Μουσείο Βαν Γκογκ · Άμστερνταμ · Ανεξάρτητος ξεναγός
Ηχητικός ξεναγός για το Μουσείο Βαν Γκογκ,
πέντε στάσεις, δωρεάν.
Πέντε ηχογραφήσεις που μπορείτε να ξεκινήσετε αμέσως, χωρίς εφαρμογή και χωρίς ουρά στο γκισέ των ηχητικών ξεναγών. Μετά στρέψτε το Chiaro σε οτιδήποτε άλλο στους τοίχους, από τους διακόσιους πίνακες του Βαν Γκογκ ως τους Μονέ και τους Γκογκέν γύρω τους, και ακούστε την ιστορία εκείνου ακριβώς του έργου.
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με το Μουσείο Βαν Γκογκ.
Ηλιοτρόπια
Μουσείο Βαν Γκογκ, Άμστερνταμ
Αυτό ήταν το δωρεάν κομμάτι
Αρκεί μια φωτογραφία: το Chiaro σάς παρουσιάζει το Μουσείο Βαν Γκογκ έργο προς έργο.
Οι πέντε στάσεις · 12 λεπτά ήχου
Πέντε στάσεις, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.
Η διαδρομή περνά από πέντε πίνακες σε δύο ορόφους του κτιρίου Ρίτφελντ, με γύρω στα δώδεκα λεπτά ακρόασης συνολικά. Ξεκινά στον όροφο 1 με τα Ηλιοτρόπια, στο τμήμα της Αρλ που το μουσείο ονομάζει Καλλιτεχνική άνθηση, όπου βρίσκεται και Το υπνοδωμάτιο. Ύστερα γυρίζει πίσω στον ίδιο όροφο, στους Πατατοφάγους στις αίθουσες του Νιούενεν, και ανεβαίνει στον όροφο 3 για την Ανθισμένη αμυγδαλιά στις αίθουσες του Σεν Ρεμί και, στο τέλος, το Σιταροχώραφο με κοράκια στις αίθουσες της Ωβέρ, αν και αυτό μπορεί να έχει αποσυρθεί για συντήρηση, οπότε την ημέρα της επίσκεψης ελέγξτε τη σελίδα του στον ιστότοπο του μουσείου. Τα Ηλιοτρόπια μπαίνουν πρώτα επίτηδες: είναι το έργο προς το οποίο κατευθύνονται όλοι εδώ. Υπολογίστε περίπου μία ώρα περπάτημα για όλο τον κύκλο, μέσα στις δύο με τρεις ώρες που κατά το μουσείο διαρκεί μια μέση επίσκεψη.
Τα στοιχεία καταλόγου προέρχονται από την ηλεκτρονική συλλογή του ίδιου του Μουσείου Βαν Γκογκ, και οι όροφοι και τα ονόματα των τμημάτων από τα κείμενα τοίχου που το μουσείο δημοσιεύει σε PDF για κάθε όροφο. Αυτό το μουσείο αριθμεί ορόφους και όχι αίθουσες, και δανείζει τα δικά του αριστουργήματα στις δικές του περιοδικές εκθέσεις, οπότε ένας πίνακας μπορεί να μετακομίσει σε άλλη πτέρυγα χωρίς να βγει από το κτίριο. Όπου η ετικέτα στον τοίχο λέει άλλα από αυτή τη σελίδα, πιστέψτε την ετικέτα και στείλτε μας τη διόρθωση.
Στάση 1 από 5 · Όροφος 1, Καλλιτεχνική άνθηση, οι αίθουσες της Αρλ
Ηλιοτρόπια
Βίνσεντ βαν Γκογκ · Αρλ, Ιανουάριος 1889 · Λάδι σε μουσαμά, 95 × 73 εκ.
Προσέξτε
- Η λέξη Vincent, ζωγραφισμένη με μπλε στην κοιλιά του βάζου. Υπέγραψε μόνο περίπου το δεκαπέντε τοις εκατό των πινάκων του, και αυτόν τον πίνακα οι ερευνητές του μουσείου τον αναφέρουν ως έργο για το οποίο ήταν περήφανος.
- Η λωρίδα στο πάνω-πάνω μέρος. Είναι ένα πηχάκι που στερέωσε στον καμβά ενώ δούλευε και μετά το έβαψε κίτρινο μαζί με όλα τα άλλα.
- Πόσο χαμηλό είναι το φως. Μετά την έρευνα σε αυτόν τον πίνακα, το μουσείο μείωσε το μέγιστο επίπεδο φωτισμού κατά δύο τρίτα, από 150 σε 50 λουξ.
Κείμενο (2:47)
Ένα βάζο με ηλιοτρόπια πάνω σε ένα τραπέζι μπροστά σε έναν τοίχο, και το βάζο, το τραπέζι και ο τοίχος έχουν όλα πάνω κάτω το ίδιο κίτρινο. Αυτός είναι όλος ο πίνακας. Ο Βαν Γκογκ τον έστησε με τρεις αποχρώσεις του κίτρινου και, όπως έγραψε ο ίδιος, με τίποτε άλλο, για να δει πόσο μακριά μπορεί να σπρώξει κανείς ένα χρώμα πριν πάψει να λέει οτιδήποτε.
Ζωγράφισε πέντε μεγάλους πίνακες με ηλιοτρόπια σε βάζο, στην Αρλ, το 1888 και το 1889. Αυτός είναι του Ιανουαρίου του 1889 και είναι επανάληψη: τον αντέγραψε από την εκδοχή που είχε κάνει το προηγούμενο καλοκαίρι, αυτή που βρίσκεται σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου. Όταν μια διεθνής ομάδα μελέτησε τον καμβά λεπτομερώς, από το 2016 ως το 2019, διαπίστωσε ότι η σύνθεση ήταν σχεδιασμένη από πριν. Ήξερε ακριβώς πώς θα έμοιαζε ο τελειωμένος πίνακας πριν καν τον αρχίσει.
Αφορμή για αυτή τη σειρά ήταν ο Πολ Γκογκέν. Ο Βαν Γκογκ είχε νοικιάσει το Κίτρινο Σπίτι στην Αρλ και ο Γκογκέν είχε δεχτεί να έρθει να μείνει μαζί του. Ο Βαν Γκογκ κρέμασε τους δύο πρώτους πίνακες με ηλιοτρόπια στο δωμάτιο του Γκογκέν για να τον καλωσορίσει. Ο Γκογκέν τους κοίταξε και είπε ότι ήταν Βίνσεντ από την αρχή ως το τέλος. Αργότερα ζήτησε έναν για δώρο, και ο Βαν Γκογκ δεν ήθελε να τον αποχωριστεί.
Κοιτάξτε τώρα το βάζο. Στην κοιλιά του, με μπλε, υπάρχει μία μόνο λέξη: Vincent, το μικρό του όνομα. Αυτή η υπογραφή είναι πιο σπάνια απ’ όσο δείχνει. Τον Αύγουστο του 2026 το μουσείο ολοκλήρωσε την πρώτη πλήρη μελέτη των υπογραφών του και βρήκε ότι υπέγραψε μόνο 133 από τους 840 γνωστούς πίνακές του, και σχεδόν πάντα μόνο με το μικρό του όνομα, γιατί έξω από την Ολλανδία σχεδόν κανείς δεν τα έβγαζε πέρα με το επώνυμό του. Υπέγραφε όσους τον έκαναν περήφανο, κι αυτός είναι ένας από αυτούς.
Κοιτάξτε και την πάνω άκρη. Η λωρίδα πάνω από τα ψηλότερα λουλούδια είναι ένα πηχάκι που στερέωσε στον καμβά ενώ δούλευε και το έβαψε κίτρινο μαζί με όλα τα υπόλοιπα, γιατί ο πίνακας ήθελε να γίνει ψηλότερος από τον καμβά που είχε.
Τα κίτρινα που βλέπετε δεν είναι ακριβώς τα κίτρινα που ανακάτεψε. Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τη συντηρήτρια Έλα Χέντρικς, βρήκε ότι ένα κόκκινο του πίνακα, η λάκα γερανίου, έχει ξεθωριάσει και ότι ένα κίτρινο, το κίτρινο του χρωμίου, έχει σκουρύνει. Μερικά από τα πιο καφετιά άνθη ήταν κάποτε πιο φωτεινά. Γι’ αυτό και οι αίθουσες εδώ είναι τόσο χαμηλά φωτισμένες. Τα ευρήματα έκαναν το μουσείο να μειώσει το μέγιστο επίπεδο φωτισμού κατά δύο τρίτα, από 150 σε 50 λουξ, και να βάλει καινούριους λαμπτήρες.
Και η ίδια έρευνα είναι ο λόγος που αυτός ο καμβάς δεν θα ξαναβγεί ποτέ από το κτίριο. Σε όλη την ιστορία του μουσείου είχε δανειστεί έξι φορές, την τελευταία το 2014, όταν ταξίδεψε στο Λονδίνο για να κρεμαστεί δίπλα στο μεγαλύτερο αδέρφι του. Τον Ιανουάριο του 2019 το μουσείο ανακοίνωσε ότι τα στρώματα της μπογιάς είναι σταθερά αλλά πολύ ευαίσθητα στους κραδασμούς και στις αλλαγές της υγρασίας, και ότι τα Ηλιοτρόπια θα μένουν στο εξής στο Άμστερνταμ. Όπου κι αν έχετε δει αυτά τα λουλούδια, σε αφίσα, σε κούπα, σε τσάντα, αυτό εδώ είναι το πραγματικό έργο, και δεν ταξιδεύει για να έρθει σε εσάς.
Όταν πέθανε ο Βαν Γκογκ, οι φίλοι του έφεραν ηλιοτρόπια στην κηδεία του. Ήθελε να τον ξέρουν ως τον ζωγράφο των ηλιοτροπίων, και ως τότε το είχε πια καταφέρει.
Στάση 2 από 5 · Όροφος 1, Καλλιτεχνική άνθηση, οι αίθουσες της Αρλ
Το υπνοδωμάτιο
Βίνσεντ βαν Γκογκ · Αρλ, Οκτώβριος 1888 · Λάδι σε μουσαμά, 72,4 × 91,3 εκ.
Προσέξτε
- Τα δύο μικρά πορτρέτα ψηλά στον δεξιό τοίχο. Είναι δικοί του πίνακες με φίλους του, ζωγραφισμένοι στην Αρλ εκείνη τη χρονιά: ο Εζέν Μποχ και ο Πολ-Εζέν Μιλιέ.
- Ο πίσω τοίχος, που δεν συναντά τους πλαϊνούς σε καμία κανονική γωνία. Το πραγματικό δωμάτιο ήταν τραπέζιο και έτσι το ζωγράφισε.
- Το μπλε στους τοίχους και στις πόρτες. Ήταν μοβ όταν το ζωγράφισε, και με τα χρόνια άλλαξε χρώμα.
Κείμενο (2:18)
Ένα κρεβάτι, δύο καρέκλες, ένα τραπεζάκι με μια κανάτα κι ένα λαβομάνο, ρούχα σε μια κρεμάστρα και ένα πάτωμα με κόκκινα πλακάκια. Ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε το δικό του υπνοδωμάτιο στο Κίτρινο Σπίτι της Αρλ τον Οκτώβριο του 1888 και έγραψε στον αδερφό του τι ακριβώς ήθελε από αυτό: όλα θα τα έλεγε το χρώμα, και το χρώμα έπρεπε να υποβάλλει ξεκούραση, ή ύπνο. Όποιος κοίταζε τον πίνακα θα ξεκούραζε το μυαλό του.
Το μάτι όμως δεν ξεκουράζεται και τόσο, για δύο λόγους.
Ο πρώτος είναι ότι τα χρώματα έχουν αλλάξει. Οι τοίχοι και οι πόρτες φαίνονται τώρα μπλε. Ήταν μοβ όταν τα άπλωσε. Το μουσείο το αποδίδει στην αλλοίωση του χρώματος με τα χρόνια, και μαζί της χάθηκε και η ισορροπία που είχε στήσει: μοβ τοίχοι απέναντι σε έπιπλα στο κίτρινο του βουτύρου. Κοιτάτε έναν πίνακα που έχει απομακρυνθεί από τις ίδιες του τις οδηγίες.
Ο δεύτερος είναι ο πίσω τοίχος. Ακολουθήστε τη γραμμή όπου συναντά τον αριστερό τοίχο, και μετά τον δεξιό. Πουθενά δεν σχηματίζεται ορθή γωνία. Πολλοί επισκέπτες συμπεραίνουν ότι ο Βαν Γκογκ δεν τα κατάφερνε με την προοπτική. Τα κατάφερνε μια χαρά. Το δωμάτιο είχε πράγματι αυτό το σχήμα, ένα τραπέζιο με μία αμβλεία και μία οξεία γωνία, και ζωγράφισε το δωμάτιο που είχε.
Αυτό που άλλαξε ήταν το φως. Έγραψε στον Θέο ότι έκανε επίτηδες τον χώρο επίπεδο και έβγαλε τις σκιές, για να μοιάζει ο πίνακας με ιαπωνική ξυλογραφία. Το κρεβάτι δεν έχει όγκο, και κάτω από τις καρέκλες δεν πέφτει καμία σκιά.
Η πόρτα δεξιά έβγαζε στη σκάλα. Η πόρτα αριστερά έβγαζε στο δωμάτιο των ξένων που κρατούσε έτοιμο για τον Γκογκέν. Το παράθυρο στο βάθος έβλεπε στην πλατεία Λαμαρτίν και στους κήπους της.
Κοιτάξτε ψηλά στον δεξιό τοίχο, τα δύο μικρά πορτρέτα. Είναι δικοί του πίνακες με δύο φίλους, ζωγραφισμένοι στην Αρλ εκείνη τη χρονιά: τον ζωγράφο Εζέν Μποχ, που τον αποκαλούσε «Ποιητή», και τον στρατιώτη Πολ-Εζέν Μιλιέ, που τον αποκαλούσε «Εραστή». Κρέμασε τους φίλους του πάνω από το κρεβάτι του.
Υπάρχουν τρεις εκδοχές αυτού του δωματίου, κι αυτή είναι η πρώτη. Έπαθε ζημιά σε μια πλημμύρα του Ροδανού όσο ο Βαν Γκογκ ήταν στο νοσοκομείο της Αρλ, και ο Θέο φρόντισε να ενισχυθεί με νέο μουσαμά και του την ξανάστειλε, για να μπορέσει ο αδερφός του να την αντιγράψει. Εκείνο το αντίγραφο, του Σεπτεμβρίου του 1889, βρίσκεται στο Σικάγο. Ένα τρίτο, μικρότερο, για τη μητέρα του και την αδερφή του τη Βιλ, βρίσκεται στο Παρίσι. Αυτό εδώ είναι το πρωτότυπο, και η δική του ετυμηγορία, γραμμένη μετά από μια από τις κρίσεις του, ήταν σύντομη και σίγουρη: όταν ξαναείδε τους καμβάδες του μετά την αρρώστια του, ο καλύτερος ήταν το υπνοδωμάτιο.
Στάση 3 από 5 · Όροφος 1, Ζωγράφος της αγροτικής ζωής, οι αίθουσες του Νιούενεν
Οι πατατοφάγοι
Βίνσεντ βαν Γκογκ · Νιούενεν, Απρίλιος–Μάιος 1885 · Λάδι σε μουσαμά, 82 × 114 εκ.
Προσέξτε
- Η πλάτη της καρέκλας τέρμα αριστερά. Εκεί υπέγραψε τον πίνακα, και η υπογραφή έχει σχεδόν βουλιάξει στη σκούρα μπογιά.
- Τα χέρια. Όλα είναι υπερμεγέθη και όλα κάνουν κάτι, γιατί τα χέρια είναι το επιχείρημα του πίνακα.
- Η μοναδική λάμπα πετρελαίου. Είναι το μόνο φως στο δωμάτιο και καθορίζει κάθε χρώμα στον καμβά.
Κείμενο (2:25)
Για να φτάσετε εδώ, περπατήσατε πίσω στον χρόνο. Τέσσερα χρόνια πριν από τα ηλιοτρόπια, σε ένα χωριό στον νότο της Ολλανδίας που λέγεται Νιούενεν, ο Βαν Γκογκ βάλθηκε να αποδείξει ότι μπορεί να ζωγραφίσει ανθρώπους, και διάλεξε το πιο δύσκολο πράγμα που μπορούσε να σκεφτεί: πέντε μορφές, μία λάμπα, ένα δωμάτιο, νύχτα.
Δώστε στα μάτια σας λίγο χρόνο. Ο καμβάς είναι πολύ σκοτεινός, και όσο περισσότερο στέκεστε μπροστά του, τόσο περισσότερα αναδύονται από το σκοτάδι.
Κυνηγούσε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Έγραψε ότι οι χωρικοί έπρεπε να δείχνουν σαν να είχαν βγάλει οι ίδιοι από το χώμα εκείνες τις πατάτες με τα ίδια χέρια που τώρα απλώνουν στο πιάτο, και άρα να έχουν κερδίσει τίμια το φαγητό τους. Γι’ αυτό τους έδωσε τραχιά πρόσωπα και βαριά, ροζιασμένα χέρια, και ζωγράφισε τα πάντα με χρώματα του χώματος, κάτι σαν, όπως το είπε, το χρώμα μιας πολύ σκονισμένης πατάτας, αξεφλούδιστης φυσικά.
Κοιτάξτε τα χέρια. Είναι όλα πολύ μεγάλα, κι όλα είναι απασχολημένα: κόβουν, σερβίρουν, απλώνονται, κρατούν ένα φλιτζάνι. Μετά κοιτάξτε τη λάμπα. Είναι το μόνο φως στο δωμάτιο και καθορίζει κάθε χρώμα στον καμβά.
Αυτός ο πίνακας θα ήταν η κάρτα επισκέψεώς του ως καλλιτέχνη. Προετοιμαζόταν πάνω από έναν χρόνο. Έγραψε ότι ένας πίνακας με χωρικούς πρέπει να μυρίζει λαρδί, καπνό και πατάτες που αχνίζουν, και ότι όποιος προτιμά να βλέπει ομορφότερους χωρικούς, ας πάει να τους βρει αλλού. Ύστερα τον έδειξε, και τα πράγματα πήγαν άσχημα. Ο φίλος του και συνάδελφος ζωγράφος Άντον φαν Ράπαρντ επέκρινε σκληρά τον πίνακα σχεδόν αμέσως, και ο Βαν Γκογκ του απάντησε ότι ο Φαν Ράπαρντ δεν είχε κανένα δικαίωμα να μιλά έτσι για τη δουλειά του. Τα χρώματα κρίθηκαν πολύ σκοτεινά. Οι μορφές κρίθηκαν λάθος. Δύο χρόνια αργότερα, όταν ζούσε στο Παρίσι και ζωγράφιζε με χρώματα αδιανόητα για αυτό το δωμάτιο, έλεγε ακόμα ότι αυτό ήταν ό,τι καλύτερο είχε κάνει.
Βρείτε τώρα την πλάτη της καρέκλας τέρμα αριστερά. Εκεί υπέγραψε, Βίνσεντ, και η υπογραφή έχει σχεδόν χαθεί μέσα στη σκούρα μπογιά. Υπέγραψε περίπου το δεκαπέντε τοις εκατό των πινάκων του, και όταν οι ερευνητές του μουσείου εξηγούν ποιους, αυτός είναι ένας από τους δύο που αναφέρουν: υπέγραφε ό,τι τον έκανε περήφανο.
Κάτι ακόμα γι’ αυτόν τον ήσυχο καμβά. Το 1991 κλέφτες τον έβγαλαν από αυτό το μουσείο μαζί με άλλους δεκαεννέα πίνακες. Κατάφεραν να απομακρυνθούν από το κτίριο. Τριάντα πέντε λεπτά αργότερα και οι είκοσι βρέθηκαν σε ένα εγκαταλελειμμένο αυτοκίνητο. Είναι ακόμα η μεγαλύτερη κλοπή έργων τέχνης στην Ολλανδία από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, και δύο από τους τέσσερις άνδρες που καταδικάστηκαν ήταν φύλακες που δούλευαν εδώ.
Στάση 4 από 5 · Όροφος 3, Ζωγραφίζοντας ενάντια σε όλα, οι αίθουσες του Σεν Ρεμί· η σελίδα της συλλογής στον ιστότοπο του μουσείου δείχνει αν εκτίθεται
Ανθισμένη αμυγδαλιά
Βίνσεντ βαν Γκογκ · Σεν Ρεμί ντε Προβάνς, Φεβρουάριος 1890 · Λάδι σε μουσαμά, 73,3 × 92,4 εκ.
Προσέξτε
- Το μπλε. Τον ουρανό τον ζωγράφισε μετά, με ακρίβεια, γύρω από κάθε κλαδάκι, και από κοντά δεν είναι ένα μπλε αλλά πολλά.
- Τα μπουμπούκια. Κάποια λουλούδια είναι ορθάνοιχτα κι άλλα ακόμα κλειστά, ζωγραφισμένα με ασυνήθιστη φροντίδα.
- Οι τέσσερις άκρες, όπου τα κλαδιά απλώς βγαίνουν έξω από τον καμβά. Δεν βλέπετε ποτέ ολόκληρο το δέντρο, και αυτό το καδράρισμα έρχεται κατευθείαν από την ιαπωνική ξυλογραφία.
Κείμενο (2:10)
Μετά από τρεις αίθουσες γεμάτες κίτρινο και καφέ, αυτό. Ένα δέντρο ιδωμένο ακριβώς από κάτω, τόσο κοντά που δεν βλέπετε ποτέ ολόκληρο το δέντρο, πάνω σε ένα μπλε που δεν έχει κανένα δικαίωμα να είναι τόσο μπλε.
Ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε αυτόν τον πίνακα τον Φεβρουάριο του 1890, στο άσυλο του Σεν Ρεμί, όπου ζούσε ήδη σχεδόν δέκα μήνες. Τον ζωγράφισε εξαιτίας ενός γράμματος. Στις τριάντα μία Ιανουαρίου ο αδερφός του ο Θέο και η νύφη του η Γιο απέκτησαν ένα αγόρι, και τον ονόμασαν Βίνσεντ, από εκείνον. Ο Θέο έγραψε: όπως σου είπαμε, θα του δώσουμε το όνομά σου, κι εύχομαι να γίνει τόσο αποφασιστικός και τόσο θαρραλέος όσο εσύ.
Ξεκίνησε αμέσως. Οι αμυγδαλιές ανθίζουν νωρίς την άνοιξη, πριν από οτιδήποτε άλλο, γι’ αυτό και το ανθισμένο κλαδί είναι η καθιερωμένη εικόνα για την αρχή της άνοιξης, κι εκείνος το ζωγράφιζε για ένα ξεκίνημα.
Κοιτάξτε το μπλε. Δεν άπλωσε τα κλαδιά πάνω σε επίπεδο φόντο. Ζωγράφισε τον ουρανό μετά, με ακρίβεια, γύρω από κάθε κλαδάκι, και αν σταθείτε κοντά θα δείτε ότι δεν είναι ένα μπλε αλλά πολλά, που αλλάζουν όπως αλλάζει ένας αληθινός ουρανός. Κοιτάξτε και τα λουλούδια. Κάποια είναι ορθάνοιχτα και κάποια είναι ακόμα σφιχτά μπουμπούκια, ζωγραφισμένα με μια προσοχή που δεν έδειχνε πάντα.
Η οπτική γωνία είναι δανεική. Ο Βαν Γκογκ μάζευε ιαπωνικές ξυλογραφίες κατά εκατοντάδες, και οι Ιάπωνες χαράκτες κόβουν ένα κομμάτι της φύσης και το αφήνουν να βγαίνει έξω από την άκρη του χαρτιού, αντί να σας δείχνουν ολόκληρο το δέντρο. Αυτό ακριβώς συμβαίνει εδώ, και στις τέσσερις πλευρές.
Ο πίνακας του στοίχισε ακριβά. Τον τελείωσε στα τέλη Φεβρουαρίου και μετά έπαθε μια κρίση που κράτησε δύο μήνες, τη μεγαλύτερη της ζωής του. Όταν μπόρεσε να ξαναδουλέψει, η ανθοφορία είχε περάσει. Αν μπορούσα να συνεχίσω να δουλεύω, έγραψε, θα είχα κάνει κι άλλα ανθισμένα δέντρα. Τώρα τα ανθισμένα δέντρα σχεδόν τελείωσαν. Δεν έχω τύχη.
Δεν έχει υπογραφή. Υπέγραψε μόνο ένα μικρό μέρος των πινάκων του, και σε αυτή τη φάση το είχε σχεδόν εγκαταλείψει.
Ο πίνακας πήγε στον Θέο και στη Γιο, και κρεμάστηκε πάνω από το πιάνο στο σαλόνι τους, και αργότερα στο υπνοδωμάτιο στο Μπίσουμ που η Γιο μοιραζόταν με το μικρό αγόρι της. Η Γιο πούλησε στη ζωή της πάρα πολλούς πίνακες του Βίνσεντ, επίτηδες, για να τον κάνει γνωστό. Αυτός εδώ δεν ήταν ποτέ προς πώληση. Το μωρό για το οποίο ζωγραφίστηκε μεγάλωσε και έγινε ο άνθρωπος που ίδρυσε αυτό το μουσείο, και γι’ αυτό βρίσκεται σε αυτόν τον τοίχο και όχι στο σπίτι κάποιου.
Στάση 5 από 5 · Όροφος 3, 1890: Παθιασμένη φύση, οι αίθουσες της Ωβέρ· το φθινόπωρο του 2026 είχε αποσυρθεί για συντήρηση, και η σελίδα της συλλογής στον ιστότοπο του μουσείου δείχνει αν εκτίθεται ξανά
Σιταροχώραφο με κοράκια
Βίνσεντ βαν Γκογκ · Ωβέρ-συρ-Ουάζ, Ιούλιος 1890 · Λάδι σε μουσαμά, 50,5 × 103 εκ.
Προσέξτε
- Το σχήμα. Ένα διπλό τετράγωνο, διπλάσιο σε πλάτος απ’ ό,τι σε ύψος, ένα φορμά που χρησιμοποίησε μόνο τις τελευταίες λίγες εβδομάδες της ζωής του.
- Το κεντρικό μονοπάτι. Έρχεται προς το μέρος σας, φαρδαίνει και σταματά μέσα στο σιτάρι· στο τέλος του δεν υπάρχει ορίζοντας.
- Το κοκκινοκαφετί των μονοπατιών δίπλα στις πράσινες λωρίδες χορταριού. Έβαλε αυτά τα δύο χρώματα μαζί επίτηδες, όπως έβαζε τον μπλε ουρανό απέναντι στο κίτρινο σιτάρι.
Κείμενο (2:19)
Κάντε ένα βήμα πίσω, γιατί το πρώτο πράγμα σε αυτόν τον πίνακα είναι το σχήμα του. Είναι διπλάσιος σε πλάτος απ’ ό,τι σε ύψος, ένα διπλό τετράγωνο, και ο Βαν Γκογκ χρησιμοποίησε αυτό το τεντωμένο φορμά μόνο τις τελευταίες λίγες εβδομάδες της ζωής του, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 1890, στην Ωβέρ-συρ-Ουάζ.
Και τώρα αυτό που όλοι ξέρουν γι’ αυτόν, και που δεν είναι αλήθεια. Αυτός δεν είναι ο τελευταίος του πίνακας. Ρωτήστε σε αυτή την αίθουσα και οι μισοί επισκέπτες θα σας πουν ότι τον τελείωσε, μπήκε σε ένα χωράφι και αυτοπυροβολήθηκε. Αυτή η εκδοχή προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από μια ταινία, το «Πάθος για ζωή» του Βιντσέντε Μινέλι, του 1956, που το δείχνει ακριβώς έτσι. Το μουσείο αποκαλεί τον ισχυρισμό επίμονο μύθο, γιατί έκανε αρκετά έργα μετά από αυτό. Ολοκλήρωσε αυτόν τον καμβά γύρω στις δέκα Ιουλίου, και ο πίνακας «Το Δημαρχείο της Ωβέρ» έχει ημερομηνία δεκατέσσερις Ιουλίου. Ο πίνακας που κατά πάσα πιθανότητα είναι ο τελευταίος του, οι Ρίζες δέντρων, βρίσκεται κι αυτός σε αυτό το κτίριο.
Αυτό που πραγματικά έγραψε είναι καλύτερο από τον θρύλο. Γύρω στις δέκα Ιουλίου είπε στον Θέο και στη Γιο ότι είχε τελειώσει τρεις μεγάλους καμβάδες στην Ωβέρ, οι δύο από τους οποίους ήταν απέραντες εκτάσεις με σιτάρι κάτω από ταραγμένους ουρανούς. Είπε ότι δεν δίστασε να εκφράσει θλίψη και ακραία μοναξιά. Και αμέσως, με την ίδια ανάσα, είπε ότι οι πίνακες έδειχναν ό,τι έβρισκε υγιές και τονωτικό στην ύπαιθρο. Και τα δύο μαζί, σε ένα χωράφι.
Κοιτάξτε τι κάνει με το χρώμα, γιατί εδώ δεν αφήνει τίποτα στην τύχη. Μπλε ουρανός απέναντι σε κιτρινοπορτοκαλί σιτάρι. Μετά τα μονοπάτια, κοκκινοκαφετιά, βαλμένα ακριβώς δίπλα στις πράσινες λωρίδες του χορταριού, ώστε κάθε χρώμα να κάνει το άλλο να φωνάζει πιο δυνατά. Τίποτα εδώ δεν είναι ανακατεμένος, λασπωμένος τόνος.
Ακολουθήστε τώρα το κεντρικό μονοπάτι. Έρχεται προς το μέρος σας, φαρδαίνει και απλώς σταματά μέσα στο σιτάρι. Στο τέλος του δεν υπάρχει ορίζοντας, ούτε πύλη, ούτε άνθρωπος. Το σιτάρι πιάνει τα δύο τρίτα του καμβά, τα κοράκια πετούν όπου θέλει το καθένα, και ο πίνακας αρνείται να ησυχάσει. Αυτό είναι μελετημένη σύνθεση, όχι σημείωμα αυτοκτονίας.
Ένα τελευταίο. Το 1991 αυτός ο καμβάς ήταν ένας από τους είκοσι που έβγαλαν κλέφτες από αυτό το μουσείο, και ένας από τους τρεις που σκίστηκαν σοβαρά στη διαδρομή. Όλα γύρισαν μέσα σε τριάντα πέντε λεπτά, αφού βρέθηκαν σε ένα εγκαταλελειμμένο αυτοκίνητο. Κοιτάτε έναν πίνακα που έχει ήδη επιζήσει από τη χειρότερη νύχτα στην ιστορία του κτιρίου.
Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro
Σε αυτό το κτίριο υπάρχουν διακόσιοι Βαν Γκογκ. Ακούσατε πέντε.
Η σελίδα τελειώνει εδώ. Ανοίξτε την εφαρμογή και φωτογραφίστε οτιδήποτε κοντά σας, ένα γράμμα σε μια βιτρίνα, ένα σχέδιο που μόλις βγήκε από την αποθήκη αυτόν τον μήνα, έναν Γκογκέν στη διπλανή αίθουσα: το Chiaro σάς λέει τι είναι, εξηγεί γιατί το μουσείο το εκθέτει και συνεχίζει να απαντά φωναχτά.
Πριν πάτε
Πώς θα πάτε
Museumplein 6, 1071 DJ Άμστερνταμ. Μπαίνετε από το γυάλινο κτίριο εισόδου στην Πλατεία των Μουσείων (Museumplein), όχι από το παλαιότερο κτίριο Ρίτφελντ πίσω του, που βλέπει στην Paulus Potterstraat.
Το μουσείο αναφέρει δύο κοντινές στάσεις. Στη Museumplein σταματούν τα τραμ 2, 5 και 24 και τα λεωφορεία 357 και 397· στο Concertgebouw τα τραμ 5, 12 και 24 και τα λεωφορεία 347 και 357. Από τον Κεντρικό Σταθμό του Άμστερνταμ πάρτε το τραμ 2, 5 ή 24 ως τη Museumplein· από το Zuid WTC το τραμ 5 ως το Concertgebouw· από το Amstel το τραμ 12 ως το Concertgebouw.
Εισιτήρια
- Τα εισιτήρια πωλούνται μόνο online, λέει το μουσείο, και κάθε επισκέπτης χρειάζεται ένα με ώρα εισόδου. Κλείστε πρώτα στο tickets.vangoghmuseum.com, ακόμα κι αν μπαίνετε δωρεάν με Museumkaart, κάρτα ICOM, Stadspas ή κάρτα Rembrandt.
- Οι ενήλικες πληρώνουν γύρω στα είκοσι πέντε ευρώ, οι φοιτητές που σπουδάζουν στην ΕΕ ή στον ΕΟΧ πληρώνουν λιγότερα με την κάρτα τους και οι κάτω των 18 μπαίνουν δωρεάν, αλλά όλοι πρέπει να κλείσουν ώρα εισόδου. Ελέγξτε τις τρέχουσες τιμές όταν κάνετε κράτηση.
- Το μουσείο ανοίγει κάθε μέρα στις 9:00 το πρωί και συνήθως μένει ανοιχτό ως τις 21:00 τις Παρασκευές, αν και κάποιες Παρασκευές αποτελούν εξαίρεση. Η ώρα κλεισίματος κυμαίνεται από τις 17:00 ως τις 18:00 ανάλογα με τον μήνα, οπότε ελέγξτε το ωράριο για την εβδομάδα που θα έρθετε.
- Κλείστε την πιο πρωινή ώρα εισόδου που μπορείτε και ανεβείτε κατευθείαν στον όροφο 1. Το μουσείο δέχεται πάνω από 1,8 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο, και λέει ότι μια μέση επίσκεψη διαρκεί δύο με τρεις ώρες.
- Η φωτογράφιση επιτρέπεται, αρκεί να μη χρησιμοποιείτε φλας, τρίποδο ή κοντάρι για σέλφι.
Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός
Η ηχητική ξενάγηση του ίδιου του μουσείου είναι ένας διαδραστικός ξεναγός σε δεκατέσσερις γλώσσες, με λίγα ευρώ για τους ενήλικες, λιγότερα για τους εφήβους και δωρεάν κάτω των δεκατριών. Τον προσθέτετε όταν κλείνετε το εισιτήριό σας και τον παραλαμβάνετε από το Audio Desk (το γκισέ των ηχητικών ξεναγών), κάτω στο Αίθριο. Αυτή η σελίδα είναι δωρεάν και λειτουργεί στο κινητό που ήδη έχετε στην τσέπη σας, αλλά καλύπτει μόνο πέντε πίνακες· για όλα τα υπόλοιπα στο κτίριο, χρησιμοποιήστε την εφαρμογή Chiaro. Οι τρέχουσες τιμές είναι στο vangoghmuseum.nl.
Επίσημος ιστότοπος →Ερωτήσεις
Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για το Μουσείο Βαν Γκογκ;
Ναι, αυτή η σελίδα. Πέντε πίνακες, ο καθένας με ήχο που παίζει κατευθείαν στο πρόγραμμα περιήγησης και το κείμενο από κάτω, με τον όροφο και το τμήμα για κάθε στάση, χωρίς να χρειάζεται να εγκαταστήσετε τίποτα. Η ηχητική ξενάγηση του ίδιου του μουσείου πληρώνεται χωριστά. Πέρα από αυτούς τους πέντε, φωτογραφίστε οποιοδήποτε έργο με την εφαρμογή Chiaro και θα σας αφηγηθεί εκείνο ακριβώς.
Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός του Μουσείου Βαν Γκογκ;
3,75 € για τους ενήλικες, 2 € για παιδιά από 13 έως 17 ετών, και δωρεάν για παιδιά έως 12 ετών. Είναι διαθέσιμος σε δεκατέσσερις γλώσσες, τον προσθέτετε στην κράτησή σας στο tickets.vangoghmuseum.com και τον παραλαμβάνετε από το Audio Desk (το γκισέ των ηχητικών ξεναγών), κάτω στο Αίθριο.
Πού βρίσκονται τα Ηλιοτρόπια στο Μουσείο Βαν Γκογκ;
Στον όροφο 1 του κτιρίου Ρίτφελντ, στο τμήμα της Αρλ που τα κείμενα των αιθουσών του μουσείου ονομάζουν Καλλιτεχνική άνθηση, μαζί με Το υπνοδωμάτιο στο ίδιο τμήμα. Είναι η εκδοχή του Ιανουαρίου του 1889, μία από τις πέντε που ζωγράφισε. Από το 2019 το μουσείο έχει αποφασίσει ότι δεν θα ταξιδέψει ποτέ ξανά, οπότε είναι εκεί όποτε κι αν πάτε.
Είναι κλειστό το Μουσείο Βαν Γκογκ κάποια μέρα;
Όχι, είναι ανοιχτό κάθε μέρα της εβδομάδας από τις 9:00 το πρωί, και τις Παρασκευές το βράδυ ως τις 21:00. Η ώρα κλεισίματος κυμαίνεται από τις 17:00 ως τις 18:00 μέσα στη χρονιά, και ο Οκτώβριος και ο Δεκέμβριος έχουν δικό τους ωράριο, οπότε ελέγξτε το vangoghmuseum.nl για την εβδομάδα της επίσκεψής σας.
Βρίσκεται η Έναστρη νύχτα στο Μουσείο Βαν Γκογκ;
Όχι, και το μουσείο το ρωτούν τόσο συχνά που απαντά σε αυτό στη δική του λίστα με ερωτήσεις επισκεπτών. Η Έναστρη νύχτα ανήκει στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (MoMA) της Νέας Υόρκης. Το Άμστερνταμ έχει στη θέση της τα Ηλιοτρόπια, Το υπνοδωμάτιο, την Ανθισμένη αμυγδαλιά και το Σιταροχώραφο με κοράκια.
Μπορώ να αγοράσω εισιτήρια για το Μουσείο Βαν Γκογκ στην πόρτα;
Όχι. Το μουσείο λέει καθαρά ότι δεν γίνεται: κάθε εισιτήριο πωλείται online με ώρα εισόδου, και αυτό ισχύει και για τις δωρεάν εισόδους με Museumkaart, κάρτα ICOM, Stadspas ή κάρτα Rembrandt. Κλείστε στο tickets.vangoghmuseum.com ή μέσω ενός από τους μεταπωλητές που κατονομάζει το μουσείο, γιατί προειδοποιεί ότι άλλες πλατφόρμες πουλούν πλαστά εισιτήρια.
Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με το Μουσείο Βαν Γκογκ.