Κάστρο του Σαντιγί · Σαντιγί · Ανεξάρτητος ξεναγός
Ηχητικός ξεναγός Κάστρου του Σαντιγί,
πέντε στάσεις, δωρεάν.
Ακούστε και τις πέντε στάσεις απευθείας σε αυτή την καρτέλα και έπειτα φωτογραφίστε οποιονδήποτε από τους 800 πίνακες ή τα πριγκιπικά σαλόνια του Μουσείου Κοντέ για να σας τα αφηγηθεί το Chiaro.
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με το Κάστρο του Σαντιγί.
Οι Τρεις Χάριτες
Κάστρο του Σαντιγί
Αυτό ήταν το δωρεάν κομμάτι
Αρκεί μια φωτογραφία: το Chiaro σάς παρουσιάζει το Κάστρο του Σαντιγί έργο προς έργο.
Οι πέντε στάσεις · 12 λεπτά ήχου
Πέντε στάσεις, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.
Μέσα στο περιτριγυρισμένο από τάφρο κάστρο που ξαναχτίστηκε για τον Ανρί της Ορλεάνης, δούκα του Ωμάλ, κρέμεται η σπουδαιότερη συλλογή ζωγραφικής πριν από το 1850 στη Γαλλία έξω από το Λούβρο — και αυτός ο ηχητικός ξεναγός για το Κάστρο του Σαντιγί ακολουθεί μία ενιαία διαδρομή στον πάνω όροφο του Μουσείου Κοντέ. Ξεκινήστε από το πολύτιμο σαν μπιζουτιέρα Σαντουάριο με τις μικροσκοπικές Τρεις Χάριτες του Ραφαήλ και τα σαράντα εικονογραφημένα φύλλα του Ζαν Φουκέ από το Βιβλίο των Ωρών του Ετιέν Σεβαλιέ, περάστε στην κόκκινη Πινακοθήκη για τη Σφαγή των Νηπίων του Νικολά Πουσέν, συνεχίστε στη Ροτόντα στο βάθος της για το Πορτρέτο της Σιμονέτα Βεσπούτσι του Πιέρο ντι Κόζιμο και μπείτε στην Αίθουσα της Ισαβέλλας για τη Μονομαχία μετά τον χορό μεταμφιεσμένων του Ζαν-Λεόν Ζερόμ. Η αφήγηση διαρκεί περίπου δώδεκα λεπτά, σε μια διαδρομή μιας ώρας με τα πόδια μέσα στις αίθουσες.
Τα στοιχεία καταλόγου, τα ονόματα των αιθουσών και οι πρακτικές πληροφορίες βασίζονται στα δημοσιευμένα αρχεία του Μουσείου Κοντέ στο chateaudechantilly.fr σε συνδυασμό με ανεξάρτητη επιστημονική πηγή για κάθε έργο. Σύμφωνα με το κληροδότημα του δούκα του Ωμάλ προς το Ινστιτούτο της Γαλλίας, κανένα έργο δεν επιτρέπεται να φύγει ποτέ ως δάνειο από το Σαντιγί και η ανάρτηση του δέκατου ένατου αιώνα δεν μπορεί να αλλάξει, αν και οι εργασίες συντήρησης μέσα στο κάστρο ενδέχεται να τροποποιήσουν τη διαδρομή των επισκεπτών: αν κάποια σήμανση αίθουσας την ημέρα της επίσκεψης διαφέρει από όσα ακολουθούν, εμπιστευτείτε τη σήμανση της αίθουσας και ενημερώστε μας.
Στάση 1 από 5 · Το Σαντουάριο
Οι Τρεις Χάριτες
Ραφαήλ (1483–1520) · περ. 1504–1505 · Λάδι σε ξύλο, 17 × 17 εκ.
Προσέξτε
- Το μικροσκοπικό τετράγωνο ξύλινο πλαίσιο των 17 εκατοστών — μικρότερο κι από ανοιχτό βιβλίο τσέπης — και τη χρυσή σφαίρα που ισορροπεί στο εξωτερικό χέρι κάθε μορφής.
- Τις ανεπαίσθητες διαφορές στο ένδυμα και στα κοσμήματα: ένα διάφανο πέπλο στους γοφούς της αριστερής μορφής, κόκκινα κοραλλένια περιδέραια στη μεσαία και τη δεξιά.
- Την Παναγία του Οίκου της Ορλεάνης του Ραφαήλ, που κρέμεται λίγο πιο δίπλα σε αυτή την ειδικά σχεδιασμένη αίθουσα μαζί με τις σαράντα πλαισιωμένες μικρογραφίες του Ζαν Φουκέ.
Κείμενο (2:36)
Σκύψτε κοντά στο τζάμι σε αυτή τη μικρή, ήσυχη αίθουσα, γιατί ο διασημότερος πίνακας στο Σαντιγί δεν είναι μεγαλύτερος από ένα κεραμικό πλακάκι. Δεκαεπτά εκατοστά ύψος επί δεκαεπτά πλάτος. Όταν ο Ανρί της Ορλεάνης, δούκας του Ωμάλ, αγόρασε αυτόν τον πίνακα στην Αγγλία τον Δεκέμβριο του 1885 για είκοσι πέντε χιλιάδες λίρες, ανέθεσε στον αρχιτέκτονά του να σχεδιάσει το Σαντουάριο γύρω του σαν ένα κοσμικό ιερό.
Ο Ραφαήλ τον ζωγράφισε γύρω στο 1504 ή το 1505, μόλις βγαλμένος από την εφηβεία, ανάμεσα στο Ουρμπίνο, τη Σιένα και τους πρώτους μήνες του στη Φλωρεντία όπου μελετούσε τον Λεονάρντο και τον Μιχαήλ Άγγελο. Είναι ένα από τα πρώτα κοσμικά έργα του και η πρώτη φορά που ζωγράφισε το γυμνό γυναικείο σώμα τόσο από μπροστά όσο και από πίσω, δανειζόμενος τη στάση των πλεγμένων ώμων από ένα ακρωτηριασμένο ρωμαϊκό μαρμάρινο σύμπλεγμα που μπορούσε να είχε δει στη Βιβλιοθήκη Πικολόμινι στον καθεδρικό ναό της Σιένας. Κι όμως, εκεί όπου η ρωμαϊκή πέτρα στέκει ψυχρή και συμμετρική, ο Ραφαήλ γέρνει απαλά τα τρία κεφάλια προς τα μέσα με φόντο μια φωτεινή κοιλάδα της Ούμπριας με γαλαζωπούς λόφους, μεταμορφώνοντας το αρχαίο μάρμαρο σε ζεστή επιδερμίδα.
Κοιτάξτε τις τρεις χρυσές σφαίρες στα χέρια τους. Η ακτινογραφία στο εργαστήριο συντήρησης του μουσείου αποκάλυψε μια έκπληξη κάτω από το χρώμα. Όταν ο Ραφαήλ ξεκίνησε το έργο, μόνο η γυναίκα στα αριστερά κρατούσε χρυσή σφαίρα, πράγμα που σημαίνει ότι σχεδόν βέβαια άρχισε να ζωγραφίζει την Κρίση του Πάρη, με την Αφροδίτη να κρατά το έπαθλο δίπλα στην Ήρα και την Αθηνά. Στα μισά της δουλειάς άλλαξε γνώμη και ζωγράφισε από ένα χρυσό μήλο σε κάθε χέρι.
Γιατί έκανε αυτή την αλλαγή; Ένα στοιχείο βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, όπου ένας άλλος πίνακας του Ραφαήλ ακριβώς στο ίδιο τετράγωνο μέγεθος των δεκαεπτά εκατοστών δείχνει έναν νεαρό ιππότη να κοιμάται ανάμεσα στην αυστηρή Αρετή, που του προσφέρει σπαθί και βιβλίο, και την Ηδονή, που του τείνει ένα ανθισμένο κλαδί. Το 1930 ο ιστορικός τέχνης Έρβιν Πανόφσκι υποστήριξε ότι οι πίνακες του Λονδίνου και του Σαντιγί φτιάχτηκαν μαζί — είτε ενωμένοι με μεντεσέδες ως μικροσκοπικό δίπτυχο είτε τοποθετημένοι εμπρός και πίσω σαν μετάλλιο με το κάλυμμά του — για έναν νεαρό Ρωμαίο ευγενή της οικογένειας Μποργκέζε. Διαβασμένες έτσι, αυτές οι τρεις γυναίκες δεν είναι μόνο οι κλασικές Χάριτες της Αγνότητας, της Ομορφιάς και του Έρωτα, κλιμακωμένες διακριτικά από την πεπλοφόρο κόρη αριστερά έως τη στολισμένη με κοράλλια μορφή δεξιά, αλλά και οι Εσπερίδες που προσφέρουν τα χρυσά μήλα της αθανασίας ως ανταμοιβή του ήρωα.
Και οι δύο πίνακες βρίσκονταν μαζί στη Βίλα Μποργκέζε στη Ρώμη ήδη από το 1633, βγήκαν αθόρυβα από την Ιταλία μετά την είσοδο των γαλλικών στρατευμάτων στη Ρώμη το 1800 και πέρασαν τη Μάγχη σε βρετανικές συλλογές. Το Λονδίνο κράτησε τον κοιμώμενο ιππότη· ο δούκας του Ωμάλ έφερε τις τρεις αδελφές στη Γαλλία και, σύμφωνα με τους όρους της διαθήκης του, δεν επιτρέπεται να ξαναπεράσουν ποτέ την τάφρο.
Στάση 2 από 5 · Το Σαντουάριο
Το Βιβλίο των Ωρών του Ετιέν Σεβαλιέ
Ζαν Φουκέ (περ. 1420–περ. 1480) · περ. 1452–1460 · Τέμπερα και χρυσός σε περγαμηνή, 40 εικονογραφημένα φύλλα επικολλημένα σε ξύλο, περ. 16,5 × 12 εκ. το καθένα
Προσέξτε
- Στο φύλλο της αφιέρωσης, το ματωμένο κουρεμένο κρανίο του Αγίου Στεφάνου και την αιχμηρή πέτρα που ισορροπεί στο χέρι του καθώς παρουσιάζει τον γονατιστό δωρητή.
- Τους κλασικούς επιχρυσωμένους πεσσούς με σκαλισμένη στη ζωφόρο την επιγραφή MAISTRE ESTIENNE CHEVALIER και τους φτερωτούς ερωτιδείς από πάνω που κρατούν ασπίδες με το διπλό μονόγραμμά του Ε.
- Τα τοπόσημα του μεσαιωνικού Παρισιού που ξεπροβάλλουν μέσα σε βιβλικές σκηνές στις γύρω κορνίζες, ανάμεσά τους η Σαιντ-Σαπέλ και οι πύργοι της Παναγίας των Παρισίων.
Κείμενο (2:35)
Στραφείτε από τον Ραφαήλ προς τα σαράντα μικρά πλαισιωμένα έργα που ντύνουν τους τοίχους γύρω σας στο Σαντουάριο. Μοιάζουν με μικροσκοπικούς πίνακες καβαλέτου, και επί δύο αιώνες οι έμποροι τέχνης τούς αντιμετώπιζαν ακριβώς έτσι. Στην πραγματικότητα, το καθένα είναι μια σελίδα κομμένη με λεπίδα από ένα προσευχητάρι του δέκατου πέμπτου αιώνα.
Γύρω στο 1452 ο Ετιέν Σεβαλιέ, βασιλικός θησαυροφύλακας του βασιλιά Καρόλου Ζ΄ της Γαλλίας και πρόσφατα χήρος, παρήγγειλε ένα προσωπικό Βιβλίο των Ωρών στον Ζαν Φουκέ, τον σπουδαίο ζωγράφο της Τουρ που είχε μόλις επιστρέψει από την Ιταλία. Ο Φουκέ αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1450 σε αυτό το χειρόγραφο. Εκεί όπου οι παλαιότεροι Γάλλοι μικρογράφοι έκλειναν μικροσκοπικές σκηνές μέσα σε πυκνά περιθώρια από φύλλα κισσού, ο Φουκέ γκρέμισε τα περιθώρια, χαμήλωσε τον ορίζοντα και έφερε την αρχιτεκτονική της ιταλικής Αναγέννησης και το βόρειο φως πάνω σε φύλλα περγαμηνής ύψους δεκαέξιμισι εκατοστών.
Εντοπίστε τώρα το εναρκτήριο φύλλο της αφιέρωσης, αρχικά το μισό ενός αντικριστού δισέλιδου. Γονατιστός με πορφυρό μανδύα και τα χέρια ενωμένα σε προσευχή είναι ο ίδιος ο Ετιέν Σεβαλιέ, ασκεπής και χωρίς καμία εξιδανίκευση. Ακριβώς δίπλα του γονατίζει, με ένα αδελφικό χέρι στον ώμο του, ο προστάτης άγιός του, ο Άγιος Στέφανος, ο πρώτος χριστιανός μάρτυρας: κοιτάξτε προσεκτικά το κουρεμένο κεφάλι του αγίου και θα διακρίνετε μια λεπτή γραμμή αίματος, που συνομιλεί με την κοφτερή, βαριά πέτρα η οποία ισορροπεί πάνω στο βιβλίο στο αριστερό του χέρι. Γύρω τους υψώνεται μια αίθουσα με χρυσούς κορινθιακούς πεσσούς, των οποίων η σκαλιστή ζωφόρος σχηματίζει με ρωμαϊκά κεφαλαία το όνομα Μετρ Εστιέν Σεβαλιέ, ενώ φτερωτά χερουβείμ κατά μήκος της γαλάζιας παρυφής κρατούν ασπίδες με το πλεγμένο διπλό μονόγραμμά του.
Κοιτάξτε έπειτα τα υπόλοιπα τριάντα εννέα φύλλα γύρω στην αίθουσα και προσέξτε πώς ο Φουκέ υφαίνει τη Γαλλία του δέκατου πέμπτου αιώνα κατευθείαν μέσα στην Αγία Γραφή. Όταν κατεβαίνει το Άγιο Πνεύμα ή σκορπίζονται τα πονηρά πνεύματα από τον ουρανό, ο ορίζοντας από κάτω είναι το Παρίσι, με το Ιλ ντε λα Σιτέ, τους δίδυμους πύργους της Παναγίας των Παρισίων και το βέλος της Σαιντ-Σαπέλ.
Οι απόγονοι του Σεβαλιέ κράτησαν το βιβλίο ακέραιο έως τα τέλη του δέκατου έβδομου αιώνα. Έπειτα, κάποια στιγμή τον δέκατο όγδοο αιώνα, ένας ιδιοκτήτης το διαμέλισε, κολλώντας λωρίδες πάνω από τις λατινικές προσευχές ώστε κάθε εικόνα να πουληθεί χωριστά. Σαράντα από τα ωραιότερα φύλλα επικολλήθηκαν σε δρύινες σανίδες στο Παρίσι, μεταφέρθηκαν στη Βασιλεία κατά τη Γαλλική Επανάσταση και αγοράστηκαν το 1809 από τον τραπεζίτη της Φρανκφούρτης Ζορζ Μπρεντάνο. Μόνο επτά ακόμη εικονογραφημένα φύλλα σώζονται σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο, σκορπισμένα από το Λούβρο και το Μαρμοτάν έως το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. Το 1891 ο δούκας του Ωμάλ πλήρωσε στον γιο του Μπρεντάνο διακόσιες πενήντα χιλιάδες φράγκα για και τα σαράντα έργα μπροστά σας, επανενώνοντας το μεγαλύτερο μέρος από το διαμελισμένο αριστούργημα του Φουκέ σε μία αίθουσα.
Στάση 3 από 5 · Πινακοθήκη (Galerie de Peinture)
Η Σφαγή των Νηπίων
Νικολά Πουσέν (1594–1665) · περ. 1628–1629 · Λάδι σε καμβά, 147 × 171 εκ.
Προσέξτε
- Δύο σκληρές διαγωνίους — το υψωμένο σπαθί και το τεντωμένο πόδι του στρατιώτη που διασταυρώνονται με το τεντωμένο χέρι της μητέρας — οι οποίες συναντιούνται ακριβώς στο ανοιχτό στόμα της που ουρλιάζει.
- Την αριστερή γροθιά του δήμιου που τραβά βίαια τα μαλλιά της μητέρας προς τα πίσω ενώ το δεξί της χέρι γδέρνει την πλάτη του κάτω από τον κόκκινο μανδύα του.
- Πίσω τους στα δεξιά, μια γυναίκα στα βαθυγάλαζα που φέρνει το χέρι στο μέτωπό της καθώς απομακρύνεται κρατώντας στην αγκαλιά το νεκρό βρέφος της.
- Την τριώροφη ανάρτηση σαλονιού με τους 85 πίνακες γύρω στην αίθουσα, τοποθετημένους με βάση την οπτική συμμετρία αντί για τη χρονολογία και αμετάβλητους από το 1898.
Κείμενο (2:26)
Βγείτε μέσα από τη στενή στοά των βιτρό στη μεγαλοπρεπή, φωτισμένη από την οροφή Πινακοθήκη, όπου ογδόντα πέντε καμβάδες σκαρφαλώνουν στους πορφυρούς τοίχους κορνίζα με κορνίζα. Στα μισά της αίθουσας, ένας πίνακας σκίζει τη σιωπή του δέκατου ένατου αιώνα σαν κραυγή.
Ο Νικολά Πουσέν ζωγράφισε τη Σφαγή των Νηπίων στη Ρώμη γύρω στο 1628 ή το 1629, γύρω στα τριάντα πέντε του χρόνια, παλεύοντας να καθιερώσει το όνομά του ανάμεσα στους Ιταλούς μαικήνες. Αγοραστής του ήταν ο μαρκήσιος Βιντσέντζο Τζουστινιάνι, ένας από τους πιο τολμηρούς συλλέκτες της Ρώμης και πρώιμος υποστηρικτής του Καραβάτζο. Ο Τζουστινιάνι είχε έναν προσωπικό λόγο να παραγγείλει την ιστορία του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου με τον βασιλιά Ηρώδη να σφάζει τα βρέφη της Βηθλεέμ: το 1566 οθωμανικές δυνάμεις είχαν καταλάβει τη Χίο και είχαν πάρει ομήρους παιδιά της οικογένειας Τζουστινιάνι, αρκετά από τα οποία προτίμησαν τον θάνατο παρά να απαρνηθούν την πίστη τους.
Οι παλαιότεροι ζωγράφοι της Αναγέννησης είχαν στήσει τη διαταγή του Ηρώδη ως ένα μπερδεμένο πλήθος από δεκάδες στρατιώτες και μητέρες. Ο Πουσέν έδιωξε το πλήθος. Κλείδωσε όλη τη φρίκη σε τρία σώματα φυσικού μεγέθους, βαμμένα σε έντονο βασικό κόκκινο, κίτρινο και μπλε μπροστά σε ψυχρή κλασική πέτρα. Κοιτάξτε τη γεωμετρία. Μία βάναυση διαγώνιος ανεβαίνει από το βρέφος που κρατά καθηλωμένο το σανδάλι του στρατιώτη, μέσα από το γυμνό πόδι του δήμιου, έως το υψωμένο σπαθί. Μια δεύτερη διαγώνιος κατεβαίνει στο λευκοφωτισμένο αριστερό μπράτσο της μητέρας καθώς σπρώχνει τον ώμο του, ενώ η γροθιά του τραβά τα μαλλιά της προς τα πίσω και το δεξί της χέρι γδέρνει την πλάτη του, και οι δύο γραμμές συγκρούονται ακριβώς πάνω στο ανοιχτό της στόμα που ουρλιάζει. Πίσω τους στα δεξιά, η τραγωδία έχει ήδη γίνει μούδιασμα: μια δεύτερη μητέρα στα μπλε απομακρύνεται με τα μάτια υψωμένα σε έναν αδιάφορο ουρανό, κρατώντας το νεκρό παιδί της κάτω από το ένα μπράτσο.
Ο Λυσιέν Βοναπάρτης αγόρασε τον καμβά από το Παλάτσο Τζουστινιάνι το 1804, και πέντε δεκαετίες αργότερα, το 1854, ο εξόριστος δούκας του Ωμάλ τον απέκτησε στο Λονδίνο και τελικά τον κρέμασε σε αυτόν τον τοίχο, ζυγισμένο με βάση το μέγεθος και το χρώμα αντί για τον αιώνα, όπως άφησε και τα ογδόντα πέντε έργα αυτής της αίθουσας.
Επί διακόσια χρόνια οι κριτικοί θαύμαζαν τον Πουσέν ως ψύχραιμο, ορθολογιστή κλασικιστή και προσπερνούσαν αυτόν τον καμβά ελαφρώς αμήχανοι. Ο εικοστός αιώνας αναγνώρισε τι πραγματικά ήταν. Ο Πάμπλο Πικάσο μελέτησε αυτό το ριγμένο προς τα πίσω κεφάλι και το ανοιχτό στόμα προτού ζωγραφίσει τη μητέρα που ουρλιάζει στην Γκερνίκα, και ο Βρετανός ζωγράφος Φράνσις Μπέικον ερχόταν ξανά και ξανά από το Παρίσι στο Σαντιγί μόνο και μόνο για να σταθεί εδώ όπου στέκεστε τώρα, αποκαλώντας τον σπαραγμό αυτής της μητέρας τη μεγαλύτερη κραυγή στην ιστορία της ζωγραφικής.
Στάση 4 από 5 · Η Ροτόντα (στο βάθος της Πινακοθήκης)
Πορτρέτο της Σιμονέτα Βεσπούτσι
Πιέρο ντι Κόζιμο (1462–1521) · περ. 1480 · Τέμπερα σε ξύλο λεύκας, 57 × 42 εκ.
Προσέξτε
- Το ζωντανό πρασινοχρυσαφί φίδι που τυλίγεται γύρω από το λεπτό χρυσό περιλαίμιό της και γυρίζει να δαγκώσει την ουρά του.
- Το χωρισμένο στα δύο τοπίο πίσω από το κεφάλι της: ένα σκοτεινό καταιγιδοφόρο σύννεφο και γυμνά, ξερά κλαδιά μπροστά στο πρόσωπό της αριστερά, καταπράσινα δέντρα πίσω της δεξιά.
- Τη λατινική επιγραφή με κεφαλαία γράμματα SIMONETTA IANVENSIS VESPVCCIA ζωγραφισμένη πάνω στο ψευδομάρμαρο στηθαίο στο κάτω μέρος.
Κείμενο (2:29)
Συνεχίστε ως το βάθος της Πινακοθήκης και μπείτε στην αψιδωτή Ροτόντα που είναι αφιερωμένη στους πίνακες της ιταλικής Αναγέννησης. Στα μισά της διαδρομής, μια χλωμή γυναίκα σε αυστηρό αριστερό προφίλ ατενίζει ένα σκοτεινό σύννεφο καταιγίδας, με γυμνό το στήθος, έναν ριγωτό μεταξωτό μανδύα γλιστρημένο από τους ώμους της, τα ξανθά μαλλιά της πλεγμένα με σειρές μαργαριταριών και κορδέλες, και ένα ζωντανό φίδι τυλιγμένο στον λαιμό της.
Διαβάστε τα χρυσά κεφαλαία γράμματα που είναι ζωγραφισμένα στο πέτρινο γείσο από κάτω της: Σιμονέτα Γιανουένσις Βεσπούτσια — Σιμονέτα Βεσπούτσι από τη Γένοβα. Γεννημένη ως Σιμονέτα Κατάνεο γύρω στο 1453 σε αριστοκρατική οικογένεια της Γένοβας, παντρεύτηκε στα δεκαέξι της τον Φλωρεντινό τραπεζίτη Μάρκο Βεσπούτσι — εξάδελφο του Αμέριγκο Βεσπούτσι, από τον οποίο πήρε αργότερα το όνομά της η Αμερική — και έφτασε στη Φλωρεντία των Μεδίκων προκαλώντας καθολικό θαυμασμό. Ποιητές έγραφαν στίχους για εκείνη· ο Σάντρο Μποτιτσέλι θεωρείται από παλιά ότι κράτησε τα χαρακτηριστικά της στη μνήμη του χρόνια αργότερα όταν ζωγράφιζε την Αφροδίτη. Στη διάσημη κονταρομαχία της Φλωρεντίας του 1475, ο νεότερος αδελφός του Λορέντζο του Μεγαλοπρεπούς, ο Τζουλιάνο των Μεδίκων, μπήκε έφιππος στην Πιάτσα Σάντα Κρότσε κρατώντας ένα μεταξωτό λάβαρο ζωγραφισμένο από τον Μποτιτσέλι που απεικόνιζε τη Σιμονέτα ως κρανοφόρο Παλλάδα Αθηνά, ανακηρυγμένη Βασίλισσα της Ομορφιάς. Δεκατέσσερις μήνες αργότερα, στις είκοσι έξι Απριλίου του 1476, η φυματίωση τη σκότωσε σε ηλικία είκοσι τριών ετών. Ολόκληρη η Φλωρεντία ακολούθησε το ανοιχτό της φέρετρο στους δρόμους, και δύο χρόνια μετά ο ίδιος ο Τζουλιάνο δολοφονήθηκε με μαχαίρι στη συνωμοσία των Πάτσι.
Ο Πιέρο ντι Κόζιμο ζωγράφισε αυτό το ξύλο λεύκας γύρω στο 1480, αρκετά χρόνια αφότου και οι δύο βρίσκονταν στον τάφο, ως μεταθανάτιο ενθύμιο συνδεδεμένο με τον κύκλο των Μεδίκων και των Βεσπούτσι. Προσέξτε πώς κάθε λεπτομέρεια πίσω της μιλά για μια ζωή που κόπηκε απότομα. Ακριβώς μπροστά στο βλέμμα της αριστερά, ένα μελανό σύννεφο υψώνεται πίσω από γυμνά, νεκρά κλαδιά. Πίσω από τον αυχένα της δεξιά, τα δέντρα στέκουν καταπράσινα κάτω από καθαρό γαλάζιο φως.
Όταν ο βιογράφος του δέκατου έκτου αιώνα Τζόρτζο Βαζάρι είδε αυτόν τον πίνακα στο αρχοντικό των Βεσπούτσι στη Φλωρεντία, αγνόησε — ή δεν πρόσεξε ποτέ — το λατινικό όνομα στο κάτω μέρος και τον περιέγραψε ως την Κλεοπάτρα με τη δηλητηριώδη ασπίδα στον λαιμό της. Οι σύγχρονοι επιμελητές διαβάζουν το ερπετό διαφορετικά: έτοιμο να δαγκώσει την ίδια του την ουρά πάνω στο χρυσό περιλαίμιο, γίνεται ο αρχαίος ουροβόρος όφις, έμβλημα του χρόνου που κλείνει τον κύκλο του και της ομορφιάς που νικά τον θάνατο.
Στάση 5 από 5 · Αίθουσα της Ισαβέλλας (Logis)
Μονομαχία μετά τον χορό μεταμφιεσμένων
Ζαν-Λεόν Ζερόμ (1824–1904) · 1857 · Λάδι σε καμβά, 68 × 99 εκ.
Προσέξτε
- Στο ποδοπατημένο χιόνι σε πρώτο πλάνο: το πεταμένο ξίφος του νικητή δεξιά, τα ζωηρόχρωμα φτερά που ξεριζώθηκαν από το κάλυμμα της κεφαλής του και τα βήματα που οδηγούν προς τις άμαξες.
- Τον ζοφερό ρόλο που παίρνει κάθε αποκριάτικη στολή: ο λευκός Πιερότος να αιμορραγεί στο στήθος, ένας Βενετός δόγης να προσπαθεί να σταματήσει το αίμα, ένας δούκας του Γκιζ του 16ου αιώνα να τον συγκρατεί και ο Αρλεκίνος να οδηγεί μακριά τον νικητή.
- Την υπογραφή του Ζαν-Λεόν Ζερόμ και τη χρονολογία 1857 χαραγμένες μέσα στο χιόνι κάτω αριστερά.
Κείμενο (2:13)
Αφήστε τη Ροτόντα για τις διπλανές αίθουσες της πτέρυγας Λοζί του δέκατου ένατου αιώνα και σταθείτε στην Αίθουσα της Ισαβέλλας μπροστά σε ένα χειμωνιάτικο δάσος τυλιγμένο σε γκρίζα ομίχλη. Κανείς δεν μάχεται σε αυτόν τον καμβά. Το χτύπημα του ξίφους έχει ήδη δοθεί, και ο Ζαν-Λεόν Ζερόμ — ο οποίος έχτισε την καριέρα του ζωγραφίζοντας τη σιωπή αμέσως μετά τη βία αντί για το ίδιο το χτύπημα — σας αφήνει να συνθέσετε το έγκλημα μέσα από τα ίχνη στο χιόνι.
Ξημερώνει στο Δάσος της Βουλώνης έξω από το Παρίσι ύστερα από έναν ολονύχτιο αποκριάτικο χορό. Έξι άνδρες έχουν φτάσει με άμαξα στο παγωμένο δάσος χωρίς καν να σταματήσουν για να βγάλουν τις στολές μεταμφίεσης. Αριστερά, ένας μονομάχος ντυμένος ως λευκοβαμμένος Πιερότος καταρρέει προς τα πίσω, με τη φαρδιά λευκή σατέν μπλούζα του να ποτίζει κόκκινη στα πλευρά και το άτονο δεξί του χέρι να αγγίζει μόλις τη λαβή του ξίφους του. Πίσω του, ένας μάρτυρας με τον μαύρο γιακά του δούκα του Γκιζ συγκρατεί το βάρος του, ένας χειρουργός ντυμένος με το πορφυρό και χρυσό κάλυμμα ενός δόγη της Βενετίας πιέζει με την παλάμη το τραύμα, και ένας τέταρτος φίλος με μαύρη μάσκα ντόμινο πιάνει το κεφάλι του έντρομος.
Ακολουθήστε τώρα το πατημένο χιόνι προς τα δεξιά. Ένα πεσμένο σπαθί κείτεται εγκαταλελειμμένο στον πάγο, δίπλα σε δύο φωτεινά φτερά που ξεριζώθηκαν στη συμπλοκή. Πιο πέρα, ο άνθρωπος που κατάφερε το θανατηφόρο χτύπημα — μεταμφιεσμένος σε Ινδιάνο πολεμιστή της Αμερικής — βαδίζει άκαμπτος προς μια ιππήλατη άμαξα που περιμένει μέσα στην ομίχλη, γέρνοντας βαριά στον ώμο του μάρτυρά του με το ρομβοειδές κουστούμι του Αρλεκίνου.
Όταν ο τριαντατριάχρονος Ζερόμ εξέθεσε αυτόν τον καμβά στο Σαλόν του Παρισιού του 1857 με τον τίτλο Σουίτ ντ' αν μπαλ μασκέ, δηλαδή Συνέπειες ενός χορού μεταμφιεσμένων, οι παρισινές εφημερίδες άρχισαν αμέσως να μαντεύουν ποιο αληθινό σκάνδαλο της χειμερινής σεζόν της Δεύτερης Αυτοκρατορίας είχε μεταφέρει στον μουσαμά. Όταν παρουσιάστηκε αργότερα την ίδια χρονιά στο Λονδίνο, τράβηξε το βλέμμα του εξόριστου δούκα του Ωμάλ, που ζούσε τότε στις όχθες του Τάμεση στο Τουίκεναμ και τον αγόρασε το 1858 για είκοσι χιλιάδες φράγκα. Η ζήτηση υπήρξε τόσο έντονη ώστε ο Ζερόμ ζωγράφισε μικρότερα αντίγραφα για έναν Αμερικανό μεγιστάνα των σιδηροδρόμων στη Βαλτιμόρη και για τον μελλοντικό τσάρο Αλέξανδρο Γ΄ στην Αγία Πετρούπολη — όμως ο καμβάς μπροστά σας είναι το πρωτότυπο του 1857. Ο Ωμάλ τον δάνεισε πίσω στον Ζερόμ μία μόνο φορά, για την Παγκόσμια Έκθεση του Παρισιού του 1867, όπου συνέβαλε στην κατάκτηση του Μεγάλου Βραβείου Ζωγραφικής, προτού τον φέρει οριστικά στο Σαντιγί.
Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro
Στρέψτε το Chiaro σε ό,τι βλέπετε στο Κάστρο του Σαντιγί.
Πέντε στάσεις αγγίζουν μόλις την επιφάνεια μιας συλλογής όπου οι καμβάδες κρέμονται σε τρεις σειρές από το ξύλινο σοβατεπί ως το γείσο και καμία πινακίδα τοίχου δεν επιτρέπεται να διαταράξει την ανάρτηση του 19ου αιώνα. Φωτογραφίστε ένα πορτρέτο στην Πινακοθήκη, ένα βιτρό της Ψυχής ή τις τοιχογραφίες με τους πιθήκους στη Μεγάλη Σενζερί: το Chiaro αναγνωρίζει το έργο επιτόπου και απαντά σε κάθε επόμενη ερώτησή σας.
Πριν πάτε
Πώς θα πάτε
Château de Chantilly, 60500 Chantilly, 40 χιλιόμετρα βόρεια του Παρισιού. Ακολουθήστε τον δρόμο μπροστά από τους Μεγάλους Στάβλους, περάστε την ταράτσα της τάφρου και μπείτε από την Αυλή της Τιμής (Cour d'Honneur). Μέσα στο διατηρητέο ιστορικό μνημείο, η πρόσβαση χωρίς σκαλοπάτια για αμαξίδια περιορίζεται στο Αναγνωστήριο και στα Μεγάλα Διαμερίσματα του ισογείου (από την Cour d'Honneur) καθώς και στο πωλητήριο και την Αίθουσα Γραφικών Τεχνών (από την αυλή της Capitainerie)· και οι πέντε στάσεις της διαδρομής του Μουσείου Κοντέ στον πάνω όροφο απαιτούν σκάλες.
Τα περιφερειακά τρένα SNCF TER από τον σταθμό Gare du Nord του Παρισιού φτάνουν στο Chantilly-Gouvieux σε 25 λεπτά· η γραμμή D του προαστιακού RER χρειάζεται περίπου 45 λεπτά ως τον ίδιο σταθμό. Από την αποβάθρα A1 έξω από τον σταθμό, το δωρεάν δημοτικό λεωφορείο DUC, το περιφερειακό λεωφορείο 645 προς Senlis και η La Navette Touristique (τα Σαββατοκύριακα και τις γαλλικές αργίες) φτάνουν στο κάστρο σε περίπου 10 λεπτά, ενώ με τα πόδια από το δασικό μονοπάτι η διαδρομή διαρκεί γύρω στα 25 λεπτά.
Εισιτήρια
- Το κάστρο, οι Μεγάλοι Στάβλοι και το πάρκο κλείνουν κάθε Τρίτη, ενώ το κτήμα κλείνει επίσης προσωρινά κάθε Ιανουάριο για την ετήσια συντήρηση· επιβεβαιώστε το ακριβές εποχικό ωράριο (κάστρο 10 π.μ.–5 μ.μ. τον χειμώνα, 10 π.μ.–6 μ.μ. από την άνοιξη έως το φθινόπωρο) και τις αργίες στο chateaudechantilly.fr.
- Τα ημερήσια εισιτήρια 1-Day για την είσοδο στο κάστρο (21 ευρώ κανονικό άνω των 25 ετών, 17,50 ευρώ για ηλικίες 7–25 ετών, δωρεάν κάτω των 7) έχουν χρονοσήμανση και απαιτούν κράτηση υποχρεωτικής ώρας εισόδου· περιλαμβάνουν τις πινακοθήκες του Μουσείου Κοντέ, τα Μεγάλα Διαμερίσματα, το πάρκο και τους Μεγάλους Στάβλους, ενώ το Αναγνωστήριο (επιβάρυνση 3 ευρώ) και τα Ιδιωτικά Διαμερίσματα του κάτω ορόφου (ξενάγηση 7 ευρώ) απαιτούν ξεχωριστό πρόσθετο εισιτήριο.
- Ταξιδεύετε με τρένο από τον σταθμό Gare du Nord του Παρισιού; Αναζητήστε το συνδυαστικό πακέτο της SNCF Pack TER + 1-Day Ticket, που ενώνει το εισιτήριο μετ’ επιστροφής του περιφερειακού τρένου από το Παρίσι με την πλήρη είσοδο στο κτήμα.
- Μην περιμένετε να δείτε το πρωτότυπο χειρόγραφο Très Riches Heures du Duc de Berry στη μόνιμη διαδρομή: λόγω εξαιρετικής ευαισθησίας στο φως, το μεσαιωνικό χειρόγραφο φυλάσσεται στο θησαυροφυλάκιο της βιβλιοθήκης εκτός σπάνιων περιοδικών εκθέσεων, ενώ τα σαράντα πλαισιωμένα φύλλα του Ζαν Φουκέ στο Σαντουάριο εκτίθενται μόνιμα.
Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός
Το κτήμα διαθέτει επίσημο ηχητικό ξεναγό Κάστρου προς 3 ευρώ παράλληλα με τη δωρεάν εφαρμογή Château de Chantilly Visit App σε iOS και Android, καθώς και προαιρετικές ξεναγήσεις 7 ευρώ με προσωπικό του μουσείου στις αίθουσες ζωγραφικής και στα Ιδιωτικά Διαμερίσματα. Η σελίδα μας σας προσφέρει πέντε αφηγημένες στάσεις απευθείας στο πρόγραμμα περιήγησης του κινητού σας με πλήρες γραπτό κείμενο από κάτω — χρήσιμο όταν το σήμα πέφτει πίσω από τους χοντρούς πέτρινους τοίχους — ενώ η εφαρμογή Chiaro αναλαμβάνει οποιονδήποτε άλλον πίνακα της αίθουσας από μια φωτογραφία.
Επίσημος ιστότοπος →Ερωτήσεις
Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για το Κάστρο του Σαντιγί;
Ναι. Τα πέντε ηχητικά κομμάτια αυτής της σελίδας παίζουν δωρεάν στο πρόγραμμα περιήγησης του κινητού σας, με το πλήρες κείμενο τυπωμένο κάτω από κάθε πρόγραμμα αναπαραγωγής και χωρίς καμία λήψη. Το Κάστρο του Σαντιγί διαθέτει επίσης δωρεάν την επίσημη εφαρμογή Visit App σε iOS και Android δίπλα στον ηχητικό ξεναγό Κάστρου των 3 ευρώ, ενώ η εφαρμογή Chiaro μπορεί να αφηγηθεί οποιονδήποτε άλλον πίνακα ή σαλόνι από μια γρήγορη φωτογραφία.
Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός του Κάστρου του Σαντιγί;
Το εισιτήριο για τον επίσημο ηχητικό ξεναγό του Κάστρου κοστίζει 3 ευρώ, ενώ η εφαρμογή Château de Chantilly Visit App διατίθεται δωρεάν σε iOS και Android. Οι ξεναγήσεις διάρκειας 45 λεπτών από το προσωπικό — απαραίτητες για την είσοδο στα Ιδιωτικά Διαμερίσματα του δούκα και της δούκισσας του Ωμάλ στον κάτω όροφο, και διαθέσιμες τα Σαββατοκύριακα για τις συλλογές ζωγραφικής — κοστίζουν 7 ευρώ επιπλέον του ημερήσιου εισιτηρίου 1-Day με ώρα εισόδου.
Πού βρίσκονται οι Τρεις Χάριτες του Ραφαήλ στο Κάστρο του Σαντιγί;
Στο Σαντουάριο, ένα μικρό ειδικά διαμορφωμένο δωμάτιο στον πάνω όροφο του Μουσείου Κοντέ, ακριβώς δίπλα στην Γκαλερί της Ψυχής (Galerie de Psyché). Η Παναγία του Οίκου της Ορλεάνης του Ραφαήλ και οι σαράντα μικρογραφίες του Ζαν Φουκέ από το Βιβλίο των Ωρών του Ετιέν Σεβαλιέ κρέμονται στην ίδια ακριβώς αίθουσα.
Μπορώ να δω το χειρόγραφο Très Riches Heures du Duc de Berry σε μια συνηθισμένη επίσκεψη;
Όχι — το πρωτότυπο χειρόγραφο του 15ου αιώνα είναι υπερβολικά εύθραυστο για μόνιμη έκθεση στο φως και φυλάσσεται στο θησαυροφυλάκιο του Αναγνωστηρίου εκτός σπάνιων εκθέσεων συντήρησης, ενώ στη θέση του παρουσιάζονται ψηφιακά πανομοιότυπα. Για μεσαιωνική μικρογραφία σε μόνιμη έκθεση κάθε ημέρα λειτουργίας, κατευθυνθείτε κατευθείαν στις σαράντα πλαισιωμένες μικρογραφίες του Ζαν Φουκέ στο Σαντουάριο.
Είναι κλειστό το Κάστρο του Σαντιγί τις Τρίτες;
Ναι, το κάστρο, το πάρκο και οι Μεγάλοι Στάβλοι κλείνουν κάθε Τρίτη, και το κάστρο κλείνει επίσης προσωρινά κάθε Ιανουάριο για ετήσια συντήρηση και φροντίδα των έργων τέχνης. Τις ημέρες λειτουργίας το κάστρο υποδέχεται επισκέπτες από τις 10 π.μ. έως τις 5 μ.μ. τον χειμώνα και έως τις 6 μ.μ. την υψηλή περίοδο, με υποχρεωτική ώρα εισόδου στα ημερήσια εισιτήρια 1-Day· ελέγξτε το chateaudechantilly.fr πριν ξεκινήσετε από το Παρίσι.
Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με το Κάστρο του Σαντιγί.