Przejdź do treści

Alhambra · Granada · Niezależny przewodnik

Audioprzewodnik po Alhambrze,
pięć przystanków, za darmo.

Otoczone murami miasto pałaców na szczycie wzgórza, długie na mniej więcej 700 do 740 metrów, zaczęte w 1238 roku: wszystkie pięć przystanków odtworzysz w tej karcie, a o reszcie Chiaro opowie ci ze zdjęcia.

Pobierz w App Store

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z zarządcą Alhambry.

9:41

Brama Sprawiedliwości, widziana z placu

Alhambra, Granada

0:00 2:23
Przystanek 1 z 5

Pięć przystanków · 13 min słuchania

Pięć miejsc, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.

Ten audioprzewodnik po Alhambrze, z którym zwiedzasz na własną rękę, prowadzi przez wzgórze z zachodu na wschód w pięciu przystankach, a dwóch pierwszych posłuchasz, zanim kupisz jakikolwiek bilet. Zaczyna się za murami, na placu przed Bramą Sprawiedliwości, u szczytu ścieżki przez Las Alhambry; potem przez Puerta del Vino prowadzi na okrągły dziedziniec Pałacu Karola V, do którego wstęp jest wolny; dalej do Pałaców Nasrydów, o godzinie wydrukowanej na twoim bilecie, na Dziedziniec Mirtów i Dziedziniec Lwów; a na koniec przez wąwóz do Generalife i jego Dziedzińca Kanału, już w drodze do wyjścia. Wszystkie nagrania trwają razem około trzynastu minut. Patronato zakłada, że zwykłe zwiedzanie zajmuje około trzech godzin, a godzina wejścia do Pałaców Nasrydów na bilecie wyznacza kolejność wszystkiego innego, więc resztę dnia zaplanuj wokół niej.

Każda nazwa, data i wymiar na tej stronie pochodzą ze stron samego Patronato de la Alhambra y Generalife i z drugiego źródła. Godziny otwarcia zależą od pory roku, a trasy mogą zostać zmienione z krótkim wyprzedzeniem, więc na dzień wizyty sprawdź stronę główną samego Patronato. Trzęsienie ziemi w sierpniu 2026 roku pokazało, jak szybko to się może stać, dlatego na miejscu pracownicy Pawilonu Wejściowego mają pierwszeństwo przed wszystkim, co tu napisano.

Przystanek 1 z 5 · Za murami, na placu przed Bramą Sprawiedliwości (Puerta de la Justicia), u szczytu ścieżki, która od Puerta de las Granadas prowadzi pod górę przez Las Alhambry; bilet niepotrzebny

Brama Sprawiedliwości, widziana z placu

Budowniczowie Nasrydów za panowania sułtana Jusufa I (panował 1333–1354); gotycka Madonna z Dzieciątkiem dłuta Roberta Alemána, ustawiona z rozkazu Królów Katolickich · 1348; inskrypcja fundacyjna podaje okres od 30 maja do 28 czerwca 1348 roku · Ceglany łuk podkowiasty w wieży bramnej z kamienia i ubitej ziemi, największej z czterech zewnętrznych bram otoczonego murami terenu o długości około 700–740 metrów; przejście w środku dwa razy skręca o 90 stopni

Na co zwrócić uwagę

  • Dłoń wyrzeźbiona na zworniku wielkiego zewnętrznego łuku. Jej pięć palców odczytuje się jako pięć filarów islamu.
  • Głębiej, na wewnętrznym łuku, klucz, nad nim pas arabskiej inskrypcji fundacyjnej, a jeszcze wyżej gotycka Madonna z Dzieciątkiem, umieszczona tam z rozkazu Królów Katolickich.
  • Same drzwi: okute żelazem skrzydła i oryginalne okucia, w obramieniu czterech półkolumn, na których głowicach wyryto muzułmańskie wyznanie wiary.
  • Przy murze obok bramy Pilar de Carlos V, renesansowa fontanna z 1524 roku z trzema maskami tryskającymi wodą, w których Patronato widzi rzeki Granady: Darro, Beiro i Genil.
Transkrypcja (2:23)

Za tobą droga pod górę przez las, a przed tobą wejście, którym do Alhambry miało się wkraczać od początku. Kwadratowa wieża, w którą wcięto wysoki ceglany łuk podkowiasty, to Brama Sprawiedliwości, zbudowana w 1348 roku za sułtana Jusufa Pierwszego. Spośród czterech bram w zewnętrznych murach Alhambry jest największa, a Patronato, które dziś zarządza całym zespołem, nazywa ją najbardziej monumentalną. Po arabsku nazywała się Bab asz-Szaria, czyli Brama Prawa.

Spójrz w górę, na zwornik wielkiego łuku. Wyrzeźbiono na nim dłoń z rozpostartymi pięcioma palcami. Zwykle odczytuje się te palce jako pięć filarów islamu, a samą dłoń jako znak powitania i amulet chroniący przed złym okiem. A teraz popatrz przez łuk, w cień, na mniejszy łuk wewnętrzny za nim. Na nim jest klucz.

Nad kluczem biegnie pas arabskiego pisma. To inskrypcja fundacyjna: podaje nazwę bramy i daty jej ukończenia, między trzydziestym maja a dwudziestym ósmym czerwca 1348 roku. A nad inskrypcją, we wnęce, stoi coś, czego budowniczowie bramy nigdy tam nie przewidzieli: gotycka Madonna z Dzieciątkiem dłuta Roberta Alemána, ustawiona tam z rozkazu Królów Katolickich, Ferdynanda i Izabeli, gdy zdobyli Granadę. W jednym przejściu widzisz cały podbój, zapisany w kamieniu.

Drzwi wciąż mają okute żelazem skrzydła i oryginalne okucia, a cztery kolumny wokół nich niosą na głowicach muzułmańskie wyznanie wiary. Kiedy przejdziesz dalej, korytarz nie pozwoli ci iść prosto. Skręca o dziewięćdziesiąt stopni w lewo, potem o dziewięćdziesiąt stopni w prawo, stromą rampą pod górę, a nad głową jest otwór, przez który obrońcy mogli zrzucać różne rzeczy na każdego, kto próbował wedrzeć się do środka. Sklepienia w środku pomalowano w czerwony, udawany wątek ceglany; to nasrydzki zwyczaj, który zobaczysz jeszcze nieraz.

Przez ponad trzysta lat ta wieża była też czyimś domem. Od podboju w 1492 roku do przybycia wojsk Napoleona w 1810 roku była urzędową siedzibą odźwiernego Alhambry.

Zanim wejdziesz, odwróć się w lewo. Przy murze pod okrągłym bastionem artyleryjskim stoi renesansowa fontanna Karola Piątego z 1524 roku, z trzema kamiennymi maskami tryskającymi wodą, w których Patronato widzi trzy rzeki Granady. I jeszcze jedno, o kolorze wszystkiego wokół ciebie. Nazwa Alhambra pochodzi od arabskiego al-Hamra, czyli czerwona, bo te mury są z ubitej ziemi, zrobionej z miejscowej gliny pełnej tlenku żelaza. Ta czerwień, wśród której stoisz, to właśnie nazwa.

Przystanek 2 z 5 · Wewnątrz murów, między Puerta del Vino a wejściem do Pałaców Nasrydów, na okrągłym dziedzińcu; wstęp wolny, bilet niepotrzebny

Pałac Karola V, okrągły dziedziniec

Pedro Machuca (ok. 1490–1550) dla cesarza Karola V; okrągły dziedziniec zbudował jego syn Luis Machuca · Rozpoczęty w 1527 roku; górną kolumnadę ukończono w 1619 roku; w 1637 roku porzucony bez dachu, a w latach 1923–1958 dokończony jako muzeum · Kamień; kwadrat o boku 63 metrów, mieszczący okrągły, dwukondygnacyjny dziedziniec, z kolumnami doryckimi ze zlepieńca na dole i jońskimi na górze

Na co zwrócić uwagę

  • Dolne kolumny: zlepieniec, w którego każdym trzonie widać otoczaki.
  • Fryz nad nimi, w którym tryglify przeplatają się z rzeźbionymi girlandami i czaszkami wołów, wprost ze starożytnego Rzymu.
  • Sam krąg. Stań pośrodku, a kolumnada obiegnie cię dookoła: idealny pierścień wpisany w kwadratowy gmach.
Transkrypcja (2:37)

Stań na środku dziedzińca i powoli obróć się w miejscu. Wszystko wokół ciebie jest kołem, i to kołem wpisanym w kwadrat: budynek ma 63 metry z każdej strony, a ten okrągły dziedziniec wycięto z samego jego środka. W architekturze renesansu nikt wcześniej czegoś takiego nie zbudował.

Stoi tu za sprawą miodowego miesiąca. W 1526 roku cesarz Karol Piąty przyjechał do Alhambry ze świeżo poślubioną żoną, Izabelą Portugalską, po ślubie w Sewilli, i postanowił, że chce mieć na tym wzgórzu własny pałac. Nie stolicę; był cesarzem, który całe życie spędził w podróży po Europie. Chciał rezydencji, która coś ogłasza, w samym środku muzułmańskiej twierdzy zdobytej przez jego dziadków, Ferdynanda i Izabelę. Patronato mówi to wprost: decyzja, by budować właśnie tutaj, symbolizowała triumf chrześcijaństwa nad islamem.

Projekt jest dziełem Pedra Machuki, architekta wykształconego w Rzymie papieża Leona Dziesiątego, który kierował budową od 1533 roku aż do śmierci w 1550 roku. Popatrz na kolumny parteru. Są doryckie i zrobione ze zlepieńca, skały, w której każdym trzonie widać otoczaki. Nad nimi biegnie fryz z tryglifami i rzeźbionymi płycinami z girlandami i czaszkami wołów: słownik starożytnego Rzymu przeniesiony na nasrydzkie wzgórze. Po Machuce ten dziedziniec zbudował jego syn Luis. Potem powstanie Morysków w 1568 roku wstrzymało prace na piętnaście lat, górną, jońską kolumnadę ukończono dopiero w 1619 roku, a w 1637 roku całe przedsięwzięcie porzucono bez dachu. Kiedy Filip Czwarty odwiedził Granadę w 1628 roku, nie mógł się tu nawet zatrzymać: po dziewięćdziesięciu latach budowy w pałacu wciąż nie dało się mieszkać.

Zanim było lepiej, było jeszcze gorzej. W czasie wojny z Napoleonem Francuzi trzymali w pałacu artylerię, a później służył on jako prochownia pełna prochu i pocisków, w samym sercu Alhambry, aż w końcu opróżniono go w 1832 roku. Dach pojawił się dopiero w dwudziestym wieku: Leopoldo Torres Balbás zaczął przebudowywać gmach na muzeum w 1923 roku, a Francisco Prieto Moreno ukończył prace w 1958 roku.

A teraz to, co ważne dla następnego przystanku. Żeby zrobić miejsce na to wszystko, rozebrano część sąsiedniego, nasrydzkiego Pałacu Comares. Gdy dojdziesz do Dziedzińca Mirtów, spójrz na fasadę na jego południowym końcu; za nią nic już nie ma, bo jej miejsce zajął ten gmach. Po drugiej stronie placu na zewnątrz leży Alcazaba, najstarsza część Alhambry, i to na jej wieży strażniczej po raz pierwszy podniesiono sztandar Ferdynanda i Izabeli, drugiego stycznia 1492 roku.

Przystanek 3 z 5 · Pałace Nasrydów, Pałac Comares, Dziedziniec Mirtów (Patio de los Arrayanes), przy północnym końcu basenu, z Wieżą Comares za plecami

Dziedziniec Mirtów

Budowniczowie Nasrydów za Ismaila I, Jusufa I i Muhammada V; Wieżę Comares i Salę Ambasadorów zbudowano dla Jusufa I · Rozpoczęty za Ismaila I (panował 1314–1325); w latach 1362–1367 odnowiony przez Muhammada V · Stiuk, płytki i marmur wokół dziedzińca o długości 36,6 metra i szerokości od 23 do 23,5 metra, z basenem długim na 34 metry; Wieża Comares ma 45 metrów wysokości

Na co zwrócić uwagę

  • Odbicie. Z końca basenu cały południowy portyk wisi w wodzie do góry nogami.
  • Krótki kanał od okrągłej fontanny u twoich stóp do basenu, zaprojektowany tak, by woda zwolniła i znieruchomiała, zanim do niego wpłynie, nie robiąc ani jednej zmarszczki.
  • Po drugiej stronie dziedzińca wysoka fasada nad południowym portykiem, za którą nic nie ma: jedyna pozostałość pawilonu rozebranego dla Pałacu Karola V, którego kamienny mur widać nad dachem.
Transkrypcja (2:30)

Stań na końcu basenu i najpierw popatrz wzdłuż niego, zanim spojrzysz na cokolwiek innego. Woda nie jest tu tylko ozdobą. Cały południowy portyk, siedem łuków i ściana nad nimi, wisi w niej do góry nogami, i dokładnie tak opisuje basen Patronato: jako lustro, które łamie płaskie, poziome linie dziedzińca. Basen ma 34 metry długości, a dziedziniec 36,6 metra, i to żywopłoty z mirtu po obu stronach dały temu miejscu nazwę.

Teraz spójrz pod nogi. Jest tu mała, okrągła fontanna i krótki kanał prowadzący z niej do basenu. Ten kanał zbudowano tak, żeby woda zwolniła i na chwilę znieruchomiała, zanim wpłynie do basenu, i żeby żadna zmarszczka nie zburzyła odbicia. Cały dziedziniec zaprojektowany wokół nieruchomej tafli.

To było serce Pałacu Comares, oficjalnego pałacu sułtanów z dynastii Nasrydów. Ismail Pierwszy zaczął go budować na początku czternastego wieku, a Muhammad Piąty nadał mu ostateczny kształt w latach sześćdziesiątych czternastego wieku. W domu hiszpańsko-muzułmańskim, jak mówi Patronato, z zewnątrz nie dało się poznać, czy rodzina jest zamożna; odkrywało się to dopiero na dziedzińcu. Pałac był tym samym pomysłem w większej skali.

Za tobą wznosi się Wieża Comares, wysoka na 45 metrów, najwyższa w Alhambrze. Za portykiem za twoimi plecami, wypełniając wnętrze wieży, mieści się największa sala całego zespołu, Sala Ambasadorów, sala tronowa sułtana. To kwadratowe pomieszczenie o boku jedenastu i trzech dziesiątych metra i wysokości osiemnastu i dwóch dziesiątych metra, a jego strop złożono z 8017 zazębiających się kawałków drewna, w deseniu odczytywanym jako siedem niebios. To właśnie w tej sali, w 1492 roku, Krzysztof Kolumb przedstawił Ferdynandowi i Izabeli swoje plany przeprawy przez Atlantyk. Samą umowę podpisano siedemnastego kwietnia, nie tutaj, lecz w Santa Fe pod Granadą. Kiedy późniejsi królowie Hiszpanii zatrzymywali się w Alhambrze, ich sztandar powiewał na tej wieży, a nie na wieży strażniczej Alcazaby.

Potem odwróć się z powrotem ku drugiemu końcowi. Fasada nad południowym portykiem stoi samotnie. Sale za nią rozebrano w szesnastym wieku, by zrobić miejsce dla pałacu Karola Piątego, a budowniczowie zostawili tylko to lico, żeby dziedziniec wciąż wyglądał stąd na kompletny. Nad linią dachu widać kamienny mur cesarza.

I ostatnia rzecz. Ściany wokół ciebie pokrywa rzeźbiony stiuk i kolory już zniknęły, ale kiedyś były malowane na czerwono, niebiesko i złoto, a wśród ornamentów kryją się wiersze, które dla pałacu ułożył nadworny poeta i wezyr Ibn Zamrak.

Przystanek 4 z 5 · Pałace Nasrydów, Pałac Lwów, w krużganku dziedzińca od strony Sali Mukarnasów, z widokiem na fontannę

Dziedziniec Lwów i jego fontanna

Budowniczowie Nasrydów dla sułtana Muhammada V; wiersz na czaszy autorstwa jego wezyra Ibn Zamraka · Drugie panowanie Muhammada V, 1362–1391; lwy odnawiane w latach 2002–2011 i przywrócone na miejsce w grudniu 2011 roku · Fontanna z marmuru z Macael z dwunastoma lwami wokół czaszy wykutej z jednego bloku, na dziedzińcu o długości około 28,7 metra i szerokości 15,6 metra

Na co zwrócić uwagę

  • Inskrypcja biegnąca wokół krawędzi czaszy: wiersz Ibn Zamraka, który opisuje fontannę przed tobą i to, jak działa jej woda.
  • Kolumny: pojedyncze na przemian z parami i trójkami dookoła całego dziedzińca, rytm niespotykany nigdzie indziej w architekturze islamu.
  • Cztery kanały wodne w marmurowej posadzce, które biegną od sal i spotykają się przy fontannie.
  • Dwa pawilony wysunięte w głąb dziedzińca na jego wschodnim i zachodnim końcu, na smukłych kolumnach.
Transkrypcja (3:23)

Dwanaście marmurowych lwów stojących w kręgu, zwróconych na zewnątrz, z dwunastoboczną czaszą na grzbietach i wodą płynącą z pysków. To jest fontanna, a wszystko inne na tym dziedzińcu ułożono wokół niej.

Muhammad Piąty zbudował Pałac Lwów podczas swojego drugiego panowania, między 1362 a 1391 rokiem. Pierwsze trwało pięć lat, zanim go obalono, a kiedy wrócił na tron, zbudował właśnie to. Patronato nazywa to miejsce szczytowym osiągnięciem architektury Alhambry.

Zacznij od kolumn, bo to w nich tkwi prawdziwy sekret dziedzińca. Przesuń wzrok wzdłuż dowolnego boku: jedna kolumna, potem para, potem trzy razem, potem znów jedna. Nigdzie indziej w architekturze islamu nie ma takiego rytmu. Dziedziniec ma około 28,7 metra długości i 15,6 metra szerokości, a na wschodnim i zachodnim końcu wysuwają się w jego głąb dwa pawilony, wsparte na tych samych smukłych kolumnach.

Teraz spójrz na posadzkę. Cztery kanały wodne biegną przez marmur od czterech sal i spotykają się przy fontannie. Zwykle odczytuje się je jako cztery rzeki raju.

A teraz popatrz na krawędź czaszy, bo jest na niej inskrypcja. Wyryto wokół niej wiersz Ibn Zamraka, wezyra sułtana, a wiersz opisuje tę samą fontannę, na której go wyryto: lwy i to, jak działa woda. Chodziło o to, by woda leżała w czaszy jak nieruchoma, niemal stała tafla. Cylinder pośrodku jednocześnie ją doprowadzał i odprowadzał, więc nigdy się nie przelewała. Sama czasza została wykuta z jednego kawałka marmuru i była kiedyś pomalowana w łagodne kolory, które zmyły stulecia czyszczenia.

Fontanna, którą widzisz, sporo przeszła. W szesnastym wieku ktoś dostawił na niej dodatkowe kondygnacje. Rzeźbiarz Alonso de Mena naprawił ją w 1624 roku, w 1837 roku doszedł kolejny wylot wody, a dopiero w 1966 roku przywrócono jej przypuszczalnie pierwotny kształt. Potem, w 2002 roku, jednego lwa zabrano do konserwacji, a w 2007 roku poszło za nim pozostałych jedenaście. Po dwóch latach na wystawie w Muzeum Alhambry wróciły tu w grudniu 2011 roku, a w 2012 roku zwykły strumień wody zastąpiła replika pierwotnego, przedziurawionego cylindra. Zniknął też żwir, który dawniej pokrywał ten dziedziniec; zastąpił go marmur z Macael, kiedy badania wykazały, że skała pod spodem zostawia zbyt mało gleby na jakikolwiek ogród.

Na dziedziniec otwierają się cztery sale. Po stronie południowej jest Sala Abencerrajów, nazwana tak od szesnastowiecznej legendy, według której członków tego rodu zaproszono tam na ucztę i wymordowano; historycznie ród nie ma z tą salą nic wspólnego. Naprzeciwko, po stronie północnej, jest Sala Dwóch Sióstr, nazwana od dwóch wielkich marmurowych płyt w posadzce, pod kopułą z mukarnasów złożoną z co najmniej 5000 elementów. Po stronie wschodniej Sala Królów ma malowane skórzane stropy; na jednym z nich dziesięciu siedzących dostojników prowadzi rozmowę, a odnowiono go w 2018 roku. A za tobą, po stronie zachodniej, jest Sala Mukarnasów, przez którą wchodzi się na dziedziniec.

Zanim odejdziesz, spójrz w górę na piramidalny dach wschodniego pawilonu. W 1859 roku konserwator Rafael Contreras dał mu okrągłą kopułę krytą dachówką, która jego zdaniem wyglądała prawdziwie po arabsku. Leopoldo Torres Balbás zdjął tę kopułę w 1934 roku i zastąpił ją piramidą, którą widzisz, a ta zamiana wywołała międzynarodową debatę o tym, czym właściwie powinna być konserwacja.

Przystanek 5 z 5 · Generalife, Pałac Generalife, Dziedziniec Kanału (Patio de la Acequia), przy południowym końcu, z widokiem na północ wzdłuż wody

Generalife: Dziedziniec Kanału

Budowniczowie Nasrydów za Muhammada II lub Muhammada III; wystrój odnowiony dla Ismaila I; górną galerię północnego pawilonu dodali Królowie Katoliccy · Koniec 13. lub początek 14. wieku; nowy wystrój w 1319 roku; górna galeria 1494; strumienie wody z 19. wieku · Ogród na dziedzińcu długim na 48,7 metra i szerokim na 12,8 metra, zasilany przez Acequia Real, z portykiem o pięciu łukach z rzeźbionego stiuku na północnym końcu

Na co zwrócić uwagę

  • Strumienie wody przerzucone łukiem nad kanałem. Pochodzą z dziewiętnastego wieku, nie z czasów Nasrydów.
  • Północny portyk o pięciu łukach z pasami rzeźbionych inskrypcji, a przez jego środek łuk miradoru po drugiej stronie.
  • Arkadowa galeria wzdłuż zachodniego boku, a pośrodku niej mały, wysunięty mirador z nisko osadzonymi oknami, które wychodzą na Alhambrę.
  • Jarzmo i strzały Królów Katolickich, namalowane wewnątrz łuków tej galerii.
Transkrypcja (2:24)

Tu przychodzili sułtani, kiedy chcieli odpocząć od Alhambry. Generalife było ich wiejską posiadłością, za murami i po drugiej stronie wąwozu, jednocześnie zaciszem i czynnym gospodarstwem. Najpewniej powstało pod koniec trzynastego wieku albo na samym początku czternastego, a Ismail Pierwszy kazał je na nowo ozdobić w 1319 roku.

Dziedziniec przed tobą jest celowo długi i wąski: 48,7 na 12,8 metra, mniej więcej cztery razy dłuższy niż szerszy. Środkiem płynie woda, i to woda z daleka. To Acequia Real, Kanał Królewski, który bierze wodę z rzeki Darro jakieś 6,1 kilometra na wschód stąd i zasila cały zespół, łącznie z fontannami z poprzednich przystanków.

A teraz niespodzianka. Te strumienie wody przerzucone łukiem nad kanałem, naśladowane w ogrodach na całym świecie, wcale nie są nasrydzkie. Zainstalowano je w dziewiętnastym wieku. Kiedy po pożarze w 1958 roku archeolodzy prowadzili tu wykopaliska, odkryli, że kanał miał kiedyś dwanaście wylotów wody, i znaleźli pierwotne mauretańskie ścieżki i ogrodową ziemię jakieś 70 centymetrów pod rabatami, na które teraz patrzysz. Potem wszystko z powrotem zasypali i posadzili rośliny od nowa.

Spójrz wzdłuż lewej, zachodniej strony. Stał tam kiedyś wysoki, ślepy mur, a to był zamknięty, ustronny ogród, patrzący tylko do wewnątrz. Po podboju mur obniżono i wzdłuż niego zbudowano arkadową galerię, a jeśli zajrzysz w głąb tych łuków, znajdziesz namalowane godła Królów Katolickich, jarzmo i strzały, z ich dewizą Tanto Monta. Pośrodku tej strony jest mała, wysunięta izba, mirador, prawdopodobnie jedyne pierwotne okno dziedzińca na świat. Jego okna są nisko, bo siadano na podłodze, z ręką na parapecie, i patrzono ponad ogrodami na wzgórze Alhambry i miasto w dole. Stiuk w środku pochodzi z czasów Ismaila Pierwszego i położono go na starszej dekoracji.

Na drugim końcu stoi północny pawilon: pięć łuków z rzeźbionego stiuku z pasami inskrypcji, a przez środkowy, jeśli staniesz dokładnie na osi, widać łuk kolejnego miradoru dalej. Otwartą galerię na piętrze nad nim dodali w 1494 roku Ferdynand i Izabela.

Kiedy wenecki poseł Andrea Navagero przybył tu w 1526 roku, pisał o fontannie, która wyrzucała wodę na dziesięć sążni w górę. Stąd droga do wyjścia prowadzi Aleją Oleandrów i Aleją Cyprysów, a przez okna galerii po twojej lewej stronie, po drugiej stronie doliny, widać czerwone mury wzgórza, które masz już za sobą od jednego końca do drugiego.

Niezależny przewodnik · Chiaro

Skieruj Chiaro na wszystko, co zobaczysz w Alhambrze.

Na każdej ścianie tego wzgórza jest jakaś inskrypcja, a pięć przystanków dociera tylko do garstki z nich. Skieruj telefon na wiersz rzeźbionego arabskiego pisma, wzór z płytek, głowicę kolumny albo wieżę bez tabliczki, a Chiaro odczyta ci, co tam napisano i czyje to dzieło, i zostanie z tobą przy kolejnym pytaniu.

Co mówi ta inskrypcja?Który sułtan zbudował tę salę?Dlaczego Alhambra jest czerwona?

Przed wizytą

01

Dojazd

Calle Real de la Alhambra s/n, 18009 Granada. Kasy biletowe, szafki, punkt informacji i punkt wydawania audioprzewodnika znajdują się w Pawilonie Wejściowym (Pabellón de Acceso) na wschodnim końcu, obok parkingu. Pieszo z miasta klasyczna droga pod górę to Cuesta de Gomérez od Plaza Nueva, przez Puerta de las Granadas i Las Alhambry do Bramy Sprawiedliwości, gdzie jest pierwszy przystanek z tej strony.

Pieszo: Cuesta de Gomérez od Plaza Nueva, Cuesta del Realejo od Plaza del Realejo albo Cuesta del Rey Chico, zwana też Cuesta de los Chinos, od Paseo de los Tristes. Pod zabytkiem zatrzymują się autobusy miejskie C30 (Alhambra – Plaza Isabel la Católica), C32 (Alhambra – Albaicín) i C35. Prywatne samochody nie mogą wjechać pod górę z centrum miasta; na parking Alhambry, strzeżony 24 godziny na dobę, dojeżdża się południową obwodnicą.

02

Bilety i wstęp

  • Pałace Nasrydów mają własną godzinę wejścia, wydrukowaną na bilecie, i wejść można tylko o tej godzinie: Patronato wpuszcza 300 osób co pół godziny, a kto nie stawi się o swojej godzinie przy wejściu do pałaców, traci pałace. Wszystko inne można zwiedzać o dowolnej porze, gdy zabytek jest otwarty, więc ułóż dzień wokół tej jednej godziny, a bilety odbierz co najmniej godzinę wcześniej.
  • Bilet ogólny (General), 22,27 euro dla dorosłego, zwykle obejmuje Pałace Nasrydów, Partal, Alcazabę i Generalife. Bilet do ogrodów (Jardines), 12,73 euro, obejmuje wszystko na ogólnodostępnej trasie poza Pałacami Nasrydów, więc dotrzesz z nim do dwóch pierwszych przystanków i ostatniego z tej strony, ale nie na Dziedziniec Mirtów ani na Dziedziniec Lwów. Pałac Karola V i Muzeum Alhambry są bezpłatne. Bilety są imienne, trzeba je mieć przy sobie razem z dokumentem tożsamości, a w internecie można je kupić do 23:59 dnia poprzedniego; Patronato radzi kupować z wyprzedzeniem, bo chętnych jest wielu.
  • Po trzęsieniu ziemi w sierpniu 2026 roku Alcazaba została ponownie otwarta na zmienionej trasie, którą Patronato może korygować ze względów konserwatorskich lub ze względu na bezpieczeństwo. Przed wyjściem sprawdź najnowsze informacje na stronie głównej Patronato.
  • Zabytek jest otwarty codziennie, od 8:30 do 18:00 od 15 października do 31 marca i od 8:30 do 20:00 od 1 kwietnia do 14 października, a zamknięty 25 grudnia i 1 stycznia. Do każdej części można wejść tylko raz, torby większe niż 40 na 40 centymetrów są niedozwolone, a zdjęcia wolno robić bez lampy błyskowej i statywu.
Oficjalne bilety →
03

Oficjalny audioprzewodnik

Patronato de la Alhambra y Generalife samo nie prowadzi zwiedzania z przewodnikiem. Ma za to własny audioprzewodnik, który obecnie, w fazie próbnej, jest bezpłatny; punkt jego wydawania znajduje się w Pawilonie Wejściowym. Po nasz nie trzeba iść do Pawilonu Wejściowego: działa w telefonie, który trzymasz w ręce, pod każdym z pięciu odtwarzaczy pokazuje cały tekst, a dwa przystanki w Pałacach Nasrydów czekają gotowe na chwilę, gdy nadejdzie twoja godzina wejścia.

Oficjalna strona →

Pytania

Czy jest bezpłatny audioprzewodnik po Alhambrze?

Są dwa i oba nic nie kosztują. Własny audioprzewodnik Patronato jest na razie bezpłatny, w fazie próbnej; odbiera się go w punkcie audioprzewodników w Pawilonie Wejściowym. Drugi to ta strona: pięć przystanków, które uruchamiasz we własnym telefonie, z tekstem każdego zaraz pod nim. Wszystko, co leży poza obiema trasami, choćby przypadkową płytkę czy drzwi, możesz sfotografować, a opowie ci o tym aplikacja Chiaro.

Czy potrzebuję biletu, żeby słuchać?

Na dwa pierwsze przystanki bilet nie jest potrzebny. Brama Sprawiedliwości stoi za murami, u szczytu ścieżki przez Las Alhambry, a wstęp do Pałacu Karola V jest wolny. Dziedziniec Mirtów i Dziedziniec Lwów są w Pałacach Nasrydów, do których potrzebny jest bilet ogólny i wyznaczona godzina wejścia do pałaców. Generalife, ostatni przystanek, wchodzi zarówno w zakres biletu ogólnego, jak i tańszego biletu do ogrodów.

Jak działa godzina wejścia do Pałaców Nasrydów?

Na bilecie jest konkretna godzina wejścia do Pałaców Nasrydów i tylko wtedy można do nich wejść: Patronato wpuszcza 300 osób co pół godziny, a kto nie stawi się o swojej godzinie przy wejściu do pałaców, traci ich zwiedzanie. Resztę zabytku można oglądać o każdej porze, gdy jest otwarty, więc zaplanuj dzień wokół tej godziny. Bilety trzeba odebrać co najmniej godzinę wcześniej.

Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Alhambrze?

W tej chwili nic. Według strony samego Patronato obecnie oferuje ono bezpłatny audioprzewodnik w fazie próbnej, a punkt jego wydawania jest w Pawilonie Wejściowym. Samo Patronato nie prowadzi zwiedzania z przewodnikiem.

Gdzie zacząć?

Przy Bramie Sprawiedliwości. Pieszo z miasta wejdź Cuesta de Gomérez od Plaza Nueva, przez Puerta de las Granadas, i dalej ścieżką przez Las Alhambry; brama stoi na górze, a pierwszy przystanek odtwarzasz na placu przed nią, jeszcze przed jakąkolwiek kontrolą biletów. Potem trasa prowadzi na wschód przez pałace i kończy się w Generalife, w drodze do wyjścia.

Czy Alhambra jest w któreś dni zamknięta?

Jest zamknięta 25 grudnia i 1 stycznia, a w pozostałe dni otwarta. Godziny otwarcia: od 8:30 do 18:00 od 15 października do 31 marca i od 8:30 do 20:00 od 1 kwietnia do 14 października. Alcazaba po trzęsieniu ziemi w sierpniu 2026 roku znów jest otwarta, na zmienionej trasie, która może się jeszcze zmienić, więc przed wyjściem zajrzyj na stronę główną Patronato.

Więcej audioprzewodników

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z zarządcą Alhambry.