Direct naar de inhoud

Catacomben van Parijs · Parijs · Onafhankelijke gids

Audiogids Catacomben van Parijs,
vijf stops, gratis.

Op eigen houtje de diepte in, 1,5 km door steengroeve en ossuarium, 20 meter onder het 14e arrondissement. Kom je een plaquette tegen waar deze vijf opnamen aan voorbijgaan, maak er dan een foto van en Chiaro leest hem voor.

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Catacomben van Parijs.

9:41

De paviljoens van de Hellepoort op Denfert-Rochereau

Catacomben van Parijs

0:00 2:03
Stop 1 van 5

De vijf stops · 10 minuten audio

Vijf plekken, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.

Onder de grond kan niemand terug, dus volgt de gratis audiogids voor de Catacomben van Parijs hier de eenrichtingsroute, in de volgorde van de folder van de beheerder. Je begint bovengronds op de Place Denfert-Rochereau, bij het oude tolpaviljoen van Ledoux, waar de eerste opname speelt zonder dat je een ticket nodig hebt. Na de 131 treden naar beneden ligt de tweede stop in de steengroevegangen die onder de straten naar het zuiden lopen. De derde is de gebeeldhouwde deur van het ossuarium, de vierde zijn de muren van botten daarachter en de vijfde is het Vat in de Crypte van de Passie, vlak voor het einde, waarna 112 treden je naar buiten brengen op 21 bis Avenue René-Coty, bijna 700 meter van je beginpunt. De opnamen duren samen ongeveer 10 minuten, en de beheerder raadt aan een uur voor het bezoek uit te trekken.

Alles wat hieronder praktisch is, komt van catacombes.paris.fr, de site die Paris Musées voor de stad Parijs beheert, en uit de eigen folders; de geschiedenis leunt op die pagina’s en op Wikipedia. De plek ging op 8 april 2026 weer open met een nieuwe presentatie en een nieuwe route, dus als een bord of een suppoost onder de grond iets anders zegt, volg hen dan en schrijf ons erover.

Stop 1 van 5 · Place Denfert-Rochereau, aan de Avenue du Colonel Henri Rol-Tanguy, buiten het oostelijke paviljoen bij de bezoekersingang; geen ticket nodig

De paviljoens van de Hellepoort op Denfert-Rochereau

Claude-Nicolas Ledoux (1736–1806), met een fries van Jean-Guillaume Moitte (1746–1810) · Ontworpen in 1785, overeind in 1787; op 13 april 1907 beschermd als historisch monument · Steen, vier niveaus; een van twee gelijke rechthoekige paviljoens aan een tolmuur van 24 km lang met 55 toegangspunten

Om op te letten

  • De fries hoog op de muur: vrouwen in antieke kleding met medaillons waarop de wapens van steden staan. Het is de enige gebeeldhouwde fries op het gebouw.
  • De zuilen op de begane grond, opgebouwd uit trommels die om en om rond en vierkant zijn. Ze laten een belastingkantoor lijken op de toegang tot een tempel, en dat was precies de bedoeling.
  • De tweeling aan de overkant van de avenue. Eén paviljoen is een gebouw; samen, tegenover elkaar aan de oude weg, waren ze de poort.
Transcriptie (2:03)

Voordat het over botten gaat: kijk omhoog naar het gebouw waar je naast staat, want dit was een belastingkantoor. Claude-Nicolas Ledoux ontwierp het in 1785 voor een muur rond Parijs, 24 kilometer lang met 55 toegangspunten, gebouwd om tol te heffen op goederen die de stad binnenkwamen. De beheerder van deze plek noemt die muur het meest ambitieuze architectuurproject van de oude monarchie, en volgens mij laat het paviljoen je zien waarom de mensen er zo’n hekel aan hadden.

Ledoux nam de propyleeën van het oude Griekenland als voorbeeld, de monumentale poorten voor een heiligdom. Kijk dus naar de begane grond, naar die zuilen van afwisselende trommels, rond en dan vierkant. Kijk dan hoog omhoog naar de fries van Jean-Guillaume Moitte, vrouwen in antieke kleding met de wapens van steden. Dat alles om belasting op koopwaar te innen. En het waren er twee: hetzelfde gebouw staat tegenover je aan de overkant van deze avenue, en daartussen liep de weg naar Orléans.

Vier jaar na de tekeningen, op dertien juli 1789, werd deze poort geplunderd en in brand gestoken. In januari 1790 was hij hersteld en kreeg hij een nieuwe naam, de Poort van de Gelijkheid. In 1860 slokte Parijs zijn voorsteden op, de tolgrens schoof naar buiten en de muur van Ledoux ging tegen de vlakte. Er zijn nog maar vier van de poorten over.

De oude naam is blijven hangen, en niemand kan hem echt verklaren. De Barrière d’Enfer dankte haar naam aan de rue d’Enfer, de Hellestraat. Sommige historici denken dat de straat die naam had verdiend, andere dat het een verbastering is van via inferior, de lagere weg, of van een poort en fer, van ijzer. In 1879 werd het plein vernoemd naar kolonel Denfert-Rochereau, die Belfort verdedigde tegen de Pruisen; een kopie op een derde van de grootte van Bartholdi’s Leeuw van Belfort staat op het noordelijke deel van het plein. Zeg Denfert hardop en je hoort d’Enfer, een woordspeling van de gemeenteraad die nooit iemand heeft teruggedraaid.

Kijk nu naar het westelijke paviljoen aan de overkant. Daaronder ligt een schuilkelder van de civiele bescherming, en op twintig augustus 1944 vestigde kolonel Rol-Tanguy daar beneden zijn commandopost om de opstand in Parijs te leiden. Deze avenue, 50 meter lang in totaal, draagt zijn naam.

Twintig meter onder je schoenen worden de straten van Parijs herhaald in steen, en de trap ernaartoe begint in het belastingkantoor.

Stop 2 van 5 · Na de 131 treden naar beneden, in de lange gangen die de beheerder de kopie van Parijs noemt, 20 meter onder de straat

De steengroevegangen en wat erin is uitgehakt

Steengroevearbeiders onder Charles-Axel Guillaumot (1730–1807), eerste hoofd van de Algemene Inspectie van de Steengroeven; beeldhouwwerk van de steenhouwer Décure (gestorven in 1782) · Steengroeven in gebruik sinds minstens de 15e eeuw; versterkt vanaf 1777; beeldhouwwerk 1777 tot 1782 · Lutetiaanse kalksteen en droogstapelmuren, 20 m onder de straat

Om op te letten

  • Een merkteken in de muur gehakt: een getal, een G, een jaartal. Het voorbeeld van de beheerder luidt 65 G 1781. De G is van Guillaumot, en het getal telt zijn werkplaatsen.
  • Plaquettes met straatnamen, waarvan er veel van elke kaart boven je zijn verdwenen. Deze gangen zijn zo aangelegd dat ze de straten volgen.
  • Schelpen in de rots. Langs de route duiken fossiele slakken op uit een tropische zee, ongeveer 45 miljoen jaar oud.
Transcriptie (2:16)

Die 131 treden hebben je zo’n 45 miljoen jaar mee naar beneden genomen. De muren om je heen begonnen als modder op de bodem van een tropische zee, en het gesteente heet Lutetien, naar Lutetia, de Romeinse naam van Parijs. Een put in deze groeven werd internationaal het referentiepunt voor die lagen. Let onder het lopen op de steen, want op de route zitten fossiele schelpen.

Die kalksteen is de reden voor het gat. Parijse steen leverde tot in het begin van de twintigste eeuw het bouwmateriaal van de stad, voor kerken, voor de burcht van het Louvre, voor de stadsmuren. Vanaf de middeleeuwen volgden steenhouwers hem onder de grond, en lang werkten ze liggend of gehurkt, in een laag van amper meer dan een meter hoog. De ruimte die je nu boven je hoofd hebt, is er later bij gekomen, voor inspecteurs en bezoekers. Verderop kom je langs het deel dat het atelier heet, waar de pijlers onder het plafond van twee soorten zijn: middeleeuwse, die in de rots zijn blijven staan, en andere, met de hand gestapeld.

Een echte kaart hield niemand bij. In de achttiende eeuw liepen de gangen onder zo’n 800 hectare van de stad, verlaten en grotendeels vergeten, en toen begon de grond te wijken. In 1774 slokte een instorting 300 meter straat op. Op vier april 1777 richtte Lodewijk de Zestiende een dienst op om uit te zoeken wat er onder Parijs lag en het overeind te houden, onder leiding van een architect die Charles-Axel Guillaumot heette.

Waar je nu doorheen loopt, is zijn antwoord. Deze gangen volgen de straten erboven en plaquettes geven de straatnamen, zodat een inspecteur altijd wist waar hij aan de oppervlakte was. Het hele netwerk noemden ze de kopie van Parijs. Achter de muren aan weerszijden zit de lege ruimte die de steenhouwers achterlieten.

Zoek nu zijn handtekening. De mannen van Guillaumot hakten een merkteken in de steen waar ze een klus hadden afgerond: een werknummer, een initiaal, een jaartal. Het voorbeeld van de beheerder is 65 G 1781, de vijfenzestigste klus, Guillaumot, 1781.

Eén steenhouwer liet meer na dan een merkteken. Décure, een veteraan van de Zevenjarige Oorlog die aan deze versterkingen werkte, hakte in zijn vrije tijd de forten van Port-Mahon, op de Balearen, in de rots. Toen hij in 1782 een doorgang naar het hogere niveau uithakte, veroorzaakte hij een instorting die hem het leven kostte. Zijn beeldhouwwerk zit in een deel van de groeve waar bezoekers op de individuele route waarschijnlijk niet langskomen.

Guillaumot stierf in 1807 en werd begraven op het kerkhof Sainte-Catherine. Ook dat kerkhof werd later leeggehaald, en wat erin lag kwam hierheen. Zo belandde de man wiens initiaal op deze muur staat op de plek die hij voor iedereen had voorbereid.

Stop 3 van 5 · Ingang van het ossuarium, aan het einde van de steengroevegangen

De deur: ‘Halt, dit is het rijk van de dood’

Inrichting door Louis-Étienne Héricart de Thury (1776–1854), inspecteur-generaal van de steengroeven · Inrichting van het ossuarium vanaf 1809; plek ingewijd op 7 april 1786 · Gemetselde pijlers met witte figuren op zwart, gebeeldhouwde stenen latei; het ossuarium daarachter loopt door ongeveer 780 m kronkelende gangen

Om op te letten

  • De latei: ‘Arrête ! C’est ici l’empire de la mort’. De regel komt uit Jacques Delilles Franse Aeneis, waarin de veerman de levenden toespreekt.
  • De witte figuren op de zwarte pijlers. Héricart de Thury ontleende ze aan de oudheid, zodat een steengroeve zou lezen als een monument.
  • Het plafond, op zoek naar een zwarte lijn. Hij liet er een trekken als leidraad voor bezoekers.
Transcriptie (2:03)

Blijf hier even staan, want de deur zegt het je. Twee zwarte pijlers met witte figuren, een stenen latei, en daarin uitgehakt: Arrête ! C’est ici l’empire de la mort. Halt, dit is het rijk van de dood.

Het is poëzie, en een geleende regel. Hij komt uit Jacques Delilles Franse vertaling van de Aeneis, boek zes, waar de veerman Charon bij de rivier van de doden een levende man ter verantwoording roept. Iemand heeft dat met opzet gekozen, en ik wil graag dat je ziet hoe theatraal het is, want deze plek is niet als toneel begonnen.

De plek werd op zeven april 1786 gezegend en ingewijd als het stedelijk ossuarium van Parijs. Ook de naam Catacomben was geleend, van de Romeinse, die het publiek fascineerden. Bijna iedereen hier kwam aan als botten, door de schachten naar beneden gestort, en ze lagen in losse hopen.

De man die daar verandering in bracht, was Louis-Étienne Héricart de Thury, inspecteur-generaal van de steengroeven, die zich rond 1809 over de plek ontfermde. Hij was een ingenieur met het gevoel van een showman. Hij gaf de plek plaquettes en spreuken, pijlers in zwart en wit die aan de oudheid doen denken, en botten die zijn gerangschikt naar de oude traditie van middeleeuwse knekelhuizen. De samenvatting van de beheerder van waar het hem om ging, is moeilijk te verbeteren: respect, bezinning en vrees, in die volgorde.

Kijk omhoog naar het plafond en misschien vind je het andere wat hij deed. Hij liet er een zwarte lijn langs trekken, een leidraad voor bezoekers, zodat ze niet konden verdwalen in de oude gangen. Hij rekende op een publiek, en dat kreeg hij. Vanaf 1809 kon je op afspraak komen, en een register aan het eind van de route voor de indrukken van de bezoekers raakte snel vol. De latere Karel de Tiende was in 1787 al beneden geweest, met dames van het hof. De keizer van Oostenrijk kwam in 1814. Napoleon de Derde nam in 1860 zijn zoon mee.

Niet iedereen was het ermee eens. In de jaren 1830 werden de bezoeken stopgezet, na schade door bezoekers en bezwaren van de Kerk tegen het tentoonstellen van menselijke resten, en pas in 1850 werden er weer vier bezoeken per jaar toegestaan. Het bezwaar van de Kerk mag je door deze deur meenemen. Wat er aan de andere kant is, werd in scène gezet, maar het was nooit decor. Dit zijn de broze resten van miljoenen Parijzenaars, en elk van hen was ooit iemands buur.

Stop 4 van 5 · In het ossuarium, langs de gangen van botten en hun stenen plaquettes

De muren van beenderen en hun kerkhofplaquettes

Steengroevearbeiders onder Louis-Étienne Héricart de Thury (1776–1854) · Botten overgebracht van 1785 tot 1787; muren aangelegd vanaf 1809 · Dijbenen, scheenbenen en schedels, gestapeld tot gemiddeld 1,5 m hoog, met stenen plaquettes; het ossuarium beslaat 10.933 vierkante meter

Om op te letten

  • Een plaquette met een kerkhof en een datum. Die van de Innocents beginnen met ‘Ossements du cimetière des Innocents’ en kunnen data dragen als 2 juli 1809, twee decennia na de eerste wagens.
  • Het patroon in de muur: rijen botuiteinden, op gezette afstanden onderbroken door een band van schedels. Het is alleen een gevel, de rest ligt erachter opgestapeld.
  • De andere plaquettes, met verzen en spreuken. Héricart de Thury liet ze aanbrengen om je te laten vertragen en aan de dood te laten denken.
Transcriptie (2:13)

Aan beide kanten van je, van de vloer tot ongeveer je borst, bestaat de muur nu uit mensen. Raak hem alsjeblieft niet aan. De stenen met tekst zijn de plek om naar te kijken, want elk ervan vertelt je welk deel van Parijs dit was. Zoek een plaquette die het kerkhof van de Innocents noemt.

Saints-Innocents, bij Les Halles, was de grootste begraafplaats van de stad, bijna tien eeuwen in gebruik. Er werden meer dan twee miljoen Parijzenaars begraven, en tegen het einde van de achttiende eeuw lag de grond er meer dan twee meter boven de straat. In het voorjaar van 1780 bezweek een kelderwand aan de rue de la Lingerie onder het gewicht van het massagraf ernaast. Het kerkhof werd datzelfde jaar gesloten.

De overbrenging begon in 1785 en duurde tot 1787. Ze gebeurde ’s nachts, deels om vijandige reacties van Parijzenaars en de Kerk te vermijden: overdekte lijkwagens met zwart behang, met koren en fakkels ervoor en priesters erachter die het dodenofficie zongen. Aan het einde van die waardige tocht werden de botten in twee steengroeveputten gestort, en arbeiders beneden verspreidden ze door de gangen. Andere parochies volgden tot 1814, en in 1859 en 1860 kwam er meer bij, toen Haussmann nieuwe straten door oude kerkhoven trok.

Wat je ziet, is dus de tweede inrichting. Vanaf ongeveer 1809 bouwden de mannen van Héricart de Thury deze gevels van dijbenen en scheenbenen met banden van schedels, en stapelden ze de rest erachter op, veel daarvan alleen nog fragmenten. De muren noemden ze hagues, hetzelfde woord dat steenhouwers gebruikten voor hun stenen muurwerk. Dit is iemands werkmethode, toegepast op de doden, en mij ontroert het juist omdat het zo praktisch is.

Wie liggen hier? Iedereen, en dat is de moeilijkheid. Danton, Robespierre en Lavoisier kwamen mee met het kerkhof van de Errancis. De beheerder noemt ook de schrijvers Rabelais, La Fontaine en Charles Perrault. Plaquettes dieper in de route herdenken de doden van de Réveillon-opstand in 1789 en van de Tuilerieën in 1792. Geen van hen is ooit tussen de anderen geïdentificeerd.

De plek heeft ook experimenteerders aangetrokken. In 1813 zette Héricart de Thury vier goudvissen in het bekken van de Fontein van de Samaritaanse, een bron in het ossuarium; ze bleven leven, werden blind en plantten zich nooit voort. In 1862 was Nadar hier maandenlang bezig met de eerste ondergrondse foto’s bij elektrisch licht, en hij zette paspoppen neer als arbeiders, omdat de belichtingen zo lang duurden.

Maar blijf nog even bij de plaquette. Een kerkhof en een datum. Voor de meeste mensen in deze muur is dat alles wat er is overgeleverd.

Stop 5 van 5 · Crypte van de Passie, bij het einde van het ossuarium; de trap daarachter leidt omhoog naar 21 bis Avenue René-Coty

Het Vat in de Crypte van de Passie, en de weg naar boven

Arbeiders van de Inspectie van de Steengroeven, in het ossuarium dat Louis-Étienne Héricart de Thury (1776–1854) liet inrichten · Inrichting van het ossuarium vanaf 1809; uitgangstrap sinds 2017 open voor bezoekers · Schedels en scheenbenen rond een gemetselde steunpijler, in de vorm van een vat; de klim naar buiten telt 112 treden

Om op te letten

  • De banden van schedels rond het Vat, op de plek waar bij een echt vat de hoepels zouden zitten.
  • De bolling van de vorm. Binnenin zit een eenvoudige steunpijler die het plafond van de groeve draagt; de botten zijn de bekleding.
  • De wanden van de ruimte zelf, rondom bekleed met botten. Daarom heet ze ook de rotonde van de scheenbenen.
Transcriptie (1:52)

Je herkent deze plek zodra de gang zich opent: een ronde ruimte vol botten, en in het midden iets wat vreemd genoeg op een reusachtig vat lijkt. Het heet het Vat, en de ruimte heeft twee namen, de Crypte van de Passie en de rotonde van de scheenbenen.

Loop eromheen. Binnenin zit niets dan een steunpijler, nog een van de stutten die het plafond van deze groeve tegenhouden. Iemand keek naar een noodzakelijk stuk techniek en kleedde het in met schedels en scheenbenen, met banden van schedels waar de hoepels zouden zitten. Verscheidene van de grotere monumenten in het ossuarium zijn dezelfde truc, waaronder het graf dat naar de dichter Gilbert is genoemd en dat in werkelijkheid een versteviging is. Hijzelf kwam hier anoniem terecht toen zijn kerkhof werd leeggehaald. Zijn naam staat op een monument en zijn botten liggen ergens anders in de massa.

In deze ruimte vond de vreemdste nacht uit de geschiedenis van het ossuarium plaats. Op twee april 1897 kregen ongeveer honderd gasten uit het chique Parijs een cryptische uitnodiging voor een concert in de Catacomben, met de boodschap om elf uur te komen en hun rijtuig niet bij het adres te laten stoppen. Om middernacht begon hier een orkest van vijfenveertig, gerekruteerd onder de musici van de Opéra, te spelen: de Treurmars van Chopin, Danse macabre van Saint-Saëns, de treurmars uit Beethovens Eroica. Het duurde tot twee uur ’s nachts en stond kort daarna in de kranten. Daarna werden er botten tussen de pijlers gestapeld, zodat niemand het ooit nog kon doen.

Bedenk ook hoe weinig hiervan iemand kon zien. Tot 1972 gingen de bezoeken bij kaarslicht, en elektrisch licht kwam er pas in 1983. Het grootste deel van zijn geschiedenis was deze ruimte niet meer dan wat een vlam kon bereiken.

Je bent nu dicht bij het einde. De weg naar buiten is een trap van 112 treden, geopend in 2017. Volgens één Franse bron werd die gebouwd in een oude winningsput, een van de putten waarin de botten van de leeggehaalde kerkhoven vanaf de wagens werden gestort.

Als dat klopt, ga je naar buiten langs de weg waarlangs zij binnenkwamen. Je komt boven op 21 bis Avenue René-Coty, bijna 700 meter van het belastingkantoor van Ledoux, en de straat gaat verder alsof dit alles er niet onder ligt.

Onafhankelijke gids · Chiaro

Richt Chiaro op alles wat je in de Catacomben van Parijs ziet.

Een plaquette in achttiende-eeuwse spelling, een vers van een dichter van wie je nooit hebt gehoord, een straatnaam die twee eeuwen geleden van de kaart verdween: deze ondergrondse wandeling staat er vol mee, en deze opnamen stoppen op vijf plekken. Maak een foto en Chiaro vertelt je wat de woorden betekenen, wie ze liet uithakken en uit welk deel van het oude Parijs deze botten kwamen. Zonder flits, zoals de beheerder vraagt, en zonder iets aan te raken.

Van welk kerkhof komt deze plaquette?Wie schreef dit vers op de muur?Onder welke straat loop ik nu?

Voor je gaat

01

Zo kom je er

Ingang: 1 Avenue du Colonel Henri Rol-Tanguy (Place Denfert-Rochereau), 75014 Parijs. Uitgang: 21 bis Avenue René-Coty, 75014 Parijs, bijna 700 meter verderop. De route gaat maar één kant op, dus je komt niet boven op de plek waar je naar beneden ging.

Denfert-Rochereau voor metrolijnen 4 en 6 en RER B. Ook de bussen 38 en 68 stoppen daar. Vanaf de uitgang loop je over de Avenue René-Coty terug naar het noorden om bij hetzelfde station te komen.

02

Tickets en toegang

  • Boek online een ticket met een tijdslot, want ter plaatse worden geen betaalde tickets verkocht; ze komen zeven dagen voor de bezoekdatum vrij. Het volle tarief is € 31, gereduceerd € 25, 8- tot en met 17-jarigen betalen € 15 en kinderen onder de 8 mogen gratis naar binnen. Tickets met gratis toegang kun je niet boeken: je krijgt ze op de dag zelf aan de balie, op vertoon van een bewijs. Op de officiële tarievenpagina staat wie waarvoor in aanmerking komt.
  • Open van dinsdag tot en met zondag, van 9.45 tot 20.30 uur, laatste toegang om 19.30 uur. Op maandag dicht, en ook op 1 januari, 1 mei en eerste kerstdag; 14 juli, 15 augustus, 1 november en 11 november zijn gewone openingsdagen. Er mogen maximaal 200 bezoekers tegelijk onder de grond zijn, dus de toegang kan even stilliggen.
  • Het zijn 131 treden naar beneden en 112 naar boven, de vloeren zijn ongelijk en glad, en de lucht is ongeveer 14 °C en kan heel vochtig zijn. De plek is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers of iedereen die een traploze route nodig heeft, en wordt afgeraden bij claustrofobie, een motorische beperking of hart- of ademhalingsklachten. Kinderen onder de 14 moeten een volwassene bij zich hebben.
  • Je tas mag maximaal 40 bij 30 bij 20 centimeter zijn. Koffers, motorhelmen en kinderwagens zijn niet toegestaan, en er is geen garderobe, omdat je op een ander adres naar buiten komt. Foto’s voor privégebruik mogen, zonder flits of statief. De botten aanraken is verboden.
  • Tot 31 januari 2027 toont het ingangspaviljoen reproducties van Nadars ondergrondse foto’s, bij de toegang inbegrepen.
Officiële tickets →
03

De officiële audiogids

De eigen audiogids van de beheerder zit bij het volle, het gereduceerde en het kinderticket inbegrepen, dus wie zo’n tarief betaalt, betaalt niets extra. Hij wordt ingesproken met de stem van Héricart de Thury, duurt ongeveer een uur, start vanzelf terwijl je loopt en is er in het Frans, Engels, Spaans en Duits, plus een Franse versie met audiodescriptie. Bij tickets met gratis toegang zit hij niet inbegrepen; dan kost hij € 5 aan de balie. Rondleidingen zijn op dit moment niet beschikbaar. Deze pagina is iets anders: lees of speel haar voordat je afdaalt, of buiten op de avenue, in elke browser.

Officiële website →

Vragen

Is er een gratis audiogids voor de Catacomben van Parijs?

Die speelt hier: vijf opnamen in je browser, gratis, met de teksten eronder. De eigen gids van de beheerder wordt niet los aan tickethouders verkocht, omdat hij bij het betaalde ticket hoort. Voorbij deze vijf plekken vertelt de Chiaro-app over elke plaquette die je fotografeert.

Kan ik de audiogids voor de Catacomben van Parijs beluisteren zonder ticket?

Ja, en de eerste stop is daarvoor bedoeld: die gaat over het paviljoen buiten, aan de openbare avenue op de Place Denfert-Rochereau. De andere vier beschrijven plekken op de ondergrondse route, waar je alleen met een ticket kunt staan, maar je kunt ze gerust thuis afspelen of voordat je naar binnen gaat.

Hoeveel kost de officiële audiogids van de Catacomben van Parijs?

Hij zit bij het volle, het gereduceerde en het kinderticket inbegrepen. Bezoekers met een ticket met gratis toegang kunnen hem op de dag zelf aan de balie kopen, en de beheerder noemt voor de audiogids € 5. Hij duurt ongeveer een uur, in het Frans, Engels, Spaans of Duits.

Waar eindigt de wandeling door de Catacomben van Parijs?

Op 21 bis Avenue René-Coty, bijna 700 meter van de ingang. De route van 1,5 km gaat maar één kant op, dus terug naar de eerste trap kun je niet, en om dezelfde reden is er ook geen garderobe. Neem weinig mee en reken op een korte wandeling terug naar Denfert-Rochereau.

Op welke dag zijn de Catacomben gesloten?

Op maandag, plus 1 januari, 1 mei en eerste kerstdag. De andere feestdagen die de beheerder noemt, 14 juli, 15 augustus, 1 november en 11 november, zijn openingsdagen. De laatste toegang is om 19.30 uur, sluitingstijd is 20.30 uur.

Hoe lang duurt de wandeling onder de grond?

Reken op een uur. De officiële audiogids duurt ongeveer even lang. De 131 treden naar beneden en de 112 weer omhoog horen bij de route, dus die zitten al in dat uur.

Meer audiogidsen

Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Catacomben van Parijs.