İçeriğe geç

Galata Kulesi · İstanbul · Bağımsız rehber

Galata Kulesi sesli rehberi,
beş durak, ücretsiz.

1348'den kalma bir Ceneviz kulesi, külahının ucuna kadar 62,59 metre. Beş durağın hepsi bu sekmede çalıyor; yaklaşık yedi yüzyılın geri kalanını ise tek bir fotoğrafla Chiaro anlatıyor.

App Store'dan İndirin

Chiaro tarafından hazırlandı. Galata Kulesi yönetimiyle bağlantılı değildir.

9:41

Meydandan kule

Galata Kulesi, İstanbul

0:00 2:37
Durak 1 / 5

Beş durak · 12 dakikalık anlatım

Beş nokta, tek bir yürüyüş,
yürüyeceğiniz sırayla.

Bu Galata Kulesi sesli rehberi, bakanlığın bina içinde belirlediği yolu izliyor: iki durak dışarıda, biri tırmanışta, ikisi tepede. Bilet kulübesinin bulunduğu, kulenin dibindeki açık meydanda başlayın; güney cephesine ve kapıya çıkan mermer basamaklara doğru dolaşın; asansörle altıncı kata çıkıp yedinci kattaki kemerli pencerelerin önünden merdivenle devam edin; ardından sekizinci kattaki balkona çıkın: önce güneybatıya, Haliç'e ve tarihî yarımadaya, sonra güneydoğuya, Sarayburnu'na ve Anadolu yakasına bakarak. Yaklaşık on iki dakikalık bir dinleme, bir de içeri girmeden önce kulenin çevresinde kısa bir yürüyüş.

Bu kulenin pratik bilgilerinin arkasında bakanlığa ait iki site var: müze sayfası ve basılı ziyaretçi broşürüyle muze.gov.tr, binanın uzun tarihçesiyle galatakulesi.gov.tr. İkisi birlikte açık günleri, bileti ve katların sırasını veriyor; hikâyelerdeki her tarih de ikinci, bağımsız bir kaynakla destekleniyor. Burada değişebilecek tek ayrıntı akşam kapanış saati; yola çıkmadan önce gideceğiniz günün saatine bakın. Mermer basamaklardaki görevli sizi burada anlatılandan farklı bir yoldan yönlendirirse görevliyi dinleyin; sonra bize yazarsanız sayfayı sizden sonra tırmanacaklar için düzeltiriz.

Durak 1 / 5 · Kulenin önündeki meydan, bilet kulübesinin yanında; biletten önce, herkese açık alanda

Meydandan kule

Yapanlar: Pera kolonisinin Cenevizli ustaları; ikinci kattan yukarısı: II. Bayezid'in mimarı Murad bin Hayreddin, 1509 sonrası; üst katlar: II. Mahmud için, 1831 sonrası · 1348; onarım 1510; üst katlar 1832; külahın yeniden yapımı 1965–1967 · Taş, silindir biçimli; külahın ucuna kadar 62,59 m, zemin seviyesinde dıştan 16,45 m çap

Şunlara dikkat edin

  • Katman katman kule: düz bir taş gövde, ardından bir korniş, sonra balkon korkuluğunun altında bir kemer halkası. Gövde eski kuledir; kornişin üstündeki katlar 1831 yangınından sonra yeniden yapıldı.
  • Ölçek için tepeye yakın korkuluğa yaslanan insanlar. Bu yürüyüş o balkonda bitiyor.
  • Kulenin yanında ayakta kalan Ceneviz surları parçaları ve 1957'den beri onlara yaslanan Bereketzade Çeşmesi.
Konuşma metni (2:37)

Hepsini tek bakışta görebileceğiniz kadar geri çekilin, çünkü dibinden bakınca boyunu saklıyor: kaldırımdan alemin ucuna kadar 62,59 metre, üstelik ayağını zaten 35 metre yukarı kaldıran bir tepenin üstünde.

Aşağıdan yukarıya doğru okuyun. Düz taş silindir eski kuledir; zemin seviyesinde çapı 16,45 metre. Sonra bir korniş, bir sıra kemerli açıklık, bu yürüyüşün bittiği balkonun korkuluğu ve gri külah. Bu üst katlar Orta Çağ'dan kalma değil. 1831'deki bir yangından sonra Sultan II. Mahmud için yeniden yapıldılar. Külah ise daha da genç. 1965 ile 1967 arasında yükseldi: betonarme, kurşunla kaplı yeni bir çatı. Biçimi, kulenin 1832'den itibaren taşıdığı ve 1875'te bir fırtınanın uçurup götürdüğü külahı hatırlatıyor, ondan yalnızca biraz daha az sivri; ama bir kopya değil, yeni bir tasarım.

Gövde Cenevizlilerin eseri ve 1348 tarihini taşıyor. Ceneviz, Haliç'in bu yakasında 1267'den beri Bizans'ın müttefiki olarak Pera adlı bir ticaret kolonisi tutuyordu ve halkı surlarını kimseye sormadan bu tepeye doğru durmadan genişletiyordu. Bu kule o savunma hattının baş kulesiydi. Dört sur hattı burada birleşiyor, Pera'nın ana kapısı kulenin dibinde duruyordu; Cenevizliler de tepesindeki haçtan ötürü ona Kutsal Haç Kulesi diyordu. 1348 Ağustos'unda Bizanslılarla Cenevizliler savaşa tutuştu; ertesi yıl İmparator VI. İoannis tepeyi yine de Ceneviz'e bıraktı.

Bir yüzyıl sonra koloni Fatih Sultan Mehmed'e savaşmadan teslim oldu. Adamlar kulenin tepesini yıkmaya başlamışken sultanın bir fermanı onları durdurdu; kule yeniden yükseltildi, haç indirildi ve yerine bir Osmanlı bayrağı çekildi. Ardından kule iş değiştirmeye başladı. On altıncı yüzyılda Kasımpaşa tersanelerinde çalışan Hristiyan savaş esirlerinin kapatıldığı bir zindandı. On sekizinci yüzyıldan itibaren yangın gözetleme kulesi oldu; 1717'den başlayarak yukarıdaki bekçi, damların üstünde duman gördüğü her seferde büyük bir davul çalıyordu.

Bir zamanlar çevrenizi saran şeylerin çoğu artık yok. 1863'ten itibaren avlu, kapılar ve kıyıya inen surlar yeni bir belediye binası için yıkıldı, hendekler dolduruldu. Ayakta kalan Ceneviz surları parçalarını arayın: kulenin hemen yanındalar ve 1957'de onlara yaslanarak yerleştirilen Bereketzade Çeşmesi de orada.

1877'de İtalyan yazar Edmondo De Amicis karşıdan Galata'ya baktı ve açık bir yelpaze gördü; bu kule de yelpazenin sapıydı. Bir Alman kasabası bu sapı o kadar beğendi ki kopyaladı: Brandenburg'daki Niederlehme su kulesi 1902'de tamamlandı ve önünüzdeki kule örnek alınarak tasarlandı.

Durak 2 / 5 · Güney cephesi, giriş kapısına çıkan mermer basamakların dibinde, bilet kontrolünün dışında

Güney cephesi ve iki tuğla kuşağı

Alt kuşağın altı: Cenevizli taş ustaları; üstü: 1509 depreminden sonraki Osmanlı yenilemesi; kapı kitabesinin şiiri: Pertev Paşa; hakkeden: Nuri Dede · 1348; 1509'dan sonra ikinci kattan yukarısı yeniden yapıldı; kapı kitabesi 1831–1832; anma levhası 1953 · Moloz taş, 13,20 m ve 17,17 m'de iki tuğla kuşak; duvarlar dördüncü kata kadar 3,75 m kalınlığında

Şunlara dikkat edin

  • Gövdeyi üst üste saran iki ince kırmızı çizgi: 13,20 ve 17,17 metredeki tuğla kuşaklar, Ceneviz ve Osmanlı işçiliği arasındaki dikiş yeri.
  • Alt kuşakta taşın değişimi: altında tuğla kırıklarıyla karışık, kaba ve düzensiz bloklar; üstünde daha küçük, daha düzgün, daha muntazam taşlar.
  • Yerden yüksekte duran mermer kapı, çift kollu merdiven ve üstündeki dört panolu manzum kitabe; bir sultan tuğrasının kazındığı boş yer de orada.
  • Bu cephede zemin seviyesindeki 1953 tarihli levha: Galata'nın 1453'te anahtarlarını teslim ettiği günü kaydediyor.
Konuşma metni (2:23)

Güney yüzündesiniz; burada çift kollu mermer merdiven, yerden epey yüksekte duran bir kapıya çıkıyor. Yukarı çıkmadan önce gövdeyi baştan sona saran, üst üste iki ince kırmızı çizgiyi bulun. Bunlar tuğla kuşaklar: ikinci ve üçüncü katların başladığı 13,20 ve 17,17 metrede duruyorlar ve binanın üzerinde en çok tartışılan çizgiler onlar.

Alt kuşağın altında taş kaba: koyu sarı, açık kahverengi, gri ve koyu mavimsi renklerde kesme bloklar, düzensizce dizilmiş, derzlerinde tuğla kırıkları var. Kuşağın üstünde taşlar daha küçük, daha iyi yontulmuş ve sıra sıra örülmüş; çoğu kireçtaşı ve tuğla kırıkları burada bitiyor. O çizgide bir şey olmuş. 1509'da İstanbul'un küçük kıyamet diye hatırladığı deprem kulenin büyük kısmını yıktı; bakanlığın kendi tarihçesine göre II. Bayezid'in mimarı Murad bin Hayreddin kuleyi 13,20 metre seviyesinden itibaren yeniden yaptı.

Ne kadarını yeniden yaptığı ise bilim insanlarının yollarının ayrıldığı nokta. Köksal Anadol ile Ersin Arıoğlu kuşakları yeniden yapımın başladığı seviyeler olarak okuyor. Semavi Eyice alttakinin yüzeysel bir yama, üsttekinin yukarısının ise tamamen Osmanlı işi olduğunu düşünüyordu. En yeni yorum, Sağlam'ınki, yıkılmanın hiçbir zaman düz bir çizgide olmadığını, kalın iç gövdenin dördüncü kata kadar büyük ölçüde ayakta kaldığını söylüyor. Bir ipucu tam önünüzde: bu tarafta üst kuşak, tuğlayla örülmüş bir Osmanlı deseni taşıyor.

Duvarlar dördüncü kata kadar 3,75 metre, onun üstünde 3 metre kalınlığında, çünkü kule yükseldikçe inceliyor.

Şimdi kapı. Ampir üslubundaki mermer çerçeve ve üstündeki kitabe 1831 ve 1832 onarımlarından: şair Pertev Paşa'nın on altı mısraı, dört pano boyunca dört satır halinde dizilmiş ve Nuri Dede tarafından akıcı bir talik hatla kabartma olarak işlenmiş. Üstlerindeki üç küçük ovalde Yâ Hâfız, Maşallah ve Yâ Râfi yazıyor. II. Mahmud'un tuğrası, yani padişah imzası da oradaydı; Cumhuriyet ilan edildikten sonra kazınıp silindi.

Bu cephede, zemin seviyesinde, fethin beş yüzüncü yıl dönümü olan 1953'ten kalma daha sade bir levha var. Levhaya göre Galata'daki Ceneviz kolonisi yirmi dokuz Mayıs 1453 Salı sabahı anahtarlarını Fatih Sultan Mehmed'e sundu ve teslim bir Haziran Cuma günü tamamlandı.

Duvarın kiracıları da var. Mayıs'tan Ağustos'a kadar ebabiller içinde yuva yapıyor; 2020'de yuvalarını bozmamak için dış yüz restore edilmeden bırakıldı. Sonraki çalışmalarda da iskele, kuşlar dönmeden önce söküldü.

Durak 3 / 5 · Yedinci kat, gözetleme salonu, kemerli pencerelerin önü; altıncı kattaki asansörden balkona çıkan merdivenin üzerinde

Gözetleme katının kemerli pencereleri

1831 yangınından sonra II. Mahmud için, Ampir üslubunda yapıldı; 1965–1967'de yeniden donatıldı, 2020'de sadeleştirildi · 1832 · Kâgir payeler arasında on dört kemerli pencere; her paye kesitte 120 × 225 cm; döşeme 32,60 m'de

Şunlara dikkat edin

  • Her pencere nişinin ne kadar derin olduğu: iki yandaki kâgir payeler kesitte 120'ye 225 santimetre.
  • Kemerlerin yuvarlak başları. Bu halka, II. Mahmud'un 1832 tarihli, döneminin Ampir üslubundaki gözetleme katı.
  • Birazdan çıkacağınız çelik merdiven. 1960'lardaki çalışmalarda bu katın ortasındaki eski ahşap merdivenin yerini aldı.
Konuşma metni (2:35)

Asansör altıncı katta duruyor; yolun geri kalanı yürüyerek, çelik bir merdivenle. Yedinci katta durun ve pencerelerden dışarıya değil, pencere nişlerine bakın. Her açıklık iki kâgir payenin arasında; payeler kesitte 120'ye 225 santimetre, aralarında bir buçuk metre var ve yukarıda yuvarlak kemerlerle birleşiyorlar. Bu açıklıklardan on dört tane var ve kulenin çevresini baştan sona dolanıyorlar; oluşturdukları gözetleme salonu 32,60 metrede başlıyor.

Bunların hiçbiri Ceneviz işi değil. Hepsi Sultan II. Mahmud'un eseri, 1830'ların Ampir üslubunda, ve burada olmalarının sebebi yangın. Kulenin tepesi 1794'te yandı. III. Selim'in onarımı gözetleme katına dört çıkma pencere, üç oda ve bir salon kazandırdı; saray mimarı Antoine Ignace Melling kuleyi gravürüne böyle işledi. Üst kat kahvehane oldu, yangınları haber vermek için büyük bir davul asıldı, çatı katı da güvercinlere bırakıldı. Bu düzen otuz sekiz yıl sürdü. 1831 yangınından sonra Mahmud 32,60 metrenin üstündeki her şeyi söktürdü; yerine bu on dört kemerlik halkayı, onun üstünde 40,04 metrede bir kat ve en tepeye de ahşap bir külah yaptırdı.

Külah 1875'te bir fırtınada uçtu. Yerine, bakanlığın deyişiyle kuleye hiç yakışmayan iki sekizgen seyir katı geldi, 51,65 metrede de bir teras. Oradan itfaiye şehri gözlüyor, donanma bir işaret noktası tutuyordu; 1930'un Mart ayında da tepeye bir saat topu yerleştirildi. 1959'dan 1960'a uzanan kışta en üstteki çürümüş ahşap odalar çöktü ve bakanlığın anlattığına göre kule 1964'e kadar bu görünümde kaldı.

Bu yükseklik daha sakin işler de gördü. Bakanlığın tarihçesine göre III. Murad döneminde kule bir süre rasathane olarak kullanıldı ve astronom Takiyüddin, kendi rasathanesini kurmadan önce çalışmalarının bir kısmını burada yaptı.

1960'larda bu kat bir restoran, üstündeki de bir gece kulübüydü. Ortadaki eski ahşap merdiven söküldü; yerine şimdi çıkacağınız, ahşap küpeşteli ve Ampir oranlarında basamakları olan çelik merdiven kondu, pencere doğramaları da daha çok cam gösterecek biçimde sadeleştirildi. 2020'de sonradan eklenen beton donanımlar ve kafe yeniden söküldü.

Bir şeyi de dönüş yoluna saklayın. Çıkarken alt katlar doğrudan duvarın içine yapılmış, tuğla tonozların altındaki merdivenlerle birbirine bağlanıyor ve bu tuğlalar Galata'daki başka on dördüncü yüzyıl tahkimatlarındakilerle aynı. Burada 1832'de duruyorsunuz; aşağıda 1348'in içinden yürüyeceksiniz.

Bağımsız rehber · Chiaro

Galata Kulesi'nde her şeye Chiaro'yu doğrultun.

Bu korkulukta ağır ağır atılan bir tur iki kıtayı ve üç ayrı suyu gözünüzün önüne seriyor; beş durak ise yol boyunca gördüklerinizin ancak birkaçını gösterebilir. Geri kalan her şey için telefonunuzu kaldırın: uzak sırttaki bir minare, Eminönü'nden ayrılan bir vapur, kapının üstündeki oyma beyitler. Chiaro bir adla, bir yapanla ve bir tarihle cevap verir. Birkaç adım daha atın, yeniden doğrultun; şehir de sizinle birlikte konu değiştirsin.

Tepedeki o cami hangisi?Buradan gerçekten biri uçtu mu?Neden iki tuğla şerit var?

Gitmeden önce

01

Ulaşım

Bereketzade, Galata Kulesi, 34421 Beyoğlu, İstanbul: Büyük Hendek Caddesi 2 numara, Karaköy'ün yukarısındaki eski Ceneviz mahallesinin tepesinde. Biletler dışarıdaki meydanda, eski Taksim–Tünel tramvaylarından birine benzetilmiş bir kulübede satılıyor. Kapı güney taraftaki mermer basamakların yukarısında, bilet kontrolü hemen içeride; çıkış ise aynı basamakların ayrı bir bölümünden.

Karaköy, T1 tramvay hattının bir durağı; eski yeraltı füniküleri Tünel de yalnızca iki istasyonla Karaköy ile Beyoğlu arasında çalışıyor. M2 metro hattı, Beyoğlu'nda Meşrutiyet Caddesi'nin altındaki Şişhane'de duruyor. Kule eski Ceneviz mahallesinin tepesinde durduğu için Karaköy sahilinden yokuş yukarı yürünüyor.

02

Bilet ve giriş

  • Kule haftanın her günü sabah sekiz buçukta açılıyor; haftalık kapalı günü yok. Kapanış saati ve son giriş değişiyor; ziyaret gününüz için muze.gov.tr'deki müze sayfasına bakın.
  • Bakanlık giriş ücretini 30 avro olarak listeliyor. Bakanlığın muze.gov.tr'deki e-bilet mağazası Galata Kulesi biletlerini çevrimiçi satıyor, meydandaki kulübe de yerinde satıyor.
  • 18 yaşından küçük çocuklar ancak ebeveynleriyle ziyaret edebilir: bakanlık bunu giriş koşulu olarak belirliyor.
  • Asansör yalnızca altıncı kata kadar çıkıyor. Yedinci kata ve sekizinci kattaki balkona merdivenle çıkılıyor; alt katlardan aşağı iniş de duvarların içine yapılmış merdivenlerle.
Resmî biletler →
03

Resmî sesli rehber

Bakanlığın müze sayfası, müzenin kendi sesli rehber hizmeti olduğunu söylüyor ama fiyatını, dil listesini ya da biçimini yayımlamıyor; isterseniz kulübede sorun. Bizimki tam tersinden işliyor: daha hiçbir ödeme yapılmadan dışarıda, meydanda başlıyor ve kuleyi kat kat korkuluğa kadar ücretsiz izliyor; tepedeki rüzgâr sesi alıp götürürse diye her kelimesi oynatıcının altında yazılı.

Resmî web sitesi →

Sorular

Ücretsiz bir Galata Kulesi sesli rehberi var mı?

Evet, bu sayfada. Beş durağı daha hiçbir şey satın almadan meydanda başlıyor ve her birinin tam metni oynatıcının altında. Müze de kendi sesli rehberini sunuyor; bakanlık bunun fiyatını yayımlamıyor. Bu beş durağın dışarıda bıraktığı yüzlerce çatı ve kubbe içinse merak ettiğinizin fotoğrafını çekin, hikâyesini Chiaro uygulaması anlatsın.

Galata Kulesi sesli rehberini bilet almadan dinleyebilir miyim?

İlk iki durağı, evet. İkisi de açık havada: bilet kulübesinin bulunduğu meydan ve kapının içindeki bilet kontrolünden önce, mermer basamakların dibindeki güney cephesi. Son üç durak, yani yedinci kat ve sekizinci kattaki balkondan iki manzara, bakanlığın 30 avro olarak listelediği müze biletini gerektiriyor.

Galata Kulesi'nin resmî sesli rehberi ne kadar?

Bakanlığın sayfası müzenin bir sesli rehber hizmeti olduğunu doğruluyor, ama fiyat vermiyor ve bunun elde taşınan bir cihaz mı yoksa bir uygulama mı olduğunu söylemiyor; meydandaki kulübede sorun. Bu sayfadaki rehber hiçbir ücret istemiyor ve indirme gerektirmiyor.

Galata Kulesi her gün açık mı?

Evet, haftanın yedi günü; bakanlığın verdiği bilgiye göre kapılar her sabah sekiz buçukta açılıyor. Ne zaman kapandığı ve son ziyaretçilerin ne zamana kadar alındığı değişiyor; gideceğiniz tarihi muze.gov.tr'de kontrol edin. Dışarıdaki meydanda olan birinci durağı içeri girseniz de girmeseniz de dinleyebilirsiniz.

Galata Kulesi'nin tepesine asansör var mı?

Altıncı kata kadar. Oradan çelik merdivenler yedinci katın yanından geçerek sekizinci kattaki balkona tırmanıyor; balkon kulenin çevresini baştan sona dolanıyor ve demir bir korkuluğun arkasında 1,20 metre genişliğinde. Çıkarken alt katlardan duvarların içine yapılmış merdivenlerle aşağı iniyorsunuz.

Diğer sesli rehberler

Chiaro tarafından hazırlandı. Galata Kulesi yönetimiyle bağlantılı değildir.