Μουσείο Γκυστάβ Μορώ · Παρίσι · Ανεξάρτητος ξεναγός
Ηχητικός ξεναγός του Μουσείου Γκυστάβ Μορώ,
πέντε στάσεις, δωρεάν.
Ακούστε πέντε ηχογραφήσεις απευθείας σε αυτή τη σελίδα και έπειτα φωτογραφίστε όποιον θέλετε από τους 1.300 πίνακες και ακουαρέλες ή τα 5.000 σχέδια του σπιτιού, για να σας μιλήσει γι’ αυτά το Chiaro.
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με το Μουσείο Γκυστάβ Μορώ.
Οι Χίμαιρες
Μουσείο Γκυστάβ Μορώ, Παρίσι
Αυτό ήταν το δωρεάν κομμάτι
Αρκεί μια φωτογραφία: το Chiaro σάς παρουσιάζει το Μουσείο Γκυστάβ Μορώ έργο προς έργο.
Οι πέντε στάσεις · 12 λεπτά ήχου
Πέντε στάσεις, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.
Ο Γκυστάβ Μορώ σχεδίασε ο ίδιος το μεταθανάτιο μουσείο του πάνω από τα δωμάτια της οικογένειάς του στη συνοικία Νουβέλ Ατέν, και αυτός ο ηχητικός ξεναγός του Μουσείου Γκυστάβ Μορώ ακολουθεί τη διαδρομή προς τα πάνω, μέσα από τα δύο τεράστια γυάλινα εργαστήρια στα οποία εξασφαλίζει πρόσβαση κάθε εισιτήριο. Ξεκινήστε στο εργαστήριο του δεύτερου ορόφου μπροστά στον ημιτελή βράχο από τις «Χίμαιρες», διασχίστε το ξύλινο πάτωμα ως τη σφυρήλατη Ελικοειδή Σκάλα του Αλμπέρ Λαφόν, ανεβείτε στη δεύτερη αίθουσα του εργαστηρίου του τρίτου ορόφου για την ελαιογραφία της «Οπτασίας» και το μεσαιωνικό νησί των «Μονόκερων» και κλείστε στην πρώτη αίθουσα του τρίτου ορόφου κάτω από τον «Δία και τη Σεμέλη». Η ακρόαση διαρκεί συνολικά περίπου δώδεκα λεπτά· αν υπολογίσετε χρόνο για να ανοίξετε τα περιστρεφόμενα ερμάρια σχεδίων, δώστε στα εργαστήρια σαράντα πέντε λεπτά με μία ώρα, ή ενενήντα λεπτά τις ήσυχες μέρες που ανοίγουν επίσης το διαμέρισμα του πρώτου ορόφου και τα δωμάτια του ισογείου.
Κάθε λεπτομέρεια εδώ βασίζεται στα δημοσιευμένα δελτία έργων και στον οδηγό επίσκεψης του ίδιου του Μουσείου Γκυστάβ Μορώ, σε συνδυασμό με μια δεύτερη δημόσια πηγή αναφοράς. Παρότι η πυκνή ανάρτηση κορνίζα με κορνίζα που έστησε ο Ανρί Ρυπ το 1903 παραμένει εντυπωσιακά σταθερή, μεμονωμένοι πίνακες εξακολουθούν να ταξιδεύουν ως δάνεια σε εκθέσεις του εξωτερικού: όποτε μια πινακίδα στον τοίχο του εργαστηρίου διαφέρει από αυτές τις σημειώσεις, εμπιστευτείτε την πινακίδα που έχετε μπροστά σας και στείλτε μας δυο λέξεις.
Στάση 1 από 5 · Εργαστήριο δεύτερου ορόφου
Οι Χίμαιρες
Γκυστάβ Μορώ · 1884 · Λάδι σε μουσαμά, 236 × 204 εκ.
Προσέξτε
- Τα ανοιχτόχρωμα, αζωγράφιστα σημεία στη μέση του βράχου, όπου οι μορφές μένουν καθαρά καφετιά περιγράμματα πάνω σε φωτεινό προετοιμασμένο φόντο και θυμίζουν σχεδόν σκαλισμένο μάρμαρο.
- Στο κέντρο, μια αλληγορία της Λαγνείας καβάλα σε τράγο, πάνω από μια μορφή σαν Εύα που αγκαλιάζει ένα φίδι με ανθρώπινο κεφάλι.
- Κάτω αριστερά, μια πλούσια ντυμένη γυναίκα που χαϊδεύει έναν μονόκερο δανεισμένο από τις μεσαιωνικές ταπισερί του Κλυνί, δίπλα σε μια γυναίκα πάνω σε φτερωτό ταύρο και μια προσκυνήτρια με ραβδί που ακούει τη μουσική ενός αγγέλου.
- Έναν μικροσκοπικό σταυρό που μόλις διακρίνεται στην κορυφή του ψηλότερου απόκρημνου βράχου, σημάδι λύτρωσης στο τέρμα της πνευματικής ανάβασης.
Κείμενο (2:36)
Κάντε δυο βήματα πίσω σε αυτό το απέραντο εργαστήριο του δεύτερου ορόφου με το βορινό φως, ακριβώς δίπλα στη βάση της ελικοειδούς σκάλας, και ίσως περάσετε τον γιγάντιο τετράγωνο μουσαμά μπροστά σας για ξεθωριασμένη μεσαιωνική ταπισερί. Δύο μέτρα και τριάντα έξι εκατοστά ύψος, πάνω από δύο μέτρα πλάτος, χωρίς βαρύ βερνίκι ή βαθιές σκιές. Αυτή η χλωμή, κιμωλένια λάμψη οφείλεται στο ότι κοιτάζετε απευθείας το προκαταρκτικό σχέδιο του Γκυστάβ Μορώ.
Οι περισσότεροι μνημειακοί πίνακες γύρω σας σε αυτή την αίθουσα δουλεύτηκαν επί δεκαετίες και μεγαλώθηκαν με πρόσθετες λωρίδες λινού τις δεκαετίες του 1880 και του 1890, ώστε να σταθούν επάξια πάνω σε αυτούς τους ψηλούς κόκκινους τοίχους. Οι Χίμαιρες ήταν διαφορετική περίπτωση. Ο Μορώ άρχισε να τις σχεδιάζει γύρω στο 1880 και προχώρησε την τεράστια σύνθεση σε ένα ξέσπασμα τεσσάρων περίπου μηνών. Έπειτα, το 1884, η μητέρα του Πωλίν πέθανε σε ηλικία ογδόντα δύο ετών. Το πένθος τον πάγωσε ακαριαία. Υπέγραψε και χρονολόγησε τον καμβά κάτω δεξιά το 1884, άφησε κάτω τα πινέλα του και δεν τον άγγιξε ποτέ ξανά, στρέφοντας την προσοχή του στο σκοτεινό εννεάπτυχο του ανθρώπινου πόνου στον επάνω όροφο.
Στα γαλλικά, η λέξη σιμέρ, δηλαδή χίμαιρα, σημαίνει δύο πράγματα ταυτόχρονα: το υβριδικό τέρας του ελληνικού μύθου και μια έμμονη ονειροπόληση με ανοιχτά μάτια που δεν αφήνει τον άνθρωπο σε ησυχία. Ο Μορώ έδωσε στο έργο τον υπότιτλο Σατανικό Δεκαήμερο και γέμισε ένα απόκρημνο, βραχώδες νησί με δεκάδες γυναίκες, καθεμιά συντροφιά με το πλάσμα που γέννησε ο δικός της πόθος. Για την πυκνοκατοικημένη, ανηφορική πλαγιά του βράχου δανείστηκε τη δομή από το Μαρτύριο των Δέκα Χιλιάδων Χριστιανών του Βιτόρε Καρπάτσο, έναν βενετσιάνικο πίνακα που είχε αντιγράψει νέος στην Ακαδημία της Βενετίας ανάμεσα στο 1857 και το 1859.
Διαβάστε το πλήθος από το κέντρο προς τα έξω. Κοντά στη μέση υψώνεται η Λαγνεία καβάλα σε έναν τράγο, και ακριβώς από κάτω της μια γυναίκα τυλίγεται γύρω από ένα φίδι με ανθρώπινο κεφάλι. Κοιτάξτε κάτω αριστερά και θα εντοπίσετε μια γυναίκα καθισμένη σε φτερωτό ταύρο, μια άλλη ντυμένη με μπροκάρ να χαϊδεύει έναν μονόκερο εμπνευσμένο από τις μεσαιωνικές ταπισερί που είχε αγοράσει το Μουσείο Κλυνί δύο χρόνια νωρίτερα, καθώς και μια μισοντυμένη οδοιπόρο να στηρίζεται σε ραβδί ενώ ένας άγγελος χύνει μουσική στο αυτί της. Σηκώστε τώρα το βλέμμα στην τελευταία αιχμή της ψηλότερης βραχοκορφής. Σχεδόν χαμένος μέσα στον χλωμό ουρανό στέκεται ένας μικροσκοπικός σταυρός, το ήσυχο σημάδι καταφυγίου του Μορώ πάνω από την καταιγίδα της επιθυμίας.
Πριν αφήσετε αυτόν τον τοίχο, ρίξτε μια ματιά κάτω από τα παράθυρα του εργαστηρίου στα ξύλινα ερμάρια με τα περιστρεφόμενα γυάλινα φύλλα. Σχεδόν τέσσερις χιλιάδες οκτακόσια τριάντα προκαταρκτικά σχέδια του Μορώ φυλάσσονται μέσα τους στους δύο ορόφους των εργαστηρίων, ταξινομημένα ώστε να ξεφυλλίζονται σαν σελίδες ενός πελώριου σημειωματάριου.
Στάση 2 από 5 · Εργαστήριο δεύτερου ορόφου, άνοδος προς το εργαστήριο τρίτου ορόφου
Η Ελικοειδής Σκάλα
Αλμπέρ Λαφόν · 1895 · Σφυρήλατος σίδηρος και ξύλο
Προσέξτε
- Σταθείτε στο πρώτο σκαλί και κοιτάξτε ίσια επάνω μέσα από το ανοιχτό φρεάτιο: δεν υπάρχει κεντρική κολόνα, παρά μόνο μια κορδέλα σφυρήλατου σιδήρου που τυλίγεται προς το άνοιγμα της οροφής.
- Τα φυλλόμορφα σιδερένια κοσμήματα κατά μήκος του καμπύλου εξώστη, αρκετά διάτρητα ώστε το φως του βορινού φεγγίτη να περνά ανεμπόδιστα στους πίνακες πίσω του.
- Την πυκνή ανάρτηση κορνίζα με κορνίζα στους τερακότα τοίχους γύρω από τη σκάλα, διατηρημένη ακριβώς όπως την έστησε ο φίλος του Μορώ, ο Ανρί Ρυπ, για τα εγκαίνια του Ιανουαρίου του 1903.
Κείμενο (2:23)
Πλησιάστε το πρώτο ξύλινο σκαλοπάτι στη γωνία του εργαστηρίου και γείρετε το κεφάλι ίσια προς τα πάνω. Από πάνω σας, μια σκούρα κορδέλα από σφυρήλατο σίδηρο και γυαλισμένο ξύλο ξετυλίγεται μέσα από ένα κυματιστό άνοιγμα στην οροφή, χωρίς ούτε έναν κεντρικό στύλο πουθενά στο οπτικό σας πεδίο. Μοιάζει λιγότερο με κλιμακοστάσιο παρισινής κατοικίας και περισσότερο με κόσμημα μεγεθυμένο ώστε να σηκώνει ανθρώπινα βήματα.
Όταν ο πατέρας του Γκυστάβ Μορώ, ο δημοτικός αρχιτέκτονας Λουί Μορώ, αγόρασε το σπίτι στον αριθμό 14 της οδού Λα Ροσφουκώ για τον εικοσιεξάχρονο γιο του τον Ιούλιο του 1852, το κτίριο ήταν ένα σεμνό οικογενειακό σπίτι στη Νουβέλ Ατέν με ένα στενόχωρο εργαστήριο κάτω από τη στέγη. Ήδη από την παραμονή των Χριστουγέννων του 1862, ο Μορώ σημείωνε πάνω σε ένα σκίτσο πως χωρισμένα τα έργα του θα χάνονταν, ενώ κρατημένα όλα μαζί θα έδειχναν τον κόσμο στον οποίο αγαπούσε να ονειρεύεται. Ένας ένας, οι άνθρωποι που αγαπούσε έφυγαν από τη ζωή: ο πατέρας του το 1862, η μητέρα του το 1884 και το 1890 η Αλεξαντρίν Ντυρέ, η αφοσιωμένη σύντροφός του επί τριάντα χρόνια. Μόνος πια στο σπίτι, ο εξηνταεννιάχρονος ζωγράφος αποφάσισε τον Απρίλιο του 1895 να μετατρέψει την κατοικία του σε μόνιμο μουσείο.
Ανέθεσε το έργο στον αρχιτέκτονα Αλμπέρ Λαφόν, ο οποίος κράτησε ανέπαφα τα δωμάτια του πρώτου ορόφου ως ιδιωτικό διαμέρισμα μνήμης γεμάτο οικογενειακά πορτρέτα και δώρα από τον Εντγκάρ Ντεγκά και τον Τεοντόρ Σασεριώ, και έπειτα γκρέμισε τους επάνω ορόφους για να χτίσει δύο τεράστια βορινά γυάλινα εργαστήρια εκατόν εβδομήντα δύο τετραγωνικών μέτρων το καθένα. Ο Λαφόν αντιμετώπισε έναν πρακτικό γρίφο: μια επιβλητική ίσια σκάλα θα έτρωγε πολύτιμο χώρο στους τοίχους που χρειαζόταν για πίνακες τεσσάρων μέτρων. Η απάντησή του είναι η ανοιχτή έλικα μπροστά σας, φωλιασμένη διακριτικά στη γωνία του εργαστηρίου, ώστε οι γιγάντιες κορνίζες — οι Χίμαιρες από τη μία πλευρά, η Λήδα από την άλλη — να κρέμονται ακριβώς δίπλα στα σιδερένια της κάγκελα.
Ο Μορώ υπέγραψε τη διαθήκη του στις δέκα Σεπτεμβρίου του 1897, κληροδοτώντας το σπίτι και πενήντα χρόνια δουλειάς στη Γαλλία με τον όρο να μη διασπαστεί ποτέ η συλλογή, και πέθανε επτά μήνες αργότερα, στις δεκαοκτώ Απριλίου του 1898. Ο αφοσιωμένος φίλος και εκτελεστής της διαθήκης του, ο Ανρί Ρυπ, πέρασε χρόνια καταγράφοντας χιλιάδες φύλλα και κρεμώντας αυτούς τους τερακότα τοίχους κορνίζα με κορνίζα. Όταν άνοιξαν οι πόρτες στις δεκατέσσερις Ιανουαρίου του 1903, ο αγαπημένος μαθητής του Μορώ από τη Σχολή Καλών Τεχνών, ο ζωγράφος Ζωρζ Ρουώ, στεκόταν εδώ ως ο πρώτος έφορος του μουσείου.
Στάση 3 από 5 · Εργαστήριο τρίτου ορόφου, δεύτερη αίθουσα
Η Οπτασία
Γκυστάβ Μορώ · περ. 1875 · Λάδι σε μουσαμά, 142 × 103 εκ.
Προσέξτε
- Το άκαμπτα τεντωμένο αριστερό χέρι της Σαλώμης που δείχνει κατευθείαν το κομμένο, φωτοστεφανωμένο κεφάλι του Ιωάννη του Βαπτιστή, μετέωρο στον αέρα.
- Τον βασιλιά Ηρώδη ψηλά στον θρόνο του αριστερά και τον δήμιο ακουμπισμένο στο σπαθί του δεξιά: κανείς από τους δύο δεν αντιδρά, λες και μόνο η Σαλώμη βλέπει το όραμα.
- Το πλέγμα από ανοιχτόχρωμες χαραγμένες γραμμές πάνω στη σκούρα καφετιά αρχιτεκτονική πίσω από τις μορφές, όπου ειδωλολατρικά είδωλα σμίγουν με μεσαιωνικά κιονόκρανα.
- Λίγο πιο πέρα στην ίδια αίθουσα, «Η Σαλώμη χορεύοντας» («Η Σαλώμη με τα τατουάζ») και η τετράπλευρη περιστρεφόμενη προθήκη που φυλάσσει 264 ακουαρέλες πίσω από προστατευτικά παραθυρόφυλλα.
Κείμενο (2:28)
Ανεβείτε τη σιδερένια έλικα ως τον τρίτο όροφο, περάστε στη δεύτερη αίθουσα του επάνω εργαστηρίου και σταθείτε μπροστά στον σκοτεινό καμβά όπου ένα κομμένο κεφάλι φλέγεται σαν ήλιος μες στον αέρα. Ξεκαθαρίστε πρώτα μια σύγχυση που παγιδεύει σχεδόν όλους όσοι ξέρουν αυτή την εικόνα από τα βιβλία. Το 1876 ο Μορώ εξέθεσε στο Σαλόν του Παρισιού μια λαμπερή σαν κόσμημα ακουαρέλα της Οπτασίας· εκείνη η ακουαρέλα ανήκει σήμερα στο Μουσείο Ορσέ και φυλάσσεται στα θησαυροφυλάκια σχεδίων του Λούβρου. Αυτό που κρέμεται μπροστά σας είναι η μεγαλύτερη εκδοχή του Μορώ με λάδι σε μουσαμά, ύψους ενός μέτρου και σαράντα δύο εκατοστών, την οποία κράτησε εδώ στο εργαστήριό του ως την ημέρα που πέθανε.
Η ιστορία προέρχεται από το δέκατο τέταρτο κεφάλαιο του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Φυλακισμένος επειδή κατήγγειλε τον γάμο του βασιλιά Ηρώδη με την Ηρωδιάδα, ο Ιωάννης ο Βαπτιστής πληρώνει με τη ζωή του όταν η νεαρή Σαλώμη χορεύει για τον βασιλιά και, υποκινημένη από τη μητέρα της, ζητά το κεφάλι του προφήτη επί πίνακι. Δεκάδες ζωγράφοι του δέκατου ένατου αιώνα μετέτρεψαν τη Σαλώμη σε ένα σαγηνευτικό οριενταλιστικό κλισέ. Ο Μορώ έκανε κάτι που κανείς δεν είχε ξαναδεί: διέκοψε τον χορό με μια παραίσθηση.
Κοιτάξτε τη Σαλώμη κάτω αριστερά σε πρώτο πλάνο, μισοσκεπασμένη με πετράδια και πέπλα, με ένα άνθος λωτού στο υψωμένο δεξί της χέρι και το αριστερό της μπράτσο τεντωμένο ίσια μπροστά καθώς τραβιέται έντρομη πίσω. Μετέωρο πάνω από τα σκαλιά του παλατιού, μέσα σε μια έκρηξη χρυσών ακτίνων, αιωρείται το κεφάλι του Βαπτιστή, με το αίμα να κυλά από τον λαιμό και τα μάτια καρφωμένα κατευθείαν στα δικά της. Κοιτάξτε τώρα όλους τους υπόλοιπους στην αίθουσα. Αριστερά, ο Ηρώδης κάθεται άκαμπτος σαν είδωλο στον θρόνο του δίπλα στην Ηρωδιάδα. Δεξιά, ο δήμιος στέκεται ήρεμος και ακίνητος πλάι στο μακρύ σπαθί του. Κανείς τους δεν συσπάται. Το μουσείο αποκαλεί αυτόν τον πίνακα εικόνα της σκέψης που επιμένει πέρα από τον φυσικό θάνατο: η συνείδηση γίνεται ορατή στο μοναδικό πρόσωπο που βρίσκεται στο φως.
Πλησιάστε τους σκοτεινούς κίονες πίσω από το φωτοστέφανο. Αντί να χτίσει συμπαγή πέτρα, ο Μορώ χάραξε ένα λεπτό πλέγμα ανοιχτόχρωμων γραμμών απευθείας πάνω στο καφετί λαδοχρώμα του φόντου, μπλέκοντας θεότητες που θυμίζουν Ινδία με ρομανικά τόξα, έτσι ώστε η αίθουσα να μην ανήκει σε κανέναν πραγματικό αιώνα πάνω στη γη. Το 1884 ο μυθιστοριογράφος Ζορίς-Καρλ Υσμάνς αφιέρωσε περίφημες σελίδες του μυθιστορήματός του Ανάστροφα στους πίνακες της Σαλώμης του Μορώ, κάνοντας αυτή τη στοιχειωμένη πριγκίπισσα έμβλημα της συμβολιστικής τέχνης. Πριν προχωρήσετε, ρίξτε μια ματιά απέναντι στην ίδια αίθουσα στον αδελφό πίνακα, τη Σαλώμη με τα τατουάζ, όπου ο Μορώ χάραξε με μελάνι μυστηριώδη διακοσμητικά μοτίβα κατευθείαν πάνω στο δέρμα της.
Στάση 4 από 5 · Εργαστήριο τρίτου ορόφου, δεύτερη αίθουσα
Οι Μονόκεροι
Γκυστάβ Μορώ · περ. 1888 · Λάδι σε μουσαμά, 115 × 90 εκ.
Προσέξτε
- Τους δύο λευκούς μονόκερους που ακουμπούν ήρεμα στις γυναίκες στο κέντρο — άγρια πλάσματα που, σύμφωνα με τη μεσαιωνική παράδοση, άφηναν μόνο παρθένες να τα πλησιάσουν.
- Στα δεξιά, μια γερμένη γυναίκα που κρατά έναν λευκό κρίνο και ένα πετραδοστόλιστο σπαθί, με ένα μυστηριώδες χρυσό δισκοπότηρο στα πόδια της στην κάτω γωνία.
- Τα μικροσκοπικά γραμμικά σχέδια του Αγίου Γεωργίου και μυθικών ζώων, χαραγμένα απευθείας πάνω από ιριδίζουσες κηλίδες χρώματος στο μπροκάρ της όρθιας πριγκίπισσας.
- Ψηλά στον δεξί ορίζοντα, τη μικροσκοπική σκούρα σιλουέτα του ιστιοφόρου που έφερε αυτές τις γυναίκες στο νησί τους.
Κείμενο (2:07)
Μείνετε στη δεύτερη αίθουσα του εργαστηρίου του τρίτου ορόφου και στραφείτε προς τη σκαλιστή χρυσή κορνίζα όπου πέντε γυναίκες και δύο λευκοί μονόκεροι μαζεύονται δίπλα σε μια τυρκουάζ θάλασσα. Στις δεκατέσσερις Ιουλίου του 1887, ο Παριζιάνος συλλέκτης Εμίλ Στρος κατέβηκε από αυτό το εργαστήριο και έγραψε πως μόλις είχε δει ένα από τα ωραιότερα πράγματα ολόκληρης της ζωής του.
Ένας πλουσιότερος συλλέκτης είχε αντίθετη γνώμη, και εκείνος ο καβγάς είναι ο λόγος που ο πίνακας κρέμεται ακόμη στο Παρίσι αντί σε κάποιο ιδιωτικό σαλόνι. Ο τραπεζίτης βαρόνος Εντμόν ντε Ρότσιλντ είχε παραγγείλει τους Μονόκερους στον Μορώ. Όταν όμως ο Ρότσιλντ επισκέφθηκε το εργαστήριο και υπαινίχθηκε ότι ο καλλιτέχνης έπρεπε να δώσει στην επιφάνεια ένα πιο λείο, πιο συμβατικό φινίρισμα, ο Μορώ στύλωσε τα πόδια. Αρνήθηκε να αποχωριστεί τον μουσαμά, ζωγράφισε ως αντικατάσταση για τον Ρότσιλντ μια άψογα τελειωμένη ακουαρέλα με θέμα τον Δαβίδ να χορεύει μπροστά στην Κιβωτό, και ξέσπασε σε ένα ιδιωτικό σημείωμα του εργαστηρίου ενάντια στους πομπώδεις συλλέκτες των οποίων η αντίληψη για την τέχνη, όπως έγραφε έξαλλος, μόλις που ξεπερνούσε εκείνη ενός θυρωρού ή ενός αλλαντοπώλη.
Πλησιάστε την κορνίζα και θα δείτε αμέσως τι ξάφνιασε τον Ρότσιλντ και ενθουσίασε τους μεταγενέστερους ζωγράφους. Ο Μορώ χώρισε το χρώμα από τη γραμμή. Κάτω από τις μορφές, διάφανα περάσματα από τριανταφυλλί, θαλασσί, σμαραγδί και χρυσό λαμπυρίζουν σαν θρυμματισμένο οπάλι χωρίς να υπακούν σε αυστηρά περιγράμματα. Πάνω από αυτές τις φωτεινές κηλίδες, ο Μορώ χάραξε με λεπτή μύτη καθαρό, περίτεχνο γραμμικό σχέδιο: αναγεννησιακά καλύμματα κεφαλής, έναν λευκό κρίνο, ένα πετραδοστόλιστο σπαθί, ένα χρυσό ποτήρι σαν το Άγιο Δισκοπότηρο κρυμμένο στην κάτω δεξιά γωνία, ακόμη και μικροσκοπικές σκηνές του Αγίου Γεωργίου που σκοτώνει τον δράκο κεντημένες πάνω σε μια φούστα.
Μην ψάξετε για δραματική πλοκή εδώ, γιατί ο Μορώ δεν άφησε καμία επίτηδες. Εμπνευσμένος από τις έξι μεσαιωνικές ταπισερί με θέμα την Κυρία και τον μονόκερο που είχε αποκτήσει το Μουσείο Κλυνί το 1882, περιέγραψε αυτόν τον καμβά απλώς ως ένα μαγεμένο νησί κατοικημένο αποκλειστικά από γυναίκες, μια καθαρή πρόφαση για χρώμα και διακόσμηση. Έξω στα ανοιχτόχρωμα νερά πάνω δεξιά στέκει το μικρό σκοτεινό καράβι που έφερε αυτές τις πριγκίπισσες στην ακτή, αγκυροβολημένο για πάντα πλάι σε μια στεριά που δεν υπάρχει πουθενά έξω από αυτή την αίθουσα.
Στάση 5 από 5 · Εργαστήριο τρίτου ορόφου, πρώτη αίθουσα
Ο Δίας και η Σεμέλη
Γκυστάβ Μορώ · 1889–1895 · Λάδι σε μουσαμά, 212 × 118 εκ.
Προσέξτε
- Τη χλωμή, ματωμένη Σεμέλη ριγμένη πάνω στον γιγάντιο δεξί μηρό του Δία, και από κάτω της το φτερωτό τραγοπόδαρο πνεύμα που κρύβει τα μάτια του από τη λάμψη του θεού.
- Το αγένειο πρόσωπο του Δία με τα ορθάνοιχτα μάτια μέσα σε πύρινο φωτοστέφανο, να κρατά στο ένα χέρι σκήπτρο λευκού λωτού και στο άλλο τη φτερωτή λύρα του Απόλλωνα, πατώντας με το δεξί πόδι ένα κουλουριασμένο φίδι που δαγκώνει την ουρά του.
- Στη βάση του θρόνου, τον πεπλοφόρο Θάνατο με ματωμένο κόκκινο σπαθί αριστερά και την Οδύνη με το χριστιανικό ακάνθινο στεφάνι δεξιά, εκατέρωθεν του μαύρου αετού του Δία και του τραγοκέρατου Πάνα.
- Κατά μήκος του κάτω άκρου, την Εκάτη στεφανωμένη με ασημένια ημισέληνο κάτω αριστερά και δύο σφίγγες φρουρούς που επιβλέπουν τα σκιερά τέρατα της νύχτας.
Κείμενο (2:54)
Γυρίστε πίσω στην πρώτη αίθουσα του εργαστηρίου του τρίτου ορόφου και σταθείτε μπροστά στην ψηλή επιχρυσωμένη κορνίζα που κυριαρχεί στον χώρο. Με ύψος δύο μέτρων και δώδεκα εκατοστών, στολισμένος σαν εικόνα βωμού σκαλισμένη σε λάπις λάζουλι, ρουμπίνι και πράσινο σμάλτο, ο πίνακας Ο Δίας και η Σεμέλη είναι η κορυφή της πορείας του Γκυστάβ Μορώ. Τον προσχεδίασε το 1889 και τον τελείωσε το 1895, την ίδια χρονιά που κάλεσε τον αρχιτέκτονά του για να μετατρέψει αυτό το σπίτι σε μουσείο, λέγοντας στον μαθητή του Αρύ Ρενάν ότι ο μουσαμάς εξέφραζε το τελευταίο από τα όνειρά του. Ο συλλέκτης που τον είχε παραγγείλει, ο Λεοπόλντ Γκολντσμίτ, κατάλαβε πού ανήκε το έργο: όταν άνοιξε το μουσείο το 1903, το χάρισε πίσω ώστε να κρέμεται εδώ μόνιμα.
Ο μύθος προέρχεται από το τρίτο βιβλίο των Μεταμορφώσεων του Οβιδίου. Η Σεμέλη, θνητή πριγκίπισσα της Θήβας, αγαπιέται από τον Δία, βασιλιά των θεών. Η ζηλιάρα Ήρα μεταμφιέζεται στη γριά τροφό της Σεμέλης και ψιθυρίζει στο αυτί της μια θανάσιμη παγίδα: βάλε τον εραστή σου να ορκιστεί ότι θα σου εμφανιστεί με όλη την ουράνια δόξα του, ακριβώς όπως εμφανίζεται στον Όλυμπο. Δεσμευμένος από τον όρκο του, ο Δίας αποκαλύπτεται, και κανένα θνητό σώμα δεν αντέχει αυτή τη φωτιά.
Κοιτάξτε πώς σκηνοθετεί ο Μορώ τη στιγμή της αποκάλυψης. Αντί για τον γενειοφόρο πατριάρχη της κλασικής γλυπτικής, ο Δίας κοιτάζει ίσια πέρα από εσάς, νέος και αγένειος σαν τον Απόλλωνα, κρατώντας μια χρυσή λύρα που μεταμορφώνει τον κύριο του κεραυνού σε θεό της ποίησης και της μουσικής. Πάνω στον κολοσσιαίο δεξί του μηρό, η μικροσκοπική λευκή Σεμέλη λυγίζει προς τα πίσω χτυπημένη από τη θεϊκή αστραπή, με το αίμα να κυλά στο πλευρό της. Ακριβώς από κάτω της, μια μικρή φτερωτή μορφή με οπλές τράγου καλύπτει τα μάτια της — για τον Μορώ είναι το πνεύμα του γήινου έρωτα που πεθαίνει μέσα στη λάμψη, αν και πολλοί θεατές σκέφτονται επίσης τον νήπιο Βάκχο, σωσμένο από τα σπλάχνα της μητέρας του.
Διαβάστε τώρα τον πίνακα από το κάτω χείλος προς τα επάνω, γιατί ο Μορώ έχτισε ολόκληρο τον δίμετρο καμβά σαν κλίμακα της ψυχής που ανεβαίνει από το σκοτάδι. Κάτω στα μαύρα βάθη αριστερά κάθεται η Εκάτη, θεά της νύχτας, στεφανωμένη με ασημένια ημισέληνο, τριγυρισμένη από σκιώδη υβριδικά πλάσματα και δύο σφίγγες που φυλάνε το παρελθόν και το μέλλον. Ένα επίπεδο ψηλότερα, ο τραγοπόδαρος Πάνας σκύβει το κεφάλι κάτω από τις ανοιχτές μαύρες φτερούγες του αετού του Δία, ενώνοντας τη γη με τον ουρανό. Δίπλα τους κάθονται δύο αυστηρές μορφές που ο Μορώ αποκάλεσε τραγική βάση της ανθρώπινης ζωής: αριστερά ο πεπλοφόρος Θάνατος με ματωμένο σπαθί, δεξιά η Οδύνη με το ακάνθινο στεφάνι του Χριστού. Πάνω απ’ όλους, το πόδι του Δία πατά σε ένα φίδι που δαγκώνει την ουρά του, έμβλημα της αιωνιότητας, ενώ γαλάζιοι θόλοι ανοίγουν σε έναν έναστρο ουρανό.
Σταθείτε αρκετά κοντά ώστε να δείτε τις παχιές, σκληρές σαν πετράδι εξάρσεις του χρώματος — γαλάζια και πράσινα που θυμίζουν τα αναγεννησιακά κεραμικά που συνέλεγαν οι γονείς του Μορώ στον κάτω όροφο. Τρία χρόνια προτού ολοκληρώσει αυτόν τον πίνακα, ο Μορώ έγινε καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών, υποδεχόμενος τον νεαρό Ανρί Ματίς, τον Αλμπέρ Μαρκέ και τον Ζωρζ Ρουώ σε αυτό το σπίτι τις Κυριακές και προτρέποντάς τους να ζωγραφίζουν από το εσωτερικό τους όραμα αντί να αντιγράφουν τη φύση. Το μοντέρνο γαλλικό χρώμα ξεκίνησε σε εργαστήρια σαν κι αυτό, ακριβώς κάτω από τα ορθάνοιχτα, ατάραχα μάτια του Δία.
Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro
Στρέψτε το Chiaro σε οτιδήποτε στο Μουσείο Γκυστάβ Μορώ.
Αυτές οι πέντε στάσεις μόλις που αγγίζουν τοίχους κρεμασμένους κορνίζα με κορνίζα από το πάτωμα ως το γείσο. Φωτογραφίστε έναν καμβά ψηλά στον εξώστη του εργαστηρίου, ένα φύλλο μέσα στα περιστρεφόμενα ερμάρια σχεδίων ή ένα οικογενειακό πορτρέτο στο διαμέρισμα του πρώτου ορόφου: το Chiaro αναγνωρίζει το έργο, ξετυλίγει τον μύθο του Μορώ και απαντά φωναχτά στις επόμενες ερωτήσεις σας εκεί όπου στέκεστε.
Πριν πάτε
Πώς θα πάτε
14, rue de La Rochefoucauld (επίσημα rue Catherine-de-La Rochefoucauld), 75009 Παρίσι, στη συνοικία Nouvelle Athènes νότια της Pigalle. Η είσοδος γίνεται από τη μοναδική εξώπορτα του κτιρίου, με έλεγχο τσαντών στην υποδοχή.
Η γραμμή 12 του μετρό σταματά πιο κοντά στους σταθμούς Trinité – d'Estienne d'Orves και Saint-Georges, ενώ ο σταθμός Pigalle εξυπηρετεί τις γραμμές 2 και 12. Τα λεωφορεία 21, 26, 40, 43, 68 και 74 περνούν από κοντά, και το πλησιέστερο πάρκινγκ είναι το Parc Trinité d'Estienne d'Orves στην οδό 10–12 rue Jean-Baptiste Pigalle.
Εισιτήρια
- Κλειστό κάθε Τρίτη, καθώς και την 1η Ιανουαρίου, την 1η Μαΐου και στις 25 Δεκεμβρίου. Ανοιχτό Δευτέρα και Τετάρτη έως Κυριακή από τις 10:00 έως τις 18:00, με τελευταία είσοδο στις 17:30 και εκκένωση των αιθουσών 15 λεπτά πριν από το κλείσιμο (πρόωρο κλείσιμο στις 16:30 την παραμονή των Χριστουγέννων· ελέγξτε το musee-moreau.fr πριν ξεκινήσετε για αργίες ή έκτακτες απεργίες).
- Το κανονικό εισιτήριο ελεύθερης επίσκεψης κοστίζει 8 ευρώ (6 ευρώ μειωμένο) στην υποδοχή και εξασφαλίζει είσοδο στα εργαστήρια του 2ου και του 3ου ορόφου· το διαμέρισμα του 1ου ορόφου και το ισόγειο ανοίγουν μόνο όταν το επιτρέπουν η προσέλευση και το προσωπικό. Κρατήστε το απόκομμα: το ενιαίο εισιτήριο περιλαμβάνει είσοδο στο Μουσείο Ζαν-Ζακ Ενέρ για 3 μήνες, καθώς και μειωμένο εισιτήριο εντός 8 ημερών στο Μουσείο Γκιμέ και στο Μουσείο Ορσέ, εντός 15 ημερών στο Μουσείο Ρομαντικής Ζωής και στο Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας του Ιουδαϊσμού, και εντός 30 ημερών στο Citéco.
- Η είσοδος είναι δωρεάν με επίδειξη ταυτότητας για κατόχους Paris Museum Pass, επισκέπτες κάτω των 18 ετών και κατοίκους του ΕΟΧ κάτω των 26 ετών, καθώς και δωρεάν για όλους την πρώτη Κυριακή κάθε μήνα. Η ηλεκτρονική πώληση εισιτηρίων ελεύθερης επίσκεψης στο billetterie.musee-moreau.fr δεν είναι διαθέσιμη αυτή την περίοδο (αγοράστε το εισιτήριο απευθείας στην υποδοχή και ελέγξτε το billetterie.musee-moreau.fr πριν από την πρώτη Κυριακή του μήνα μήπως ανοίξουν ξανά ηλεκτρονικές κρατήσεις).
- Αφήστε πίσω βαλίτσες και ογκώδεις τσάντες: το μουσείο δεν δέχεται αποσκευές και δεν διαθέτει ντουλάπια φύλαξης. Επειδή το ιστορικό σπίτι έχει τρεις σκάλες και καθόλου ανελκυστήρα, οι επάνω όροφοι δεν είναι προσβάσιμοι σε αναπηρικό αμαξίδιο και τα παιδικά καρότσια μένουν στην υποδοχή· η φωτογράφιση χωρίς φλας και το Wi-Fi επισκεπτών (MOREAU VISITEUR) είναι διαθέσιμα σε όλους τους χώρους.
Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός
Το Μουσείο Γκυστάβ Μορώ δεν νοικιάζει συσκευή ηχητικού ξεναγού ούτε διαθέτει εφαρμογή για κινητά· η υποδοχή μοιράζει δωρεάν έντυπο οδηγό περιήγησης, ενώ οι προγραμματισμένες ξεναγήσεις με εισηγητή στα γαλλικά και τα αγγλικά απαιτούν ξεχωριστό εισιτήριο 10 ευρώ (8 ευρώ μειωμένο, μαζί με την είσοδο στο μουσείο) στο billetterie.musee-moreau.fr. Οι πέντε ηχογραφήσεις μας εδώ στο πρόγραμμα περιήγησης είναι δωρεάν, και η εφαρμογή Chiaro μπορεί να αφηγηθεί οποιονδήποτε άλλο πίνακα, ακουαρέλα ή σχέδιο του σπιτιού από μια φωτογραφία.
Επίσημος ιστότοπος →Ερωτήσεις
Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για το Μουσείο Γκυστάβ Μορώ;
Ναι — οι πέντε ηχογραφήσεις αυτής της σελίδας παίζουν δωρεάν στο πρόγραμμα περιήγησης του κινητού σας, με ολόκληρο το κείμενο από κάτω και χωρίς καμία εγκατάσταση. Για να ακούσετε την ιστορία πίσω από οποιονδήποτε άλλο πίνακα ή σχέδιο στους τοίχους του εργαστηρίου, βγάλτε μια φωτογραφία στην εφαρμογή Chiaro.
Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός του Μουσείου Γκυστάβ Μορώ;
Δεν υπάρχει: το μουσείο ούτε νοικιάζει συσκευές ήχου ούτε προσφέρει δική του εφαρμογή επισκεπτών. Η υποδοχή παρέχει δωρεάν έντυπο ή ψηφιακό φυλλάδιο περιήγησης, ενώ οι προγραμματισμένες ξεναγήσεις με εισηγητή στα γαλλικά και τα αγγλικά κοστίζουν 10 ευρώ ολόκληρο ή 8 ευρώ μειωμένο (συμπεριλαμβανομένης της εισόδου) μέσω του billetterie.musee-moreau.fr.
Πού βρίσκεται το έργο Ο Δίας και η Σεμέλη στο Μουσείο Γκυστάβ Μορώ;
Κυριαρχεί στην πρώτη αίθουσα του εργαστηρίου του τρίτου ορόφου, όπου φτάνετε ανεβαίνοντας τη σφυρήλατη ελικοειδή σκάλα του Αλμπέρ Λαφόν από το εργαστήριο του δεύτερου ορόφου. Κάθε εισιτήριο εισόδου καλύπτει τα εργαστήρια του δεύτερου και του τρίτου ορόφου.
Είναι κλειστό το Μουσείο Γκυστάβ Μορώ κάθε Τρίτη;
Ναι, το σπίτι κλείνει κάθε Τρίτη καθώς και την 1η Ιανουαρίου, την 1η Μαΐου και στις 25 Δεκεμβρίου. Όλες τις άλλες ημέρες ανοίγει από τις 10:00 έως τις 18:00 με τελευταία είσοδο στις 17:30, αν και αξίζει να ρίξετε μια ματιά στο musee-moreau.fr πριν ξεκινήσετε σε περίπτωση έκτακτου κλεισίματος λόγω απεργίας.
Ισχύει το Paris Museum Pass στο Μουσείο Γκυστάβ Μορώ;
Ναι, το έγκυρο Paris Museum Pass εξασφαλίζει δωρεάν είσοδο, όπως και το αποδεικτικό ηλικίας για επισκέπτες κάτω των 18 ετών και κατοίκους του ΕΟΧ κάτω των 26 ετών. Διαφορετικά, τα εισιτήρια ελεύθερης επίσκεψης πωλούνται απευθείας στο ταμείο της υποδοχής προς 8 ευρώ ολόκληρο ή 6 ευρώ μειωμένο (η ηλεκτρονική κράτηση ελεύθερης επίσκεψης στο billetterie.musee-moreau.fr έχει προσωρινά ανασταλεί), και την πρώτη Κυριακή του μήνα η είσοδος είναι δωρεάν για όλους.
Πόση ώρα διαρκεί μια επίσκεψη στο Μουσείο Γκυστάβ Μορώ;
Υπολογίστε σαράντα πέντε λεπτά με μία ώρα για τις πέντε στάσεις στα εργαστήρια του δεύτερου και του τρίτου ορόφου, μαζί με δέκα λεπτά ήχου και χρόνο για να ξεφυλλίσετε τα περιστρεφόμενα ερμάρια σχεδίων. Όταν είναι ανοιχτά επίσης το διαμέρισμα μνήμης του πρώτου ορόφου και τα δωμάτια του ισογείου, ενενήντα λεπτά σάς επιτρέπουν να δείτε άνετα και τα τέσσερα επίπεδα.
Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με το Μουσείο Γκυστάβ Μορώ.