Sultanahmet Camii · İstanbul · Bağımsız rehber
Sultanahmet Camii sesli rehberi,
beş durak, ücretsiz.
Sultan Ahmed'in mimarı, beş metre kalınlığındaki dört fil ayağının üzerine, ibadet alanının 43 metre yukarısına bir kubbe oturttu. Bunu nasıl başardığını parkla kubbe arasındaki beş noktada dinleyin; geride kalan soruları Chiaro'ya bırakın.
Chiaro tarafından hazırlandı. Sultanahmet Camii yönetimiyle bağlantılı değildir.
Sultanahmet Parkı'ndan kademe kademe yükselen kubbeler
Sultanahmet Camii, İstanbul
Buraya kadarı ücretsizdi
Chiaro, Sultanahmet Camii ziyaretinizde gördüğünüz her şeyi tek bir fotoğrafla anlatır.
Beş durak · 11 dakikalık anlatım
Beş nokta, tek bir yürüyüş,
yürüyeceğiniz sırayla.
Bu Sultanahmet Camii sesli rehberine Sultanahmet Parkı'nın çimenlerinde başlayın: Ayasofya arkanızda, kademe kademe yükselen kubbeler ve altı minare karşınızda. Oradan dış avlu duvarı boyunca kuzeybatıdaki At Meydanı tarafına, avlunun büyük kapısına yürüyün; kapıdan geçip ortadaki şadırvana gidin; sonra ziyaretçilerin kullandığı yan kapıya dolaşın ve içeride, ziyaretçi alanında önce İznik çinilerine, en son da dört fil ayağı üzerindeki kubbeye bakın. Kendi başınıza yapacağınız bu yürüyüş ayakta belki çeyrek saat, dinleyerek on bir dakika sürer; ilk iki durak dışarıda, daha hiçbir kapıya varmadan dinlenebilir.
Ziyaret saatleri, namaz arası kapanışlar ve kıyafet kuralları, camiye hizmet eden derneğin sitesi sultanahmetcami.org'a dayanıyor; tarih bilgileri caminin kendi yayımladığı rakamlardan ve Wikipedia'dan geliyor. Burası bir anıt olmadan önce ibadete açık bir cami: kapıdaki görevliler bir namazın bitmesini beklemenizi ya da örtünmenizi isterse, onların sözü burada yazan her şeyden önce gelir. Durumu bize bir notla bildirirseniz bu sayfayı da düzeltiriz.
Durak 1 / 5 · Sultanahmet Parkı, caminin kuzeydoğusundaki çimenlerde, dış avlu duvarının dışında
Sultanahmet Parkı'ndan kademe kademe yükselen kubbeler
Mimar: Sedefkâr Mehmed Ağa (y. 1540–1617), hassa başmimarı; yaptıran: Sultan I. Ahmed (1590–1617) · 1609–1616/17; restorasyon 2017–2023 · Kurşun kaplı kubbelerle örtülü kesme taş; ana kubbe 43 m yüksekliğinde, 23,5 m çapında; altı minare, en yükseği 64 m
Şunlara dikkat edin
- Silüet. Yan duvarların üzerinde alçak kubbeler, sonra yarım kubbeler, sonra köşelerdeki ağırlık kuleleri, en üstte ana kubbe: Sedefkâr Mehmed Ağa, hocası Sinan'ın sevdiği keskin karşıtlıklar yerine tek, yumuşak, basamaklı bir yamaç kurdu.
- Minarelerin şerefeleri. Harimin hemen çevresindeki dört minarede üçer şerefe var; avlunun uzak köşelerindeki iki minarede ikişer.
- Minarelerin kaideden şerefeye kadar yivli gövdeleri ve onları tamamlayan ince, sivri külahlar.
Konuşma metni (2:19)
Çimenlerde, sizinle cami arasında hiçbir şeyin durmadığı bir yer bulun ve gözünüzü yavaş yavaş yukarı tırmandırın. Ayasofya arkanızda, yüzünüz güneybatıya dönük. Karşınızdaki yapı aşağıdan yukarıya doğru okunsun diye tasarlanmış: önce yan duvarların üzerindeki küçük kubbeler, sonra yarım kubbeler, sonra köşelerdeki ağırlık kuleleri ve ancak en tepede ana kubbe. İçeride zeminden kırk üç metre yükselen bu kubbenin çapı yirmi üç buçuk metre.
Bu basamaklı yükseliş, mimarı Sedefkâr Mehmed Ağa'nın imzası. Hocası Mimar Sinan, etkiyi artırmak için kubbeyi keskin dikey kütlelerle karşı karşıya getirmeyi severdi. Mehmed Ağa bunun tam tersini yaptı. Kavisleri üst üste bindirdi; böylece bütün kütle, kurşun ve taştan tek ve yumuşak bir yamaç gibi yükseliyor. Tarihçiler o günden beri bunun bir zarafet mi, yoksa bir cesaret eksikliği mi olduğunu tartışıyor; bu çimenlerden siz de en az onlar kadar iyi karar verebilirsiniz.
Şimdi minareleri sayın. Altı tane; o dönem için olağanüstü bir sayı. Bu yapı hakkında en çok anlatılan hikâye de onlardan doğmuş: Sultan altın minareler istemiş, mimar ise altı minare anlamış. Hoş bir kelime oyunu, ama o kadar; tarihçiler bunu halk anlatıları arasında sayıyor. Asıl ayrıntı şerefelerde. Harimin hemen çevresindeki dört minarenin her birinde üç şerefe var. Avlunun uzak köşelerinde, biraz açıkta duran ikisinde ise ikişer.
Bütün bunların parasını ödeyen Birinci Ahmed'di ve bir sorunu vardı. Büyük bir savaş kazanmamıştı; ulema da bir selâtin camisinin fetih ganimetiyle yaptırılması gerektiğini söylüyordu. Ahmed parayı yine de hazineden aldı, bu arsada duran birkaç vezir sarayını satın aldı ve 1609'da inşaata başladı. Ulema buna çok öfkelendi. Sonunda yapı şehrin gönlünü kazandı ve çevrenizdeki bütün semte adını verdi: Sultanahmet.
Ahmed camiyi bitmiş hâliyle pek göremedi. 1617'de, açılışla aşağı yukarı aynı zamanlarda öldü. Şimdi dış avlunun kuzeydoğu tarafındaki kubbeli türbesinde, eşi Kösem Sultan ve dört oğluyla birlikte yatıyor; bu oğullardan ikisi ondan sonra tahta çıktı.
Altı minare hakkında son bir şey. 2013'te yapılan ölçümler, kuzeybatıdaki minarenin yüzyıllar içinde beş santimetre kaydığını ortaya koydu. 2015'te bu minarede çalışma başlamıştı bile; ardından Temmuz 2017'den kapıların Nisan 2023'te yeniden ibadete açılmasına kadar süren kapsamlı bir restorasyon geldi. Yapının bugüne kadar gördüğü en esaslı onarım buydu.
Durak 2 / 5 · Dış avluda, At Meydanı (Hipodrom) tarafında, avlunun kuzeybatıdaki orta kapısına çıkan merdivenin dibinde
Avlunun At Meydanı tarafındaki büyük kapısı
Mimar: Sedefkâr Mehmed Ağa (y. 1540–1617); yaptıran: Sultan I. Ahmed; kapı kanatları: kuyumcu Zıllı (Evliya Çelebi'nin babası) · 1609–1617; kapı kanatları 2017–2023 restorasyonunda onarıldı · Mukarnaslı kavsarası ve iki kitabe levhası olan, kasnaklı küçük bir kubbeyle örtülü mermer taç kapı; arkasındaki avluda 26 sütun ve 30 kubbe
Şunlara dikkat edin
- Kapı açıklığının üzerindeki basamaklı petek. Bu bir mukarnas kavsara: onlarca küçük niş üst üste dizilerek bir başlık oluşturuyor ve burada hepsi masif taştan oyulmuş.
- Yeşil zemin üzerine altınla yazılmış iki levha: biri taç kapının yukarısında, biri doğrudan kapının üstünde.
- Taç kapının tepesinde, kasnağının üzerine oturan küçük kubbe; taç kapı, iki yanındaki sade avlu duvarından öne doğru taşıyor.
- İçeri geçerken her kapı kanadının yazıların bulunduğu üst bölümü ve işlemeli madenî menteşe levhaları.
Konuşma metni (2:04)
Uzun, açık meydan arkanızda, merdivenler önünüzde yükselecek şekilde dönün. Yüzünüz güneydoğuya bakıyor ve aşağı yukarı Bizans dönemindeki Konstantinopolis'in tribünlerinde duruyorsunuz. Arkanızdaki meydan Hipodrom'du, şehrin araba yarışı pisti; bugün At Meydanı diye bilinir. Caminin oturduğu zemin de bir zamanlar basamaklı oturma sıralarının ve imparatorun kendi locasının bulunduğu yerdi. Yirminci yüzyılın başında avluda kazı yapıldığında bu eski oturma yerlerinden bazıları gün yüzüne çıktı.
Önünüzdeki kapı, avlunun üç kapısının en görkemlisi. İki yanındaki sade duvardan nasıl öne çıktığına bakın: uzun bir mermer kütle ve tepesinde, bir kasnağın üzerine oturmuş kendi küçük kubbesi. Kapı açıklığının üstünde taş, basamaklı bir peteğe dönüşüyor. Buna mukarnas denir; onlarca küçük nişin üst üste dizilmesiyle oluşan bir başlık. Burada her biri masif taştan oyulmuş. İki kitabe levhası var, yeşil zemin üzerine altın harfler: biri taç kapının yukarısında, biri tam kapının üstünde.
Bunu çizen adamı bir an düşünün, çünkü işe mimar olarak başlamamıştı. Sedefkâr Mehmed Ağa İstanbul'a 1563'te devşirmeyle, yani saray ve ordu için yetiştirilmek üzere toplanan oğlanlardan biri olarak geldi. Mimarlığa yönelmeden önce yirmi yıl kadar sedef kakmacılığı yaptı ve adını da bu zanaattan aldı: sedefkâr, sedef işleyen usta demek. Birinci Ahmed için sedef ve bağa kakmalı bir ceviz taht yaptı; o taht bugün hâlâ Topkapı Sarayı'nda görülebiliyor. Mimar Sinan'ın yanında yetişti, 1606'da hassa başmimarı oldu ve 1609'dan itibaren bu camiden başka hiçbir işle uğraşmadı.
Kapıların da kendine ait bir aile hikâyesi var. Kanatları 2022'de restore eden Vakıflar Genel Müdürlüğü, avlu kapılarının kanatlarını Zıllı adlı bir kuyumcuya atfediyor; bu kuyumcunun oğlu da Seyahatname'nin ünlü yazarı Evliya Çelebi. İçeri geçerken her kanadın üst kısmına bakın. Soldakinde “Ey Muhammed, müminleri müjdele” yazıyor. Sağdakinde ise “Allah'tan bir yardım ve yakın bir fetih.”
Son hikâye, dış avlunun At Meydanı'na açılan kapısına ait. Dış avluya at sırtında yalnızca padişah girebilirdi ve rivayete göre o girişe ağır bir demir zincir gerilmişti; böylece padişah bile her girişinde başını eğmek zorunda kalıyordu.
Durak 3 / 5 · Avluda, şadırvanın yanında, yüzünüz güneydoğuya, harime dönük
Avlu ve şadırvan
Mimar: Sedefkâr Mehmed Ağa (y. 1540–1617); yaptıran: Sultan I. Ahmed · 1609–1617; restorasyon 2017–2023 · 30 kubbe ve 26 sütundan oluşan mermer revaklı avlu; ortasında alçak kabartmalarla bezeli, sekizgen, kubbeli bir şadırvan
Şunlara dikkat edin
- Şadırvanın sekiz yüzü ve mermerine sığ kabartmayla işlenmiş yapraklar. Burada artık kimse abdest almıyor; abdest muslukları avlu duvarlarının dışında.
- Harimin önündeki revak. Kemerleri öteki üç taraftakilerden ancak biraz yüksek; Sinan olsa onları belirgin biçimde yükseltirdi.
- Revakların üzerindeki otuz küçük kubbe ve onları taşıyan yirmi altı sütun.
- Karşı revakın üzerinde, bu kez yakından, yine o kademeli yükseliş: ana kubbeye tırmanan yarım kubbeler ve ağırlık kuleleri.
Konuşma metni (2:13)
Şadırvanın yanında durun ve yüzünüzü güneydoğuya, harime çevirin. Parktan gördüğünüz kademeli yükseliş şimdi tam tepenizde, basamaklarını sayabilecek kadar yakın: revak, küçük kubbeler sırası, yarım kubbeler, ağırlık kuleleri ve en üstte büyük kubbe.
Etrafınızdaki avlu, bir Osmanlı mimarının yaptığı en dengeli avlulardan biri. Dört taraftaki revakları yirmi altı sütun taşıyor, revakların üstünde de otuz küçük kubbe sıralanıyor. Şimdi önünüzdeki tarafı öteki üçüyle karşılaştırın. Sinan'ın büyük camilerinde, Süleymaniye'de ve Edirne'deki Selimiye'de, harimin önündeki son cemaat yeri diğer revaklardan daha yüksek tutulur; kapıyı haber veren bir giriş sundurması gibidir. Mehmed Ağa ise kemerlerini dört tarafta da neredeyse aynı yükseklikte tuttu. Vurgu yerine dengeyi seçti; sonuçta avlu, çatısı kaldırılmış tek bir oda gibi hissettiriyor.
Yanınızdaki sekizgen köşk şadırvan; mermer yüzlerine sığ yapraklar oyulmuş. İşin şaşırtıcı yanı şu: artık kimse burada abdest almıyor. Abdest, avlu duvarlarının dışında, kuzeydoğu ve güneybatı taraflarda, kendi revaklarının altındaki musluk sıralarında alınıyor. Muslukları dışarıya, dış duvarlar boyunca uzanan galerilere almak bu caminin yeniliklerinden biriydi; şadırvan da böylece meydanın ortasında yalnızca bir süs olarak kaldı.
Bu cephenin arkasındaki plan ödünç alınmış. Sinan'ın daha önceki Şehzade Camii'ni izliyor: tek büyük kubbe, çevresinde dört yarım kubbe, her yarım kubbenin açıldığı üç küçük yarım kubbe ve köşeleri dolduran dört küçük kubbe. Hırs da ödünçtü. Parkın karşısındaki Ayasofya, Osmanlı mimarlarının uzun zamandır örnek aldığı yapıydı; Ahmed de bu arsa, bu büyüklük ve altı minareyle onunla yarışmayı, hatta onu geçmeyi amaçlamış görünüyor.
Tarihçiler sonucu hâlâ tartışıyor. Doğan Kuban, Mehmed Ağa'nın üslubunu heykelsi buluyor: Sinan'ın her şeyi sıkı ve yalın tuttuğu yerde, yapıyı pek çok küçük parçaya bölen bir üslup. Godfrey Goodwin silüetin mantıklı ve zarif olduğunu kabul ediyor; ama Sinan'ın Süleymaniye'sinde kubbenin dramatik bir doruk olduğunu, burada ise üst üste yükselen kubbelerin yalnızca en tepedekisi olduğunu söylüyor. Başınızı kaldırıp bu kubbelere bakın ve Goodwin'in hakkını verip vermediğine siz karar verin. Her hâlükârda bu, klasik dönemin son büyük camisiydi.
Karşı revakın ortasındaki, kendi mukarnaslı kavsarası ve kitabesi olan kapı cemaatin girişi. Ziyaretçiler genellikle binanın dış tarafındaki bir yan kapıdan girer.
Durak 4 / 5 · Harimin içinde, ziyaretçilere ayrılan bölümde, yüzünüz çini kaplı alt duvarlara dönük
İznik çinileri ve içerideki kalem işleri
Çiniler: Sultan I. Ahmed için çalışan İznik atölyeleri; hat: Seyyid Kasım Gubari (ilk tasarım); kalem işleri: 1883'ten itibaren yenilemeler · Çiniler 1607'den itibaren sipariş edildi; kalem işleri defalarca restore edildi · Alt duvarlarda elliden fazla desende 21.043 İznik çinisi; üst kısımlarda sıva üzerine kalem işi; 260 kadar pencere
Şunlara dikkat edin
- Çinili duvarın bir bölümü boyunca, desenin bir panodan ötekine nasıl değiştiği. Camide elliden fazla desen var.
- Çininin bitip boyanın başladığı çizgi. Onun üstündeki her şey sıva üzerine kalem işi; büyük kısmı 1883'ten bu yana yeniden yapıldı.
- Pencerelerdeki renkli camlar: çoğu, bir kısmı Venedik'ten gelmiş eski camların yerine takılmış modern camlar.
Konuşma metni (2:14)
Artık içeridesiniz, salonun ziyaretçilere ayrılmış bölümündesiniz; bu kez başınızı kaldırmayın. Bunun yerine alt duvarlara, göz hizasına ve onun biraz üstüne, mavinin başladığı yere bakın.
Bunlar İznik çinileri; adlarını fırınlandıkları kasabadan, eski adı Nikaia olan İznik'ten alıyorlar. Birinci Ahmed o kadar çok çini istedi ki camisi bütün sektörü yuttu. Siparişler 1607'den itibaren ara vermeden gitti; 1613'te de padişah, kendi çinileri tamamlanana kadar başkası için çini yapılmasını ve satılmasını düpedüz yasakladı. Bu yapıda, elliden fazla desende, tam 21.043 çini var.
Gözünüzü duvarın bir bölümü boyunca gezdirin ve desenin bir panodan ötekine nasıl değiştiğini izleyin. Burada tekrarlanan tek bir desen yok; daha çok bir örnek kataloğuna benziyor. Bazı panolar bu cami için yapılmış. Bazıları daha eski yapılardan toplanmış gibi görünüyor, bazı sade çiniler ise sonradan, onarımlar sırasında eklenmiş. En güzelleri, ziyaretçilerin çoğunun hiç yaklaşamadığı kuzey mahfilinin duvarlarında: mavi, yeşil, kırmızı, siyah ve turkuaz renklerde serviler, çiçekler ve meyveler.
Şimdi bakışınızı çininin bittiği yere kadar yükseltin. O çizginin üstündeki her şey sıva üzerine boya ve duvarların neredeyse dörtte üçünü kaplıyor. Çoğunlukla mavi; insanların buraya Mavi Cami demesinin bir nedeni de bu. Ama büyük kısmı özgün değil. 1883'te boyaların çoğu, renk düzenini değiştiren şablon işleriyle yenilendi; sonraki restoratörler ise eski üslupta yeniden boyadı. Büyük yazıları ilk olarak hattat Seyyid Kasım Gubari yazmıştı, ama o kadar çok kez yenilendiler ki artık onun eline benzemiyorlar.
Pencereler de benzer bir hikâye anlatıyor. İki yüz altmış kadar pencere var. 1610'da Ahmed, Venedik Cumhuriyeti'nden cam istedi; Venedik yönetimi de bir kısmını hediye olarak gönderdi. O eski pencerelerin çoğu artık yok; yerlerini daha sade, modern camlar aldı. Salon bugün muhtemelen yapımcılarının gördüğünden daha aydınlık.
Kandiller bir zamanlar ampulden çok daha tuhaf şeyler taşıyordu. Altın ve değerli taşlarla kaplıydılar; aralarında da kristal toplar ve devekuşu yumurtaları asılıydı. İstanbullular size bunların örümcekleri ve fareleri uzak tutmak ya da bir depremi önceden haber vermek için orada olduğunu anlatır.
Durak 5 / 5 · Harimin içinde, ziyaretçi alanından, başınız yukarıda
Dört fil ayağı üzerindeki kubbe
Mimar: Sedefkâr Mehmed Ağa (y. 1540–1617); yaptıran: Sultan I. Ahmed · 1609–1616/17 · 43 m yüksekliğinde ve 23,5 m çapında ana kubbe, 5 m çapında dört silindirik fil ayağı üzerinde; duvarlar içindeki ibadet alanı 53,5 m'ye 49,47 m
Şunlara dikkat edin
- Her biri beş metre kalınlığındaki dört paye. Caminin kendi sitesi onlara fil ayağı diyor.
- Yuvarlak kubbeyi dört payenin üzerine indiren kavisli üçgenler, yani dört uzun ve pürüzsüz pandantif.
- Kubbenin eteğindeki pencere halkası: dördü kör, toplam yirmi sekiz pencere; kubbenin havada süzülüyormuş gibi görünmesini sağlıyorlar.
- Güneydoğudaki uzak uçta oymalı mermer mihrap ve onun sağında minberin tepesindeki yaldızlı külah.
Konuşma metni (2:35)
Şimdi başınızı kaldırın ve bakmaya devam edin.
Üzerinizdeki kubbe kırk üç metre yüksekliğinde, yirmi üç buçuk metre çapında ve hiçbir şeyin üzerine oturmuyormuş gibi görünüyor. Yapanların amaçladığı etki tam da buydu. Eteğinde, dördü kör olmak üzere yirmi sekiz pencerelik bir halka dolanıyor; içeri süzülen ışık kubbeyi duvarlardan koparıyor ve caminin kendi sitesinin deyişiyle kubbe havada asılı duruyormuş gibi görünüyor.
Elbette bir şeyin üzerine oturuyor ve bunu gözden kaçırmanız imkânsız. Orta karenin her köşesinde birer tane olmak üzere dört dev, yuvarlak payeyi bulun. Cami bunlara fil ayakları diyor; her biri beş metre kalınlığında. Payelerin tepesiyle kubbenin kenarı arasında dört uzun, pürüzsüz, kavisli üçgen, yani pandantifler, kareyi daireye dönüştürüyor. Sonra tavanı dışa doğru izleyin. Dört yarım kubbe ana kubbeye yaslanıyor, bunların her biri kendi içinde üç küçük yarım kubbeye açılıyor ve alçıdan küçük mukarnaslar her birleşme yerini yumuşatıyor. Bütün tavan, yuvarlak tepeden kare duvarlara doğru kademe kademe iniyor: parktan gördüğünüz aynı yükseliş, bu kez alttan.
Tartışma da burada. Tarihçi Godfrey Goodwin, dört payenin fazla büyük, kubbenin de bu büyüklükte bir yapının taşıyabileceğinden küçük olduğunu düşünüyordu. Payelerden birinin yanına gidin, ne demek istediğini göreceksiniz. Karşılığında elde edilen şey, neredeyse hiçbir şeyin önünüzü kesmediği bir salon. Duvarlar içindeki ibadet alanı yaklaşık elli üç buçuk metreye kırk dokuz buçuk metre; dolu bir cemaatin imamı neredeyse her yerden görüp duyabileceği şekilde planlanmış, o payelerin arkası hariç. Payeler bile iki işe yarıyor: kuzey taraftaki ikisinin içine çeşmeler yerleştirilmiş.
Salonun güneydoğudaki uzak ucuna, kıbleye bakın. O duvarın ortasında mermerden oyulmuş mihrap duruyor; üstünde mukarnaslı bir kavsara ve iki kitabe levhası var. Sağında, yüksek mermer merdiveninin tepesinde yaldızlı bir külah taşıyan minber yükseliyor; imam cuma hutbesini oradan okur. Sütunlar üzerindeki mahfiller öteki üç taraf boyunca uzanıyor, ama bu tarafta hiç yok. Güneydoğu köşede, on mermer sütun üzerinde hünkâr mahfili yükseliyor; padişah oraya dışarıdan, üstü örtülü bir rampayla çıkardı. 1826'da Yeniçeri Ocağı kaldırılırken mahfilin dinlenme odaları sadrazamın karargâhı oldu.
On yedinci yüzyılda Evliya Çelebi, mihrabın yanında, sedef kakmalı rahleler üzerinde, padişahların ve vezirlerin hediyesi yüz Kur'an-ı Kerim görmüştü. Otuz Kasım 2006'da ise Papa On Altıncı Benediktus bu kubbenin altında durdu; bu, tarihte bir papanın bir camiye yaptığı ikinci ziyaretti.
Gitmeden önce son bir kez dosdoğru yukarı bakın: başınızın kırk üç metre üzerindeki o pencere halkasına, ışığın taştan bir kubbeyi hiç ağırlığı yokmuş gibi gösterdiği yere.
Bağımsız rehber · Chiaro
Chiaro'yu Sultanahmet Camii'ndeki her şeye doğrultun.
Beş durak, Sultan Ahmed külliyesinin büyük kısmını anlatılmamış bırakıyor: elliden fazla çini deseni, her kapının üzerinde bir kitabe, Ahmed'in Kösem Sultan ve dört oğluyla yattığı kubbeli türbe, dış avlunun aşağısındaki eski çarşı sokağı. Bir çini panosunu, bir satır altın yazıyı ya da bir minare şerefesini fotoğraflayın; Chiaro ne olduğunu tanısın, kimin yaptığını ve ne zaman yapıldığını söylesin, yazıyı çevirsin ve bir sonraki sorunuzu da orada yanıtlasın.
Gitmeden önce
Ulaşım
At Meydanı No:7, Sultanahmet, Fatih, İstanbul. Avlunun ana kapısı kuzeybatıda At Meydanı'na bakar. Ziyaretçiler harime genellikle binanın dış tarafındaki yan kapılardan birinden girer; içeride ziyaretçi alanı ibadet alanından ayrılmıştır.
Bağcılar ile Kabataş arasında çalışan T1 tramvay hattının Sultanahmet durağı; caminin kendi sitesi, metrodan ya da Marmaray'dan tramvaya aktarma yapmayı öneriyor. Caminin otoparkı yoktur.
Bilet ve giriş
- Giriş haftanın her günü ücretsiz. Caminin sitesine göre yaz döneminde (1 Nisan–30 Eylül) ziyaret saatleri 08.30–19.00, kış döneminde (1 Ekim–31 Mart) 08.30–17.00. Kapanıştan önceki son yarım saatte kimse içeri alınmaz.
- Öğle ve ikindi namazlarında ziyaret, ezandan yarım saat öncesinden namazın bitiminden çeyrek saat sonrasına kadar durur; cuma günleri ziyaret ancak 14.30'da başlar. İki namazın da saati her gün değiştiği için kapıda sorun.
- İçeride olduğu gibi dış avluda da örtünün. Kıyafetiniz uygun değilse ödünç kıyafet kabininden bir parça alın ve çıkarken aynı kabine geri verin.
- Bebek arabaları içeri alınmaz. Ziyaretçi alanı cemaatin alanından ayrıdır: gezmek için geldiyseniz ziyaretçi alanında kalın ve sesinizi alçak tutun.
Resmî sesli rehber
Caminin kendi web sitesi sesli rehber ya da uygulama sunmuyor. Sunduğu şeyler ise ücretsiz: camiyi yöneten dernek, personeli arasında bir cami rehberi bulunduğunu belirtiyor ve ziyaretçilere birçok dilde ücretsiz kitap, broşür ve Kur'an-ı Kerim meali veriyor. Bu sayfa ise yürüyerek ulaşabileceğiniz beş noktada anlatılan mimari ve tarih; her kaydın metni de hemen altında yazılı, böylece sessiz bir salonda dinlemek yerine okuyabilirsiniz.
Resmî web sitesi →Sorular
Ücretsiz bir Sultanahmet Camii sesli rehberi var mı?
Var, bu sayfa: Sultanahmet Parkı'ndan kubbeye kadar beş anlatımlı durak, tarayıcınızda ücretsiz; her kaydın metni de altında yazılı. Caminin kendisi web sitesinde sesli rehber sunmuyor; camiyi yöneten dernekte bir cami rehberi görev yapıyor ve dernek birçok dilde İslam hakkında basılı malzeme ile Kur'an-ı Kerim mealleri dağıtıyor. Yürüyüşün değinmeden geçtiği bir şey görürseniz Chiaro uygulamasının kamerasını ona doğrultun ve neye baktığınızı sorun.
Sultanahmet Camii için ya da bu rehberi kullanmak için bilet gerekir mi?
İkisi için de gerekmez. Caminin resmî sitesi ziyaretin ücretsiz olduğunu söylüyor; bu rehber de ücretsiz. İlk iki durak dışarıda, parkta ve At Meydanı'na bakan avlu kapısında; yani içeri girmeden dinlemeye başlayabilirsiniz.
Sultanahmet Camii'nin resmî sesli rehberi ne kadar?
Ücretini ödeyeceğiniz bir rehber yok: caminin web sitesi sesli rehber ya da uygulama sunmuyor. Sunduğu yardım, yani personeldeki cami rehberi ve birçok dildeki ücretsiz broşürler ve Kur'an-ı Kerim mealleri, hiçbir ücrete tabi değil.
Sultanahmet Camii ziyaretçilere ne zaman kapalı?
Haftanın yedi günü açık, ancak öğle ve ikindi namazlarında ziyarete ara veriliyor: ezandan 30 dakika öncesinden namazdan 15 dakika sonrasına kadar. Cuma günleri ziyaret, bina temizlenip cuma namazına hazırlandıktan sonra, 14.30'da başlıyor. Namaz vakitleri günden güne değiştiği için vardığınızda kapıda sorun.
Ziyaretçiler Sultanahmet Camii'ne hangi kapıdan girer?
Avluya At Meydanı tarafındaki ana kapıdan girersiniz; bu sayfadaki ikinci durak orası. Ziyaretçiler daha sonra harime genellikle avludaki cemaat kapısından değil, binanın dış tarafındaki bir yan kapıdan girer ve içeride, ibadet alanından ayrılmış ziyaretçi alanında kalır.
Diğer sesli rehberler
Chiaro tarafından hazırlandı. Sultanahmet Camii yönetimiyle bağlantılı değildir.