Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αλάμπρα · Γρανάδα · Ανεξάρτητος ξεναγός

Ηχητικός ξεναγός της Αλάμπρα,
πέντε στάσεις, δωρεάν.

Μια τειχισμένη πόλη-ανάκτορο στην κορυφή ενός λόφου, μήκους περίπου 700 έως 740 μέτρων, που άρχισε να χτίζεται το 1238: και οι πέντε στάσεις παίζουν σε αυτή την καρτέλα, και για όλα τα υπόλοιπα σας μιλάει το Chiaro από μια φωτογραφία.

Λήψη στο App Store

Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με την Αλάμπρα.

9:41

Η Πύλη της Δικαιοσύνης, από το πλάτωμα

Αλάμπρα, Γρανάδα

0:00 2:39
Στάση 1 από 5

Οι πέντε στάσεις · 14 λεπτά ήχου

Πέντε σημεία, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.

Αυτός ο ηχητικός ξεναγός της Αλάμπρα, που τον ακολουθείτε με τον δικό σας ρυθμό, διασχίζει τον λόφο από τα δυτικά προς τα ανατολικά σε πέντε στάσεις, και τις δύο πρώτες μπορείτε να τις ακούσετε πριν αγοράσετε οποιοδήποτε εισιτήριο. Ξεκινά έξω από τα τείχη, στο πλάτωμα μπροστά στην Πύλη της Δικαιοσύνης, στην κορυφή του μονοπατιού που ανεβαίνει μέσα από το Δάσος της Αλάμπρα· συνεχίζει από την Πύλη του Κρασιού στην κυκλική αυλή του ανακτόρου του Καρόλου Ε΄, όπου η είσοδος είναι δωρεάν· μπαίνει έπειτα στα Ανάκτορα των Νασριδών, την ώρα που γράφει το εισιτήριό σας, για την Αυλή των Μυρτιών και την Αυλή των Λεόντων· και τελειώνει, πέρα από τη χαράδρα, στο Χενεραλίφε και στην Αυλή του Καναλιού, καθώς βγαίνετε. Όλες μαζί οι ηχογραφήσεις διαρκούν περίπου δεκατέσσερα λεπτά. Το Πατρονάτο υπολογίζει μια γενική επίσκεψη σε τρεις ώρες περίπου, και η ώρα για τα Ανάκτορα των Νασριδών που γράφει το εισιτήριό σας καθορίζει τη σειρά όλων των άλλων, οπότε οργανώστε την υπόλοιπη μέρα γύρω από αυτήν.

Κάθε όνομα, χρονολογία και διάσταση σε αυτή τη σελίδα προέρχεται από τις σελίδες του ίδιου του Patronato de la Alhambra y Generalife και από μια δεύτερη πηγή. Τα ωράρια αλλάζουν ανάλογα με την εποχή και οι διαδρομές μπορεί να τροποποιηθούν χωρίς πολλή προειδοποίηση, γι’ αυτό ελέγξτε την αρχική σελίδα του ίδιου του Πατρονάτο για τη μέρα που θα πάτε. Ο σεισμός του Αυγούστου 2026 έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να συμβεί αυτό, οπότε τη μέρα της επίσκεψης ό,τι σας πει το προσωπικό στο Περίπτερο Εισόδου υπερισχύει όλων όσων γράφονται εδώ.

Στάση 1 από 5 · Έξω από τα τείχη, στο πλάτωμα μπροστά στην Πύλη της Δικαιοσύνης (Puerta de la Justicia), στην κορυφή του μονοπατιού που ανεβαίνει από την Puerta de las Granadas μέσα από το Δάσος της Αλάμπρα· δεν χρειάζεται εισιτήριο

Η Πύλη της Δικαιοσύνης, από το πλάτωμα

Νασρίδες χτίστες επί σουλτάνου Γιουσούφ Α΄ (βασίλευσε 1333–1354)· η γοτθική Παναγία με το Βρέφος, έργο του Ρομπέρτο Αλεμάν, τοποθετήθηκε με διαταγή των Καθολικών Μοναρχών · 1348· η κτητορική επιγραφή δίνει 30 Μαΐου έως 28 Ιουνίου 1348 · Πεταλόσχημο τόξο από τούβλα σε πυργοπύλη από πέτρα και συμπιεσμένο χώμα, η μεγαλύτερη από τις τέσσερις εξωτερικές πύλες ενός τειχισμένου χώρου μήκους περίπου 700 έως 740 μέτρων· ο διάδρομος στο εσωτερικό στρίβει δύο φορές κατά 90 μοίρες

Προσέξτε

  • Το χέρι που είναι σκαλισμένο στον θολίτη του μεγάλου εξωτερικού τόξου. Τα πέντε δάχτυλά του ερμηνεύονται ως οι Πέντε Πυλώνες του Ισλάμ.
  • Πιο μέσα, στο εσωτερικό τόξο, το κλειδί, πάνω του η ταινία της αραβικής κτητορικής επιγραφής, και πάνω από αυτήν μια γοτθική Παναγία με το Βρέφος, που μπήκε εκεί με διαταγή των Καθολικών Μοναρχών.
  • Η ίδια η πόρτα: θυρόφυλλα επενδυμένα με σίδερο και αυθεντικά σιδερένια εξαρτήματα, ανάμεσα σε τέσσερις ημικίονες που φέρουν στα κιονόκρανά τους τη μουσουλμανική ομολογία πίστεως.
  • Στον τοίχο δίπλα στην πύλη, η Pilar de Carlos V, μια αναγεννησιακή κρήνη του 1524 με τρεις μάσκες που αναβλύζουν νερό, στις οποίες το Πατρονάτο βλέπει τους ποταμούς της Γρανάδας: τον Δάρο, τον Μπέιρο και τον Χενίλ.
Κείμενο (2:39)

Μόλις ανεβήκατε μέσα από το δάσος, και έτσι ακριβώς ήταν σχεδιασμένο να μπαίνει κανείς στην Αλάμπρα. Ο τετράγωνος πύργος μπροστά σας, με το ψηλό πεταλόσχημο τόξο από τούβλα ανοιγμένο μέσα του, είναι η Πύλη της Δικαιοσύνης, χτισμένη το 1348 επί σουλτάνου Γιουσούφ του Πρώτου. Από τις τέσσερις πύλες των εξωτερικών τειχών της Αλάμπρα είναι η μεγαλύτερη, και το Πατρονάτο, ο φορέας που διαχειρίζεται σήμερα το μνημείο, τη χαρακτηρίζει την πιο μνημειακή. Στα αραβικά λεγόταν Μπαμπ αλ-Σαρία, η Πύλη του Νόμου.

Σηκώστε το βλέμμα στον θολίτη του μεγάλου τόξου. Πάνω του είναι σκαλισμένο ένα χέρι, με τα πέντε δάχτυλα ανοιχτά. Συνήθως τα δάχτυλα ερμηνεύονται ως οι Πέντε Πυλώνες του Ισλάμ, και το ίδιο το χέρι ως σημάδι καλωσορίσματος και φυλαχτό κατά του κακού ματιού. Τώρα κοιτάξτε μέσα από το τόξο, στη σκιά, το μικρότερο εσωτερικό τόξο πίσω του. Εκεί υπάρχει ένα κλειδί.

Πάνω από το κλειδί περνά μια ταινία αραβικής γραφής. Είναι η κτητορική επιγραφή: δίνει το όνομα της πύλης και τις ημερομηνίες που ολοκληρώθηκε, ανάμεσα στις τριάντα Μαΐου και στις είκοσι οκτώ Ιουνίου του 1348. Και πάνω από την επιγραφή, σε μια κόγχη, στέκεται κάτι που ποτέ δεν προοριζόταν για εκεί: μια γοτθική Παναγία με το Βρέφος του Ρομπέρτο Αλεμάν, που τοποθετήθηκε με διαταγή των Καθολικών Μοναρχών, του Φερδινάνδου και της Ισαβέλλας, αφού κατέλαβαν τη Γρανάδα. Σε ένα και μόνο άνοιγμα πόρτας βλέπετε την κατάκτηση, γραμμένη στην πέτρα.

Η πόρτα διατηρεί ακόμη τα θυρόφυλλά της με τη σιδερένια επένδυση και τα αυθεντικά σιδερένια εξαρτήματά της, και οι τέσσερις κίονες γύρω της φέρουν στα κιονόκρανά τους τη μουσουλμανική ομολογία πίστεως. Αν περάσετε μέσα, ο διάδρομος δεν θα σας αφήσει να προχωρήσετε ευθεία. Στρίβει ενενήντα μοίρες αριστερά, μετά ενενήντα μοίρες δεξιά, ανεβαίνοντας μια απότομη ράμπα, με ένα άνοιγμα από πάνω σας από το οποίο οι υπερασπιστές μπορούσαν να ρίχνουν ό,τι ήθελαν σε όποιον προσπαθούσε να μπει με τη βία. Οι θόλοι στο εσωτερικό είναι ζωγραφισμένοι με κόκκινη ψεύτικη τοιχοποιία από τούβλα, μια νασριδική συνήθεια που θα ξαναδείτε.

Για πάνω από τριακόσια χρόνια αυτός ο πύργος ήταν επίσης το σπίτι κάποιου. Από την κατάκτηση το 1492 μέχρι να φτάσουν τα στρατεύματα του Ναπολέοντα το 1810, ήταν η επίσημη κατοικία του φύλακα των πυλών της Αλάμπρα.

Πριν μπείτε, γυρίστε αριστερά. Στον τοίχο κάτω από τον στρογγυλό προμαχώνα του πυροβολικού βρίσκεται η κρήνη του Καρόλου του Πέμπτου, μια αναγεννησιακή κρήνη του 1524 με τρεις πέτρινες μάσκες που αναβλύζουν νερό· το Πατρονάτο τις ερμηνεύει ως τους τρεις ποταμούς της Γρανάδας. Και κάτι ακόμη για το χρώμα όλων όσων σας περιβάλλουν. Το όνομα Αλάμπρα βγαίνει από το αραβικό αλ-Χάμρα, η κόκκινη, επειδή αυτά τα τείχη είναι από συμπιεσμένο χώμα, φτιαγμένο από ντόπιο πηλό γεμάτο οξείδιο του σιδήρου. Το κόκκινο που σας περιβάλλει είναι το ίδιο το όνομα.

Στάση 2 από 5 · Μέσα στα τείχη, ανάμεσα στην Puerta del Vino και την είσοδο των Ανακτόρων των Νασριδών, στην κυκλική αυλή· δωρεάν, δεν χρειάζεται εισιτήριο

Το ανάκτορο του Καρόλου Ε΄, η κυκλική αυλή

Ο Πέδρο Ματσούκα (περ. 1490–1550) για τον αυτοκράτορα Κάρολο Ε΄· την κυκλική αυλή την έχτισε ο γιος του, Λουίς Ματσούκα · Ξεκίνησε το 1527· η επάνω κιονοστοιχία ολοκληρώθηκε το 1619· εγκαταλείφθηκε χωρίς στέγη το 1637 και ολοκληρώθηκε ως μουσείο μεταξύ 1923 και 1958 · Πέτρα· ένα τετράγωνο με πλευρά 63 μέτρων που περικλείει μια διώροφη κυκλική αυλή, με δωρικούς κίονες από κροκαλοπαγές πέτρωμα κάτω και ιωνικούς από πάνω

Προσέξτε

  • Οι κάτω κίονες: κροκαλοπαγές πέτρωμα, με τα βότσαλα να φαίνονται σε κάθε κορμό.
  • Η ζωφόρος από πάνω τους, όπου τα τρίγλυφα εναλλάσσονται με σκαλιστές γιρλάντες και βουκράνια, βγαλμένα κατευθείαν από την αρχαία Ρώμη.
  • Ο ίδιος ο κύκλος. Σταθείτε στη μέση και η κιονοστοιχία σας τυλίγει ολόγυρα: ένα τέλειο δαχτυλίδι μέσα σε ένα τετράγωνο κτίριο.
Κείμενο (2:32)

Σταθείτε στη μέση της αυλής και γυρίστε αργά επί τόπου. Ό,τι σας περιβάλλει είναι κύκλος, και μάλιστα κύκλος μέσα σε τετράγωνο: το κτίριο έχει πλευρά 63 μέτρα, και αυτή η κυκλική αυλή είναι κομμένη από το κέντρο του. Τίποτα στην αρχιτεκτονική της Αναγέννησης δεν είχε χτιστεί έτσι ως τότε.

Βρίσκεται εδώ εξαιτίας ενός μήνα του μέλιτος. Το 1526 ο αυτοκράτορας Κάρολος ο Πέμπτος ήρθε στην Αλάμπρα με τη νέα του σύζυγο, την Ισαβέλλα της Πορτογαλίας, μετά τον γάμο τους στη Σεβίλλη, και αποφάσισε ότι ήθελε δικό του ανάκτορο σε αυτόν τον λόφο. Όχι πρωτεύουσα· ήταν ένας αυτοκράτορας που πέρασε τη ζωή του ταξιδεύοντας στην Ευρώπη. Αυτό που ήθελε ήταν μια κατοικία με μήνυμα, μέσα στη μουσουλμανική ακρόπολη που είχαν κατακτήσει ο παππούς και η γιαγιά του, ο Φερδινάνδος και η Ισαβέλλα. Το Πατρονάτο το λέει καθαρά: η απόφαση να χτιστεί εδώ συμβόλιζε τον θρίαμβο του χριστιανισμού επί του Ισλάμ.

Το σχέδιο είναι του Πέδρο Ματσούκα, ενός αρχιτέκτονα που είχε μαθητεύσει στη Ρώμη του Πάπα Λέοντα του Δέκατου, και διηύθυνε τις εργασίες από το 1533 μέχρι τον θάνατό του το 1550. Κοιτάξτε τους κίονες του ισογείου. Είναι δωρικοί και είναι από κροκαλοπαγές, ένα πέτρωμα που δείχνει τα βότσαλά του σε κάθε κορμό. Από πάνω τους τρέχει μια ζωφόρος με τρίγλυφα και σκαλιστά πλαίσια με γιρλάντες και βουκράνια: το λεξιλόγιο της αρχαίας Ρώμης, μεταφερμένο σε έναν νασριδικό λόφο. Αυτή την αυλή την έχτισε μετά από εκείνον ο γιος του, ο Λουίς. Έπειτα η εξέγερση των Μορίσκων το 1568 σταμάτησε τις εργασίες για δεκαπέντε χρόνια, η επάνω, ιωνική κιονοστοιχία τελείωσε μόλις το 1619, και το 1637 όλο το έργο εγκαταλείφθηκε χωρίς στέγη. Όταν ο Φίλιππος ο Τέταρτος επισκέφθηκε τη Γρανάδα το 1628, δεν μπόρεσε καν να μείνει εδώ: ύστερα από ενενήντα χρόνια χτισίματος, το κτίριο ακόμη δεν ήταν κατοικήσιμο.

Τα πράγματα χειροτέρεψαν πριν καλυτερέψουν. Στον πόλεμο κατά του Ναπολέοντα οι Γάλλοι χρησιμοποίησαν το ανάκτορο ως αποθήκη πυροβολικού, και αργότερα έγινε πυριτιδαποθήκη γεμάτη μπαρούτι και βλήματα, στη μέση της Αλάμπρα, μέχρι που άδειασε επιτέλους το 1832. Η στέγη ήρθε τον εικοστό αιώνα: ο Λεοπόλδο Τόρες Μπαλμπάς άρχισε να μετατρέπει το κτίριο σε μουσείο το 1923, και ο Φρανσίσκο Πριέτο Μορένο το ολοκλήρωσε το 1958.

Και τώρα αυτό που μετράει για την επόμενη στάση σας. Για να γίνει χώρος για όλα αυτά, γκρεμίστηκε ένα κομμάτι από το διπλανό νασριδικό ανάκτορο Κομάρες. Όταν φτάσετε στην Αυλή των Μυρτιών, κοιτάξτε την πρόσοψη στη νότια άκρη της· πίσω της δεν υπάρχει πια τίποτα, γιατί εκεί στέκεται τώρα αυτό το κτίριο. Απέναντι από την πλατεία έξω βρίσκεται η Αλκαζάμπα, το παλαιότερο τμήμα της Αλάμπρα, και στον πύργο-παρατηρητήριό της υψώθηκε για πρώτη φορά η σημαία του Φερδινάνδου και της Ισαβέλλας, στις δύο Ιανουαρίου του 1492.

Στάση 3 από 5 · Ανάκτορα των Νασριδών, ανάκτορο Κομάρες, Αυλή των Μυρτιών (Patio de los Arrayanes), στη βόρεια άκρη της δεξαμενής με τον Πύργο Κομάρες πίσω σας

Η Αυλή των Μυρτιών

Νασρίδες χτίστες επί Ισμαήλ Α΄, Γιουσούφ Α΄ και Μωάμεθ Ε΄· ο Πύργος Κομάρες και η Αίθουσα των Πρέσβεων χτίστηκαν για τον Γιουσούφ Α΄ · Ξεκίνησε επί Ισμαήλ Α΄ (βασίλευσε 1314–1325)· ανακαινίστηκε από τον Μωάμεθ Ε΄ μεταξύ 1362 και 1367 · Γύψινος διάκοσμος, πλακίδια και μάρμαρο γύρω από μια αυλή μήκους 36,6 μέτρων και πλάτους 23 έως 23,5 μέτρων, με δεξαμενή μήκους 34 μέτρων· ο Πύργος Κομάρες υψώνεται 45 μέτρα

Προσέξτε

  • Η αντανάκλαση. Από την άκρη της δεξαμενής ολόκληρη η νότια στοά κρέμεται ανάποδα μέσα στο νερό.
  • Το σύντομο αυλάκι από τη στρογγυλή κρήνη στα πόδια σας ως τη δεξαμενή, φτιαγμένο ώστε το νερό να επιβραδύνει και να σταματά πριν μπει, χωρίς να αφήνει ούτε έναν κυματισμό.
  • Απέναντι, η ψηλή πρόσοψη πάνω από τη νότια στοά χωρίς τίποτα πίσω της: ό,τι έμεινε από το περίπτερο που γκρεμίστηκε για το ανάκτορο του Καρόλου Ε΄, του οποίου ο πέτρινος τοίχος φαίνεται πάνω από τη στέγη.
Κείμενο (2:44)

Σταθείτε στην άκρη της δεξαμενής και κοιτάξτε σε όλο της το μήκος πριν κοιτάξετε οτιδήποτε άλλο. Το νερό εδώ δεν είναι απλώς διακοσμητικό. Ολόκληρη η νότια στοά, επτά τόξα και ο τοίχος από πάνω τους, κρέμεται ανάποδα μέσα του, και ακριβώς έτσι περιγράφει τη δεξαμενή το Πατρονάτο: ένας καθρέφτης που σπάει τις επίπεδες, οριζόντιες γραμμές της αυλής. Η δεξαμενή έχει μήκος 34 μέτρα, σε μια αυλή μήκους 36,6 μέτρων, και οι φράχτες από μυρτιές στις δύο πλευρές έδωσαν στο μέρος το όνομά του.

Τώρα κοιτάξτε στα πόδια σας. Εδώ υπάρχει μια μικρή στρογγυλή κρήνη και ένα σύντομο αυλάκι από αυτήν ως τη δεξαμενή. Το αυλάκι είναι φτιαγμένο έτσι ώστε το νερό να επιβραδύνει και να σταματά για μια στιγμή πριν μπει στη δεξαμενή, για να μη χαλάσει ποτέ κανένας κυματισμός την αντανάκλαση. Μια ολόκληρη αυλή σχεδιασμένη γύρω από μια ακίνητη επιφάνεια νερού.

Εδώ ήταν η καρδιά του ανακτόρου Κομάρες, του επίσημου ανακτόρου των Νασριδών σουλτάνων. Ο Ισμαήλ ο Πρώτος το ξεκίνησε στις αρχές του δέκατου τέταρτου αιώνα, και ο Μωάμεθ ο Πέμπτος του έδωσε την τελική του μορφή τη δεκαετία του 1360. Σε ένα ισπανομουσουλμανικό σπίτι, λέει το Πατρονάτο, δεν μπορούσες να καταλάβεις τον πλούτο μιας οικογένειας απ’ έξω· τον ανακάλυπτες στην αυλή. Ένα ανάκτορο ήταν η ίδια ιδέα σε μεγαλύτερη κλίμακα.

Πίσω σας είναι ο Πύργος Κομάρες, ύψους 45 μέτρων, ο ψηλότερος της Αλάμπρα. Πίσω από τη στοά στην πλάτη σας, γεμίζοντας τον πύργο, βρίσκεται η μεγαλύτερη αίθουσα όλου του συγκροτήματος, η Αίθουσα των Πρέσβεων, η αίθουσα του θρόνου του σουλτάνου. Είναι τετράγωνη, με πλευρά έντεκα κόμμα τρία μέτρα και ύψος δεκαοκτώ κόμμα δύο μέτρα, και η οροφή της είναι φτιαγμένη από 8017 κομμάτια ξύλου που σφηνώνουν το ένα στο άλλο, σε ένα σχέδιο που ερμηνεύεται ως οι επτά ουρανοί. Σε εκείνη την αίθουσα, το 1492, ο Χριστόφορος Κολόμβος παρουσίασε στον Φερδινάνδο και την Ισαβέλλα τα σχέδιά του για τον διάπλου του Ατλαντικού. Η ίδια η συμφωνία υπογράφηκε στις δεκαεπτά Απριλίου, όχι εδώ αλλά στη Σάντα Φε, έξω από τη Γρανάδα. Όταν μεταγενέστεροι βασιλιάδες της Ισπανίας έμεναν εδώ, η σημαία τους κυμάτιζε σε αυτόν τον πύργο και όχι στον πύργο-παρατηρητήριο της Αλκαζάμπα.

Ύστερα στραφείτε ξανά προς την απέναντι άκρη. Η πρόσοψη πάνω από τη νότια στοά στέκεται μόνη της. Οι αίθουσες πίσω της γκρεμίστηκαν τον δέκατο έκτο αιώνα για να γίνει χώρος για το ανάκτορο του Καρόλου του Πέμπτου, και οι χτίστες κράτησαν μόνο αυτή την όψη, ώστε η αυλή να φαίνεται ακόμη ολόκληρη από εδώ. Πάνω από τη γραμμή της στέγης βλέπετε να προβάλλει ο πέτρινος τοίχος του αυτοκράτορα.

Και κάτι τελευταίο. Οι τοίχοι γύρω σας είναι από σκαλιστό γύψο και τα χρώματα έχουν χαθεί, αλλά κάποτε ήταν βαμμένοι κόκκινοι, μπλε και χρυσοί, και ανάμεσα στα σκαλίσματα υπάρχουν ποιήματα που έγραψε για το ανάκτορο ο ποιητής της αυλής και βεζίρης Ιμπν Ζάμρακ.

Στάση 4 από 5 · Ανάκτορα των Νασριδών, Ανάκτορο των Λεόντων, στη στοά της αυλής από την πλευρά της Αίθουσας των Μουκάρνας, με θέα στην κρήνη

Η Αυλή των Λεόντων και η κρήνη της

Νασρίδες χτίστες για τον σουλτάνο Μωάμεθ Ε΄· το ποίημα στη λεκάνη είναι του βεζίρη του, Ιμπν Ζάμρακ · Δεύτερη βασιλεία του Μωάμεθ Ε΄, 1362–1391· τα λιοντάρια συντηρήθηκαν το 2002–2011 και επέστρεψαν τον Δεκέμβριο του 2011 · Κρήνη από μάρμαρο Μακαέλ με δώδεκα λιοντάρια γύρω από μια λεκάνη λαξευμένη από ένα κομμάτι, σε αυλή μήκους περίπου 28,7 μέτρων και πλάτους 15,6 μέτρων

Προσέξτε

  • Η επιγραφή που τρέχει γύρω από το χείλος της λεκάνης: το ποίημα του Ιμπν Ζάμρακ, που περιγράφει την κρήνη που βλέπετε και το πώς λειτουργεί το νερό της.
  • Οι κίονες: μονοί εναλλάσσονται με ζεύγη και τριάδες γύρω από όλη την αυλή, ένας ρυθμός που δεν συναντάται πουθενά αλλού στην ισλαμική αρχιτεκτονική.
  • Τα τέσσερα αυλάκια νερού στο μαρμάρινο δάπεδο, που ξεκινούν από τις αίθουσες και συναντιούνται στην κρήνη.
  • Τα δύο περίπτερα που προεξέχουν μέσα στην αυλή στην ανατολική και τη δυτική άκρη, πάνω στους λεπτούς τους κίονες.
Κείμενο (3:19)

Δώδεκα μαρμάρινα λιοντάρια, στημένα σε κύκλο με το πρόσωπο προς τα έξω, μια δωδεκάπλευρη λεκάνη στις πλάτες τους και νερό που τρέχει από το στόμα τους. Αυτή είναι η κρήνη, και όλα τα άλλα σε αυτή την αυλή είναι οργανωμένα γύρω της.

Ο Μωάμεθ ο Πέμπτος έχτισε το Ανάκτορο των Λεόντων στη δεύτερη βασιλεία του, ανάμεσα στο 1362 και το 1391. Η πρώτη του βασιλεία είχε κρατήσει πέντε χρόνια πριν ανατραπεί, και όταν επέστρεψε, έχτισε αυτό. Το Πατρονάτο το ονομάζει την κορυφή της αρχιτεκτονικής της Αλάμπρα.

Ξεκινήστε από τους κίονες, γιατί σε αυτούς βρίσκεται το πραγματικό τέχνασμα της αυλής. Περάστε το βλέμμα σας κατά μήκος οποιασδήποτε πλευράς: ένας κίονας, μετά ένα ζεύγος, μετά τρεις μαζί, μετά πάλι ένας. Τίποτε άλλο στην ισλαμική αρχιτεκτονική δεν έχει αυτόν τον ρυθμό. Η αυλή έχει μήκος περίπου 28,7 μέτρα και πλάτος 15,6 μέτρα, και στην ανατολική και τη δυτική άκρη δύο περίπτερα προεξέχουν μέσα της, πάνω στους ίδιους λεπτούς κίονες.

Τώρα κοιτάξτε το δάπεδο. Τέσσερα αυλάκια νερού διασχίζουν το μάρμαρο από τις τέσσερις αίθουσες και συναντιούνται στην κρήνη. Η συνηθισμένη ερμηνεία είναι οι τέσσερις ποταμοί του Παραδείσου.

Κοιτάξτε τώρα το χείλος της λεκάνης, γιατί φέρει επιγραφή. Γύρω του είναι σκαλισμένο ένα ποίημα του Ιμπν Ζάμρακ, του βεζίρη του σουλτάνου, και περιγράφει την ίδια την κρήνη πάνω στην οποία είναι σκαλισμένο: τα λιοντάρια και τον τρόπο που λειτουργεί το νερό. Η ιδέα ήταν το νερό να μένει μέσα στη λεκάνη σαν ένα ακίνητο φύλλο που μοιάζει σχεδόν στερεό. Ένας κύλινδρος στη μέση την τροφοδοτούσε και την άδειαζε ταυτόχρονα, ώστε να μην ξεχειλίζει ποτέ. Η ίδια η λεκάνη είναι λαξευμένη από ένα μόνο κομμάτι μάρμαρο, και κάποτε ήταν βαμμένη με απαλά χρώματα που τα έσβησαν αιώνες καθαρισμάτων.

Η κρήνη που βλέπετε έχει περάσει πολλά. Τον δέκατο έκτο αιώνα κάποιος της πρόσθεσε από πάνω επιπλέον ορόφους. Ο γλύπτης Αλόνσο ντε Μένα την επισκεύασε το 1624, ένα ακόμη στόμιο προστέθηκε το 1837, και μόλις το 1966 επανήλθε στην πιθανή αρχική της μορφή. Έπειτα, το 2002, ένα λιοντάρι απομακρύνθηκε για συντήρηση, και το 2007 ακολούθησαν τα άλλα έντεκα. Αφού εκτέθηκαν δύο χρόνια στο Μουσείο της Αλάμπρα, επέστρεψαν εδώ τον Δεκέμβριο του 2011, και το 2012 ένα αντίγραφο του αρχικού διάτρητου κυλίνδρου αντικατέστησε τον απλό πίδακα. Έφυγε επίσης το χαλίκι που κάλυπτε κάποτε αυτό το δάπεδο, και στη θέση του μπήκε μάρμαρο Μακαέλ, αφού μελέτες έδειξαν ότι το βραχώδες υπόστρωμα από κάτω άφηνε πολύ λίγο χώμα για οποιονδήποτε κήπο.

Τέσσερις αίθουσες ανοίγουν σε αυτή την αυλή. Στη νότια πλευρά είναι η Αίθουσα των Αβενσεράγων, που πήρε το όνομά της από έναν θρύλο του δέκατου έκτου αιώνα, σύμφωνα με τον οποίο μέλη αυτής της οικογένειας προσκλήθηκαν εκεί σε συμπόσιο και δολοφονήθηκαν· ιστορικά, η οικογένεια δεν έχει καμία σχέση με την αίθουσα. Απέναντι, στη βόρεια πλευρά, είναι η Αίθουσα των Δύο Αδελφών, που πήρε το όνομά της από δύο μεγάλες μαρμάρινες πλάκες στο δάπεδό της, κάτω από έναν θόλο μουκάρνας με τουλάχιστον 5000 κομμάτια. Στην ανατολική πλευρά, η Αίθουσα των Βασιλέων έχει ζωγραφισμένες δερμάτινες οροφές· μία από αυτές, που συντηρήθηκε το 2018, δείχνει δέκα καθιστούς αξιωματούχους σε συζήτηση. Και πίσω σας, στη δυτική πλευρά, είναι η Αίθουσα των Μουκάρνας, η αίθουσα από την οποία μπήκατε.

Πριν φύγετε, σηκώστε το βλέμμα στην πυραμιδοειδή στέγη του ανατολικού περιπτέρου. Το 1859 ένας συντηρητής, ο Ραφαέλ Κοντρέρας, του έδωσε έναν στρογγυλό θόλο με πλακίδια, που κατά τη γνώμη του έμοιαζε γνήσια αραβικός. Ο Λεοπόλδο Τόρες Μπαλμπάς κατέβασε τον θόλο το 1934 και έβαλε στη θέση του την πυραμίδα που βλέπετε, και αυτή η αλλαγή άνοιξε μια διεθνή συζήτηση για το τι πρέπει να είναι μια αποκατάσταση.

Στάση 5 από 5 · Χενεραλίφε, ανάκτορο του Χενεραλίφε, Αυλή του Καναλιού (Patio de la Acequia), στη νότια άκρη, κοιτώντας βόρεια κατά μήκος του νερού

Το Χενεραλίφε: η Αυλή του Καναλιού

Νασρίδες χτίστες επί Μωάμεθ Β΄ ή Μωάμεθ Γ΄· ο διάκοσμος ανανεώθηκε για τον Ισμαήλ Α΄· την επάνω στοά του βόρειου περιπτέρου την πρόσθεσαν οι Καθολικοί Μονάρχες · Τέλη 13ου ή αρχές 14ου αιώνα· νέος διάκοσμος το 1319· επάνω στοά 1494· πίδακες 19ου αιώνα · Κήπος-αυλή μήκους 48,7 μέτρων και πλάτους 12,8 μέτρων, που τροφοδοτείται από την Acequia Real, με στοά πέντε τόξων από σκαλιστό γύψο στη βόρεια άκρη

Προσέξτε

  • Οι πίδακες που σχηματίζουν τόξα πάνω από το κανάλι. Είναι του δέκατου ένατου αιώνα, όχι νασριδικοί.
  • Η βόρεια στοά με τα πέντε τόξα και τις ταινίες σκαλιστών επιγραφών, και μέσα από το κέντρο της το τόξο του μιραδόρ στην άλλη πλευρά.
  • Η τοξοστοιχία κατά μήκος της δυτικής πλευράς και, στη μέση της, το μικρό προεξέχον μιραδόρ με τα χαμηλά παράθυρα που βλέπουν προς την Αλάμπρα.
  • Ο ζυγός και τα βέλη των Καθολικών Μοναρχών, ζωγραφισμένα μέσα στα τόξα εκείνης της στοάς.
Κείμενο (2:29)

Εδώ έρχονταν οι σουλτάνοι για να ξεφύγουν από την Αλάμπρα. Το Χενεραλίφε ήταν το εξοχικό τους κτήμα, έξω από τα τείχη και απέναντι από τη χαράδρα, καταφύγιο και ταυτόχρονα αγρόκτημα σε λειτουργία. Χτίστηκε πιθανότατα στα τέλη του δέκατου τρίτου αιώνα ή στις πολύ πρώτες αρχές του δέκατου τέταρτου, και ο Ισμαήλ ο Πρώτος το διακόσμησε εκ νέου το 1319.

Η αυλή μπροστά σας είναι επίτηδες μακριά και στενή: 48,7 επί 12,8 μέτρα, περίπου τέσσερις φορές μακρύτερη απ’ όσο είναι φαρδιά. Στη μέση κυλά το νερό, και αυτό το νερό έχει κάνει πολύ δρόμο. Είναι η Ασέκια Ρεάλ, το Βασιλικό Κανάλι, που παίρνει νερό από τον ποταμό Δάρο περίπου 6,1 χιλιόμετρα ανατολικά και τροφοδοτεί όλο το μνημείο, μαζί και τις κρήνες που έχετε ήδη δει.

Και τώρα η έκπληξη. Αυτοί οι πίδακες που σχηματίζουν τόξα πάνω από το κανάλι, και που έχουν αντιγραφεί σε κήπους σε όλο τον κόσμο, δεν είναι καθόλου νασριδικοί. Μπήκαν τον δέκατο ένατο αιώνα. Όταν οι αρχαιολόγοι έσκαψαν εδώ μετά από μια πυρκαγιά το 1958, βρήκαν ότι το κανάλι είχε κάποτε δώδεκα στόμια, και βρήκαν τα αρχικά μαυριτανικά μονοπάτια και το χώμα του κήπου περίπου 70 εκατοστά κάτω από τα παρτέρια που κοιτάζετε. Ύστερα τα σκέπασαν όλα ξανά και φύτεψαν από την αρχή.

Κοιτάξτε κατά μήκος της αριστερής, της δυτικής πλευράς. Κάποτε εκεί υψωνόταν ένας ψηλός τυφλός τοίχος, και αυτός ήταν ένας κλειστός, ιδιωτικός κήπος που κοίταζε μόνο προς τα μέσα. Μετά την κατάκτηση ο τοίχος χαμήλωσε και χτίστηκε κατά μήκος του μια τοξοστοιχία, και αν κοιτάξετε μέσα σε εκείνα τα τόξα θα δείτε ζωγραφισμένα τα εμβλήματα των Καθολικών Μοναρχών, τον ζυγό και τα βέλη, με το ρητό τους, «Τάντο Μόντα». Στη μέση εκείνης της πλευράς υπάρχει ένα μικρό προεξέχον δωμάτιο, το μιραδόρ, πιθανότατα το μόνο αρχικό παράθυρο της αυλής προς τον κόσμο. Τα παράθυρά του είναι χαμηλά επειδή οι άνθρωποι κάθονταν στο πάτωμα, με το χέρι ακουμπισμένο στο περβάζι, και κοίταζαν πάνω από τους κήπους προς τον λόφο της Αλάμπρα και την πόλη από κάτω. Ο γύψινος διάκοσμος μέσα είναι της εποχής του Ισμαήλ του Πρώτου, πάνω σε παλαιότερη δουλειά.

Στην απέναντι άκρη, το βόρειο περίπτερο: πέντε τόξα από σκαλιστό γύψο με ταινίες επιγραφών, και μέσα από το μεσαίο, αν σταθείτε ακριβώς στον άξονα, το τόξο ενός ακόμη μιραδόρ πιο πέρα. Την ανοιχτή στοά στον όροφο από πάνω την πρόσθεσαν ο Φερδινάνδος και η Ισαβέλλα το 1494.

Όταν ο Βενετός πρέσβης Αντρέα Ναβατζέρο ήρθε εδώ το 1526, έγραψε για μια κρήνη που πετούσε το νερό δέκα οργιές στον αέρα. Από εδώ η έξοδος περνά από τον Δρόμο των Πικροδαφνών και τον Περίπατο των Κυπαρισσιών, και από τα παράθυρα της στοάς στα αριστερά σας, απέναντι από την κοιλάδα, φαίνονται τα κόκκινα τείχη του λόφου που μόλις διασχίσατε από άκρη σε άκρη.

Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro

Στρέψτε το Chiaro σε ό,τι βλέπετε στην Αλάμπρα.

Κάθε τοίχος σε αυτόν τον λόφο έχει μια επιγραφή, και οι πέντε στάσεις φτάνουν μόνο σε ελάχιστες. Στρέψτε το κινητό σας σε μια σειρά σκαλιστών αραβικών, ένα σχέδιο από πλακίδια, ένα κιονόκρανο ή έναν πύργο χωρίς πινακίδα, και το Chiaro θα σας διαβάσει τι λέει και ποιος το έφτιαξε, και θα μείνει μαζί σας για την επόμενη ερώτηση.

Τι λέει αυτή η επιγραφή;Ποιος σουλτάνος έχτισε αυτή την αίθουσα;Γιατί η Αλάμπρα είναι κόκκινη;

Πριν πάτε

01

Πώς θα πάτε

Calle Real de la Alhambra s/n, 18009 Γρανάδα. Τα ταμεία, οι θυρίδες φύλαξης, το γραφείο πληροφοριών και το σημείο του ηχητικού ξεναγού βρίσκονται στο Περίπτερο Εισόδου (Pabellón de Acceso) στην ανατολική άκρη, δίπλα στο πάρκινγκ. Με τα πόδια από την πόλη, η κλασική ανάβαση είναι η Cuesta de Gomérez από την Plaza Nueva, μέσα από την Puerta de las Granadas και το Δάσος της Αλάμπρα ως την Πύλη της Δικαιοσύνης, όπου είναι η πρώτη στάση αυτής της σελίδας.

Με τα πόδια: η Cuesta de Gomérez από την Plaza Nueva, η Cuesta del Realejo από την Plaza del Realejo ή η Cuesta del Rey Chico, γνωστή και ως Cuesta de los Chinos, από τον Paseo de los Tristes. Τα αστικά λεωφορεία C30 (Αλάμπρα – Plaza Isabel la Católica), C32 (Αλάμπρα – Αλμπαϊσίν) και C35 σταματούν στο μνημείο. Τα ιδιωτικά αυτοκίνητα δεν μπορούν να ανέβουν από το κέντρο της πόλης· στο πάρκινγκ της Αλάμπρα, που φυλάσσεται 24 ώρες την ημέρα, φτάνετε από τον νότιο περιφερειακό.

02

Εισιτήρια και είσοδος

  • Τα Ανάκτορα των Νασριδών έχουν δική τους ώρα εισόδου, τυπωμένη στο εισιτήριό σας, και μπορείτε να μπείτε μόνο εκείνη την ώρα: το Πατρονάτο βάζει μέσα 300 άτομα κάθε μισή ώρα, και αν δεν είστε στην είσοδο των ανακτόρων την ώρα σας, χάνετε τα ανάκτορα. Όλα τα υπόλοιπα μπορείτε να τα δείτε οποιαδήποτε ώρα είναι ανοιχτό το μνημείο, οπότε στήστε τη μέρα σας γύρω από αυτή τη μία ώρα, και παραλάβετε τα εισιτήριά σας τουλάχιστον μία ώρα νωρίτερα.
  • Το Γενικό εισιτήριο (General), 22,27 ευρώ για ενήλικα, καλύπτει κανονικά τα Ανάκτορα των Νασριδών, το Πάρταλ, την Αλκαζάμπα και το Χενεραλίφε. Το εισιτήριο Κήπων (Jardines), 12,73 ευρώ, καλύπτει ό,τι βρίσκεται στη δημόσια διαδρομή εκτός από τα Ανάκτορα των Νασριδών, άρα φτάνει στις δύο πρώτες στάσεις και στην τελευταία αυτής της σελίδας, αλλά όχι στην Αυλή των Μυρτιών ή στην Αυλή των Λεόντων. Το ανάκτορο του Καρόλου Ε΄ και το Μουσείο της Αλάμπρα είναι δωρεάν. Τα εισιτήρια είναι ονομαστικά, πρέπει να τα έχετε μαζί με ταυτότητα, και πωλούνται διαδικτυακά έως τις 23:59 της προηγούμενης μέρας· το Πατρονάτο συνιστά να τα αγοράσετε από πριν, επειδή η ζήτηση είναι μεγάλη.
  • Μετά τον σεισμό του Αυγούστου 2026 η Αλκαζάμπα άνοιξε ξανά με προσαρμοσμένη διαδρομή, την οποία το Πατρονάτο μπορεί να αλλάξει για λόγους διατήρησης ή ασφάλειας. Δείτε τα τελευταία νέα στην αρχική σελίδα του Πατρονάτο πριν πάτε.
  • Το μνημείο είναι ανοιχτό κάθε μέρα, 8:30 έως 18:00 από 15 Οκτωβρίου έως 31 Μαρτίου και 8:30 έως 20:00 από 1 Απριλίου έως 14 Οκτωβρίου, και κλείνει στις 25 Δεκεμβρίου και την 1η Ιανουαρίου. Σε κάθε χώρο μπαίνετε μόνο μία φορά, τσάντες μεγαλύτερες από 40 επί 40 εκατοστά δεν επιτρέπονται, και οι φωτογραφίες επιτρέπονται χωρίς φλας ή τρίποδο.
Επίσημα εισιτήρια →
03

Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός

Το Patronato de la Alhambra y Generalife δεν οργανώνει το ίδιο ξεναγήσεις. Προσφέρει όμως δικό του ηχητικό ξεναγό, που αυτή τη στιγμή είναι δωρεάν, σε δοκιμαστική φάση· το σημείο του ηχητικού ξεναγού βρίσκεται στο Περίπτερο Εισόδου. Ο δικός μας δεν χρειάζεται επίσκεψη στο Περίπτερο Εισόδου: λειτουργεί στο κινητό που κρατάτε, δείχνει κάτω από καθένα από τα πέντε πλέιερ ολόκληρο το κείμενο, και κρατά έτοιμες τις δύο στάσεις των Ανακτόρων των Νασριδών για όποτε έρθει η ώρα της εισόδου σας.

Επίσημος ιστότοπος →

Ερωτήσεις

Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για την Αλάμπρα;

Υπάρχουν δύο, και κανένας δεν κοστίζει τίποτα. Ο ηχητικός ξεναγός του ίδιου του Πατρονάτο είναι προς το παρόν δωρεάν, σε δοκιμαστική φάση, και τον παίρνετε από το σημείο του ηχητικού ξεναγού στο Περίπτερο Εισόδου. Ο άλλος είναι αυτή η σελίδα: πέντε στάσεις που ξεκινάτε στο δικό σας κινητό, με το κείμενο της καθεμιάς ακριβώς από κάτω. Ό,τι μένει έξω και από τις δύο διαδρομές, ένα πλακίδιο εδώ κι εκεί ή ένα κατώφλι, μπορείτε να το φωτογραφίσετε και να σας το αφηγηθεί η εφαρμογή Chiaro.

Χρειάζομαι εισιτήριο για να ακούσω;

Για τις δύο πρώτες στάσεις δεν χρειάζεστε εισιτήριο. Η Πύλη της Δικαιοσύνης βρίσκεται έξω από τα τείχη, στην κορυφή του μονοπατιού μέσα από το Δάσος της Αλάμπρα, και η είσοδος στο ανάκτορο του Καρόλου Ε΄ είναι δωρεάν. Η Αυλή των Μυρτιών και η Αυλή των Λεόντων βρίσκονται μέσα στα Ανάκτορα των Νασριδών, για τα οποία χρειάζεστε το Γενικό εισιτήριο και την ώρα εισόδου σας στα ανάκτορα. Το Χενεραλίφε, η τελευταία στάση, περιλαμβάνεται και στο Γενικό και στο φθηνότερο εισιτήριο Κήπων.

Πώς λειτουργεί η ώρα εισόδου στα Ανάκτορα των Νασριδών;

Το εισιτήριό σας γράφει συγκεκριμένη ώρα εισόδου στα Ανάκτορα των Νασριδών, και μόνο τότε μπορείτε να μπείτε: το Πατρονάτο βάζει μέσα 300 άτομα κάθε μισή ώρα, και όποιος δεν είναι στην είσοδο των ανακτόρων την ώρα του χάνει την επίσκεψη στα ανάκτορα. Το υπόλοιπο μνημείο μπορείτε να το δείτε οποιαδήποτε ώρα είναι ανοιχτό, οπότε σχεδιάστε τη μέρα σας γύρω από αυτή την ώρα. Τα εισιτήρια πρέπει να παραληφθούν τουλάχιστον μία ώρα νωρίτερα.

Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός της Αλάμπρα;

Τίποτα, αυτή τη στιγμή. Η σελίδα του ίδιου του Πατρονάτο αναφέρει ότι προσφέρει προς το παρόν δωρεάν ηχητικό ξεναγό σε δοκιμαστική φάση, και το σημείο του ηχητικού ξεναγού βρίσκεται στο Περίπτερο Εισόδου. Ξεναγήσεις το Πατρονάτο δεν οργανώνει το ίδιο.

Από πού να ξεκινήσω;

Από την Πύλη της Δικαιοσύνης. Με τα πόδια από την πόλη, ανεβείτε την Cuesta de Gomérez από την Plaza Nueva, περάστε την Puerta de las Granadas και συνεχίστε στο μονοπάτι μέσα από το Δάσος της Αλάμπρα· η πύλη είναι στην κορυφή, και η πρώτη στάση παίζει στο πλάτωμα μπροστά της, πριν από κάθε έλεγχο εισιτηρίων. Μετά η διαδρομή προχωρά ανατολικά μέσα από τα ανάκτορα και τελειώνει στο Χενεραλίφε, καθώς βγαίνετε.

Κλείνει η Αλάμπρα κάποια μέρα;

Κλείνει στις 25 Δεκεμβρίου και την 1η Ιανουαρίου και είναι ανοιχτή όλες τις άλλες μέρες. Το ωράριο είναι 8:30 έως 18:00 από 15 Οκτωβρίου έως 31 Μαρτίου και 8:30 έως 20:00 από 1 Απριλίου έως 14 Οκτωβρίου. Η Αλκαζάμπα είναι ξανά ανοιχτή μετά τον σεισμό του Αυγούστου 2026, με προσαρμοσμένη διαδρομή που μπορεί ακόμη να αλλάξει, οπότε ελέγξτε την αρχική σελίδα του Πατρονάτο πριν πάτε.

Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις

Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με την Αλάμπρα.