mahmuda II z 1832 roku, w stylu empire swoich czasów.
  • Stalowe schody, po których wejdziesz za chwilę. Zastąpiły stare drewniane schody pośrodku tego piętra podczas prac w latach sześćdziesiątych XX wieku.
Transkrypcja (2:46)

Winda zatrzymuje się na szóstym piętrze, a resztę drogi pokonuje się pieszo, po stalowych schodach. Zatrzymaj się na siódmym piętrze i popatrz na wnęki okien, a nie przez nie. Każdy otwór leży między dwoma murowanymi filarami o przekroju 120 na 225 centymetrów, oddalonymi od siebie o półtora metra i połączonymi u góry półkolistymi łukami. Czternaście takich otworów biegnie dookoła całej wieży, a sala wartowni, którą tworzą, zaczyna się na wysokości 32,60 metra.

Nic z tego nie jest genueńskie. To dzieło sułtana Mahmuda II, w stylu empire lat trzydziestych dziewiętnastego wieku, i jest tutaj z powodu ognia. Szczyt wieży spłonął w 1794 roku. Naprawa za Selima III dała kondygnacji wartowni cztery wysunięte wykusze, trzy pokoje i salę, tak jak uwiecznił ją na rycinie pałacowy architekt Antoine Ignace Melling; górne piętro zamieniono w kawiarnię, zawieszono wielki bęben do ogłaszania alarmu pożarowego, a strych oddano gołębiom. Ten układ przetrwał trzydzieści osiem lat. Po pożarze w 1831 roku Mahmud kazał rozebrać wszystko powyżej 32,60 metra i zbudować ten pierścień czternastu łuków, nad nim kondygnację na wysokości 40,04 metra, a na samej górze drewniany stożek.

Stożek porwała burza w 1875 roku. Zastąpiły go dwie ośmioboczne kondygnacje obserwacyjne, które według słów samego ministerstwa zupełnie do wieży nie pasowały, z tarasem na wysokości 51,65 metra. Stamtąd straż pożarna obserwowała miasto, marynarka miała punkt sygnałowy, a w marcu 1930 roku na szczycie zamontowano kulę czasu. Zimą z 1959 na 1960 rok spróchniałe drewniane pomieszczenia na górze się zawaliły, a według ministerstwa wieża zachowała ten wygląd aż do 1964 roku.

Ta wysokość miała też spokojniejsze zajęcia. Historia ministerstwa podaje, że za Murada III wieża służyła przez jakiś czas jako obserwatorium, a astronom Taki ad-Din prowadził tu część swoich prac, zanim zbudował własne.

W latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku na tym piętrze działała restauracja, a piętro wyżej klub nocny. Stare drewniane schody pośrodku usunięto i zastąpiono stalowymi, po których zaraz wejdziesz, z drewnianymi poręczami i stopniami o proporcjach w stylu empire, a ramy okienne uproszczono, żeby pokazać więcej szkła. W 2020 roku późniejsze betonowe wykończenia i kawiarnię znów usunięto.

Zachowaj jedną rzecz na drogę w dół. Kiedy będziesz wychodzić, przejdziesz między niższymi piętrami schodami zbudowanymi w samym murze, pod ceglanymi sklepieniami, a te cegły odpowiadają cegłom z innych czternastowiecznych fortyfikacji w Galacie. Tu na górze stoisz w 1832 roku; tam na dole będziesz iść przez rok 1348.

Niezależny przewodnik · Chiaro

Skieruj Chiaro na wszystko, co widzisz przy Wieży Galata.

Jedno powolne okrążenie tej balustrady obejmuje dwa kontynenty i trzy akweny, a pięć przystanków może wskazać tylko kilka rzeczy po drodze. Na całą resztę podnieś telefon: minaret na grzbiecie naprzeciwko, prom odbijający od Eminönü, wyryte wersety nad drzwiami. Chiaro odpowie nazwą, budowniczym i datą. Zrób jeszcze kilka kroków, wyceluj znowu, a miasto zmieni temat razem z tobą.

Jaki to meczet na wzgórzu?Czy ktoś naprawdę stąd poleciał?Skąd te dwa ceglane pasy?

Przed wizytą

01

Dojazd

Bereketzade, Galata Kulesi, 34421 Beyoğlu, Stambuł: budynek numer 2 przy ulicy Büyük Hendek, na szczycie dawnej dzielnicy genueńskiej nad Karaköy. Bilety sprzedaje budka na placu, stylizowana na jeden ze starych wagonów tramwaju Taksim–Tünel. Drzwi są na górze marmurowych schodów od strony południowej, z kontrolą biletów zaraz za nimi, a wychodzi się osobną częścią tych samych schodów.

Karaköy to przystanek linii tramwajowej T1, a Tünel, stara podziemna kolej linowo-terenowa, kursuje między Karaköy a Beyoğlu i ma tylko dwie stacje. Linia metra M2 zatrzymuje się na stacji Şişhane, pod ulicą Meşrutiyet w Beyoğlu. Wieża stoi na wzgórzu na szczycie dawnej dzielnicy genueńskiej, więc od nabrzeża w Karaköy idzie się pod górę.

02

Bilety i wstęp

  • Wieża jest otwarta we wszystkie dni tygodnia od wpół do dziewiątej rano, bez dnia zamknięcia. Godzina zamknięcia i ostatniego wejścia się zmienia, więc sprawdź datę swojej wizyty na stronie muzeum w serwisie muze.gov.tr.
  • Ministerstwo podaje cenę wstępu 30 euro. Jego sklep z e-biletami na muze.gov.tr sprzedaje bilety do Wieży Galata online, a budka na placu sprzedaje je na miejscu.
  • Dzieci poniżej 18 lat muszą przyjść z rodzicami: ministerstwo stawia to jako warunek wejścia.
  • Winda jeździ tylko do szóstego piętra. Na siódme piętro i galerię na ósmym wchodzi się schodami, a droga w dół przez niższe piętra prowadzi schodami zbudowanymi w murach.
Oficjalne bilety →
03

Oficjalny audioprzewodnik

Strona ministerstwa poświęcona muzeum podaje, że ma ono własny audioprzewodnik, ale nie publikuje jego ceny, listy języków ani formy; jeśli chcesz z niego skorzystać, zapytaj w budce. Nasz działa odwrotnie: zaczyna się na placu, zanim cokolwiek zapłacisz, i prowadzi przez wieżę piętro po piętrze aż do balustrady, za darmo, z każdym słowem wydrukowanym pod odtwarzaczem na wypadek, gdyby wiatr na górze zagłuszył dźwięk.

Oficjalna strona →

Pytania

Czy jest bezpłatny audioprzewodnik po Wieży Galata?

Tak, na tej stronie. Jego pięć przystanków zaczyna się na placu, zanim cokolwiek kupisz, a pod odtwarzaczem każdego jest pełny tekst. Muzeum oferuje też własny audioprzewodnik, którego ceny ministerstwo nie publikuje. Spośród setek dachów i kopuł, które pomija tych pięć przystanków, sfotografuj to, co cię zaciekawi, a aplikacja Chiaro opowie ci jego historię.

Czy mogę słuchać audioprzewodnika po Wieży Galata bez biletu?

Dwóch pierwszych przystanków tak. Oba są na zewnątrz: plac z kasą biletową i ściana południowa u stóp marmurowych schodów, przed kontrolą biletów za drzwiami. Trzy ostatnie, siódme piętro i dwa widoki z galerii na ósmym, wymagają biletu do muzeum, który według ministerstwa kosztuje 30 euro.

Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Wieży Galata?

Strona ministerstwa potwierdza, że muzeum ma usługę audioprzewodnika, ale nie podaje ceny i nie mówi, czy to urządzenie, czy aplikacja, więc zapytaj w budce na placu. Przewodnik na tej stronie nic nie kosztuje i nie trzeba niczego pobierać.

Czy Wieża Galata jest otwarta codziennie?

Tak, siedem dni w tygodniu, a według ministerstwa drzwi otwierają się każdego ranka o wpół do dziewiątej. Godzina zamknięcia i ostatniego wejścia się zmienia, więc sprawdź swoją datę na muze.gov.tr. Pierwszego przystanku, na placu, posłuchasz niezależnie od tego, czy wejdziesz do środka.

Czy na szczyt Wieży Galata jeździ winda?

Do szóstego piętra. Stamtąd stalowe schody prowadzą obok siódmego piętra na galerię na ósmym, która biegnie dookoła całej wieży, ma 1,20 metra szerokości i żelazną balustradę. W drodze powrotnej schodzisz przez niższe piętra schodami zbudowanymi w murach.

Więcej audioprzewodników

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z zarządcą Wieży Galata.