Przejdź do treści

Stara Pinakoteka · Monachium · Niezależny przewodnik

Audioprzewodnik po Starej Pinakotece,
pięć przystanków, za darmo.

Wszystkie pięć odtworzysz w tej karcie. Przy pozostałych siedmiuset obrazach na pierwszym piętrze podnieś Chiaro, a zajmie się tym, przed którym akurat stoisz.

Pobierz w App Store

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Starej Pinakoteki.

9:41

Autoportret w futrze

Stara Pinakoteka, Monachium

0:00 2:49
Przystanek 1 z 5

Pięć przystanków · 12 min słuchania

Pięć przystanków, jedna trasa,
w kolejności, w jakiej je zobaczysz.

Pięć obrazów, pięć sal, jedna prosta linia. Trasa nie schodzi z pierwszego piętra, z Obere Galerie, gdzie wisi większość kolekcji, i biegnie zgodnie z numerami sal z zachodu na wschód: autoportret Dürera w sali I, Madonna z goździkiem Leonarda w sali IV, Karol V Tycjana w sali V, a potem dwa obrazy Rubensa, w sali VII i w sali VIII. Słuchania jest jakieś dwanaście minut, chodzenia kwadrans, wszystko na jednym poziomie i bez cofania się ani o krok.

Za każdą informacją na tej stronie stoją dwa źródła: internetowa kolekcja muzeum na sammlung.pinakothek.de i zewnętrzne opracowanie. Stara Pinakoteka często zmienia rozwieszenie obrazów i dla każdego z nich podaje online aktualną salę, więc tabliczka na ścianie, która przeczy tej stronie, ma najpewniej nowsze informacje: kieruj się nią i daj nam znać.

Przystanek 1 z 5 · Pierwsze piętro, sala I

Autoportret w futrze

Albrecht Dürer · 1500 · Olej na desce lipowej, 67,1 × 48,9 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Dwie inskrypcje, obie na wysokości jego oczu. Po lewej data 1500 i monogram A.D.; po prawej cztery wersy po łacinie w maleńkim kartuszu w kształcie motyla.
  • Futrzany kołnierz. Każdy włos to osobne pociągnięcie pędzla, z barwą stopniowaną od końcówki do nasady.
  • Dłoń u dołu obrazu, z palcami wplecionymi w futro. To jedyny malowany autoportret, na którym Dürer nie pokazuje ręki, którą maluje.
  • Symetria i płaska czerń za nim. Żadnego pokoju, okna ani krajobrazu, niczego, co by go gdzieś umiejscowiło.
Transkrypcja (2:49)

Patrzy prosto na ciebie. Nie obok, nie ponad twoim ramieniem. Prosto przed siebie, dokładnie w środek, niemal idealnie symetrycznie, i na tym polega cały skandal tej niewielkiej deski z drewna lipowego.

W 1500 roku nikt się tak nie malował. W Europie Północnej portret pokazywał twarz w trzech czwartych, we Włoszech z profilu. Twarz na wprost, symetryczną, oglądało się w kościele. Ta poza była zarezerwowana dla Chrystusa. Albrecht Dürer miał dwadzieścia osiem lat i ją sobie wziął. Muzeum mówi to wprost na własnej tabliczce: oparł styl tego portretu na ikonach Chrystusa Zbawiciela, który unosi dłoń w geście błogosławieństwa. Zależnie od tego, jak to odczytasz, jest to albo ogromna pycha, albo deklaracja, że zdolność tworzenia pochodzi od Boga.

Przyjrzyj się obu inskrypcjom, umieszczonym na wysokości jego oczu. Po lewej rok 1500 i jego monogram, wielkie A z małym D wtulonym pod spodem. Umieszczenie daty nad inicjałami daje im drugie znaczenie: Anno Domini, roku Pańskiego. Po prawej cztery wersy po łacinie w kartuszu tak małym, że trzeba się nachylić, i, co dziwne, w kształcie motyla. Albertus Durerus Noricus ipsum me propriis sic effingebam coloribus aetatis anno XXVIII. Ja, Albrecht Dürer z Norymbergi, tak oto namalowałem się we właściwych barwach, mając dwadzieścia osiem lat.

Dwadzieścia osiem miało znaczenie. W średniowiecznym podziale życia na okresy był to rok, w którym przestawało się być młodym, więc obraz wyznacza jednocześnie punkt zwrotny w jego życiu i przełom stuleci. Mógł powstać w ramach świętowania nowego stulecia w kręgu humanisty Konrada Celtisa, do którego Dürer należał.

Teraz podejdź bliżej i spójrz na futro. Ten płaszcz to szuba, a kołnierz jest z kuny. Każdy włos to osobne pociągnięcie pędzla, cieniowane od końcówki do nasady, dlatego futro w każdym miejscu na piersi inaczej łapie światło. To popis, a może i małe kłamstwo. Ówczesne prawa o ubiorze zastrzegały kunę dla bogatych mężczyzn z miejskiej elity, takich, którzy mogli zasiąść w radzie miejskiej. W 1500 roku Dürer nie był ani jednym, ani drugim. Do Wielkiej Rady Norymbergi wybrano go dopiero w 1509 roku.

Jeszcze jedno, i to najdziwniejsze. Jego dłoń jest u dołu obrazu, z palcami wplecionymi w futro, a drugiej ręki na obrazie w ogóle nie ma. To jedyny malowany autoportret, na którym Dürer nie pokazuje ręki, którą pracuje. Dał sobie tu też brązowe włosy. Na innych autoportretach są rudawoblond.

Przebranie zadziałało lepiej, niż mógł zamierzać. Około 1520 roku Sebald Beham posłużył się tą twarzą jako wzorem do drzeworytu z Chrystusem i aż do dziewiętnastego wieku większość znawców brała tę odbitkę za dzieło Dürera.

Deska zawisła publicznie w Norymberdze niedługo przed jego śmiercią w 1528 roku, a miasto trzymało ją u siebie prawie trzysta lat. W 1805 roku sprzedano ją do bawarskiej kolekcji królewskiej. Dlatego trafił właśnie tutaj, do pierwszej sali Starej Pinakoteki, i wciąż patrzy prosto na ciebie.

Przystanek 2 z 5 · Pierwsze piętro, sala IV

Madonna z goździkiem

Leonardo da Vinci · ok. 1475 · Olej i tempera na desce topolowej, 62 × 48,5 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Pomarszczona farba na twarzy Marii, ślad bardzo młodego malarza, który dopiero uczył się, jak zachowuje się olej.
  • Kryształowy wazon z kwiatami na parapecie po prawej. To pewnie ten wazon zapamiętał Vasari, opisując obraz Leonarda należący do papieża Klemensa VII.
  • Goździk, mały i czerwony, celowo zostawiony w cieniu, choć obie twarze są oświetlone.
  • Niebieskie góry w czterech oknach, już te dziwne, poszarpane szczyty, które trzydzieści lat później namaluje za Moną Lisą.
Transkrypcja (2:31)

Stań blisko, bo obraz jest mały. Sześćdziesiąt dwa na czterdzieści osiem i pół centymetra, na desce topolowej, i to jedyny obraz Leonarda da Vinci w niemieckim muzeum.

To bardzo wczesne dzieło. Około 1475 roku Leonardo był jeszcze we florenckiej pracowni swojego mistrza, Andrei del Verrocchia, i oto, co z tej pracowni wychodziło, kiedy uczniem akurat był Leonardo. Układ jest dość konwencjonalny. Młoda matka, dobrze odżywione nagie dziecko, wnętrze otwarte na okna. Wszystko, co niezwykłe, tkwi w wykonaniu.

Zacznij od jej twarzy i nie udawaj, że nie widzisz tego, co widzisz, bo muzeum też nie udaje. Farba jest pomarszczona. Przez policzek i czoło biegną drobne zgrubienia i zmarszczki. Farba olejna była we Florencji wciąż nowym materiałem, a przeważa pogląd, że Leonardo po prostu jeszcze nie wiedział, co z nią robi. Muzeum nazywa obraz eksperymentem z techniką malarską. To ślad młodego człowieka, który na oczach wszystkich sam uczy się nowego tworzywa, i to na desce, przed którą ktoś miał się modlić.

Potem kwiat. Czerwony goździk, podawany w samym środku obrazu, znak krwi i Męki Pańskiej. Leonardo trzyma go w cieniu, choć obie twarze są w świetle. Dziecko patrzy w górę, matka w dół, i ich spojrzenia nigdy się nie spotykają.

Teraz parapet po prawej, na którym w kryształowym wazonie stoi kilka kwiatów. Być może to właśnie dzięki temu wazonowi da się w ogóle prześledzić losy obrazu. Giorgio Vasari zanotował, że papież z rodu Medyceuszy, Klemens Siódmy, miał Madonnę Leonarda ze szklanym wazonem, a to jedyna znana Madonna Leonarda z wazonem kwiatów.

Po papieżu ślad urywa się na stulecia i odnajduje się w najzwyklejszym miejscu, jakie można sobie wyobrazić. W drugiej połowie dziewiętnastego wieku deska wisiała w aptece Obere Apotheke Augusta Wetzlera w Günzburgu, miasteczku nad Dunajem. Kiedy w 1885 roku zmarła jego siostra Therese, obraz poszedł na licytację jej mebli, która w kwietniu 1886 roku trwała dwa dni. Licytacja zaczęła się od pięciu marek. Miejscowy lekarz, Albert Haug, kupił go za czterdzieści siedem i pół marki.

Trzy lata później Haug sprzedał go temu muzeum za osiemset marek. Wartość szacowano wtedy na dziesięć tysięcy. A kiedy muzeum go kupiło, jego własny dyrektor przypisał obraz szkole Verrocchia. Dopiero Heinrich von Geymüller jesienią 1889 roku pierwszy wypowiedział na głos nazwisko Leonarda. Do końca tamtego roku książę regent Bawarii nadał doktorowi Haugowi tytuł rycerski, Order Świętego Michała, w ramach rekompensaty za to, jak mało muzeum mu zapłaciło.

Przystanek 3 z 5 · Pierwsze piętro, sala V

Portret cesarza Karola V

Tycjan · 1548 · Olej na płótnie, 204,5 × 122 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Data wyryta w kamiennym parapecie po prawej, na wysokości jego dłoni: MDXLVIII.
  • Twarz. Ani śladu pochlebstwa: długa habsburska szczęka, zmęczenie, oczy patrzące gdzieś obok ciebie.
  • Prawa strona płótna, gdzie pejzaż jest namalowany tak cienko i szybko, że obok masywnej czarnej postaci prawie go nie ma.
Transkrypcja (2:10)

Najpotężniejszy człowiek w Europie, siedzący na krześle, od stóp do głów ubrany na czarno.

Karol Piąty, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego, w 1533 roku uczynił Tycjana swoim malarzem nadwornym i nadał mu szlachectwo. W 1548 roku obaj byli w Augsburgu na sejmie Rzeszy i Tycjan namalował tam cesarza dwa razy. Raz na koniu, to obraz, który wisi dziś w Prado, i raz tak jak tutaj.

Najpierw znajdź datę. Jest wyryta w kamiennym parapecie po prawej, na wysokości jego dłoni. MDXLVIII.

Potem spójrz na dwie połowy płótna, bo one się ze sobą nie zgadzają. Po lewej wszystko woła: cesarstwo. Złoty brokat, marmurowa kolumna, czerwony dywan, krzesło z frędzlami i chwostami. Po prawej pejzaż tak cienki i tak pospiesznie położony pędzlem, że widać przez niego na wylot. A pośrodku twarz, bez cienia pochlebstwa. Długa habsburska szczęka. Zmęczenie. Oczy uciekające gdzieś za twoje ramię. Opis samego muzeum ujmuje to dokładnie: kolumny, dywan i brokat niosą cesarski majestat, a twarz pokazuje wiek i wyczerpanie władcy, bez żadnej idealizacji.

A teraz to, co ludzi zaskakuje. Muzeum podaje też, że Tycjan w dużej mierze zostawił wykonanie asystentowi ze swojej pracowni, prawdopodobnie Lambertowi Sustrisowi, który pracował według szkicu ręki samego Tycjana. Ten cienki pejzaż po prawej to najpewniej Sustris, a nie Tycjan. Może nawet istniała pierwsza wersja samego Tycjana, która gdzieś przepadła.

Tycjan nie narzekał na Augsburg. Nazwał cesarskie miasto chwałą świata, a przyjacielowi, Lorenzowi Lottowi, opowiadał, że otaczają go wszelkie łaski dworu i cesarza. Był u szczytu kariery, malował samego cesarza i większość pracy oddał komuś innemu.

Cztery i pół stulecia później Henry Kissinger spojrzał na to płótno i napisał o nim w swojej książce Porządek światowy. Nazwał je przejmującym portretem i stwierdził, że ukazuje udrękę człowieka, który nie potrafi ani osiągnąć duchowego spełnienia, ani poruszyć dźwigni hegemonicznej władzy. Cokolwiek myślisz o Kissingerze, to uczciwy opis tego, co masz przed sobą. Najpotężniejszy człowiek swoich czasów, namalowany przez najlepszego malarza swoich czasów, z miną kogoś, kto wolałby być niemal gdziekolwiek indziej.

Przystanek 4 z 5 · Pierwsze piętro, sala VII

Porwanie córek Leukipposa

Peter Paul Rubens, przy współpracy Jana Wildensa · ok. 1618 · Olej na płótnie, 224 × 210,5 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Mały skrzydlaty chłopiec na samym lewym skraju, trzymający kasztana za uzdę. Jedno z jego skrzydeł jest czarne.
  • Zbroja na mężczyźnie po lewej i naga pierś mężczyzny po prawej. Tak odróżnisz śmiertelnego Kastora od nieśmiertelnego Polluksa.
  • Dwa konie ciągnące w przeciwne strony, jeden przytrzymany w miejscu, drugi stający dęba; to one utrzymują cały splot ciał w ruchu.
  • Ogromny Sąd Ostateczny na ścianie w głębi tej sali. Salę zbudowano wokół niego.
Transkrypcja (2:25)

To największa sala w budynku i zbudowano ją wokół jednego obrazu. Nie tego. Odwróć się i spójrz na ścianę w głębi, na Sąd Ostateczny wznoszący się na sześć metrów. To płótno jest największym obrazem w muzeum, sześćset osiem na czterysta sześćdziesiąt trzy centymetry, i jedynym dziełem w Starej Pinakotece, które wciąż wisi dokładnie tam, gdzie je powieszono, kiedy muzeum otwarto w 1836 roku. Salę zaprojektowano z myślą o nim. W tym budynku wiszą siedemdziesiąt dwa obrazy Rubensa, największa kolekcja Rubensa na stałej ekspozycji na całym świecie, i właśnie w tej sali się zaczyna.

A teraz wróć do koni.

Historia jest grecka. Kastor i Polluks, bliźniacy, porywają Febe i Hilaejrę, córki Leukipposa, króla Messenii. Dla wszystkich kończy się to źle. Bliźniacy giną w pościgu, który potem następuje. Byli bliźniakami o różnych ojcach: ojcem Kastora był król Sparty, więc Kastor był śmiertelny, a ojcem Polluksa Jowisz, więc Polluks nie. Kiedy Polluks poprosił, by nie rozdzielano go z bratem, obaj zostali zamienieni w gwiazdy.

Na płótnie można ich od siebie odróżnić. Kastor, poskramiacz koni, ma na sobie zbroję. Polluks, pięściarz, jest nagi do pasa. Nawet zwierzęta opowiadają się po którejś stronie. Kasztan Kastora stoi spokojnie, przytrzymywany przez małego skrzydlatego chłopca, który trzyma go za uzdę, a jabłkowity siwek Polluksa staje dęba z tyłu. Spójrz na skrzydła tego chłopca. Jedno z nich jest czarne i zwykle odczytuje się to jako zapowiedź tego, co czeka bliźniaków.

Nikt ci nie powie, która siostra jest którą. Żadna z kobiet nie ma atrybutu, więc oba imiona krążą między dwiema postaciami i zawsze tak było.

Rubens, jak mówi muzeum, przekonuje tu, że malarstwo bije rzeźbę. Buduje kompozycję, która daje ci kilka różnych widoków naraz, a skórę, włosy, stal i tkaninę oddaje tak dokładnie, że żaden marmur by temu nie sprostał. Krajobrazu zresztą nie namalował sam. To dzieło specjalisty, Jana Wildensa, i muzeum wymienia go na tabliczce obok Rubensa. Złocona rama jest młodsza od obrazu; to osiemnastowieczna rama monachijskiego architekta dworskiego Josepha Effnera.

I jeszcze jedno, dla każdego Niemca w zasięgu głosu. Ten obraz jest w centrum skeczu Loriota o poradni małżeńskiej, w którym para ma go opisać, a mąż po długiej pauzie streszcza całość jako dwóch panów, którzy udzielają dwóm paniom lekcji jazdy konnej.

Przystanek 5 z 5 · Pierwsze piętro, sala VIII

Strącenie potępionych

Peter Paul Rubens · ok. 1621 · Olej na desce, 286 × 224 cm

Na co zwrócić uwagę

  • Archanioł Michał na samej górze, mały, w czerwieni, z tarczą. To jedyna nieruchoma postać na obrazie.
  • Środek deski, gdzie w 1959 roku żrąca ciecz strawiła jedną piątą warstwy malarskiej, odbudowanej potem przez konserwatorów.
  • Hybrydowe stwory wplecione między spadające ciała, pół zwierzęta, pół demony, łatwe do przeoczenia, dopóki ich nie poszukasz.
  • Miejsca, gdzie kończy się ciało, a zaczyna obłok. Miejscami kolory zlewają się tak, że ciała stają się niemal abstrakcyjne.
Transkrypcja (2:32)

Daj mu chwilę, zanim spróbujesz go odczytać, bo na początku to tylko lawina ciał.

Potem wyłaniają się kształty. Na samej górze, mały i w czerwieni, archanioł Michał, wyrywający się ze snopa światła między ciemnymi chmurami, a wszystko pod nim spada. To cały obraz. Rubens pominął to, co każdy inny Sąd Ostateczny umieszcza pośrodku: Chrystusa jako sędziego, a wraz z nim myśl, że niektórzy idą w przeciwną stronę. Nie ma tu prądu w górę. Jest tylko upadek.

Zobacz, jak to jest zbudowane. Grzesznicy, postacie o diabelskich kształtach i hybrydowe stwory, pół zwierzęta, pół demony, są wciśnięci w przekątną, która mniej więcej w połowie wysokości przechodzi w wirującą masę. Muzeum ujmuje to tak: przekątna czyni widocznym ciąg piekielnego ognia. Tekst, do którego obraz odsyła, to Ewangelia według świętego Mateusza, rozdział dwudziesty piąty, werset czterdziesty pierwszy.

A teraz pozwól oczom się rozluźnić. Miejscami kolory przenikają się tak, że nie da się powiedzieć, gdzie kończy się ciało, a zaczyna obłok. Jak na rok 1621 to naprawdę dziwna rzecz do namalowania.

Zamówienie przyszło od Wolfganga Wilhelma, hrabiego palatyna Neuburga, który miał już od Rubensa dwa obrazy sądu. Wielki Sąd Ostateczny z 1617 roku, ten, który wypełnia ścianę w głębi sali, z której właśnie wychodzisz, i mniejszą wersję z 1619 roku. Około 1620 roku zamówił ten obraz, do swojej kaplicy pałacowej. Do Monachium trafił w 1806 roku z galerii w Düsseldorfie, przez Mannheim.

A potem, krótko po jedenastej rano, dwudziestego szóstego lutego 1959 roku, do tej deski podszedł mężczyzna i wylał na nią środek do usuwania farby z mebli. Ciecz przeżarła farbę aż do kredowego gruntu pod spodem, głównie pośrodku, i zniszczyła mniej więcej jedną piątą malowanej powierzchni. Wytropiono go w pensjonacie i w krótkim czasie aresztowano, a potem skazano na trzy lata więzienia i osiemset tysięcy marek odszkodowania. Na przesłuchaniu powiedział, że tak naprawdę przyszedł zniszczyć Czterech apostołów Dürera, wiszących gdzie indziej w tym muzeum, i że zrezygnował, bo przed obrazem stało za dużo zwiedzających.

Spora część tego, na co patrzysz pośrodku deski, to więc dzieło konserwatorów. Praca zajęła lata i się udała.

Obraz miał życie po życiu, jakiego hrabia nie mógł sobie wyobrazić. Australijski zespół Parkway Drive umieścił jego fragment na okładce albumu w 2018 roku, a jego wersja raz po raz pojawia się w drugim i trzecim sezonie serialu Netflixa Dark. Cztery stulecia później, kiedy ktoś potrzebuje obrazu piekła, wciąż wraca do tej deski.

Niezależny przewodnik · Chiaro

Skieruj Chiaro na wszystko w Starej Pinakotece.

Na pięciu obrazach ta strona się kończy. Skieruj aplikację na Cranacha dwie ramy dalej, na sześciometrowego Rubensa, którego nikt nie fotografuje, na obrazek gabinetowy wielkości książki, a poda tytuł obrazu, objaśni go i będzie odpowiadać na twoje kolejne pytania, dopóki nie pójdziesz dalej.

Dlaczego wygląda jak Chrystus?Czy to naprawdę Leonardo?Co się tu stało w 1959 roku?

Przed wizytą

01

Dojazd

Barer Straße 27, 80333 München. Czynne wejście znajduje się od strony Theresienstraße, po północnej stronie budynku, i jest bez schodów.

Tramwaje 27 i 28 zatrzymują się na przystanku Pinakotheken, tuż przed wejściem. Metro: U2 do Königsplatz lub Theresienstraße; U3 i U6 do Odeonsplatz lub Universität; U4 i U5 do Odeonsplatz. Na przystanku Pinakotheken stają też autobus 100, linia muzealna, i autobus 58, CityRing. W pobliżu nie ma parkingu dla zwiedzających, dlatego muzeum prosi, by przyjechać komunikacją miejską.

02

Bilety

  • Zamknięte w poniedziałki oraz 1 maja, 24 grudnia, 25 grudnia i 31 grudnia.
  • We wtorki i środy muzeum jest otwarte dłużej, do 20:00. W niedziele wstęp do Pinakotek, Museum Brandhorst i Sammlung Schack kosztuje 1 euro.
  • Bilet kupisz w kasie w dniu wizyty albo wcześniej online.
  • Torby większe niż A4, czyli 30 na 20 na 10 centymetrów, i wszystkie plecaki trzeba zostawić w szatni albo w szafce. Szafki działają na monetę 1 lub 2 euro.
  • Obrazy zmieniają miejsca. Internetowa kolekcja muzeum na sammlung.pinakothek.de podaje aktualną salę każdego dzieła, więc przed wyjściem możesz sprawdzić swój ulubiony obraz.
03

Oficjalny audioprzewodnik

Stara Pinakoteka nie wypożycza audioprzewodników. Jej własnym przewodnikiem jest bezpłatna aplikacja internetowa Alte Pinakothek Unframed pod adresem app.pinakothek.de: sześć tras dla dorosłych, cztery dla dzieci i jedna w języku łatwym, po niemiecku i angielsku, a część treści także po włosku, francusku i hiszpańsku. Nasza trasa też nic nie kosztuje, ale kończy się na pięciu obrazach; każdym innym obrazem na ścianach zajmie się aplikacja Chiaro.

Oficjalna strona →

Pytania

Czy jest bezpłatny audioprzewodnik po Starej Pinakotece?

Są nawet dwa. Ten: pięć nagranych przystanków, każdy z tekstem pod spodem, działających w przeglądarce każdego telefonu bez instalowania czegokolwiek. I własna aplikacja internetowa muzeum, Alte Pinakothek Unframed, bezpłatna pod adresem app.pinakothek.de. Wszystko, czego nie obejmuje żaden z nich, przejmuje aplikacja Chiaro: skieruj aparat na dowolny obraz, a opowie właśnie o nim.

Ile kosztuje oficjalny audioprzewodnik po Starej Pinakotece?

Nic. Stara Pinakoteka nie wypożycza urządzeń. Jej przewodnik to bezpłatna aplikacja internetowa Alte Pinakothek Unframed pod adresem app.pinakothek.de, która obejmuje obecnie sześć tras dla dorosłych, cztery trasy dla dzieci i jedną w języku łatwym, po niemiecku i angielsku.

Gdzie w Starej Pinakotece wisi autoportret Dürera?

Na pierwszym piętrze, w sali I, blisko zachodniego końca ciągu sal. Muzeum podaje w swojej kolekcji online aktualną salę każdego obrazu, więc możesz to sprawdzić przed wyjściem.

Czy Stara Pinakoteka jest zamknięta w poniedziałki?

Tak, w każdy poniedziałek, a także 1 maja, 24 grudnia, 25 grudnia i 31 grudnia. W pozostałe dni jest otwarta od 10:00 do 18:00, z wyjątkiem wtorków i śród, kiedy działa do 20:00.

Ile kosztuje wstęp do Starej Pinakoteki?

Dziewięć euro za kolekcję stałą, sześć za bilet ulgowy. W niedziele 1 euro. Dzieci i młodzież poniżej 18 lat wchodzą bezpłatnie, a studenci i zwiedzający powyżej 65 lat płacą cenę ulgową. Bilet łączony za 12 euro obejmuje w jednym dniu Pinakoteki, Museum Brandhorst i Sammlung Schack, ale można go kupić tylko w kasie muzeum.

Czy mogę tego słuchać w salach?

Tak. Nagrania ładują się przez dane komórkowe; załóż słuchawki i przycisz dźwięk w salach. Fotografowanie do użytku prywatnego jest dozwolone bez lampy błyskowej i statywu, a torby większe niż A4 trzeba zostawić w szatni albo w szafce.

Więcej audioprzewodników

Stworzone przez Chiaro. Bez powiązań z dyrekcją Starej Pinakoteki.