Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κούνστχαλε του Αμβούργου · Αμβούργο · Ανεξάρτητος ξεναγός

Ηχητικός ξεναγός της Κούνστχαλε του Αμβούργου,
πέντε στάσεις, δωρεάν.

Ακούστε τις εδώ, χωρίς να εγκαταστήσετε τίποτα. Τα υπόλοιπα έργα της μόνιμης έκθεσης, γύρω στα χίλια, είναι δουλειά της εφαρμογής Chiaro.

Λήψη στο App Store

Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με την Κούνστχαλε του Αμβούργου.

9:41

Ο οδοιπόρος πάνω από τη θάλασσα της ομίχλης

Κούνστχαλε του Αμβούργου

0:00 2:30
Στάση 1 από 5

Οι πέντε στάσεις · 12 λεπτά ήχου

Πέντε στάσεις, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.

Δύο όροφοι του παλιού κτιρίου, και πέντε έργα να βρείτε σε αυτούς. Τα τέσσερα κρέμονται επάνω, στην Πινακοθήκη Λίχτβαρκ, όπου η περιήγηση στη συλλογή ανοίγει με τη ζωγραφική του Σαλόν και συνεχίζει σε όλο τον δέκατο ένατο αιώνα· το πέμπτο είναι ένα μαρμάρινο κεφάλι στο ισόγειο από κάτω, στις νέες αίθουσες γλυπτικής. Κανένα τους δεν βρίσκεται στη Galerie der Gegenwart, το διπλανό κτίριο σύγχρονης τέχνης· και οι δύο είσοδοι οδηγούν με ένα εισιτήριο στο ίδιο μουσείο, αλλά ό,τι υπάρχει σε αυτή τη σελίδα βρίσκεται στο παλιό κτίριο. Οι ηχογραφήσεις διαρκούν περίπου δώδεκα λεπτά· το περπάτημα ανάμεσα στα πέντε έργα, χωρίς παρακάμψεις, θέλει γύρω στα τρία τέταρτα της ώρας.

Κάθε στοιχείο καταλόγου, χρονολογία και διάσταση σε αυτή τη σελίδα προέρχεται από τη Sammlung Online, τη βάση δεδομένων της ίδιας της Κούνστχαλε για τη συλλογή της, και καθένα στηρίζεται και σε δεύτερη πηγή. Το μουσείο δεν δημοσιεύει αριθμό αίθουσας για κανένα μεμονωμένο έργο· οι δικές του Συχνές Ερωτήσεις σάς παραπέμπουν στο γραφείο επισκεπτών για την τρέχουσα διάταξη, γι’ αυτό η σελίδα αναφέρει το κτίριο και τον όροφο και σταματά εκεί. Όπου η λεζάντα στον τοίχο και αυτή η σελίδα διαφωνούν, η λεζάντα είναι εκείνη που βρίσκεται δίπλα στον πίνακα. Πιστέψτε την, και γράψτε μας.

Στάση 1 από 5 · Πινακοθήκη Λίχτβαρκ, επάνω όροφος, συλλογή του 19ου αιώνα

Ο οδοιπόρος πάνω από τη θάλασσα της ομίχλης

Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ · περ. 1817 · Λάδι σε καμβά, 94,8 × 74,8 εκ.

Προσέξτε

  • Ο επίπεδος όγκος στα δεξιά του ορίζοντα είναι το Τσίρκελσταϊν, ένας πραγματικός λόφος στην περιοχή των ψαμμιτών νότια της Δρέσδης. Το κωνικό βουνό μακριά αριστερά είναι το Ρόζενμπεργκ, από μια μελέτη που έγινε στη Βοημική Ελβετία τον Μάιο του 1808.
  • Ούτε υπογραφή ούτε χρονολογία, πουθενά στον καμβά. Γι’ αυτό το μουσείο λέει «περίπου 1817» και δεν δίνει συγκεκριμένη χρονιά.
  • Η κατακόρυφη μορφή. Ενενήντα πέντε εκατοστά ύψος και εβδομήντα πέντε πλάτος, δηλαδή ψηλότερος απ’ ό,τι φαρδύς, κάτι σπάνιο στα τοπία του Φρίντριχ.
  • Το μπαστούνι στο δεξί του χέρι και ο αέρας στα μαλλιά του. Είναι ντυμένος σαν αστός που βγήκε επίτηδες για πεζοπορία στα βουνά.
Κείμενο (2:30)

Σας έχει γυρισμένη την πλάτη, και δεν πρόκειται να γυρίσει ποτέ. Ένας άντρας με σκούρο πράσινο παλτό, όρθιος σε μια βραχώδη προεξοχή, με ένα μπαστούνι στο δεξί του χέρι και τον αέρα στα μαλλιά του, κοιτάζει κάτι που εσείς δεν επιτρέπεται να δείτε. Ενενήντα πέντε εκατοστά επί εβδομήντα πέντε. Μικρότερος απ’ ό,τι στις αφίσες.

Ο Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ τον ζωγράφισε γύρω στο 1817. Η Κούνστχαλε λέει «περίπου 1817» και όχι συγκεκριμένη χρονιά, γιατί ο ζωγράφος δεν τον υπέγραψε ποτέ ούτε τον χρονολόγησε, και γι’ αυτό θα βρείτε σε πολλά βιβλία τυπωμένο και το 1818.

Το τοπίο είναι αληθινό, αλλά δεν είναι ένας τόπος. Ο Φρίντριχ το συνέθεσε από σχέδια που έκανε σε πεζοπορίες στην περιοχή των ψαμμιτών νότια της Δρέσδης, εκατοντάδες χιλιόμετρα από εδώ. Ο βράχος όπου στέκεται ο άντρας προέρχεται από ένα φύλλο που σχεδίασε στις τρεις Ιουνίου του 1813, όταν ανέβαινε σε έναν λόφο που λέγεται Καϊζερκρόνε, και στο περιθώριο εκείνου του σχεδίου σημείωσε για τον εαυτό του πόσο ακριβώς πάνω από το ψηλότερο σημείο της πέτρας έπρεπε να βρίσκεται ο ορίζοντας. Το κωνικό βουνό μακριά αριστερά είναι το Ρόζενμπεργκ, από μια μελέτη του Μαΐου του 1808. Ο επίπεδος όγκος που του απαντά στα δεξιά είναι το Τσίρκελσταϊν. Ο οδοντωτός βραχώδης σχηματισμός στο μεσαίο πλάνο αριστερά είναι το Γκάμριγκ, κοντά στο Ράτεν, λίγο συμμαζεμένο. Έφτιαξε μια χώρα που δεν υπάρχει από τόπους που υπάρχουν.

Ποιος είναι, λοιπόν; Κανείς δεν ξέρει. Η Κούνστχαλε το λέει ορθά κοφτά: δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη ένδειξη που να επιτρέπει την ταύτιση του άντρα, και οι απόπειρες που γίνονται κατά καιρούς να του δοθεί όνομα δεν στηρίζονται πουθενά. Αυτό που λέει το μουσείο είναι ότι ο Φρίντριχ μάλλον δεν ήθελε να μπείτε εσείς στη θέση του. Στέκεστε πίσω από κάποιον που στέκεται μπροστά σε μια θέα, και η θέα μένει κρυμμένη από εσάς. Το θέμα αυτού του πίνακα δεν είναι τα βουνά. Είναι κάποιος που κοιτάζει τα βουνά, κι εσείς που κοιτάζετε εκείνον.

Είναι ασυνήθιστος για τον Φρίντριχ και σε δύο απλά σημεία. Σπάνια ζωγράφιζε σε κατακόρυφη μορφή. Και σπάνια έβαζε μία μόνη μορφή τόσο μεγάλη, τόσο αδύνατο να την προσπεράσει κανείς, στη μέση οποιουδήποτε πράγματος.

Ο δρόμος ως αυτόν τον τοίχο δεν ήταν ομαλός. Ακόμη και το 1947 ο πίνακας εκτίθετο με λάθος όνομα, καταγεγραμμένος ως έργο του Καρλ Γκούσταβ Κάρους, σύγχρονου του Φρίντριχ, με τίτλο «Ο οδοιπόρος στο χείλος της αβύσσου». Τον Ιούλιο του 1949 ένας έμπορος τέχνης από το Βερολίνο τον πρόσφερε στην Κούνστχαλε του Αμβούργου, και ο τότε διευθυντής, ο Καρλ Γκέοργκ Χάιζε, τον απέρριψε. Χρειάστηκαν άλλα είκοσι ένα χρόνια. Τον Δεκέμβριο του 1970 ο Βέρνερ Χόφμαν, που διηύθυνε το μουσείο μόλις έναν χρόνο, έπεισε το Ίδρυμα για τις Συλλογές Τέχνης του Αμβούργου να τον αγοράσει μέσω ενός εμπόρου από τη Στουτγάρδη για εξακόσιες χιλιάδες γερμανικά μάρκα. Από τότε κρέμεται εδώ ως μόνιμος δανεισμός του ιδρύματος, και στον μισό αιώνα που πέρασε έγινε ο γερμανικός πίνακας του δέκατου ένατου αιώνα με τις περισσότερες αναπαραγωγές.

Στάση 2 από 5 · Πινακοθήκη Λίχτβαρκ, επάνω όροφος, συλλογή του 19ου αιώνα

Η θάλασσα των πάγων

Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ · 1823–1824 · Λάδι σε καμβά, 96,7 × 126,9 εκ.

Προσέξτε

  • Το ναυάγιο. Η πρύμνη ενός πλοίου, συνθλιμμένη κάτω από τις παγόπλακες δεξιά από τον σωρό του πάγου και μισοθαμμένη από αυτές. Οι περισσότεροι που στέκονται εδώ δεν τη βρίσκουν ποτέ.
  • Ο πάγος σε σχήμα βέλους στο πρώτο πλάνο και η μυτερή παγόπλακα δίπλα του. Μόλις δείτε το πλοίο, προσέχετε ότι το σημαδεύουν.
  • Το πάνω άκρο του ουρανού, όπου το γκρίζο ανοίγει σε λαμπερό γαλάζιο. Το μουσείο διαβάζει αυτό το άνοιγμα, και το μικρό αστέρι μέσα του, ως το μόνο αισιόδοξο στοιχείο του πίνακα.
Κείμενο (2:29)

Πλάκες πάγου ανασηκωμένες όρθιες σαν πλακόστρωτο μετά από σεισμό, στοιβαγμένες σε πυραμίδα στη μέση του καμβά. Είναι ο πιο παγωμένος πίνακας του κτιρίου, και ο Φρίντριχ τον ζωγράφισε χωρίς να πάει ποτέ στον Βορρά.

Αυτό που έκανε ήταν να παρατηρεί τον Έλβα. Τον χειμώνα του 1820 προς το 1821 ο πάγος έσπασε στο ποτάμι κοντά στη Δρέσδη, κι εκείνος βγήκε και ζωγράφισε επί τόπου ελαιογραφικές μελέτες των παγόπλακων. Τρεις από αυτές τις μελέτες βρίσκονται σε αυτό το μουσείο. Τις κράτησε, και δύο ή τρία χρόνια αργότερα τις χρησιμοποίησε εδώ, μεγαλώνοντας την κλίμακα ώσπου ο σπασμένος πάγος ενός ποταμού έγινε πολική θάλασσα.

Η παραγγελία ήρθε από έναν συλλέκτη, τον Γιόχαν Γκότλομπ φον Κβαντ, που ήθελε ένα ζευγάρι πίνακες, έναν για τη φύση του Νότου κι έναν για τη φύση του Βορρά. Στον Φρίντριχ έπεσε ο Βορράς: η βόρεια φύση σε όλη τη φοβερή ομορφιά της, όπως το διατύπωνε η παραγγελία. Μάλλον είχε στο μυαλό του τα πολικά ταξίδια του Άγγλου Ουίλιαμ Έντουαρντ Πάρι. Ο Πάρι ξεκίνησε εκείνα τα χρόνια περισσότερες από μία φορές να αναζητήσει το Βορειοδυτικό Πέρασμα, και οι αναφορές του διαβάζονταν σε όλη τη Γερμανία.

Τώρα βρείτε το πλοίο. Είναι στα δεξιά, σπρωγμένο κάτω από τον πάγο και μισοθαμμένο από αυτόν, και είναι τόσο μικρό που οι περισσότεροι επισκέπτες δεν το βλέπουν καθόλου. Μόλις το εντοπίσετε, θα δείτε ότι ο πάγος σε σχήμα βέλους στο πρώτο πλάνο και η μυτερή παγόπλακα δίπλα του το σημαδεύουν κατευθείαν.

Ο πίνακας είχε αρκετά ονόματα. Σε μια παλαιότερη εκδοχή, που σήμερα έχει χαθεί, το πλοίο έφερε το όνομα «Ελπίδα», και για πολύ καιρό αυτός ο καμβάς ήταν γνωστός ως «Το ναυάγιο της Ελπίδας». Καλός τίτλος, μόνο που η Κούνστχαλε θα προτιμούσε να κοιτάξετε το πάνω άκρο του ουρανού, όπου το γκρίζο ανοίγει σε ένα λαμπερό γαλάζιο και φαίνεται ένα μικρό αστέρι. Όχι άρνηση της ζωής, λέει το μουσείο. Μια υπόνοια ότι κάτι επιβιώνει μετά από αυτήν.

Κανείς δεν τον ήθελε. Η σύνθεση και το θέμα απείχαν τόσο από ό,τι περίμενε ο κόσμος, που το έργο αντιμετωπίστηκε με ακατανοησία, και όταν ο Φρίντριχ πέθανε το 1840 ήταν ακόμη απούλητο. Ο φίλος του, ο Νορβηγός ζωγράφος Γιόχαν Κρίστιαν Κλάουσεν Νταλ, το αγόρασε από την κληρονομιά το 1843, και ο πίνακας έμεινε στην οικογένεια Νταλ στη Δρέσδη για εξήντα χρόνια. Ύστερα, στις είκοσι δύο Φεβρουαρίου του 1905, ο Άλφρεντ Λίχτβαρκ, ο πρώτος διευθυντής αυτού του μουσείου, επισκέφθηκε στη Δρέσδη τη χήρα του γιου του Νταλ, κοίταξε τον πίνακα και έγραψε στο Αμβούργο ότι ο πολικός πάγος είχε μελετηθεί από τις παγόπλακες που κατέβαζε ο Έλβας. Τον αγόρασε την ίδια χρονιά για τρεις χιλιάδες μάρκα.

Στάση 3 από 5 · Πινακοθήκη Λίχτβαρκ, επάνω όροφος, συλλογή του 19ου αιώνα

Η Φρύνη ενώπιον του Αρείου Πάγου

Ζαν-Λεόν Ζερόμ · 1861 · Λάδι σε καμβά, 80 × 128 εκ.

Προσέξτε

  • Το μικρό χρυσό αγαλματίδιο της Αθηνάς στο βάθρο του, ακριβώς στο κέντρο, με το όνομά της γραμμένο στα ελληνικά στη βάση. Η κατηγορία αφορά αυτή τη θεά, και κανείς στην αίθουσα δεν την κοιτάζει.
  • Οι δικαστές. Σειρές από κόκκινο, σκυμμένοι και με τεντωμένους λαιμούς, κι ένας άντρας στο βάθος όρθιος, με τα δύο χέρια πεταμένα ψηλά.
  • Τα χέρια της Φρύνης. Καλύπτει το πρόσωπό της, όχι το σώμα της. Το μουσείο το ονομάζει αποκαλυπτική απόκρυψη.
  • Η υπογραφή κάτω αριστερά, με τη χρονολογία γραμμένη σε ρωμαϊκούς αριθμούς: MDCCCLXI.
Κείμενο (2:33)

Μια γυναίκα που έχει κρύψει το πρόσωπό της στα χέρια της, ένας γαλάζιος χιτώνας που της αφαιρείται απότομα, κι ένα έδρανο από άντρες ντυμένους στα κόκκινα που κοιτάζουν επίμονα. Ο Ζερόμ ζωγράφισε το ακριβές δευτερόλεπτο μιας αποκάλυψης που σκηνοθετείται μέσα σε δικαστήριο, και έβαλε εσάς στα έδρανα του ακροατηρίου.

Η ιστορία είναι ελληνική και πολύ παλιά. Η Φρύνη ήταν εταίρα από τις Θεσπιές, και λέγεται ότι πόζαρε για τον Πραξιτέλη όταν φιλοτεχνούσε την Αφροδίτη της Κνίδου. Δικάστηκε για ασέβεια, με την κατηγορία ότι είχε συγκρίνει τη δική της ομορφιά με της θεάς. Όταν η ετυμηγορία φαινόταν να γέρνει εναντίον της, ο συνήγορός της, ο Υπερείδης, τράβηξε τον χιτώνα από πάνω της, και εκείνη αθωώθηκε. Η Κούνστχαλε χαρακτηρίζει τον πίνακα παράδειγμα της νίκης του βλέμματος επί του λόγου.

Δείτε τι κάνει με τα χέρια της. Καλύπτει το πρόσωπό της, όχι το σώμα της. Το μουσείο έχει μια φράση γι’ αυτό, μια αποκαλυπτική απόκρυψη: κρύβεται από ντροπή και εκτίθεται με την ίδια κίνηση, και ο Ζερόμ ήξερε πολύ καλά τι θα έκανε αυτό σε μια αίθουσα γεμάτη θεατές.

Μετά δείτε τους δικαστές. Σειρές από κόκκινο, σκυμμένοι μπροστά, τεντώνουν τον λαιμό, κι ένας τους στο βάθος έχει πεταχτεί όρθιος με τα δύο χέρια ψηλά. Και στη μέση όλων αυτών, πάνω σε ένα βάθρο, ένα μικρό χρυσό αγαλματίδιο της Αθηνάς, με το όνομά της γραμμένο στα ελληνικά στη βάση. Η θεά είναι όλη η ουσία της κατηγορίας, και ούτε ένα πρόσωπο στον πίνακα δεν την κοιτάζει.

Το Σαλόν του Παρισιού του 1861 δεν το διασκέδασε καθόλου. Οι κριτικοί τον αποκάλεσαν πορνογραφία και, ακόμη χειρότερο στα μάτια τους, κατηγόρησαν τον Ζερόμ ότι έσυρε ένα αρχαίο θέμα στο παρόν και το έκανε κοινότοπο. Είχε δουλέψει εν μέρει από φωτογραφίες: το μοντέλο ήταν η Μαρί-Κριστίν Λερού, και ο Ζερόμ ανέθεσε στον φωτογράφο Ναντάρ να τη φωτογραφίσει, ώστε να ζωγραφίσει από τις εκτυπώσεις.

Μια διόρθωση, αφού ο τίτλος είναι γραμμένος στον τοίχο δίπλα σας. Οι αρχαίες πηγές που περιγράφουν αυτή τη δίκη δεν την τοποθετούν καθόλου μπροστά στον Άρειο Πάγο. Ο κωμωδιογράφος Ποσείδιππος την έβαλε στην Ηλιαία. Ο Άρειος Πάγος είναι επινόηση του Ζερόμ, και ακούγεται καλύτερα.

Το σκάνδαλο έκανε τον πίνακα διάσημο. Χαράχτηκε, αντιγράφηκε και διακωμωδήθηκε για όλο τον υπόλοιπο αιώνα. Το 1884 ο Αμερικανός γελοιογράφος Μπέρνχαρντ Γκίλαμ τον ξανασχεδίασε για το περιοδικό «Πακ» ως «Η Φρύνη ενώπιον του δικαστηρίου του Σικάγου», βάζοντας τον βουτηγμένο στα σκάνδαλα υποψήφιο πρόεδρο Τζέιμς Μπλέιν στη θέση της Φρύνης και τον αρχισυντάκτη εφημερίδας Γουάιτλο Ριντ στη θέση του Υπερείδη. Ο ίδιος ο πίνακας έφτασε στο Αμβούργο από πιο ήσυχο δρόμο. Ένας τραπεζίτης του Λονδίνου που είχε γεννηθεί σε αυτή την πόλη, ο Τζον Χένρι Σρέντερ, τον αγόρασε από έναν έμπορο το 1866 και τον κληροδότησε στην Κούνστχαλε το 1910, με το ίδιο κληροδότημα που έφερε και την προτομή του Μπερνίνι που θα συναντήσετε στο ισόγειο.

Στάση 4 από 5 · Πινακοθήκη Λίχτβαρκ, επάνω όροφος, συλλογή του 19ου αιώνα

Νανά

Εντουάρ Μανέ · 1877 · Λάδι σε καμβά, 154 × 115 εκ.

Προσέξτε

  • Ο άντρας στον καναπέ, κομμένος στα δύο από τη δεξιά άκρη του καμβά. Ψηλό καπέλο, μουστάκι, μπαστούνι, και καθόλου χώρος στον πίνακα για το πρόσωπό του.
  • Τα μάτια της. Στέκεται μπροστά σε καθρέφτη και δεν κοιτάζει μέσα του. Κοιτάζει κατευθείαν εσάς.
  • Το πομπόν της πούδρας, σηκωμένο με το μικρό δάχτυλο τεντωμένο, και το κραγιόν σε κοινή θέα δίπλα του.
  • Η υπογραφή στην κάτω αριστερή γωνία, με λίγες πινελιές: Manet 77.
Κείμενο (2:22)

Είναι σχεδόν σε φυσικό μέγεθος, στέκεται με τα εσώρουχα στη μέση ενός πολύ μεγάλου καμβά, και δεν κοιτάζει τον καθρέφτη. Κοιτάζει εσάς.

Κορσές, μεσοφόρι, μεταξωτές κάλτσες, καλά παπούτσια και ένα πομπόν για πούδρα, που το κρατά ψηλά με το μικρό δάχτυλο τεντωμένο. Ο Μανέ την έπιασε πάνω στο βάψιμο, κι εκείνη σταμάτησε για να δει ποιος μπήκε. Στον καναπέ πίσω της περιμένει ένας άντρας με βραδινό ένδυμα, με ψηλό καπέλο και μπαστούνι, και ο Μανέ τον έχει κόψει στη μέση με τη δεξιά άκρη του καμβά, ώστε να μετράει ελάχιστα. Πρέπει να μοιραστεί την προσοχή της, και χάνει.

Αυτό το βλέμμα προς τα έξω είναι όλο το επιχείρημα του πίνακα. Η Κούνστχαλε το λέει ξεκάθαρα: φλερτάρει με έναν τρίτο, και ο τρίτος είστε εσείς, που στέκεστε εδώ. Αυτό σας κάνει μάρτυρα ή συνεργό, ανάλογα με το πόσο άνετα νιώθετε.

Το Σαλόν του 1877 τον απέρριψε. Κατά το ίδιο το μουσείο, η εποχή δεν ήταν ακόμη ώριμη να δει την πορνεία, που άνθιζε εντελώς ανοιχτά στην κοινωνία, εξευγενισμένη από την τέχνη. Η απάντηση του Μανέ ήταν να τον κρεμάσει στη βιτρίνα ενός καταστήματος στη λεωφόρο των Καπουτσίνων, έναν από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους του Παρισιού, όπου μάζεψε πλήθος. Το μοντέλο ήταν η Ανριέτ Οζέρ, μια γνωστή εταίρα της εποχής.

Και τώρα για το όνομα, γιατί σχεδόν όλοι το καταλαβαίνουν ανάποδα. Ο Εμίλ Ζολά εξέδωσε ένα μυθιστόρημα με τίτλο «Νανά» το 1880, και είναι φυσικό να υποθέσει κανείς ότι ο πίνακας το εικονογραφεί. Δεν γίνεται. Το βιβλίο κυκλοφόρησε τρία χρόνια αφού είχε στεγνώσει η μπογιά. Ο χαρακτήρας είχε εμφανιστεί μία φορά πιο πριν, ως παιδί, σε ένα παλαιότερο μυθιστόρημα του Ζολά, την «Ταβέρνα», και αυτή είναι η πιθανότερη πηγή, αν υπάρχει πηγή.

Αυτό που ενόχλησε τον κόσμο σχεδόν όσο και το θέμα ήταν ο χειρισμός. Δείτε το ανοιχτό γαλαζοπράσινο παραβάν πίσω της με τον γερανό, και τον τρόπο που ο καναπές και ο τοίχος αρνούνται να πάρουν ο καθένας τη δική του απόσταση από εσάς. Η Κούνστχαλε λέει ότι ο Μανέ εγκατέλειψε εντελώς την ψευδαίσθηση του βάθους και άφησε τη δουλειά πάνω στη ζωγραφισμένη επιφάνεια σε κοινή θέα, ενάντια σε κάθε κανόνα της ακαδημαϊκής ζωγραφικής. Κάτω, στην αριστερή γωνία, με λίγες πινελιές, βρίσκεται η υπογραφή: Manet 77.

Το Αμβούργο τον απέκτησε αργά, και παραλίγο να μην τον αποκτήσει καθόλου. Από το 1919 κρεμόταν εδώ ως δάνειο από μια ιδιωτική συλλογή του Αμβούργου, και το 1924 ο Γκούσταβ Πάουλι, διάδοχος του Λίχτβαρκ στη διεύθυνση, κατάφερε να τον αγοράσει οριστικά από τη συλλογή του Τέοντορ Μπέρενς. Το μουσείο το θεωρεί ακόμη το μεγάλο κατόρθωμα του Πάουλι.

Στάση 5 από 5 · Ισόγειο του αρχικού κτιρίου, νέες αίθουσες γλυπτικής

Προτομή του καρδινάλιου Αλεσάντρο Περέτι Μοντάλτο

Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι · 1622–1623 · Μάρμαρο, 88 × 65 × 30 εκ.

Προσέξτε

  • Τα δύο μικρά βαθουλώματα δεξιά κι αριστερά από τη μύτη του, και τα γένια λίγων ημερών σκαλισμένα στα μάγουλα και στο πηγούνι. Ο Μπερνίνι αποτύπωσε επίτηδες στο μάρμαρο μια κακή επιδερμίδα.
  • Οι πτυχές της μοτσέτας, της κοντής κάπας των ώμων, που τίθενται απαλά σε κίνηση, ώστε η πέτρα να μοιάζει σαν να έχει μόλις σταματήσει να κινείται.
  • Η στροφή. Το κεφάλι γυρίζει αντίθετα από τους ώμους, κι έτσι από κάθε πλευρά είναι άλλος άνθρωπος. Κάντε τον γύρο του.
Κείμενο (2:28)

Το μάρμαρο δεν βγάζει σημάδια από ευλογιά, κι αυτό το μάρμαρο έχει. Κοιτάξτε τα δύο μικρά βαθουλώματα δεξιά κι αριστερά από τη μύτη του, και τα γένια λίγων ημερών σκαλισμένα στα μάγουλα και στο πηγούνι. Αυτό το σκάλισε κάποιος που δεν είχε κλείσει ακόμη τα είκοσι πέντε.

Ο άντρας είναι ο Αλεσάντρο Νταμασένι Περέτι Μοντάλτο, που τον έκανε καρδινάλιο στα δεκαπέντε του ο αδελφός της γιαγιάς του, ο πάπας Σίξτος ο Πέμπτος. Εξελίχθηκε σε σοβαρό προστάτη των τεχνών και σε αγαπητή μορφή της πολιτικής ζωής των Παπικών Κρατών, και πόζαρε για αυτή την προτομή λίγο πριν από τον θάνατό του. Πέθανε το 1623, λίγους μήνες αφού ολοκληρώθηκε. Ο Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι του είχε ήδη φτιάξει ένα σιντριβάνι με τον Ποσειδώνα και τον Τρίτωνα για τους κήπους της βίλας του έξω από τη Ρώμη. Η άνοδος του Μπερνίνι ως του γλύπτη της μπαρόκ Ρώμης μόλις είχε αρχίσει.

Δείτε τι κάνει η πέτρα. Το στήθος στρέφεται προς τη μία μεριά, το κεφάλι γυρίζει πίσω, και οι πτυχές της κοντής κάπας των ώμων, της μοτσέτας, κινούνται μαζί του. Η Κούνστχαλε περιγράφει τον στόχο χωρίς αμηχανία: να ζωντανέψει μια μαρμάρινη προτομή, κάτι που οι γλύπτες θεωρούν ιδιαίτερη αποστολή τους από την εποχή της ιστορίας του Πυγμαλίωνα. Όταν ήταν καινούργια, η επιφάνεια είχε στιλβωθεί ώσπου να γυαλίζει, ώστε να ανταποκρίνεται στην παραμικρή αλλαγή του φωτός στην αίθουσα. Κάντε τον γύρο της, και από κάθε πλευρά είναι ένα άλλο πρόσωπο.

Ύστερα χάθηκε για σχεδόν τρεις αιώνες. Καταγράφεται στη Βίλα Μοντάλτο στις αρχές της δεκαετίας του 1660 και στην Κάζα Περέτι το 1682, και μετά τα ίχνη της χάνονται. Όταν ο Ρούντολφ Βίτκοβερ δημοσίευσε το 1955 τον βασικό κατάλογο των γλυπτών του Μπερνίνι, αυτή η προτομή δεν περιλαμβανόταν, γιατί για την επιστήμη δεν υπήρχε πια.

Βρισκόταν στο Αμβούργο από το 1910. Ένας τραπεζίτης, ο Τζον Χένρι Σρέντερ, γεννημένος σε αυτή την πόλη ως Γιόχαν Χάινριχ Σρέντερ, είχε πάει στο Λονδίνο, είχε αναλάβει την οικογενειακή τράπεζα, είχε εξαγγλίσει το όνομά του και είχε φτιάξει μια συλλογή. Από αυτήν ήρθαν στην Κούνστχαλε εξήντα τρεις πίνακες και οκτώ γλυπτά, από τα οποία το μουσείο κατέχει ακόμη τα σαράντα οκτώ, και ένα από αυτά είναι ο Ζερόμ στον επάνω όροφο. Η προτομή στεκόταν εδώ απαρατήρητη ως το 1983, όταν αναγνωρίστηκε ως πρώιμο αριστούργημα του Μπερνίνι.

Ένα ζήτημα παραμένει ανοιχτό. Ορισμένοι μελετητές υποστήριξαν ότι φτιάχτηκε για έναν τάφο, πράγμα που θα εξηγούσε το ακάλυπτο κεφάλι και το εσωστρεφές βλέμμα, και θα σήμαινε ότι η επιτύμβια πλάκα δίπλα στην οποία θα στεκόταν δεν λαξεύτηκε ποτέ. Ο μόνος χώρος όπου μπορεί πράγματι να τεκμηριωθεί η παρουσία της είναι η βίλα.

Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro

Στρέψτε το Chiaro σε οτιδήποτε μέσα στην Κούνστχαλε του Αμβούργου.

Περίπου χίλια έργα εκτίθενται μόνιμα εδώ, και μια ιστοσελίδα χωράει πέντε. Τα υπόλοιπα εννιακόσια ενενήντα πέντε είναι για την εφαρμογή: φωτογραφίστε έναν Ρούνγκε, έναν Μέντσελ, έναν Μουνκ ή ένα μετάλλιο στο μέγεθος του νυχιού του αντίχειρα, και το Chiaro θα το αναγνωρίσει, θα σας εξηγήσει γιατί το αγόρασε το Αμβούργο και θα απαντά σε κάθε επόμενη ερώτηση.

Ποιος είναι ο άντρας με το παλτό;Πού είναι το πλοίο στον πάγο;Γιατί απορρίφθηκε η Νανά;

Πριν πάτε

01

Πώς θα πάτε

Glockengießerwall 5, 20095 Αμβούργο, ακριβώς δίπλα στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό. Χρησιμοποιήστε την κεντρική είσοδο στο προαύλιο του παλιού κτιρίου: εκεί βρίσκονται τα ταμεία, η γκαρνταρόμπα, οι θυρίδες φύλαξης, ο πάγκος του ηχητικού ξεναγού, το πωλητήριο και το Café Liebermann. Η Galerie der Gegenwart έχει δική της είσοδο και είναι ο γρηγορότερος τρόπος να μπείτε αν έχετε ήδη ηλεκτρονικό εισιτήριο.

Με το μετρό (U-Bahn) U1, U2 ή U4 ως τον σταθμό Hauptbahnhof, και από εκεί λίγα λεπτά με τα πόδια. Με τον προαστιακό (S-Bahn) S1, S2, S3 ή S5 στον ίδιο σταθμό. Το λεωφορείο 12 σταματά μπροστά στο μουσείο, στη στάση Hamburger Kunsthalle. Από το αεροδρόμιο ο S1 φτάνει στον Hauptbahnhof σε περίπου 24 λεπτά.

02

Εισιτήρια

  • Κλειστό τις Δευτέρες. Η Πέμπτη είναι η μεγάλη μέρα, ανοιχτό ως τις 21:00, και το βράδυ είναι το πιο ήσυχο κομμάτι της.
  • Η είσοδος κοστίζει 18 ευρώ, 9 ευρώ το μειωμένο, και είναι δωρεάν για κάτω των 18. Την πρώτη Πέμπτη κάθε μήνα το μουσείο είναι δωρεάν για όλους από τις 18:00 ως τις 21:00, και τότε έχει και τον περισσότερο κόσμο.
  • Οι φεγγίτες πάνω από την Πινακοθήκη Λίχτβαρκ ανακαινίζονται ως το 2027. Το μουσείο μένει ανοιχτό με όλους τους τομείς της συλλογής, προειδοποιεί όμως ότι η διαδρομή στο τμήμα του δέκατου ένατου αιώνα δεν είναι προς το παρόν πλήρως προσβάσιμη, οπότε κάποια αίθουσα μπορεί να είναι κλειστή τη μέρα που θα πάτε.
  • Με αυτοκίνητο: λόγω εργασιών στο Ferdinandstor, στο υπόγειο πάρκινγκ κάτω από την Galerie der Gegenwart φτάνετε προς το παρόν μόνο από την πλευρά της Έξω Άλστερ (Außenalster).
Επίσημα εισιτήρια →
03

Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός

Ο ηχητικός ξεναγός της ίδιας της Κούνστχαλε διατίθεται με δύο τρόπους. Δανειστείτε τη συσκευή από το ταμείο με χρέωση έξι ευρώ ή εγκαταστήστε την Hamburger Kunsthalle App στο δικό σας κινητό και πάρτε τις ίδιες περιηγήσεις δωρεάν· είναι στα γερμανικά και στα αγγλικά, με εκδοχές για παιδιά και σε απλή γλώσσα σε ορισμένες περιηγήσεις, και καλύπτει τις περιοδικές εκθέσεις όπως και τη συλλογή. Ό,τι διαβάζετε εδώ δεν κοστίζει επίσης τίποτα, δεν ζητά λήψη και αφιερώνει τον χρόνο του σε πέντε έργα αντί να περνά βιαστικά από εκατό.

Επίσημος ιστότοπος →

Ερωτήσεις

Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για την Κούνστχαλε του Αμβούργου;

Υπάρχουν δύο, και κανένας δεν κοστίζει τίποτα. Ο ένας είναι αυτή η σελίδα: πέντε στάσεις που παίζουν στο πρόγραμμα περιήγησης, με κάθε λέξη γραμμένη κάτω από την μπάρα αναπαραγωγής, χωρίς εγκατάσταση. Ο ηχητικός ξεναγός του ίδιου του μουσείου είναι επίσης δωρεάν αν χρησιμοποιήσετε την Hamburger Kunsthalle App στο δικό σας κινητό αντί να δανειστείτε τη συσκευή. Ό,τι αφήνουν απέξω και οι δύο, φωτογραφίστε το, και η εφαρμογή Chiaro θα σας μιλήσει γι’ αυτό.

Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός της Κούνστχαλε του Αμβούργου;

Έξι ευρώ αν δανειστείτε τη συσκευή από το ταμείο. Τίποτα απολύτως αν κατεβάσετε την Hamburger Kunsthalle App και φέρετε το δικό σας κινητό και τα ακουστικά σας. Σε κάθε περίπτωση καλύπτει τη συλλογή και τις τρέχουσες περιοδικές εκθέσεις, στα γερμανικά και στα αγγλικά, με εκδοχές για παιδιά και σε απλή γλώσσα σε ορισμένες περιηγήσεις.

Πού βρίσκεται ο Οδοιπόρος πάνω από τη θάλασσα της ομίχλης στην Κούνστχαλε του Αμβούργου;

Επάνω, στην Πινακοθήκη Λίχτβαρκ, ανάμεσα στις αίθουσες του δέκατου ένατου αιώνα του παλιού κτιρίου, και όχι στη Galerie der Gegenwart. Η Κούνστχαλε δεν δημοσιεύει αριθμούς αιθουσών για μεμονωμένα έργα· οι δικές της Συχνές Ερωτήσεις σάς συμβουλεύουν να ρωτήσετε στο γραφείο επισκεπτών για την τρέχουσα διάταξη. Από την κεντρική σκάλα ακολουθήστε τις πινακίδες για τον δέκατο ένατο αιώνα.

Είναι η Κούνστχαλε του Αμβούργου κλειστή τις Δευτέρες;

Ναι, κάθε Δευτέρα. Την Τρίτη, την Τετάρτη, την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή είναι ανοιχτή 10:00–18:00, και την Πέμπτη 10:00–21:00. Είναι επίσης κλειστή στις 24 Δεκεμβρίου 2026, ανοιχτή 10:00–15:00 στις 31 Δεκεμβρίου και 12:00–18:00 την 1η Ιανουαρίου 2027.

Πόσο διαρκούν αυτές οι πέντε στάσεις;

Περίπου δώδεκα λεπτά ακρόαση, και γύρω στα σαράντα πέντε λεπτά με χαλαρό ρυθμό επίσκεψης, που μένει σύντομος γιατί τα τέσσερα από τα πέντε έργα είναι στον ίδιο όροφο. Ολόκληρη η μόνιμη συλλογή είναι περίπου χίλια έργα σε πάνω από 13.000 τετραγωνικά μέτρα, δηλαδή μισή μέρα αν θέλετε να τη δείτε σωστά.

Μπορώ να το χρησιμοποιήσω μέσα στο μουσείο;

Ναι. Βάλτε ακουστικά και κρατήστε χαμηλά την ένταση στις αίθουσες. Ο ήχος μεταδίδεται μέσω των δεδομένων κινητής και οι σελίδες είναι αρκετά ελαφριές για να φορτώνουν ακόμη και με αδύναμο σήμα· κι αν μια αίθουσα έχει πολύ θόρυβο για να ακούσετε, κάθε λέξη είναι τυπωμένη κάτω από την μπάρα αναπαραγωγής.

Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις

Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με την Κούνστχαλε του Αμβούργου.