Przejdź do treści

Stara Galeria Narodowa · Berlin · Niezależny przewodnik

Audioprzewodnik po Starej Galerii Narodowej,
pięć przystanków, za darmo.

Włącz którekolwiek z pięciu nagrań poniżej, prosto w tej karcie. Muzeum ma około 1800 obrazów i do tego 1500 rzeźb, a Chiaro opowie ci o każdym dziele, które sfotografujesz.

Pobierz w App Store

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Starej Galerii Narodowej.

9:41

Mnich nad morzem

Stara Galeria Narodowa, Berlin

0:00 2:48
Przystanek 1 z 5

Pięć przystanków · 12 min słuchania

Pięć przystanków, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.

Ten audioprzewodnik po Starej Galerii Narodowej, po niemiecku Alte Nationalgalerie, prowadzi od dachu w dół, czyli w tej samej kolejności, w jakiej muzeum opowiada własną historię. Na trzecim poziomie, w sali 3.06, wisi słynna para obrazów Caspara Davida Friedricha: mnich na swojej plaży i pogrzeb w ruinach opactwa. Poziom niżej, w sali 2.02, na głównej osi czeka wyspa cyprysów Böcklina. Potem pierwszy poziom: walcownia Menzla w tylnej hali i dwie księżniczki Schadowa przy wejściu, na ostatnie spojrzenie przed wyjściem. W sumie mniej więcej dwanaście minut nagrań i około dwudziestu minut chodzenia razem ze schodami.

Każdy numer sali pochodzi z planu, który muzeum drukuje dla zwiedzających, a tytuły, daty, wymiary i numery inwentarzowe z internetowej kolekcji Staatliche Museen zu Berlin, sprawdzone w Wikidanych. Do 28 lutego 2027 roku specjalna prezentacja pod tytułem „Across Epochs” („Przez epoki”) wplata na każdym poziomie między dawne dzieła prace z XX i XXI wieku, więc rozmieszczenie może się zmieniać. Jeśli mała drukowana tabliczka na ścianie i ta strona mówią co innego, zaufaj tabliczce, a potem napisz nam o pomyłce, żebyśmy mogli ją poprawić.

Przystanek 1 z 5 · Trzeci poziom wystawowy, sala 3.06 (Caspar David Friedrich)

Mnich nad morzem

Caspar David Friedrich · 1808–1810 · Olej na płótnie, 110 × 171,5 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Stopy. Friedrich najpierw namalował mężczyznę z profilu, idącego brzegiem, potem obrócił go twarzą do morza, a stopy wciąż wskazują dawny kierunek.
  • Trzy pasy i nic więcej: blada wydma, czarne morze i niebo zajmujące mniej więcej trzy czwarte płótna. Żadnego drzewa ani łodzi, które wprowadzałyby cię w obraz.
  • Drobne białe plamki nad wodą. Friedrich opisywał mewy krążące wokół mężczyzny i krzyczące, jakby chciały go ostrzec przed morzem.
  • Błękit przebijający się przez szarość przy górnej krawędzi i delikatne ciepłe tony na niebie, które wróciły po zdjęciu starego werniksu.
Transkrypcja (2:48)

Daj sali chwilę, zanim zaczniesz go szukać. Większość tego płótna to niebo, mniej więcej trzy czwarte, a mężczyzna, dla którego tu przyszedłeś, to ciemna kreska nie wyższa niż twój kciuk, stojąca na końcu bladego pasa wydmy, z pasem czarnego morza przed sobą. Nic więcej. Żadnej łodzi, żadnego drzewa, żadnej ścieżki, która by cię wprowadziła. Ląd, morze i niebo ułożone jedno na drugim, a potem rama.

Ta pustka kosztowała mnóstwo pracy. Caspar David Friedrich spędził nad tym obrazem dwa lata, od 1808 do 1810 roku, zmieniając go i zamalowując raz po raz. Zdjęcia w podczerwieni pokazują, co usunął: dwa statki, po jednym z każdej strony postaci, i pale do sieci rybackich wzdłuż brzegu. Sama postać była najpierw narysowana z profilu, idąca plażą. Friedrich obrócił ją twarzą do wody, a jeśli przyjrzysz się stopom, wciąż zobaczysz, że kiedyś szła w drugą stronę.

Sam Friedrich opisywał obraz morza z mężczyzną w czarnym stroju, który idzie brzegiem, i z mewami krzyczącymi wokół niego, jakby chciały go ostrzec, żeby nie wypuszczał się na morze. Te małe białe plamki nad wodą to właśnie one.

Jesienią 1810 roku wysłał obraz na wystawę berlińskiej Akademii razem z płótnem, które wisi dziś obok, Opactwem w dębowym lesie, i poprosił, żeby Mnicha powieszono nad Opactwem. Berlin nie widział niczego podobnego. Goethe uznał obraz za tak pusty, że można by go oglądać, stojąc na głowie. Heinrich von Kleist, przerabiając recenzję Clemensa Brentana dla własnej gazety, znalazł zdanie, które przylgnęło do obrazu na dobre: ponieważ obraz nie ma innego pierwszego planu niż rama, patrzenie na niego jest takie, jakby ktoś odciął ci powieki.

Potem stało się coś nieoczekiwanego. Piętnastoletni następca pruskiego tronu poprosił ojca o kupno obu obrazów, a król Fryderyk Wilhelm III, którego skarbiec opróżniła wojna, zapłacił za tę parę 450 talarów. Ten chłopiec został później królem jako Fryderyk Wilhelm IV i to z jego własnego pomysłu wziął się kształt tego muzeum: świątynia na cokole. To on jest jeźdźcem na koniu na szczycie zewnętrznych schodów.

Po śmierci w 1840 roku Friedrich w dużej mierze popadł w zapomnienie. To właśnie to muzeum przywróciło mu sławę, pokazując trzydzieści pięć jego obrazów na Wystawie Stulecia w 1906 roku.

A teraz spójrz w górę, w niebo. Przez dziesięciolecia to płótno kryło się pod kilkoma warstwami pożółkłego werniksu, który zamieniał wszystko w matową, płaską szarość. Konserwatorzy zdjęli je między 2013 a 2016 rokiem i od tamtej pory obraz jest jaśniejszy, z delikatnymi ciepłymi, czerwonawymi tonami w chmurach i błękitem przebijającym się u góry. Mark Rothko, Gerhard Richter i Gotthard Graubner wszyscy powoływali się na ten obraz. Szarość zamykająca się na wysokości oczu, błękit otwierający się wysoko w górze i jeden mały człowiek na piasku pomiędzy nimi.

Przystanek 2 z 5 · Trzeci poziom wystawowy, sala 3.06 (Caspar David Friedrich), obok Mnicha nad morzem

Opactwo w dębowym lesie

Caspar David Friedrich · 1809–1810 · Olej na płótnie, 110,4 × 171 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Dwa maleńkie światełka w portalu ruiny, na ołtarzu za krucyfiksem. To jedyne światła na obrazie.
  • Świeży grób otwarty w śniegu wzdłuż dolnej krawędzi.
  • Cienki sierp księżyca wysoko po prawej, dokładnie tak, jak Friedrich zapowiadał w liście.
  • Procesja mnichów niosących trumnę w stronę bramy, małych i ciemnych na tle śniegu.
Transkrypcja (2:07)

Odwróć się do drugiego obrazu z pary, a dzienne światło zniknie. Słońce już zaszło, nad ziemią leży mgła, a z niej wyłania się to, co zostało z gotyckiego kościoła, pośród nagich, połamanych dębów, z cienkim sierpem księżyca w górze.

Friedrich dokładnie wiedział, do czego zmierza. W liście napisał, że pracuje nad dużym obrazem, na którym chce pokazać tajemnicę grobu i przyszłości: resztki gotyckiego kościoła wśród prastarych dębów, groby pod śniegiem, gwiazdę wieczorną i pierwszą kwadrę księżyca oraz gęstą mgłę, w której kształty stają się tym bardziej niepewne, im bliżej ziemi się znajdują. To jest właśnie to płótno, niemal punkt po punkcie.

Namalował je jako parę dla Mnicha i od tamtej pory oba obrazy są razem. W berlińskiej Akademii w 1810 roku wisiały jeden nad drugim, Mnich na górze, a król kupił oba na prośbę nastoletniego syna. Jedna interpretacja trzyma się od dawna: najpierw człowiek na plaży, potem jego pogrzeb. To interpretacja, nie fakt.

Popatrz wzdłuż dolnej części obrazu. Procesja mnichów niesie trumnę przez zaśnieżony cmentarz w stronę portalu, a przed nimi leży otwarty w śniegu świeżo wykopany grób. Teraz zajrzyj w głąb samego portalu. Na ołtarzu za krucyfiksem płoną dwa maleńkie punkciki światła. Nic innego na tym obrazie nie świeci.

Ruina istnieje naprawdę, mniej więcej. Friedrich wziął wielkie okno z opactwa w Eldenie pod Greifswaldem, a potem je ulepszył: pominął kamienne maswerki i wstawił portal w zachodnią ścianę. Jakieś dwadzieścia lat później prawdziwą ruinę w Eldenie przebudowano tak, że zaczęła bardzo przypominać tę wymyśloną przez Friedricha, zapewne z inicjatywy następcy tronu, który był wtedy właścicielem tego obrazu już od dwóch dekad.

Jego przyjaciel, malarz Carl Gustav Carus, nazwał go być może najgłębszym poetyckim dziełem całego nowoczesnego malarstwa pejzażowego. To także dzieło kruche. Oba obrazy namalowano jedną lub dwiema bardzo cienkimi warstwami na delikatnym płótnie i około 1900 roku były w opłakanym stanie. To, co widzisz dziś, jest efektem tej samej konserwacji, która rozjaśniła Mnicha: dwa płótna znów obok siebie, plaża i pogrzeb.

Przystanek 3 z 5 · Drugi poziom wystawowy, sala 2.02 (Niemieccy malarze w Rzymie)

Wyspa umarłych

Arnold Böcklin · 1883 · Olej na desce, 80 × 150 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Inicjały A. B. wykute nad komorą grobową w skale po prawej. Böcklin dodał je po raz pierwszy właśnie w tej wersji.
  • Postać spowita w biel, stojąca na dziobie obok białej trumny przystrojonej girlandami.
  • Symetria. Schody prowadzą wzrok do środka, a potem cyprysy się zamykają i nigdy nie widać, co jest w głębi.
Transkrypcja (2:14)

Poziom niżej nastrój wciąż jest mroczny, ale światło zmienia się całkowicie. Skalista wyspa wyrasta z płaskiej, szklistej wody, otoczona murem klifów i gęsto porośnięta wysokimi czarnymi cyprysami. Łódź sunie ku kamiennej przystani. Na rufie siedzi wioślarz, a na dziobie stoi postać cała spowita w biel, obok białej trumny przystrojonej girlandami.

Arnold Böcklin nigdy nie nazwał tego obrazu Wyspą umarłych. Wiosną 1880 roku w jego pracowni we Florencji młoda wdowa Marie Berna poprosiła go o obraz, nad którym można by marzyć, i z tej prośby wyrosły pierwsze wersje. Tytuł przyszedł później, od jego marszanda, Fritza Gurlitta. Gurlitt zamówił to płótno w 1883 roku, trzecią z pięciu wersji, a potem zlecił Maxowi Klingerowi wykonanie według niego akwaforty. To właśnie ta wersja, powielona w odbitkach i fotografiach, rozsławiła ten obraz. Władimir Nabokov pisał, że reprodukcję można było znaleźć w każdym berlińskim domu. Zygmunt Freud trzymał jedną w swoim gabinecie.

Gdzie leży ta wyspa? Nikt nie wie na pewno. Böcklin spędził jesień 1879 roku na Ischii, gdzie na małej wysepce tuż przy brzegu stoi zamek, i ten widok mógł mu zapaść w pamięć. Śmierć też nigdy nie była daleko od jego myśli. Stracił ośmioro z czternaściorga swoich dzieci.

Spójrz teraz na klif po prawej, na komory grobowe wykute w skale. Od tej wersji jedna z nich nosi inicjały malarza, A. B. Böcklin sprawił sobie grób na własnej wyspie.

Późniejsze losy właśnie tego płótna są mroczniejsze niż cokolwiek, co na nim widać. W latach 30. XX wieku kupił je Adolf Hitler, który podziwiał Böcklina. Powiesił je w Berghofie, swoim domu w górach, a od 1940 roku w Nowej Kancelarii Rzeszy, tutaj w Berlinie. Galeria Narodowa nabyła je w 1980 roku.

Jeszcze jeden wielbiciel, szczęśliwszy. Siergiej Rachmaninow napisał swój poemat symfoniczny Wyspa umarłych w 1909 roku, po tym jak zobaczył czarno-białą reprodukcję, i powiedział, że gdyby zobaczył oryginał w kolorze, pewnie w ogóle nie napisałby tej muzyki. Cofnij się więc o krok i chłoń kolory, które go ominęły: posiniaczony fiolet nieba, rdzę i mech na jasnej skale i jedną białą postać w ciemnej łodzi.

Przystanek 4 z 5 · Pierwszy poziom wystawowy, sale Menzla w tylnej hali poprzecznej i apsydzie

Walcownia żelaza (Współcześni Cyklopi)

Adolph Menzel · 1872–1875 · Olej na płótnie, 158 × 254 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Sygnatura w lewym dolnym rogu: Adolph Menzel, Berlin, 1875.
  • Młoda kobieta z koszykiem jedzenia w prawym dolnym rogu, jedyna twarz w tłumie, która patrzy na ciebie.
  • Mężczyźni rozebrani do pasa, myjący się przy lewej krawędzi; ich zmiana już się skończyła.
  • Rozgrzany do białości blok na żelaznym wózku pośrodku, który zaraz trafi pod pierwszy walec i stanie się szyną kolejową.
Transkrypcja (2:09)

Zejdź na pierwszy poziom, a dziewiętnasty wiek nagle robi się głośny. Spójrz na środek płótna: blok żelaza tak gorący, że zrobił się biały, jedzie na żelaznym wózku, który mężczyźni przechylają, żeby wsunąć go pod pierwszy walec walcowni. Za kilka minut będzie z niego szyna kolejowa.

Adolph Menzel sam opisał tę scenę w tekście, który w kwietniu 1879 roku napisał do katalogu Galerii Narodowej, z precyzją inżyniera: rozżarzona bryła żelaza prosto z pieca, trzech mężczyzn z obcęgami, którzy kierują ją między walce, i trzech kolejnych po drugiej stronie, czekających, żeby ją złapać i odesłać z powrotem przez następny wykrój.

Żeby oddać to wiernie, pod koniec lata 1872 roku pojechał do Królewskiej Huty na Górnym Śląsku, jednej z wielkich hut żelaza tamtych czasów. Czytał książki techniczne, rysował maszyny i narzędzia, a przede wszystkim ludzi w ruchu, raz za razem. Ponad sto jego szkiców ołówkiem do tego jednego obrazu przechowuje berliński gabinet rycin, Kupferstichkabinett.

Radykalny był rozmiar. Płótno tak duże, półtora metra wysokości i dwa i pół metra szerokości, było formatem zarezerwowanym dla malarstwa historycznego: królów, bitew, świętych. Menzel oddał go zmianie robotników fabrycznych i nikt inny w Europie nie pokazał jeszcze pracy przy maszynach w takiej skali.

Teraz poszukaj brzegów tej opowieści. Po lewej mężczyźni rozebrani do pasa myją się po skończonej zmianie. W prawym dolnym rogu wyczerpani robotnicy jedzą posiłek, który młoda kobieta przyniosła w koszyku, a ona jako jedyna w tłumie ponad czterdziestu osób zdaje się patrzeć prosto na ciebie. U góry, we mgle, mężczyzna w meloniku i cywilnym ubraniu przechadza się po hali z rękami założonymi do tyłu, podczas gdy wszyscy inni się wysilają. Menzel nazywał go dyrygentem.

Bankier Adolph von Liebermann kupił obraz w 1875 roku za 11 000 talarów. W ciągu kilku miesięcy zbankrutował, a Galeria Narodowa zapłaciła za obraz 30 000. W 1878 roku obraz pojechał do Paryża na Wystawę Światową. Szumny przydomek Współcześni Cyklopi, od olbrzymich kowali bogów, nie był pomysłem Menzla.

Zanim odejdziesz, spójrz w lewy dolny róg, gdzie się podpisał i powiedział ci, gdzie i kiedy obraz został ukończony: Adolph Menzel, Berlin, 1875.

Przystanek 5 z 5 · Pierwszy poziom wystawowy, sala 1.01 (Rzeźba klasycystyczna)

Grupa księżniczek

Johann Gottfried Schadow · 1795–1797 · Marmur kararyjski, naturalnej wielkości

Na co zwrócić uwagę

  • Wąska chusta zawiązana wokół podbródka i szyi Luizy. Ukrywała obrzęk i zapoczątkowała modę.
  • Dwie siostry przytulone do siebie w objęciu, starsza nieco z przodu.
  • Tył. Schadow wyrzeźbił go równie starannie jak przód, choć przez dziesięciolecia grupa stała dosunięta do ściany.
Transkrypcja (2:19)

Dwie młode kobiety opierają się o siebie, obejmując się ramionami, jakby przystanęły w pół rozmowy. Ta po twojej lewej, nieco z przodu, to Luiza, pruska księżna koronna. Ta, która się o nią opiera, to jej młodsza siostra, Fryderyka.

W Boże Narodzenie 1793 roku obie siostry poślubiły w Zamku Berlińskim dwóch pruskich braci, w odstępie dwóch dni. Miały siedemnaście i piętnaście lat. Król Fryderyk Wilhelm II był tak oczarowany nowymi synowymi, że zamówił ich portret u Johanna Gottfrieda Schadowa, który kierował dworską pracownią rzeźbiarską. Najpierw powstały gliniane popiersia, potem naturalnej wielkości grupa gipsowa, która zachwyciła wystawę Akademii w 1795 roku, a potem ten marmur. Schadow zażądał 5000 talarów za osiemnaście miesięcy pracy i biały kamień z Carrary. Kuł go rzemieślnik Claude Goussaut, a ukończono go dwunastego lipca 1797 roku.

Spójrz na podbródek Luizy. Wokół głowy i szyi ma zawiązaną wąską chustę. Schadow mówił, że miała ukryć obrzęk na szyi, który później zszedł. Berlina nie obchodziło dlaczego. Opaska niemal od razu stała się modna i przez resztę stulecia to po niej rozpoznawało się Luizę na prawie każdym jej wizerunku.

Ten układ to protokół, nie przypadek. Luiza, starsza i wyższa rangą, zajmuje miejsce honorowe, a Fryderyka stoi nieco z tyłu.

Potem historia przybiera inny obrót. Stary król zmarł wkrótce po tym, jak pokazano marmur, a jego syn, mąż Luizy, teraz już król Fryderyk Wilhelm III, wcale go nie polubił. Jego werdykt zmieścił się w dwóch słowach, Mir fatal, mniej więcej: uważam to za okropne. Zbyt naturalne, bez królewskiej godności, młode ciała zbyt widoczne pod draperią. Po trzech latach niezdecydowania kazał ustawić grupę w pokoju gościnnym pałacu, tuż przy ścianie. Przez mniej więcej dziewięćdziesiąt lat prawie nikt jej nie widział, a już najmniej tyłu, który Schadow wyrzeźbił równie starannie jak przód.

Drugą wojnę światową grupa przetrwała w podziemiach Katedry Berlińskiej. Oryginał uchodzi dziś za zbyt kruchy, by podróżować, więc ta sala jest jedynym miejscem, gdzie można go zobaczyć; berlińska manufaktura porcelany wciąż produkuje małą kopię, wysoką na pięćdziesiąt pięć centymetrów i złożoną z osiemdziesięciu ośmiu części. Tutaj, w pełnej skali i w marmurze, stoją dwie siostry na drodze do wyjścia z muzeum, jedna z nich z chustą na szyi.

Niezależny przewodnik · Chiaro

Skieruj Chiaro na cokolwiek w Starej Galerii Narodowej.

Nasza trasa kończy się na siostrach Schadowa, ale budynek mieści trzy poziomy romantyków, impresjonistów i berlińskich realistów. Sfotografuj Moneta, Liebermanna albo portret, o którym nigdy nie słyszałeś: Chiaro rozpozna go po samym obrazie, opowie ci, kto go namalował i dlaczego ma znaczenie, i zostanie z tobą przy każdym kolejnym pytaniu, o pociągnięcia pędzla, o modela czy o ramę.

Dlaczego Friedrich zamalował statki?Czyje inicjały są na wyspie?Dlaczego król nienawidził tej rzeźby?

Przed wizytą

01

Dojazd

Bodestraße, 10178 Berlin, na Wyspie Muzeów. Wejście dla zwiedzających jest od strony Bodestraße; budynek to wyniesiona świątynia z Fryderykiem Wilhelmem IV na koniu na szczycie zewnętrznych schodów. Dostęp dla wózków inwalidzkich jest tylko częściowy.

Najbliższa stacja metra U-Bahn to Museumsinsel na linii U5. Koleją S-Bahn dojedziesz do Hackescher Markt (S3, S5, S7, S9) albo Friedrichstraße. Tramwaje zatrzymują się na przystankach Am Kupfergraben i Hackescher Markt.

02

Bilety

  • W poniedziałki budynek jest zamknięty; od wtorku do niedzieli jest otwarty od 10 do 18. W święta zwykle obowiązują godziny niedzielne, ale wszystkie muzea na wyspie są zamknięte 24 grudnia i ponownie 31 grudnia 2026 roku, a w Nowy Rok 2027 otwierają się w południe.
  • Żaden z biletów nie ma przypisanej godziny wejścia: każdy jest ważny o dowolnej porze w dniu, który jest na nim wydrukowany. Obecny bilet „Across Epochs + Alte Nationalgalerie” kosztuje 16 euro (ulgowy 8); bilet na Wyspę Muzeów za 24 euro (ulgowy 12) otwiera tego dnia wszystkie muzea i wystawy na wyspie. Muzeum samo radzi, by rezerwować online, do czterech tygodni wcześniej, zamiast stać w kolejce do kasy.
  • Osoby poniżej 18 lat wchodzą za darmo. Fotografowanie jest na ogół dozwolone; wszystko, co jest większe niż mała torba (powyżej 30 × 20 × 10 cm), trzeba zostawić w szatni.
  • Zacznij od najwyższego poziomu. Chronologiczna trasa muzeum zaczyna się tam na górze od romantyków, i ta trasa także.
Oficjalne bilety →
03

Oficjalny audioprzewodnik

Staatliche Museen prowadzą w tym budynku własny audioprzewodnik i wydają osobną aplikację Starej Galerii Narodowej. Chiaro nie ma związku z żadnym z nich. Wybraliśmy pięć dzieł, nagraliśmy dla każdego ścieżkę i bezpłatnie opublikowaliśmy na tej stronie pełne teksty; resztę trzech poziomów przejmuje aplikacja Chiaro, korzystając z aparatu w twoim telefonie.

Oficjalna strona →

Pytania

Czy jest darmowy audioprzewodnik po Starej Galerii Narodowej?

Tak, ta strona: pięć przystanków z nagraniami i pełnymi tekstami, które działają w przeglądarce telefonu, bez instalowania czegokolwiek. Staatliche Museen mają też własny audioprzewodnik i aplikację Alte Nationalgalerie, które nie mają z nami nic wspólnego. Poza tymi pięcioma dziełami aplikacja Chiaro opowie o wszystkim, na co skierujesz aparat.

Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Starej Galerii Narodowej?

Są dwie oficjalne opcje: audioprzewodnik Staatliche Museen dla tego budynku i osobna aplikacja Alte Nationalgalerie na telefon. Przy wejściu płacisz za bilet, który muzeum sprzedaje jako „Across Epochs + Alte Nationalgalerie”: 16 euro normalny albo 8 euro ulgowy.

Gdzie wisi Mnich nad morzem w Starej Galerii Narodowej?

Na trzecim poziomie, w sali 3.06, poświęconej Casparowi Davidowi Friedrichowi, obok drugiego obrazu z pary, Opactwa w dębowym lesie. Chronologiczna trasa muzeum zaczyna się na tym poziomie, więc to jedna z pierwszych sal, do których dotrzesz.

Czy Stara Galeria Narodowa jest zamknięta w poniedziałki?

Tak, jest zamknięta w każdy poniedziałek; od wtorku do niedzieli drzwi są otwarte od 10:00 do 18:00. Tej zimy cała wyspa jest zamknięta 24 grudnia i 31 grudnia 2026 roku, a 1 stycznia 2027 roku otwarcie przesuwa się na południe, a zamknięcie jak zwykle o 18:00.

Czy bilet na Wyspę Muzeów się opłaca?

Jeśli tego samego dnia wybierasz się do drugiego muzeum na wyspie, radzimy: tak. Kosztuje 24 euro, ulgowy 12, i obejmuje przez jeden dzień wszystkie muzea i wystawy na wyspie, wobec 16 euro za bilet, który muzeum sprzedaje jako „Across Epochs + Alte Nationalgalerie”.

Ile trwa ta trasa?

Mniej więcej dwanaście minut nagrań i do tego około dwudziestu minut chodzenia z trzeciego poziomu na pierwszy. Zarezerwuj więcej czasu, jeśli sala Friedricha cię zatrzyma, a zwykle zatrzymuje.

Więcej audioprzewodników

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Starej Galerii Narodowej.