Direct naar de inhoud

Panthéon · Parijs · Onafhankelijke gids

Audiogids voor het Panthéon in Parijs,
vijf stops, gratis.

Een kerk van 110 meter lang onder een koepel van 83 meter hoog, omgebouwd tot graf van de natie: vijf stops spelen af in dit tabblad, en Chiaro vertelt je over elke andere naam in de crypte aan de hand van een foto.

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan het Panthéon.

9:41

De westgevel en het fronton van David d'Angers

Panthéon, Parijs

0:00 2:08
Stop 1 van 5

De vijf stops · 10 minuten audio

Vijf plekken, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.

Deze audiogids voor het Panthéon begint buiten op het plein bovenaan de rue Soufflot, waar je de portiek, het fronton en de koepel kunt lezen voordat je naar binnen gaat, en eindigt tussen de graven onder de vloer. Loop na de deuren door het schip naar het oosten en blijf staan waar de vier armen elkaar kruisen, onder de koepel; precies op die plek zwaait de slinger van Foucault; loop verder naar het oosten tot helemaal achteraan, waar La Convention nationale op de plaats van het altaar staat; ga daarna de crypte in, naar de grafkelder van Voltaire. Vijf stops die je op eigen houtje loopt, allemaal in of voor één gebouw van 110 meter lang, samen ongeveer 10 minuten luisteren.

Weet voordat je gaat dat hier twee dingen veranderen: de prijs, die van oktober tot maart lager is dan in de zomerhelft van het jaar, en het sluitingsuur, dat vervroegd wordt zodra het schip te vol raakt. Alle openingstijden, prijzen en huisregels op deze pagina komen van paris-pantheon.fr, de officiële site van het monument, en de verhalen steunen op die site en op Wikipedia. Een gedrukt bericht bij de portiek of een woord van een suppoost gaat voor op alles wat hier staat; en betrap je deze pagina op een fout, stuur ons dan een berichtje, zodat de volgende bezoeker het verbeterd aantreft.

Stop 1 van 5 · Place du Panthéon, bovenaan de rue Soufflot, met zicht op de westgevel; openbaar plein, vóór elke kaartcontrole

De westgevel en het fronton van David d'Angers

Jacques-Germain Soufflot (1713–1780), voltooid door Jean-Baptiste Rondelet; fronton van David d'Angers (1788–1856) · Gebouw 1764–1790; fronton 1831–1837 · Stenen portiek van Korinthische zuilen onder een gebeeldhouwd fronton; het gebouw is 110 m lang en 84 m breed

Om op te letten

  • Het opschrift op de band onder het fronton, Aux grands hommes la patrie reconnaissante, ‘Aan de grote mannen, het dankbare vaderland’. Het is sinds 1791 meer dan eens weggehaald en teruggeplaatst; sinds 1885 is het gebleven.
  • Napoleon tussen de soldaten en de studenten in uniform op de rechterhelft van het fronton, en Voltaire, Rousseau en Lafayette tussen de denkers links.
  • De reliëfs boven de deuren, diep in de portiek: beeldhouwwerk uit de jaren 1790 en uit 1837, overlevers van elke regimewisseling.
  • Het kruis op de lantaarn. Van 1830 tot 1851 wapperde daar in plaats daarvan een vlag, en tijdens de Commune van 1871 een rode vlag.
Transcriptie (2:08)

Ga staan waar de rue Soufflot uitkomt op het plein en kijk de heuvel op. De hele voorkant is gebouwd om vanaf hier gezien te worden: een rij Korinthische zuilen, een driehoek van gebeeldhouwde figuren die erop rust, en daarboven een tamboer met nog een krans van zuilen, een koepel en een lantaarn. Van 1790 tot de Eiffeltoren er in 1889 kwam, was het kruis op die lantaarn het hoogste punt van Parijs. Kijk even achter je: de straat loopt zo'n driehonderd meter kaarsrecht naar beneden, tot aan de Jardin du Luxembourg.

Het begon met een gelofte. In 1744 werd Lodewijk XV in Metz ernstig ziek, bad tot de heilige Genoveva, de beschermheilige van Parijs, en herstelde. Hij beloofde de kerk van haar abdij op deze heuvel te herbouwen. De schatkist was leeg, dus organiseerde de kroon een enorme loterij, en de koning legde op zes september 1764 zelf de eerste steen. Zijn architect, Jacques-Germain Soufflot, was nauwelijks bekend en wilde wedijveren met de Sint-Pieter in Rome en de Sint-Paulskathedraal in Londen. Hij stierf voordat het gebouw af was. Zijn medewerker Brébion en zijn leerling Rondelet voltooiden het in 1790, net op tijd voor de Revolutie om het van de heilige af te pakken.

Lees de woorden op de band onder de driehoek: Aux grands hommes la patrie reconnaissante, aan de grote mannen, het dankbare vaderland. Ze werden in 1791 aangebracht, toen de kerk een rustplaats voor helden werd. Onder de teruggekeerde koningen gingen ze eraf, in 1830 kwamen ze terug, onder het Tweede Keizerrijk gingen ze er weer af, en in 1885 keerden ze voorgoed terug, voor de begrafenis van Victor Hugo. Het gebouw is zes keer van bestemming veranderd, en dat opschrift is de barometer.

Nu het fronton. David d'Angers beeldhouwde het tussen 1831 en 1837. In het midden staat het Vaderland, dat kronen uitdeelt die de Vrijheid haar aanreikt, terwijl de Geschiedenis de namen opschrijft. Links denkers en wetenschappers: Voltaire, Rousseau, de arts Bichat en Lafayette. De regering wilde Lafayette eruit hebben. David d'Angers weigerde, en het fronton werd onthuld zonder enige officiële plechtigheid. Rechts staan Napoleon Bonaparte, zijn soldaten en studenten van de École polytechnique in uniform.

Die zuilen hebben ergere dingen gezien dan politiek. In juni 1848 werden opstandelingen die zich binnen hadden verschanst met kanonvuur verdreven, en die beschieting beschadigde deze gevel zwaar. En op zesentwintig mei 1871, toen de Commune viel, werd de afgevaardigde Jean-Baptiste Millière op deze treden gefusilleerd, op zijn knieën.

Stop 2 van 5 · Binnen, door het schip tot waar het onder de koepel op de viering uitkomt; kijk omhoog

De koepel boven de viering, gezien vanuit het schip

Jacques-Germain Soufflot (1713–1780) en Jean-Baptiste Rondelet; pendentieven van François Gérard (1770–1837); koepelschildering van Antoine-Jean Gros (1771–1835) · Ontwerp van de koepel goedgekeurd in 1777, voltooid in 1790; schildering van Gros 1811–1824; pendentieven 1821–1837 · Drie stenen koepels in elkaar, 83 m hoog tot de top; de koepel weegt 17.000 ton

Om op te letten

  • De geschilderde banderol met de woorden La Mort, de Dood, onderaan een van de vier pendentieven van François Gérard; de andere zijn de Roem, de Natie en de Gerechtigheid.
  • De opening in de onderste koepel met cassettes, en de schildering die daarboven zweeft, op de middelste van de drie koepels.
  • De ramen in de tamboer: hun daglicht verlicht de schildering van Gros van bovenaf.
  • Door de boog verderop het cassettengewelf van de volgende arm van het Griekse kruis.
Transcriptie (2:09)

Loop het schip in en blijf staan net voor de open ruimte in het midden, waar de vier armen van het gebouw samenkomen. Leg dan je hoofd in je nek. Boven je gaat de steen over in een ring van ramen, een band van gebeeldhouwde guirlandes en de onderkant van een koepel. Je kijkt naar het deel van dit gebouw dat het bijna had doen instorten.

Soufflot ontwierp een Grieks kruis, vier armen van gelijke lengte, met de koepel boven de viering. Wat je ziet is maar de eerste van drie koepels die in elkaar zitten. De onderste heeft cassettes en is in het midden open. Door die opening zie je de tweede, die een schildering draagt, en boven die twee zit de buitenschaal die je vanaf het plein zag, gebouwd van steen en bekleed met lood in plaats van getimmerd uit hout, zoals bij Franse koepels gebruikelijk was. De middelste koepel draagt de stenen lantaarn, meer dan vijf ton zwaar, en Soufflot tekende de kromming ervan als een omgekeerde hangende ketting, volgens een theorie die Robert Hooke in 1676 publiceerde. De hele koepel weegt zeventienduizend ton.

Critici zeiden dat vier pijlers dat nooit konden dragen. Soufflot versterkte de steen met ijzeren staven, een voorloper van gewapende bouw, en vanaf 1806 moest Rondelet de pijlers verstevigen. In de eenentwintigste eeuw waren de staven verroest, en een restauratie tussen 2010 en 2020 heeft ze vervangen.

Zoek de vier gebogen driehoeken waar de ronde koepel op de vierkante viering rust. Dat zijn de pendentieven van François Gérard: de Roem, de Dood, de Natie en de Gerechtigheid, geschilderd tussen 1821 en 1837. Gérard stierf in 1837 en zijn leerlingen maakten ze af. Zoek de geschilderde banderol met de woorden La Mort.

De schildering in de tweede koepel, De apotheose van de heilige Genoveva, is van Antoine-Jean Gros, en de geschiedenis ervan is een klucht in vier bedrijven. Napoleon gaf er in 1811 opdracht toe, en Gros schilderde de keizer erin. In augustus 1814 droeg het ministerie van de teruggekeerde koning hem op om in diens plaats Lodewijk XVIII te schilderen. Eind maart 1815 was Napoleon terug, en daarmee ook het bevel om hem te schilderen. Na afloop van de Honderd Dagen was het weer Lodewijk. Het honorarium steeg onderweg van zesendertigduizend frank naar vijftigduizend.

Kijk voordat je verdergaat nog even terug door het schip. De doeken in de eerste vier traveeën rechts zijn De kindertijd van de heilige Genoveva van Puvis de Chavannes, geschilderd tussen 1874 en 1878 en, net als de rest van de cyclus, opgehangen voor ramen die decennia eerder waren dichtgemetseld. Op een later doek uit dezelfde cyclus beeldde Joseph Blanc de republikeinse leider Gambetta af als gezant van Clovis en Georges Clemenceau als de heilige Galactoire.

Stop 3 van 5 · De viering, recht onder de koepel, bij het lage hek rond de slinger

De slinger van Foucault, onder de koepel

Experiment van Léon Foucault (1819–1868) met de ingenieur Gustave Froment; in 1995 opnieuw opgehangen · 1851; sinds 1995 permanent opnieuw opgehangen · Bol van messing en lood van 28 kg aan een stalen draad van 67 m, opgehangen aan de koepel

Om op te letten

  • De lijn van de bol ten opzichte van de ring die eromheen is gemarkeerd. Kom over een kwartier terug en hij is opgeschoven, omdat de vloer is opgeschoven.
  • De draad die kaarsrecht omhoog uit het zicht verdwijnt. Onderaan eindigt hij in de bol; bovenaan zit hij zevenenzestig meter hoog vast, in de koepel.
  • Recht boven je, door de open koepel, de heilige Genoveva van Gros, omringd door de koningen van Frankrijk.
Transcriptie (1:54)

Je staat nu recht onder de koepel, en de messing bol die voor je heen en weer zwaait, hangt eraan aan een stalen draad van zevenenzestig meter. Geef hem een minuut. Hij gaat heen en weer langs wat een vaste lijn lijkt; elke volledige slingering duurt zestien seconden en beschrijft een boog van ongeveer zes meter. De lijn staat niet vast. Elke slingering komt zo'n tweeënhalve millimeter naast de vorige uit, en in de loop van de uren draait hij de cirkel rond.

Het is niet de bol die beweegt. Jij beweegt. De slinger blijft in hetzelfde vlak zwaaien terwijl de vloer, het gebouw en heel Parijs met de aarde onder hem door draaien.

Léon Foucault probeerde dit eerst uit in de kelder van zijn eigen huis in Parijs. Voor een openbare demonstratie in 1851 had hij hoogte nodig, en Louis-Napoléon Bonaparte, toen president, liet hem en de ingenieur Gustave Froment deze koepel gebruiken. Op de uitnodigingen stond: U wordt uitgenodigd om de aarde te zien draaien. Ze hingen een bol van messing en lood van achtentwintig kilo op, met een stift eronder die in een bed van zand kraste, zodat elke doorgang een verse groef naast de vorige achterliet. De Parijzenaars kwamen in drommen.

Het duurde maanden. In december 1851 greep diezelfde Louis-Napoléon met een staatsgreep de macht, gaf het gebouw terug aan de Kerk, en het experiment werd stopgezet. Vijftig jaar later hing de astronoom Camille Flammarion hier opnieuw een slinger op, en op de eerste sessie kwamen meer dan tweeduizend mensen af. In 1995 kwam hij voorgoed terug, tijdens de restauratie in 2014 werd hij weggehaald, en op vijftien september 2015 hing hij er weer.

Nog één ding voordat je aan deze bol gehecht raakt: het is een kopie. De originele bol van Foucault is van het Musée des Arts et Métiers. Hij heeft hier vanaf 1995 inderdaad een tijd gehangen, terwijl dat museum werd verbouwd, en daarna ging hij terug naar huis.

De naam van Foucault staat ook op de Eiffeltoren, maar hier in de viering werkt zijn idee nog steeds. Volg de draad met je ogen omhoog. Hij verdwijnt door de opening in de koepel met cassettes, en daarboven zit de schildering van Gros: de heilige Genoveva op een rotsrichel, met de koningen van Frankrijk om haar heen, van Clovis tot Lodewijk XVIII.

Stop 4 van 5 · De oostkant, in de apsis voorbij de viering, tegenover het monument op de plek van het altaar

La Convention nationale, aan de oostkant

François-Léon Sicard (1862–1934); mozaïek ontworpen door Ernest Hébert; schilderijen erachter van Édouard Detaille · Getoond in 1911; mozaïek 1875–1884; drieluik van Detaille 1902–1905 · Stenen beeldengroep van 6,40 m hoog en 9,60 m lang

Om op te letten

  • Vivre libre ou mourir, ‘Vrij leven of sterven’, in de sokkel onder Marianne gebeiteld.
  • De twee trommelaars voorin de rechtergroep, en generaal Hoche te paard achter hen.
  • Jeanne d'Arc met haar vaandel in het gouden mozaïek erboven: de enige van de vijf figuren zonder aureool.
  • De Latijnse band onderaan het mozaïek, die begint met ANGELVM GALLIAE CVSTODEM, de beschermengel van Frankrijk.
Transcriptie (1:54)

Loop verder naar het oosten, voorbij de viering, tot helemaal achteraan, waar een kerk haar hoogaltaar zou hebben. Precies daar staat dit. Voor je staat een muur van stenen mensen, 6,40 meter hoog en 9,60 meter lang, en hij heet La Convention nationale, de Nationale Conventie.

Hij was nooit voor dit gebouw bedoeld. De groep van François-Léon Sicard was eerst bestemd voor de Tuilerieëntuin en belandde in plaats daarvan hier, op de plaats van het oude altaar in de apsis: een republikeins altaar aan het hoofd van een gebouw dat als kerk begon. Sicard werkte er bijna vier jaar aan, en toen de groep in 1911 werd gepresenteerd, kraakte de pers hem af, om de enorme omvang en omdat hij uit niets dan steen bestond.

Lees hem vanuit het midden. Op de sokkel troont Marianne, de Republiek, boven de woorden Vivre libre ou mourir, vrij leven of sterven. Links van je stormen de afgevaardigden van de Conventie naar voren met hun armen uitgestrekt, terwijl ze de eed afleggen. Rechts zit generaal Hoche te paard tussen republikeinse soldaten, en vooraan leunen twee trommelaars in de maat. Let op de kleding en de beweging: Sicard beeldhouwde mannen in de kleren van hun eigen tijd, niet in toga's, en hij liet ze naar voren wankelen.

Kijk dan langs hen heen. Het schilderij achter de rechtergroep hoort bij het drieluik Vers la gloire van Édouard Detaille, Naar de roem, geschilderd tussen 1902 en 1905 en geprezen als een geschilderde hymne aan de Republiek. Sicard vormde zijn groep zo dat je het nog steeds kunt zien.

Sla nu je ogen op naar de halve koepel boven je, en dan wordt het interessant. Dat gouden mozaïek werd ontworpen door Ernest Hébert en gemaakt tussen 1875 en 1884, toen dit nog een kerk moest worden. Het toont Christus die de beschermengel van Frankrijk de bestemming van het land leert, tweeënveertig vierkante meter in totaal, met Latijnse tekst langs de onderrand. Tel de aureolen. Van de vijf figuren dragen er vier een, ook de geknielde vrouw die voor de stad Parijs staat. Jeanne d'Arc, met haar vaandel, heeft er geen. De Kerk verklaarde haar pas in 1920 heilig.

Dus staan aan dit eind van het gebouw een revolutionaire eed en een marcherend leger onder een katholiek mozaïek, en de Republiek heeft ze oog in oog laten staan.

Stop 5 van 5 · De crypte, onder de kerk: de grafkelder van Voltaire

Het graf van Voltaire in de crypte

Beeld van Jean-Antoine Houdon (1741–1828); gewelven van Soufflot en Rondelet · Voltaire bijgezet op 11 juli 1791; beeld omstreeks 1808–1812 · Stenen crypte met vier galerijen onder het hele gebouw; marmeren beeld en sarcofaag

Om op te letten

  • Het vergulde opschrift op de sarcofaag, AUX MANES DE VOLTAIRE, met de datum van het decreet van de Assemblee, 30 mei 1791.
  • De Voltaire van Houdon: de glimlach, het benige gezicht en de papieren die hij tegen zijn borst houdt.
  • Het halvemaanvormige raam aan het eind van de grafkelder. De crypte loopt onder het hele gebouw door en krijgt licht van buiten.
Transcriptie (2:18)

Ga de crypte in. Het is er koeler, stiller en veel groter dan je verwacht: vier lange galerijen, één onder elke arm van de kerk erboven, elk met ramen hoog in de muur, zodat het nooit helemaal ondergronds is. Er is plaats voor zo'n driehonderd graven, veel meer dan er ooit gebruikt zijn.

De vroegste van wie hier nog ligt, ligt voor je. Het stoffelijk overschot van Voltaire werd op elf juli 1791 met een weelderige plechtigheid dit gebouw binnengebracht. Lees de vergulde letters op de sarcofaag: Aux mânes de Voltaire, aan de geest van Voltaire, en daaronder dat de Nationale Vergadering op dertig mei 1791 besloot dat hij de eer verdiende die grote mannen toekomt. De marmeren Voltaire ernaast, mager en glimlachend, met een stapel papieren in zijn hand, is van Jean-Antoine Houdon, gebeeldhouwd ergens tussen 1808 en 1812.

Hij is niet altijd een welkome gast geweest. In 1821, toen het gebouw weer een kerk was, werden de graven van Voltaire en Rousseau aan het zicht van het publiek onttrokken. Hovelingen vroegen Lodewijk XVIII of het wel gepast was zo'n vijand van de geestelijkheid in een kerk te laten liggen. Laat hem, zei de koning; hij is al genoeg gestraft dat hij elke dag de mis moet horen. Onder het Tweede Keizerrijk werden de twee graven met planken dichtgetimmerd. En decennialang vertelde Parijs het verhaal dat fanatici in 1814 de beenderen van Voltaire hadden gestolen en op een vuilnisbelt hadden gegooid. Het gerucht werd zo hardnekkig dat de kist in 1897 werd geopend. Hij lag erin.

Rousseau volgde hem in 1794 hierheen. Verderop vullen de galerijen zich met de latere keuzes van de Republiek: Victor Hugo in 1885, Émile Zola in 1908, Jean Jaurès, Jean Moulin en Louis Braille. Marie Curie kwam in 1995, als eerste vrouw die op eigen verdienste werd toegelaten. De verzetsheldinnen Geneviève de Gaulle-Anthonioz en Germaine Tillion volgden in 2015, Simone Veil in 2018 en Joséphine Baker in 2021, geëerd met een cenotaaf in plaats van een graf. In 2024 kwam Mélinée Manouchian naast haar man, de verzetsstrijder Missak Manouchian. De helft van wie hier beneden begraven ligt, zijn echter hoogwaardigheidsbekleders uit het keizerrijk van Napoleon die vrijwel niemand zich nog herinnert. Sinds 1958 beslist de president van de Republiek wie er binnenkomt. De laatsten, in juni 2026, waren de historicus Marc Bloch en zijn vrouw Simonne Bloch: ze worden hier geëerd met cenotafen, lege graven, omdat het graf van Marc Bloch in de Creuse blijft.

Ook Soufflot ligt hier, in 1829 naar beneden gebracht. De architect die de kerk voor een heilige bouwde, rust eronder tussen de grote mannen.

Onafhankelijke gids · Chiaro

Richt Chiaro op alles wat je in het Panthéon ziet.

Vijf stops laten het grootste deel van het gebouw onverteld: hele wanden vol geschilderde heiligen en koningen in het schip, de vier pendentieven van Gérard en een crypte met eenentachtig bijzettingen, voor de helft hoogwaardigheidsbekleders van het keizerrijk die maar weinig bezoekers bij naam zouden kennen. Fotografeer een doek, een gebeitelde naam boven een grafkelder of een figuur op het fronton, en Chiaro vertelt je wie het is, wie het maakte en waarom de Republiek het daar heeft neergezet, en je kunt blijven doorvragen tot je weer uit de crypte omhoogklimt.

Wie ligt er naast Voltaire begraven?Waarom staat Napoleon op het fronton?Beweegt de slinger echt?

Voor je gaat

01

Zo kom je er

Place du Panthéon, 75005 Parijs, in het Quartier Latin. Het gebouw staat midden op het plein en kijkt naar het westen, de rue Soufflot af.

Metrolijn 10 naar Maubert-Mutualité, of lijn 7 naar Place Monge. RER-lijn B naar Luxembourg en dan te voet de rue Soufflot op. Het dichtstbijzijnde Vélib'-station voor deelfietsen is nummer 5032, Panthéon - Valette.

02

Tickets en toegang

  • Eén ticket geldt voor het schip en de crypte, dus voor alle vijf de stops; de eerste is buiten en heeft er geen nodig. Een ticket kost € 13 in de wintermaanden, oktober tot maart, en € 16 in het zomerseizoen, april tot september; met de basiliek van Saint-Denis erbij wordt het € 26.
  • Gratis toegang voor kinderen onder de 16 met een volwassene die een e-ticket heeft, voor bezoekers met een beperking plus één begeleider, en voor iedereen op de eerste zondag van november, december, januari, februari en maart. Burgers van de EU en vaste inwoners van Frankrijk van 16 tot en met 25 jaar mogen ook gratis naar binnen, maar halen wel een ticket op aan de balie.
  • Dagelijks open, van 10.00 tot 18.30 uur van april tot september en van 10.00 tot 18.00 uur van oktober tot maart, met laatste toegang 45 minuten voor sluiting. Op de eerste werkmaandag van elke maand gaat het om 12.00 uur open, en op 24 en 31 december sluit het om 17.00 uur.
  • Er is geen garderobe of bagagekluis, en alleen gewone rugzakken mogen mee naar binnen; eten en drinken zijn niet toegestaan. Een hellingbaan buiten en een lift binnen maken het hele schip bereikbaar. Foto's voor eigen gebruik mogen, statieven niet.
Officiële tickets →
03

De officiële audiogids

Het monument zelf biedt vier soorten hulp. De balie bij de ingang geeft gratis gedrukte bezoekersinformatie in elf talen en verhuurt audiogidsapparaten voor € 5, in tien talen, waaronder Engels. Medewerkers geven om 14.00 en/of 15.00 uur een rondleiding, als er iemand beschikbaar is, zonder reservering en zonder kosten bovenop de toegang, en een rondleiding met een gids-conferencier koop je apart, voor € 20,50 per volwassene. Die van ons is niet officieel en kost niets: vijf opnames die beginnen op de klinkers van het plein en eindigen bij Voltaire, met elk woord ook uitgeschreven, voor het geval je in de stilte van de crypte liever leest dan luistert.

Officiële website →

Vragen

Is er een gratis audiogids voor het Panthéon in Parijs?

Ja, en je hebt hem open: vijf gratis opnames, van de place du Panthéon buiten tot aan de sarcofaag van Voltaire, die direct vanaf deze pagina op je telefoon spelen, met de tekst van elke opname eronder. Binnen is de enige gesproken optie die het monument zonder meerprijs aanbiedt de rondleiding door medewerkers om 14.00 en/of 15.00 uur, als er iemand vrij is om hem te geven; de audiogids om te huren kost € 5. Voor een naam op een grafkelder of een figuur op een van de schilderijen in het schip waar deze vijf stops aan voorbijgaan, is een foto genoeg en vertelt de Chiaro-app je wie of wat het is.

Kan ik de audiogids van het Panthéon in Parijs zonder ticket beluisteren?

Stop één wel. Die luister je op de place du Panthéon, voor de portiek, het fronton en de koepel, op een openbaar plein. De andere vier, onder de koepel, aan de oostkant en beneden in de crypte, zijn binnen, en één ticket geldt voor het schip en de crypte samen: € 13 van oktober tot maart, € 16 van april tot september.

Wat kost de officiële audiogids van het Panthéon in Parijs?

€ 5, in tien talen, waaronder Engels. Medewerkers van het monument geven ook een gratis rondleiding om 14.00 en/of 15.00 uur, als er iemand beschikbaar is, zonder reservering; vraag ernaar bij de balie. Een rondleiding met een gids-conferencier kost € 20,50 per volwassene.

Wanneer is het Panthéon in Parijs gesloten?

Het gaat drie dagen per jaar dicht: op één januari, op één mei en op vijfentwintig december. Alle andere dagen gaat het om 10.00 uur open en sluit het om 18.30 uur van april tot september en om 18.00 uur van oktober tot maart, met laatste toegang 45 minuten eerder. Twee uitzonderingen: op de eerste werkmaandag van de maand gaat het om 12.00 uur open, en op 24 en 31 december sluit het om 17.00 uur.

Kan ik de koepel en de zuilengalerij van het Panthéon in Parijs op?

Op dit moment niet: volgens de eigen site van het monument is het panoramaterras gesloten voor bezoekers. Je kunt alle vijf de stops ook zonder beluisteren. De koepel blijft van onderaf het middelpunt van je bezoek, als je eronder bij de slinger staat en omhoogkijkt naar de schildering.

Meer audiogidsen

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan het Panthéon.