Σακρέ-Κερ · Παρίσι · Ανεξάρτητος ξεναγός
Ηχητικός ξεναγός της Σακρέ-Κερ,
πέντε στάσεις, δωρεάν.
Μια βασιλική μήκους 85 μέτρων, με τρούλο ύψους 83,33 μέτρων, από πέτρα που ασπρίζει όλο και περισσότερο με κάθε βροχή: πέντε στάσεις από τον κήπο ως την κορυφή, και το Chiaro για κάθε γλυπτό που φωτογραφίζετε στη διαδρομή.
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με τη Σακρέ-Κερ.
Οι λευκοί τρούλοι από τον κήπο Λουίζ Μισέλ
Σακρέ-Κερ, Παρίσι
Αυτό ήταν το δωρεάν κομμάτι
Αρκεί μια φωτογραφία: το Chiaro σάς παρουσιάζει τη Σακρέ-Κερ με κάθε λεπτομέρεια.
Οι πέντε στάσεις · 13 λεπτά ήχου
Πέντε σημεία, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.
Η λευκή βασιλική της Μονμάρτρης αποκτά εδώ έναν ηχητικό ξεναγό πέντε στάσεων για να τον ακολουθήσετε μόνοι σας, και η πρώτη στάση παίζει στον κήπο από κάτω της, πριν ανεβείτε ούτε ένα σκαλί. Ξεκινήστε από τα δυτικά μονοπάτια του Square Louise-Michel, με τους τρούλους από πάνω σας· ανεβείτε στο προαύλιο για την Ιωάννα της Λωρραίνης και τον Άγιο Λουδοβίκο στο πρόστοο· μπείτε μέσα και σταθείτε στο πρώτο τμήμα του κεντρικού κλίτους, με πρόσωπο προς τον βορρά, για το ψηφιδωτό της αψίδας· περπατήστε σε ένα πλάγιο κλίτος ως τη διασταύρωση και κοιτάξτε ψηλά τους αγγέλους κάτω από τον μεγάλο τρούλο· έπειτα βγείτε ξανά έξω, κατεβείτε στην τάφρο στα αριστερά σας για το εκδοτήριο του τρούλου και ανεβείτε στον εξώστη της κορυφής για την τελευταία στάση, με πρόσωπο νοτιοδυτικά, πάνω από το Παρίσι. Οι πέντε ηχογραφήσεις διαρκούν συνολικά περίπου 13 λεπτά· υπολογίστε καμιά ώρα με τα πόδια, και περισσότερο για την ανάβαση των 280 σκαλοπατιών.
Πηγή είναι ο ιστότοπος της ίδιας της βασιλικής, sacre-coeur-montmartre.com: οι σελίδες της για την πολιτιστική κληρονομιά για την ιστορία, και οι σελίδες για τους επισκέπτες για το ωράριο, τον τρούλο και τους κανόνες, με δεύτερη πηγή τη Wikipedia. Πρόκειται πρώτα για εκκλησία όπου η προσευχή συνεχίζεται μέρα και νύχτα και μετά για αξιοθέατο, οπότε μια γιορτή, μια αγρυπνία ή μια καταιγίδα μπορεί να αλλάξει τη μέρα, και ο τρούλος κλείνει πιο εύκολα από την εκκλησία. Αν η μοναχή ή ο εθελοντής στο γραφείο υποδοχής σάς πει κάτι διαφορετικό, ακολουθήστε όσα σας λέει, και γράψτε μας για να το διορθώσουμε.
Στάση 1 από 5 · Square Louise-Michel, ο δημόσιος κήπος σε αναβαθμίδες κάτω από τη νότια πρόσοψη, από τα δυτικά μονοπάτια του· έξω από τα κάγκελα, χωρίς εισιτήριο
Οι λευκοί τρούλοι από τον κήπο Λουίζ Μισέλ
Πολ Αμπαντί (1812–1884), νικητής του διαγωνισμού του 1874· συνέχισαν οι Ονορέ Ντομέ, Σαρλ Λενέ, Ανρί-Πιερ-Μαρί Ρολίν και Λισιέν Μαν (1849–1916) · Θεμέλιος λίθος 16 Ιουνίου 1875· ο τρούλος ολοκληρώθηκε το 1899, το εξωτερικό το 1914· καθαγιάστηκε στις 16 Οκτωβρίου 1919 · Ασβεστόλιθος από το Σατό-Λαντόν· μήκος 85 μ., πλάτος 35 μ., ύψος τρούλου 83,33 μ.
Προσέξτε
- Το σχήμα των τρούλων. Δεν είναι ημισφαίρια αλλά τεντωμένοι προς τα πάνω: η διόρθωση του Λισιέν Μαν στο σχέδιο του Αμπαντί, για να μη φαίνονται κοντόχοντροι από αυτόν τον κήπο.
- Οι τέσσερις μικρότεροι τρούλοι γύρω από τον μεγάλο. Η βασιλική τους ερμηνεύει ως τους τέσσερις ευαγγελιστές, με τον κεντρικό τρούλο για τον Χριστό.
- Το χρώμα της πέτρας, ακόμη και σε μια συννεφιασμένη μέρα. Ο ασβεστόλιθος του Σατό-Λαντόν βγάζει ασβεστίτη όταν βρέχει, και ασπρίζει.
Κείμενο (2:37)
Σταθείτε σε ένα από τα μονοπάτια στη δυτική πλευρά του κήπου και κοιτάξτε ψηλά. Από εδώ η βασιλική στοιβάζεται σε ένα ενιαίο σχήμα: ο μεγάλος τρούλος με το φανάρι και τον σταυρό του, ένας μικρότερος τρούλος μπροστά του, το αέτωμα του δυτικού εγκάρσιου κλίτους στα δεξιά σας, κι όλα στο ίδιο κιμωλένιο λευκό, ακόμη και κάτω από γκρίζο ουρανό. Η πέτρα προέρχεται από το λατομείο του Σατό-Λαντόν, περίπου είκοσι πέντε χιλιόμετρα νότια από το Φοντενεμπλό, η ίδια πέτρα με εκείνη της Αψίδας του Θριάμβου, και έχει μια παράξενη συνήθεια. Όταν την αγγίζει η βροχή, βγάζει ασβεστίτη και γίνεται πιο λευκή.
Τώρα το σχήμα των τρούλων. Δεν είναι τα ημισφαίρια που σχεδίασε ο πρώτος αρχιτέκτονας. Ο Πολ Αμπαντί κέρδισε τον διαγωνισμό του 1874 απέναντι σε εβδομήντα έξι άλλες προτάσεις, με μια ρωμανοβυζαντινή εκκλησία σε σχήμα ελληνικού σταυρού, στραμμένη στον άξονα βορρά–νότου ώστε να ανοίγεται προς την πόλη. Πέθανε το 1884, λίγο αφότου τελείωσαν τα θεμέλια, και μετά από αυτόν ακολούθησαν πέντε αρχιτέκτονες. Ένας από αυτούς, ο Λισιέν Μαν, τέντωσε τους τρούλους προς τα πάνω, γιατί από εδώ κάτω οι τρούλοι του Αμπαντί έμοιαζαν πολύ χαμηλοί. Αυτό το ωοειδές σχήμα είναι μια διόρθωση φτιαγμένη ακριβώς για το σημείο όπου στέκεστε. Και κάτω από τα πόδια σας, κρατώντας όλη αυτή την πέτρα πάνω στον λόφο, βρίσκονται ογδόντα τρεις πεσσοί βυθισμένοι τριάντα τρία μέτρα μέσα στο έδαφος του λόφου.
Ύστερα, το όνομα αυτού του κήπου. Πρώτα ήρθε η ιδέα της εκκλησίας: στις οκτώ Δεκεμβρίου 1870, μετά την ήττα της Γαλλίας από την Πρωσία, ο Αλεξάντρ Λεζαντί έγραψε ένα γράμμα και πρότεινε να χτιστεί στο Παρίσι μια εκκλησία αφιερωμένη στην Ιερά Καρδιά, ως εθνικό τάμα μετάνοιας. Η Κομμούνα του Παρισιού ξέσπασε τον Μάρτιο που ακολούθησε, πάνω σε αυτόν τον λόφο, και έληξε τον Μάιο. Η επίσημη ιστορία της βασιλικής χαρακτηρίζει λανθασμένη την ιδέα ότι η εκκλησία ήταν απάντηση στην Κομμούνα, και οι ημερομηνίες τη δικαιώνουν. Οι ιστορικοί αντιτείνουν ότι οι οικοδόμοι διάλεξαν παρ’ όλα αυτά αυτόν τον λόφο, και ότι στην τοποθέτηση του θεμέλιου λίθου ο κουνιάδος του Λεζαντί, ο Ιμπέρ Ροό ντε Φλερί, μίλησε για τη Μονμάρτρη ως τον τόπο όπου είχε ξεκινήσει η Κομμούνα.
Η διαμάχη δεν έκλεισε ποτέ εντελώς. Το 1882 η Βουλή, με την αριστερή πλειοψηφία του Ζορζ Κλεμανσό, έκοψε τη χρηματοδότηση, και το έργο συνεχίστηκε μόνο επειδή η ακύρωσή του θα κόστιζε δώδεκα εκατομμύρια φράγκα. Το 1898 ο Εμίλ Ζολά χλεύασε όλη την ιδέα της εθνικής μετάνοιας και έγραψε, με απροκάλυπτο σαρκασμό, ότι για χάρη της έχτισαν ένα γιγάντιο οικοδόμημα που το Παρίσι το βλέπει από όλους τους δρόμους του και δεν μπορεί να το δει χωρίς να νιώσει προσβεβλημένο. Και το 2004 η πόλη έδωσε στον κήπο όπου στέκεστε το όνομα της Λουίζ Μισέλ, μιας αναρχικής που πήρε μέρος στην Κομμούνα. Ογδόντα πέντε μέτρα μήκος, ογδόντα τρία μέτρα ως την κορυφή του τρούλου, και λευκή επειδή βρέχει.
Στάση 2 από 5 · Το προαύλιο στην κορυφή της σκάλας, με πρόσωπο προς τις τρεις πόρτες του νότιου πρόστοου: η Ιωάννα είναι στη δεξιά (ανατολική) αντηρίδα, ο Άγιος Λουδοβίκος στην αριστερή· δωρεάν
Η Ιωάννα της Λωρραίνης στο πρόστοο
Ιπολίτ Λεφέβρ (1863–1935), γλύπτης· χύτευση Ανρί Ρουάρ · Τοποθετήθηκε το 1927 · Χάλκινο έφιππο άγαλμα, 4,70 μ. από τη βάση ως το κεφάλι, 4.200 κιλά
Προσέξτε
- Το υψωμένο σπαθί της Ιωάννας και η πλήρης πανοπλία της: επιλογή της επιτροπής, όχι του γλύπτη, που ήθελε μια χωριατοπούλα να πολεμά.
- Ο Άγιος Λουδοβίκος στην άλλη άκρη του ανδήρου, με το σπαθί στο ένα χέρι και το ακάνθινο στεφάνι στο άλλο.
- Ο ανάγλυφος πελεκάνος κοντά στην κορυφή της πρόσοψης, που ταΐζει τα μικρά του από το στήθος του: το παλιό έμβλημα της Θείας Ευχαριστίας.
- Τα τρία ανάγλυφα πάνω από τις πόρτες, από αριστερά προς τα δεξιά: ο Μωυσής στον βράχο, η λόγχη και ο Απόστολος Θωμάς.
Κείμενο (2:38)
Ανεβείτε ως την κορυφή της σκάλας και σταθείτε στο προαύλιο, με πρόσωπο προς τις τρεις πόρτες. Στις δύο άκρες του ανδήρου του πρόστοου, δύο χάλκινοι καβαλάρηδες αγναντεύουν την πόλη: ο Άγιος Λουδοβίκος στα αριστερά σας, η Ιωάννα της Λωρραίνης στα δεξιά. Ξεκινήστε από την Ιωάννα.
Έχει ύψος 4,70 μέτρα από τη βάση ως την κορυφή του κεφαλιού και ζυγίζει 4.200 κιλά, με το σπαθί υψωμένο στο δεξί της χέρι, ντυμένη με πλήρη πανοπλία. Αυτή η πανοπλία ήταν αντικείμενο διαφωνίας. Ο γλύπτης, ο Ιπολίτ Λεφέβρ, την πρότεινε αρχικά ως χωριατοπούλα πάνω στο άλογο, να πολεμά με το σπαθί στο χέρι. Ο καρδινάλιος Αμέτ, αρχιεπίσκοπος του Παρισιού, ενέκρινε το σχέδιο. Η επιτροπή ανέγερσης όχι· την ήθελε θωρακισμένη. Ο Λεφέβρ υποχώρησε, έφτιαξε την πανοπλία, και ύστερα αρνήθηκε να εκθέσει το τελειωμένο άγαλμα στο Σαλόν. Η Ιωάννα στήθηκε εδώ το 1927, στη θέση όπου στεκόταν πριν ένα άγαλμα του Αγίου Μαρτίνου. Απέναντί της, ο Άγιος Λουδοβίκος υψώνει το σπαθί του με το ένα χέρι και κρατά το ακάνθινο στεφάνι με το άλλο.
Γι’ αυτούς τους δύο υπάρχει ένας θρύλος. Ο Αμπαντί, ο πρώτος αρχιτέκτονας, είχε δουλέψει και στον καθεδρικό του Σεν-Φρον στο Περιγκέ, και αυτό το πρόστοο ακολουθεί το πρότυπο εκείνου του καθεδρικού. Πάνω από το βόρειο προαύλιο του Σεν-Φρον υπάρχουν δύο παρόμοιες άδειες θέσεις που μοιάζουν φτιαγμένες για καβαλάρηδες, και η ιστορία λέει ότι οι κάτοικοι του Περιγκέ δεν ήθελαν τα αγάλματα, κι έτσι ήρθαν στο Παρίσι.
Τώρα σηκώστε το βλέμμα στην κορυφή της πρόσοψης. Στην κόγχη κάτω από το αέτωμα, ο Χριστός ευλογεί την πόλη με το ένα χέρι και δείχνει την καρδιά του με το άλλο: αυτή είναι η Ιερά Καρδιά από την οποία πήρε το όνομά του το κτίριο. Είναι ο τρίτος που στέκεται εκεί. Ένα προσωρινό γύψινο άγαλμα κατέρρευσε το 1900, ένα πρόπλασμα του Γκιστάβ Μισέλ στεκόταν εκεί από το 1907, και η σημερινή πέτρινη μορφή, ύψους πέντε μέτρων, έργο του Πιερ Σεγκέν, τοποθετήθηκε το 1927, την ίδια χρονιά με την Ιωάννα. Δίπλα του υπάρχουν δύο ανάγλυφα πουλιά: μια κότα που προστατεύει τα κλωσόπουλά της κάτω από τα φτερά της, και ένας πελεκάνος που μοιάζει να ταΐζει τα μικρά του από το ίδιο του το στήθος, ένα παλιό σύμβολο του Χριστού που προσφέρει τον εαυτό του στη Θεία Ευχαριστία.
Ανάμεσα στα τόξα, τέσσερις άγγελοι συμβολίζουν τις τέσσερις κύριες αρετές, και τους ξεχωρίζετε από ό,τι κρατούν: η Φρόνηση έναν καθρέφτη και έναν διαβήτη, η Δικαιοσύνη μια ζυγαριά και ένα σπαθί, η Ανδρεία έναν πύργο και ένα δαμασμένο φίδι, η Σωφροσύνη ένα ρολόι και μια ζώνη. Τέλος, διαβάστε τα ανάγλυφα πάνω από τις τρεις πόρτες από αριστερά προς τα δεξιά: ο Μωυσής βγάζει νερό από τον βράχο, η λόγχη του στρατιώτη τρυπά την καρδιά του Χριστού πάνω στον σταυρό, και ο Απόστολος Θωμάς αγγίζει τις πληγές του αναστημένου Χριστού. Τα δύο πρώτα είναι του Λεόν Φαζέλ. Το τρίτο είναι του Λεφέβρ, του ανθρώπου που αντιτάχθηκε στην πανοπλία της Ιωάννας, και έχασε.
Στάση 3 από 5 · Στο εσωτερικό, από το πρώτο τμήμα του κεντρικού κλίτους, με το βλέμμα βόρεια προς το τεταρτοσφαίριο πάνω από την κύρια Αγία Τράπεζα
Το ψηφιδωτό της Ιεράς Καρδιάς στην αψίδα
Σχέδιο του Λικ-Ολιβιέ Μερσόν (1846–1920) με τον Ανρί-Μαρσέλ Μαν (1877–1944)· εκτέλεση από το εργαστήριο ψηφιδωτών Γκιλμπέρ-Μαρτέν · Εκτέλεση 1918–1922, εγκαίνια 1923 · Ψηφιδωτό από σμάλτα του Μπριάρ, 475 τ.μ. (473,78 τ.μ. σύμφωνα με τη μέτρηση της γαλλικής Wikipedia)
Προσέξτε
- Η χρυσή καρδιά στον λευκό χιτώνα του Χριστού, ακριβώς στο κέντρο του τεταρτοσφαιρίου: η Ιερά Καρδιά που δίνει το όνομά της στη βασιλική.
- Η γυναίκα στα λευκά που γονατίζει στα πόδια του και του προσφέρει ένα στέμμα. Είναι η Γαλλία.
- Ο Πάπας Λέων ΙΓ΄ που προσφέρει την υδρόγειο, κάτω και λίγο στο πλάι του Χριστού.
- Η ζώνη με την επιγραφή στη βάση, GALLIA POENITENS ET DEVOTA ET GRATA: οι δύο τελευταίες λέξεις, «και ευγνώμων», προστέθηκαν μετά το 1918.
Κείμενο (2:59)
Μπείτε από τις πόρτες, σταθείτε στο πρώτο τμήμα του κεντρικού κλίτους και κοιτάξτε ευθεία μπροστά και ψηλά. Η βασιλική χαράχτηκε σε άξονα βορρά–νότου, οπότε κοιτάζετε προς τον βορρά, και όλο το κτίριο είναι στραμμένο σε αυτό: ένα τεταρτοσφαίριο από χρυσό και μπλε πάνω από την κύρια Αγία Τράπεζα, 475 τετραγωνικά μέτρα ψηφιδωτού, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο. Ο οδηγός της ίδιας της βασιλικής λέει ότι από την είσοδο το μάτι σας τραβιέται στον Χριστό του ψηφιδωτού. Ακόμη κι αν προσπαθούσατε, δεν θα μπορούσατε να κοιτάξετε αλλού.
Στέκεται ντυμένος στα λευκά, με τα χέρια ορθάνοιχτα, και στο στήθος του λάμπει μια χρυσή καρδιά που εκπέμπει φως. Αυτή είναι η Ιερά Καρδιά. Πάνω από το κεφάλι του ένα περιστέρι, το Άγιο Πνεύμα, τον ενώνει με τον Θεό Πατέρα στην κορυφή του θόλου. Το σχέδιο είναι του Λικ-Ολιβιέ Μερσόν, με τον Ανρί-Μαρσέλ Μαν, και οι ψηφοθέτες του εργαστηρίου Γκιλμπέρ-Μαρτέν στο Παρίσι το τοποθέτησαν ανάμεσα στο 1918 και το 1922, με σμάλτα από το Μπριάρ. Εγκαινιάστηκε το 1923.
Τώρα κοιτάξτε τους ανθρώπους γύρω του, γιατί εδώ η ιστορία της Γαλλίας ξετυλίγεται σαν λιτανεία. Στα πόδια του γονατίζει μια γυναίκα με λευκό ένδυμα και του προσφέρει το στέμμα της: είναι η Γαλλία. Κοντά της στέκονται ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, προστάτης της χώρας, και η Ιωάννα της Λωρραίνης. Ο Πάπας Λέων ο Δέκατος Τρίτος, που αφιέρωσε τον κόσμο στην Ιερά Καρδιά το 1899, προσφέρει μια υδρόγειο, και τον ακολουθούν μορφές με παραδοσιακές φορεσιές για τις πέντε ηπείρους.
Στη χαμηλότερη ζώνη βρίσκονται τα τρία τάματα που έκανε η Γαλλία στην Ιερά Καρδιά. Της Μασσαλίας, στην πανούκλα του 1720, με τον επίσκοπο ντε Μπελζένς. Το τάμα του Λουδοβίκου του Δέκατου Έκτου και της βασιλικής οικογένειας, που εικονίζονται γονατιστοί, το 1792. Και το εθνικό τάμα του 1871, που έχτισε αυτή την εκκλησία: ο άντρας που γονατίζει είναι ο Αλεξάντρ Λεζαντί, και αυτός που στέκεται πίσω του είναι ο κουνιάδος του, ο Ιμπέρ Ροό ντε Φλερί. Οι δύο άντρες που έγραψαν το τάμα βρίσκονται εκεί πάνω, μέσα στο χρυσάφι, απέναντι στον Χριστό στον οποίο το έταξαν. Κοντά τους είναι ο Εμίλ Κελέρ, που πέρασε το σχέδιο από την Εθνοσυνέλευση, και δύο στρατηγοί που κρατούν το λάβαρο της Ιεράς Καρδιάς. Ψηλά στην κορυφή είναι οι άγιοι της Γαλλίας, και ανάμεσά τους ο Άγιος Διονύσιος, που, όπως το λέει η ίδια η βασιλική, έχυσε το αίμα του σε αυτόν τον λόφο.
Διαβάστε τη λατινική ζώνη στη βάση του ψηφιδωτού. Λέει: στην υπεραγία Καρδιά του Ιησού, η Γαλλία μετανοούσα, ευσεβής και ευγνώμων. Η λέξη ευγνώμων προστέθηκε μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ένα τάμα μετάνοιας, που ξεκίνησε μετά από μια ήττα και ολοκληρώθηκε μετά από μια νίκη, και κάποιος γύρισε πίσω για να προσθέσει το ευχαριστώ.
Και κάτι τελευταίο, κάτω από το ψηφιδωτό. Πάνω από την κύρια Αγία Τράπεζα, στηριγμένο σε δύο ασημένιους αγγέλους, βρίσκεται το Αγιότατο Μυστήριο, η Θεία Ευχαριστία, και από την πρώτη Αυγούστου 1885 άνθρωποι προσεύχονται μπροστά του με βάρδιες, ώρα με την ώρα, μέρα και νύχτα. Δεν έχει σταματήσει ποτέ. Γι’ αυτό το κεντρικό κλίτος είναι κρατημένο για την προσευχή και η εκκλησία ζητά εδώ σιωπή: στέκεστε στη μέση μιας αγρυπνίας που κρατά πάνω από 140 χρόνια.
Στάση 4 από 5 · Κάτω από τον κεντρικό τρούλο, με το βλέμμα ψηλά, από το πλάγιο κλίτος στο σημείο της διασταύρωσης
Οι άγγελοι του Πάθους, κάτω από τον μεγάλο τρούλο
Λουί-Ερνέστ Μπαριάς (1841–1905), Γκιστάβ Μισέλ (1851–1924), Λουί Νοέλ (1839–1925) και Λεόν Φαζέλ (1851–1913)· τρούλος του Πολ Αμπαντί (1812–1884) και των διαδόχων του · Ο τρούλος ολοκληρώθηκε το 1899 · Λαξευμένη πέτρα· ο τρούλος έχει ύψος 54,94 μ. ως το κλειδί του θόλου και διάμετρο 16 μ.
Προσέξτε
- Ο άγγελος που σφίγγει τον σταυρό πάνω σε έναν από τους πεσσούς· μετά βρείτε τη λόγχη, τα καρφιά και το ακάνθινο στεφάνι στους άλλους.
- Το δαχτυλίδι από τόξα ακριβώς πάνω από τους αγγέλους, το τριφόριο, όπου κάθονται ανάγλυφοι οι τέσσερις ευαγγελιστές με τα ζώα τους.
- Η λατινική ζωφόρος γύρω από τη βάση του τρούλου: στίχοι από το Σύμβολο της Πίστεως κάτω από τα λόγια του εθνικού τάματος.
Κείμενο (2:25)
Περπατήστε στο πλάγιο κλίτος προς το σημείο της διασταύρωσης, σταθείτε εκεί όπου το κλίτος ανοίγει κάτω από τον μεγάλο τρούλο και γείρετε το κεφάλι πίσω. Τέσσερις τεράστιοι πεσσοί σηκώνουν τον τρούλο, και πάνω σε καθέναν, ακριβώς εκεί όπου αρχίζει η καμπύλη, ένας άγγελος ανοίγει τα φτερά του. Βρείτε εκείνον που κρατά τον σταυρό σφιχτά στο στήθος του. Οι άλλοι κρατούν τα υπόλοιπα σύμβολα του Πάθους του Χριστού: τη λόγχη, τα καρφιά, το ακάνθινο στεφάνι, τον σπόγγο βουτηγμένο στο ξίδι. Τους μοιράστηκαν τέσσερις γλύπτες: ο Λουί-Ερνέστ Μπαριάς, ο Γκιστάβ Μισέλ, ο Λουί Νοέλ και ο Λεόν Φαζέλ.
Εδώ είναι το κέντρο του σχεδίου του Πολ Αμπαντί. Σχεδίασε έναν ελληνικό σταυρό, με τέσσερις ίσες κεραίες, και τον στεφάνωσε με πέντε τρούλους: οι τέσσερις μικροί συμβολίζουν τους ευαγγελιστές και ο μεγάλος τον Χριστό. Από εκεί που στέκεστε, ο μεγάλος τρούλος έχει ύψος σχεδόν πενήντα πέντε μέτρα ως το κλειδί του θόλου και διάμετρο δεκαέξι μέτρα.
Ο οδηγός της ίδιας της βασιλικής σάς ζητά να διαβάσετε τον τρούλο σαν ένα στέμμα τριών ζωνών, για τον Χριστό Βασιλέα. Η πρώτη ζώνη πάνω από τους αγγέλους είναι το τριφόριο, το δαχτυλίδι από τοξοστοιχίες όπου κάθονται ανάγλυφοι οι τέσσερις ευαγγελιστές με τα ζώα τους. Γύρω από τη βάση του τρούλου τρέχει μια ζωφόρος με τα λόγια του εθνικού τάματος, στην Ιερά Καρδιά του Ιησού, η Γαλλία, και από κάτω, στα λατινικά, δύο άρθρα του Συμβόλου της Πίστεως.
Χρειάστηκε πολύς καιρός για να φτάσει το χτίσιμο ως εδώ ψηλά. Η εκκλησία εγκαινιάστηκε πανηγυρικά στις πέντε Ιουνίου 1891 χωρίς τον μεγάλο της τρούλο, που τελείωσε μόλις το 1899. Ο αρχιτέκτονας που είχε την ευθύνη του έργου από το 1891 ως το 1904 είχε σύμβουλο τον Σαρλ Γκαρνιέ, τον άνθρωπο που έχτισε την Όπερα του Παρισιού, στο νεομπαρόκ ύφος απέναντι στο οποίο αυτή η εκκλησία ήταν εν μέρει μια αντίδραση.
Προσέξτε πόσο σκοτεινά είναι. Τα παράθυρα είναι τοποθετημένα πολύ ψηλά. Τον Απρίλιο του 1944 δεκατρείς βόμβες έπεσαν στον δρόμο δίπλα στη βασιλική, και όλα τα τζάμια έσπασαν. Οι τοίχοι άντεξαν. Και όσοι προσεύχονταν γονατιστοί μπροστά στο Αγιότατο Μυστήριο έμειναν στη θέση τους.
Το μεγάλο εκκλησιαστικό όργανο δεν θα το ακούσετε σήμερα. Το τελευταίο μεγάλο όργανο του Αριστίντ Καβαγιέ-Κολ, που κατασκευάστηκε το 1898 ως όργανο σαλονιού για τη βίλα του βαρόνου Αλμπέρ ντε Λεσπέ πάνω από το Μπιαρίτς, αποσυναρμολογήθηκε στις δέκα Μαρτίου 2025 για μια αποκατάσταση περίπου δύο ετών, και στο μεταξύ στις λειτουργίες παίζει το μικρότερο όργανο του χορού. Είχε κάνει πολύ δρόμο για να φτάσει εδώ: ο βαρόνος το πούλησε στον Σαρλ Μιτέν, διάδοχο του Καβαγιέ-Κολ, που το ξανάστησε στο παρισινό εργαστήριό του, και εγκαινιάστηκε σε αυτή την εκκλησία στις δεκαέξι Οκτωβρίου 1919, τη μέρα που καθαγιάστηκε η βασιλική, με τον Σαρλ-Μαρί Βιντόρ στα πλήκτρα.
Στάση 5 από 5 · Ο εξώστης γύρω από την κορυφή του τρούλου, με πρόσωπο προς τα νοτιοδυτικά· χωριστή επίσκεψη με εισιτήριο, με είσοδο από την τάφρο στα αριστερά της βασιλικής
Το Παρίσι από την κορυφή του τρούλου
Πολ Αμπαντί (1812–1884)· οι τρούλοι επιμηκύνθηκαν από τον Λισιέν Μαν (1849–1916) · Ο τρούλος ολοκληρώθηκε το 1899· το καμπαναριό στις 6 Απριλίου 1912 · Ασβεστόλιθος από το Σατό-Λαντόν· ο τρούλος ύψους 83 μ. σε λόφο 130 μ. πάνω από τη θάλασσα
Προσέξτε
- Ο Πύργος του Άιφελ στον νοτιοδυτικό ορίζοντα, το αντίβαρο της Δημοκρατίας απέναντι σε αυτή τη βασιλική, πάνω σε θεμέλια από την ίδια πέτρα του Σατό-Λαντόν.
- Το φανάρι του μικρού τρούλου ακριβώς από κάτω σας, με κρίνο στην κορυφή του: ένας από τους τέσσερις τρούλους που συμβολίζουν τους ευαγγελιστές.
- Πίσω σας, στον βορρά, το τετράγωνο καμπαναριό, λίγο ψηλότερα από εκεί που στέκεστε, όπου κρέμεται η Σαβουαγιάρντ.
Κείμενο (2:38)
Πάρτε μια ανάσα στον εξώστη της κορυφής του τρούλου, μετά από 280 σκαλοπάτια σε στενή σκάλα, και στραφείτε νοτιοδυτικά, προς τον Πύργο του Άιφελ. Ακριβώς από κάτω σας είναι το φανάρι ενός από τους τέσσερις μικρούς τρούλους, με ένα πέτρινο κρίνο στην κορυφή του, και πιο πέρα το Παρίσι απλώνεται επίπεδο ως τον ορίζοντα. Μια καθαρή μέρα η θέα από εδώ φτάνει τα τριάντα χιλιόμετρα. Η κορυφή του τρούλου βρίσκεται σε υψόμετρο πάνω από 200 μέτρα, γι’ αυτό η πόλη μοιάζει με χάρτη.
Βρείτε τον Πύργο του Άιφελ. Η γαλλική περιγραφή αυτής της εκκλησίας αποκαλεί τον πύργο αντίβαρο της Δημοκρατίας απέναντι στη βασιλική: ένας λόφος της πίστης κι ένας σιδερένιος πυλώνας, που κοιτάζονται από τις δύο άκρες της πόλης. Οι δυο τους έχουν περισσότερα κοινά απ’ όσα ήθελε να παραδεχτεί η κάθε πλευρά: η πέτρα κάτω από τα πόδια σας ήρθε από τα λατομεία του Σατό-Λαντόν, από εκεί ήρθαν και τα θεμέλια του πύργου, και η Αψίδα του Θριάμβου. Κάπου εκεί κάτω βρίσκεται και η Όπερα του Σαρλ Γκαρνιέ, το νεομπαρόκ κτίριο απέναντι στο οποίο σχεδιάστηκε εν μέρει αυτή η εκκλησία.
Τώρα γυρίστε και κοιτάξτε βόρεια. Ακριβώς πίσω από τον τρούλο, μόλις λίγο ψηλότερα από εσάς, υψώνεται το τετράγωνο καμπαναριό, ύψους ογδόντα τεσσάρων μέτρων, έργο του Λισιέν Μαν, που ολοκληρώθηκε με τον σταυρό στο φανάρι του τον Απρίλιο του 1912. Μέσα του κρέμεται η Σαβουαγιάρντ, η μεγαλύτερη καμπάνα της Γαλλίας: τρία μέτρα διάμετρος, σχεδόν δεκαεννιά τόνοι, με ένα πολύ βαθύ ντο. Ήταν δώρο των τεσσάρων επισκοπών της Σαβοΐας, ιδέα του αρχιεπισκόπου του Σαμπερί, που τον Ιανουάριο του 1889 ξεκίνησε έναν έρανο για να τιμήσει μαζί το εθνικό τάμα και την ένωση της Σαβοΐας με τη Γαλλία το 1860. Το χυτήριο Πακάρ τη χύτευσε στο Ανεσί στις δώδεκα Μαΐου 1891· παραδόξως, η χρονολογία πάνω στην καμπάνα γράφει 1890. Είκοσι οκτώ άλογα την ανέβασαν σε αυτόν τον λόφο, και έφτασε τη νύχτα της δέκατης έκτης Οκτωβρίου 1895. Κρεμάστηκε πρώτα σε ένα προσωρινό ξύλινο καμπαναριό, έπεσε θύμα δολιοφθοράς το 1905, και ανέβηκε στο καμπαναριό μόλις τον Μάρτιο του 1907.
Η Σαβουαγιάρντ χτυπά μόνο στις μεγάλες γιορτές: το Πάσχα, την Πεντηκοστή, την Ανάληψη, τα Χριστούγεννα, την Κοίμηση της Θεοτόκου και την εορτή των Αγίων Πάντων. Με μία εξαίρεση. Τη νύχτα της εικοστής τετάρτης Αυγούστου 1944, όταν τα πρώτα γαλλικά στρατεύματα έφτασαν στο Δημαρχείο κατά την Απελευθέρωση του Παρισιού, αντήχησε πάνω από την πόλη, και μια καμπάνα αυτού του μεγέθους ακούγεται δέκα χιλιόμετρα μακριά.
Κοιτάξτε κάτω άλλη μια φορά, το σύνολο. Αυτός ο λόφος είναι ο τόπος όπου, κατά τα λόγια της ίδιας της βασιλικής, ο Άγιος Διονύσιος έχυσε το αίμα του· ο τόπος όπου ένα τάμα μετάνοιας χτίστηκε σε λευκή πέτρα· και μια νύχτα του Αυγούστου έστειλε δεκαεννιά τόνους ήχου πάνω από κάθε στέγη που βλέπετε.
Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro
Στρέψτε το Chiaro σε ό,τι βλέπετε στη Σακρέ-Κερ.
Πέντε ηχογραφήσεις αφήνουν το μεγαλύτερο μέρος του λόφου ανείπωτο: τρία ανάγλυφα πάνω από τις πόρτες, τέσσερις αρετές σε πέτρα, ένα πλήθος από πάπες, βασιλιάδες και αγίους στο ψηφιδωτό, και έναν ορίζοντα από στέγες εκεί ψηλά. Στο προαύλιο ή πάνω στον τρούλο, φωτογραφίστε ένα γλυπτό που δεν αναγνωρίζετε ή ένα καμπαναριό που δεν ξέρετε πώς λέγεται, και το Chiaro σάς λέει ποιος το έφτιαξε και τι γυρεύει εκεί. Εκεί όπου οι φωτογραφίες απαγορεύονται, στο κεντρικό κλίτος, γράψτε απλώς την ερώτησή σας.
Πριν πάτε
Πώς θα πάτε
35, rue du Chevalier de la Barre, 75018 Παρίσι, στην κορυφή του λόφου της Μονμάρτρης. Από το Square Louise-Michel από κάτω, σκάλες ανεβαίνουν στο προαύλιο μπροστά από το νότιο πρόστοο· πριν από το εσωτερικό προαύλιο και τις πόρτες γίνεται έλεγχος τσαντών. Πρόσβαση χωρίς σκαλοπάτια υπάρχει από μια είσοδο με ανελκυστήρα στο πίσω μέρος της βασιλικής, στο 35 rue du Chevalier de la Barre, που λειτουργεί λιγότερες ώρες από την εκκλησία.
Μετρό γραμμή 2 ως τη στάση Anvers, ή λεωφορείο.
Εισιτήρια και είσοδος
- Η βασιλική ανοίγει τις πόρτες της κάθε μέρα όλο τον χρόνο, χωρίς εξαίρεση, από τις 6:30 ως τις 22:30, και η είσοδος είναι δωρεάν για όλους, χωρίς εισιτήριο και χωρίς κράτηση. Μένει ανοιχτή ως αργότερα στις μεγάλες γιορτές, σε κάποιες αγρυπνίες και στην Ώρα Λατρείας την πρώτη Πέμπτη κάθε μήνα.
- Ο τρούλος είναι το μόνο σημείο που κοστίζει: 8 ευρώ για ενήλικες, 5 ευρώ για παιδιά ως 15 ετών, πληρωτέα μόνο στο δικό του εκδοτήριο επί τόπου. Η είσοδός του είναι έξω, μετά τον έλεγχο ασφαλείας: κατεβείτε στην τάφρο αμέσως στα αριστερά σας, και το ταμείο και το μηχάνημα εισιτηρίων είναι 20 μέτρα δεξιά, στη βάση της σκάλας. Η βασιλική δίνει ωράριο 10:15–17:30, με τελευταία είσοδο στις 17:00, αλλά σημειώνει ότι αλλάζει ανάλογα με την εποχή· επίσης ο τρούλος κλείνει το μεσημέρι για διάλειμμα και μπορεί να κλείσει για συντήρηση ή λόγω καιρού, οπότε δείτε τη σελίδα του τρούλου την προηγουμένη. Η ανάβαση είναι 280 σκαλοπάτια σε στενή σκάλα, χωρίς ανελκυστήρα.
- Στο κεντρικό κλίτος δεν επιτρέπονται φωτογραφίες. Η βασιλική ζητά κατάλληλη ενδυμασία, σιωπή και καθόλου τηλεφωνήματα, και στο κεντρικό κλίτος ζητά από τους επισκέπτες να σέβονται το πρώτο τμήμα, που προορίζεται για την προσευχή. Ακούστε τις δύο εσωτερικές στάσεις με ακουστικά ή ακούστε τες από πριν, έξω στο προαύλιο.
- Η κρύπτη δεν είναι ανοιχτή στους επισκέπτες, εκτός από μια δωρεάν ξενάγηση με συνοδό, μόνο στα γαλλικά, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη και Σάββατο στις 16:00, διάρκειας περίπου σαράντα λεπτών· το σημείο συνάντησης είναι στο εσωτερικό προαύλιο αμέσως μετά τον έλεγχο τσαντών, και η προσφορά είναι προαιρετική.
Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός
Οι ηχητικές περιηγήσεις της ίδιας της βασιλικής δεν κοστίζουν τίποτα, και παίζουν και οι δύο στο δικό σας κινητό: η μία, της βασιλικής, σε οκτώ γλώσσες, ξεκινά από τον κωδικό QR της γλώσσας σας στην αφίσα της εισόδου, και η άλλη, μόνο στα γαλλικά, είναι του Art, Culture et Foi, του συλλόγου ιερής τέχνης της Αρχιεπισκοπής Παρισιού. Καλύπτουν την πρόσοψη, τα πλάγια παρεκκλήσια, το ψηφιδωτό του ιερού, τα παράθυρα και τα γλυπτά. Η κρύπτη παρουσιάζεται μόνο σε δωρεάν ξενάγηση με συνοδό, στα γαλλικά. Αυτή η σελίδα στέκεται δίπλα τους ως ανεξάρτητος συνοδοιπόρος που ξεκινά κάτω στον κήπο και τελειώνει στην κορυφή του τρούλου, με κάθε αφήγηση γραμμένη κάτω από το πρόγραμμα αναπαραγωγής της, για τα σημεία όπου προηγείται η σιωπή.
Επίσημος ιστότοπος →Ερωτήσεις
Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για τη Σακρέ-Κερ;
Ναι, και μάλιστα περισσότεροι από ένας, και κανείς δεν χρειάζεται συσκευή από κάποιο γκισέ. Οι δύο επίσημες περιηγήσεις της βασιλικής είναι δωρεάν και παίζουν στο δικό σας τηλέφωνο: η μία σε οκτώ γλώσσες, από έναν κωδικό QR στην είσοδο, και η άλλη στα γαλλικά, του Art, Culture et Foi. Αυτή η σελίδα είναι επίσης δωρεάν και καλύπτει άλλα σημεία: ξεκινά από το Square Louise-Michel, τελειώνει στην κορυφή του τρούλου και δίνει ολόκληρη κάθε αφήγηση κάτω από το πρόγραμμα αναπαραγωγής.
Μπορώ να ακούσω τον ηχητικό ξεναγό της Σακρέ-Κερ χωρίς εισιτήριο;
Για τις τέσσερις από τις πέντε στάσεις, ναι: ο κήπος, το πρόστοο και το εσωτερικό της βασιλικής είναι δωρεάν και ανοιχτά κάθε μέρα. Μόνο η τελευταία στάση, στην κορυφή του τρούλου, χρειάζεται το εισιτήριο του τρούλου, 8 ευρώ για έναν ενήλικα, που αγοράζεται επί τόπου στο εκδοτήριο του τρούλου.
Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός της Σακρέ-Κερ;
Τίποτα: οι ηχητικές περιηγήσεις της βασιλικής είναι δωρεάν. Για εκείνη σε οκτώ γλώσσες, σκανάρετε τον κωδικό QR της γλώσσας σας στην αφίσα της εισόδου. Το μόνο που πληρώνετε σε μια επίσκεψη είναι η ανάβαση στον τρούλο: 8 ευρώ για ενήλικες και 5 ευρώ για παιδιά ως 15 ετών.
Από πού ξεκινά αυτή η διαδρομή στη Σακρέ-Κερ και πώς φτάνω εκεί;
Από το Square Louise-Michel, τον δημόσιο κήπο σε αναβαθμίδες κάτω από τη νότια πρόσοψη, από τα δυτικά μονοπάτια του. Η γραμμή 2 του μετρό σταματά στο Anvers, αλλιώς ελάτε με λεωφορείο· οι σκάλες του κήπου ανεβαίνουν στο προαύλιο και στις πόρτες, όπου παίζει η δεύτερη στάση.
Κλείνει ποτέ η Σακρέ-Κερ;
Η εκκλησία, όχι: οι πόρτες της ανοίγουν κάθε μέρα χωρίς εξαίρεση, 6:30 ως 22:30, και αργότερα σε κάποιες γιορτές και αγρυπνίες. Ο τρούλος είναι άλλη υπόθεση. Κλείνει το μεσημέρι, μπορεί να κλείσει για συντήρηση ή κακοκαιρία, και το ωράριό του αλλάζει από εποχή σε εποχή, οπότε αν σας ενδιαφέρει η θέα, δείτε τη σελίδα του τρούλου στον ιστότοπο της βασιλικής την προηγουμένη.
Μπορώ να φωτογραφίσω μέσα στη Σακρέ-Κερ;
Όχι στο κεντρικό κλίτος. Η βασιλική ζητά από τους επισκέπτες να μη φωτογραφίζουν, από σεβασμό για όσους προσεύχονται μπροστά στο Αγιότατο Μυστήριο, που είναι εκτεθειμένο μέρα και νύχτα, και ζητά σιωπή παντού. Οι δύο πρώτες στάσεις αυτής της σελίδας είναι σε εξωτερικό χώρο, όπως και η τελευταία.
Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με τη Σακρέ-Κερ.