Κατακόμβες του Παρισιού · Παρίσι · Ανεξάρτητος ξεναγός
Ηχητικός ξεναγός στις Κατακόμβες του Παρισιού,
πέντε στάσεις, δωρεάν.
Μια κάθοδος χωρίς συνοδό σε 1,5 χιλιόμετρο λατομείου και οστεοφυλακίου, 20 μέτρα κάτω από το 14ο διαμέρισμα· για όποια πλάκα προσπερνούν αυτές οι πέντε ηχογραφήσεις, τραβήξτε μια φωτογραφία και το Chiaro σάς τη διαβάζει.
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με τις Κατακόμβες του Παρισιού.
Τα περίπτερα της Πύλης της Κόλασης στο Ντανφέρ-Ροσερό
Κατακόμβες του Παρισιού, Παρίσι
Αυτό ήταν το δωρεάν κομμάτι
Αρκεί μια φωτογραφία: το Chiaro σάς παρουσιάζει τις Κατακόμβες του Παρισιού με κάθε λεπτομέρεια.
Οι πέντε στάσεις · 12 λεπτά ήχου
Πέντε σημεία, μία διαδρομή,
με τη σειρά που θα περπατήσετε.
Κάτω από τη γη κανείς δεν μπορεί να γυρίσει πίσω, γι’ αυτό ο δωρεάν ηχητικός ξεναγός για τις Κατακόμβες του Παρισιού ακολουθεί εδώ τη μονόδρομη διαδρομή με τη σειρά που δίνει το φυλλάδιο του φορέα διαχείρισης. Ξεκινάτε πάνω στη γη, στην Place Denfert-Rochereau, έξω από το παλιό τελωνειακό περίπτερο του Λεντού, όπου το πρώτο κομμάτι παίζει χωρίς κανένα εισιτήριο. Μετά τα 131 σκαλιά, η δεύτερη στάση είναι στις στοές του λατομείου που τρέχουν νότια κάτω από τους δρόμους. Η τρίτη είναι η σκαλιστή θύρα του οστεοφυλακίου, η τέταρτη οι τοίχοι από οστά πίσω της και η πέμπτη το Βαρέλι στην Κρύπτη των Παθών, κοντά στο τέλος, προτού 112 σκαλιά σάς βγάλουν έξω στο 21 bis Avenue René-Coty, σχεδόν 700 μέτρα από εκεί που ξεκινήσατε. Τα κομμάτια διαρκούν περίπου 12 λεπτά, και ο φορέας συνιστά να υπολογίσετε μία ώρα για την επίσκεψη.
Όλα τα πρακτικά στοιχεία παρακάτω προέρχονται από το catacombes.paris.fr, τον ιστότοπο που διαχειρίζεται το Paris Musées για λογαριασμό της πόλης του Παρισιού, και από τα φυλλάδιά του· η ιστορία στηρίζεται σε εκείνες τις σελίδες και στη Βικιπαίδεια. Ο χώρος άνοιξε ξανά στις 8 Απριλίου 2026 με νέα παρουσίαση και νέα διαδρομή, οπότε αν μια πινακίδα ή ένας φύλακας κάτω από τη γη λέει κάτι άλλο, ακολουθήστε τους και γράψτε μας.
Στάση 1 από 5 · Πλατεία Ντανφέρ-Ροσερό (Place Denfert-Rochereau), στην Avenue du Colonel Henri Rol-Tanguy, έξω από το ανατολικό περίπτερο, στην είσοδο των επισκεπτών· δεν χρειάζεται εισιτήριο
Τα περίπτερα της Πύλης της Κόλασης στο Ντανφέρ-Ροσερό
Κλοντ-Νικολά Λεντού (1736–1806), με ζωφόρο του Ζαν-Γκιγιόμ Μουάτ (1746–1810) · Σχεδιάστηκε το 1785, υπήρχε ήδη το 1787· ιστορικό μνημείο από τις 13 Απριλίου 1907 · Πέτρα, τέσσερα επίπεδα· ένα από δύο όμοια ορθογώνια περίπτερα σε τελωνειακό τείχος 24 χιλιομέτρων με 55 σημεία εισόδου
Προσέξτε
- Η ζωφόρος ψηλά στον τοίχο: γυναίκες με αρχαιοπρεπή ενδύματα κρατούν μετάλλια με τα οικόσημα πόλεων. Είναι η μόνη γλυπτή ζωφόρος του κτιρίου.
- Οι κίονες στο ισόγειο, χτισμένοι από σπονδύλους εναλλάξ στρογγυλούς και τετράγωνους. Κάνουν ένα εφοριακό γραφείο να μοιάζει με τον δρόμο προς έναν ναό, και αυτή ήταν η ιδέα.
- Το δίδυμο στην απέναντι πλευρά της λεωφόρου. Το ένα περίπτερο είναι κτίριο· τα δύο μαζί, αντικριστά πάνω από τον παλιό δρόμο, ήταν η πύλη.
Κείμενο (2:15)
Πριν πούμε οτιδήποτε για οστά, κοιτάξτε το κτίριο δίπλα στο οποίο στέκεστε, γιατί ήταν εφοριακό γραφείο. Ο Κλοντ-Νικολά Λεντού το σχεδίασε το 1785 για ένα τείχος γύρω από το Παρίσι, μήκους 24 χιλιομέτρων και με 55 σημεία εισόδου, χτισμένο για να εισπράττεται δασμός στα εμπορεύματα που έμπαιναν στην πόλη. Ο φορέας διαχείρισης του χώρου αποκαλεί αυτό το τείχος το πιο φιλόδοξο αρχιτεκτονικό έργο της παλιάς μοναρχίας, και νομίζω ότι το περίπτερο σας δείχνει γιατί το μισούσε ο κόσμος.
Ο Λεντού πήρε το πρότυπό του από τα προπύλαια της αρχαίας Ελλάδας, τις μνημειακές πύλες μπροστά από ένα ιερό. Κοιτάξτε λοιπόν το ισόγειο, εκείνους τους κίονες από εναλλασσόμενους σπονδύλους, στρογγυλό και μετά τετράγωνο. Έπειτα κοιτάξτε ψηλά τη ζωφόρο του Ζαν-Γκιγιόμ Μουάτ, γυναίκες με αρχαιοπρεπή ενδύματα που κρατούν τα οικόσημα πόλεων. Όλα αυτά, για να εισπράττεται ένας φόρος στα εμπορεύματα. Και ήταν δύο: το ίδιο κτίριο σάς κοιτάζει από την απέναντι πλευρά της λεωφόρου, και ο δρόμος για την Ορλεάνη περνούσε ανάμεσά τους.
Τέσσερα χρόνια μετά τα σχέδια, στις δεκατρείς Ιουλίου 1789, αυτή η πύλη λεηλατήθηκε και κάηκε. Ως τον Ιανουάριο του 1790 είχε επισκευαστεί και είχε πάρει νέο όνομα, Πύλη της Ισότητας. Το 1860 το Παρίσι κατάπιε τα προάστιά του, η τελωνειακή γραμμή μετακινήθηκε προς τα έξω και το τείχος του Λεντού γκρεμίστηκε. Μόνο τέσσερις από τις πύλες σώζονται.
Το παλιό όνομα είναι αυτό που έμεινε, και κανείς δεν μπορεί να το εξηγήσει ακριβώς. Η Πύλη ντ’ Ανφέρ πήρε το όνομά της από την οδό ντ’ Ανφέρ, την οδό της Κόλασης. Κάποιοι ιστορικοί θεωρούν ότι ο δρόμος το είχε κερδίσει δίκαια, άλλοι ότι είναι παραφθορά του via inferior, του κάτω δρόμου, ή μιας πύλης en fer, από σίδερο. Το 1879 η πλατεία πήρε το όνομα του συνταγματάρχη Ντανφέρ-Ροσερό, που κράτησε το Μπελφόρ απέναντι στους Πρώσους· ένα αντίγραφο στο ένα τρίτο του μεγέθους του Λέοντα του Μπελφόρ, έργο του Μπαρτολντί, βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της πλατείας. Πείτε δυνατά Ντανφέρ και ακούτε ντ’ Ανφέρ, ένα λογοπαίγνιο του δημοτικού συμβουλίου που κανείς ποτέ δεν αναίρεσε.
Τώρα κοιτάξτε απέναντι το δυτικό περίπτερο. Από κάτω του υπάρχει ένα καταφύγιο πολιτικής άμυνας, και στις είκοσι Αυγούστου 1944 ο συνταγματάρχης Ρολ-Τανγκί εγκατέστησε εκεί κάτω το αρχηγείο του για να διευθύνει την εξέγερση του Παρισιού. Αυτή η λεωφόρος, και τα 50 μέτρα της, φέρει το όνομά του.
Είκοσι μέτρα κάτω από τα πόδια σας, οι δρόμοι του Παρισιού επαναλαμβάνονται στην πέτρα, και οι σκάλες προς τα εκεί ξεκινούν μέσα από το εφοριακό γραφείο.
Στάση 2 από 5 · Μετά τα 131 σκαλιά της καθόδου, στους μακρείς διαδρόμους που ο φορέας διαχείρισης ονομάζει αντίγραφο του Παρισιού, 20 μέτρα κάτω από τον δρόμο
Οι στοές του λατομείου και όσα χαράχτηκαν πάνω τους
Εργάτες των λατομείων υπό τον Σαρλ-Αξέλ Γκιγιομό (1730–1807), πρώτο επικεφαλής της Γενικής Επιθεώρησης Λατομείων· τα σκαλίσματα είναι του λατόμου Ντεκίρ (πέθανε το 1782) · Λατομεία σε χρήση τουλάχιστον από τον δέκατο πέμπτο αιώνα· ενισχύθηκαν από το 1777· τα σκαλίσματα από το 1777 ως το 1782 · Λουτήσιος ασβεστόλιθος και ξερολιθιά, 20 μέτρα κάτω από τον δρόμο
Προσέξτε
- Ένα σημάδι χαραγμένο στον τοίχο: ένας αριθμός, ένα G, μια χρονιά. Το παράδειγμα που δίνει ο φορέας διαχείρισης γράφει 65 G 1781. Το G είναι ο Γκιγιομό, και ο αριθμός μετρά τα εργοτάξιά του.
- Πλάκες με ονόματα δρόμων, πολλά από τα οποία έχουν χαθεί από κάθε χάρτη πάνω από το κεφάλι σας. Αυτοί οι διάδρομοι χαράχτηκαν ώστε να ακολουθούν τους δρόμους.
- Κοχύλια μέσα στον βράχο. Απολιθωμένα γαστερόποδα από μια τροπική θάλασσα εμφανίζονται κατά μήκος της διαδρομής, ηλικίας περίπου 45 εκατομμυρίων ετών.
Κείμενο (2:46)
Αυτά τα 131 σκαλιά σάς κατέβασαν μέσα από περίπου 45 εκατομμύρια χρόνια. Οι τοίχοι γύρω σας ξεκίνησαν ως λάσπη στον πυθμένα μιας τροπικής θάλασσας, και το πέτρωμα ονομάζεται Λουτήσιο, από τη Λουτητία, το ρωμαϊκό όνομα του Παρισιού. Ένα πηγάδι σε αυτά τα λατομεία έγινε διεθνές σημείο αναφοράς για εκείνα τα στρώματα. Προσέχετε την πέτρα καθώς περπατάτε, γιατί στη διαδρομή υπάρχουν απολιθωμένα κοχύλια.
Αυτός ο ασβεστόλιθος είναι ο λόγος που υπάρχει το κενό. Η παρισινή πέτρα έδινε στην πόλη το οικοδομικό της υλικό ως τις αρχές του εικοστού αιώνα, για εκκλησίες, για το κάστρο του Λούβρου, για τα τείχη της πόλης. Από τον Μεσαίωνα οι λατόμοι την ακολούθησαν κάτω από τη γη, και για πολύ καιρό δούλευαν ξαπλωμένοι ή σκυφτοί, σε μια φλέβα με ύψος μόλις πάνω από ένα μέτρο. Το ύψος που έχετε τώρα προστέθηκε αργότερα, για τους επιθεωρητές και τους επισκέπτες. Πιο κάτω θα περάσετε από το τμήμα που λέγεται ατελιέ, όπου οι πεσσοί που κρατούν την οροφή είναι δύο ειδών: μεσαιωνικοί, αφημένοι όρθιοι μέσα στον βράχο, και άλλοι στοιβαγμένοι με το χέρι.
Κανείς δεν κράτησε έναν σωστό χάρτη. Τον δέκατο όγδοο αιώνα οι στοές απλώνονταν σε περίπου 800 εκτάρια κάτω από την πόλη, εγκαταλελειμμένες και σχεδόν ξεχασμένες, και τότε το έδαφος άρχισε να υποχωρεί. Το 1774 μια κατάρρευση κατάπιε 300 μέτρα δρόμου. Στις τέσσερις Απριλίου 1777 ο Λουδοβίκος ο Δέκατος Έκτος ίδρυσε μια υπηρεσία που θα ανακάλυπτε τι υπήρχε κάτω από το Παρίσι και θα το στήριζε, και επικεφαλής της ήταν ένας αρχιτέκτονας ονόματι Σαρλ-Αξέλ Γκιγιομό.
Αυτό που διασχίζετε είναι η απάντησή του. Οι διάδρομοι ακολουθούν τους δρόμους από πάνω, και οι πλάκες δίνουν τα ονόματα των δρόμων, ώστε ένας επιθεωρητής να ξέρει πάντα πού βρίσκεται στην επιφάνεια. Ολόκληρο το δίκτυο το ονόμαζαν αντίγραφο του Παρισιού. Πίσω από τους τοίχους, δεξιά και αριστερά, είναι ο κενός χώρος που άφησαν οι λατόμοι.
Τώρα αναζητήστε την υπογραφή του. Οι άνθρωποι του Γκιγιομό χάραζαν ένα σημάδι στην πέτρα όπου τελείωναν μια εργασία: αριθμό εργοταξίου, ένα αρχικό, μια χρονιά. Το παράδειγμα που δίνει ο φορέας διαχείρισης είναι το 65 G 1781: εξηκοστή πέμπτη εργασία, Γκιγιομό, 1781.
Ένας λατόμος άφησε κάτι περισσότερο από ένα σημάδι. Ο Ντεκίρ, βετεράνος του Επταετούς Πολέμου που δούλευε σε αυτές τις ενισχύσεις, περνούσε τον ελεύθερο χρόνο του σκαλίζοντας στον βράχο τα οχυρά του Πορτ Μαόν, στις Βαλεαρίδες. Το 1782, καθώς άνοιγε πέρασμα προς το ανώτερο επίπεδο, προκάλεσε μια κατάρρευση που τον σκότωσε. Τα σκαλίσματά του βρίσκονται σε ένα τμήμα του λατομείου από όπου μάλλον δεν θα περάσουν οι επισκέπτες της ατομικής διαδρομής.
Ο Γκιγιομό πέθανε το 1807 και τάφηκε στο νεκροταφείο της Αγίας Αικατερίνης. Αργότερα άδειασε κι εκείνο το νεκροταφείο, και το περιεχόμενό του ήρθε εδώ. Έτσι ο άνθρωπος που το αρχικό του βρίσκεται σε αυτόν τον τοίχο κατέληξε στον τόπο που είχε ετοιμάσει για όλους τους άλλους.
Στάση 3 από 5 · Είσοδος του οστεοφυλακίου, στο τέλος των διαδρόμων του λατομείου
Η θύρα: «Στάσου, εδώ είναι η αυτοκρατορία του θανάτου»
Παρουσίαση του Λουί-Ετιέν Ερικάρ ντε Τιρί (1776–1854), γενικού επιθεωρητή των λατομείων · Η παρουσίαση του οστεοφυλακίου διαμορφώθηκε από το 1809· ο χώρος καθαγιάστηκε στις 7 Απριλίου 1786 · Κτιστοί πεσσοί βαμμένοι μαύροι με λευκά σχήματα, σκαλιστό πέτρινο υπέρθυρο· πέρα από αυτά το οστεοφυλάκιο εκτείνεται σε περίπου 780 μέτρα ελικοειδών διαδρόμων
Προσέξτε
- Το υπέρθυρο: «Arrête ! C'est ici l'empire de la mort», δηλαδή «Στάσου, εδώ είναι η αυτοκρατορία του θανάτου». Ο στίχος είναι από τη γαλλική Αινειάδα του Ζακ Ντελίλ, όταν ο βαρκάρης μιλά στους ζωντανούς.
- Τα λευκά σχήματα στους μαύρους πεσσούς. Ο Ερικάρ ντε Τιρί τα δανείστηκε από την αρχαιότητα, ώστε ένα λατομείο να διαβάζεται ως μνημείο.
- Την οροφή, για μια μαύρη γραμμή. Έβαλε να τη χαράξουν σαν νήμα που θα ακολουθούσαν οι επισκέπτες.
Κείμενο (2:19)
Σταθείτε εδώ για μια στιγμή, γιατί αυτό σας λέει η θύρα. Δύο μαύροι πεσσοί με λευκά σχήματα, ένα πέτρινο υπέρθυρο, και χαραγμένο πάνω του, Arrête ! C'est ici l'empire de la mort. Στάσου, εδώ είναι η αυτοκρατορία του θανάτου.
Είναι ποίηση, και δανεικός στίχος. Προέρχεται από τη γαλλική μετάφραση της Αινειάδας από τον Ζακ Ντελίλ, το έκτο βιβλίο, όπου ο Χάρων ο βαρκάρης σταματά έναν ζωντανό άνθρωπο στον ποταμό των νεκρών. Κάποιος τον διάλεξε επίτηδες, και θα ήθελα να προσέξετε πόσο θεατρικός είναι, γιατί ο χώρος δεν ξεκίνησε ως σκηνή.
Ο χώρος ευλογήθηκε και καθαγιάστηκε στις επτά Απριλίου 1786 ως το Δημοτικό Οστεοφυλάκιο του Παρισιού. Και το όνομα Κατακόμβες ήταν δάνειο, από τις ρωμαϊκές, που είχαν γοητεύσει το κοινό. Σχεδόν όλοι εδώ έφτασαν ως οστά, ριγμένα από τα φρεάτια, και έμειναν σε ασύντακτους σωρούς.
Αυτός που το άλλαξε ήταν ο Λουί-Ετιέν Ερικάρ ντε Τιρί, γενικός επιθεωρητής των λατομείων, που ανέλαβε τον χώρο γύρω στο 1809. Ήταν μηχανικός με ένστικτο σκηνοθέτη. Του έδωσε πλάκες και ρητά, πεσσούς σε μαύρο και λευκό που θυμίζουν την αρχαιότητα, και οστά τακτοποιημένα κατά την παλιά παράδοση των μεσαιωνικών οστεοφυλακίων. Η σύνοψη του ίδιου του φορέα διαχείρισης γι’ αυτό που επεδίωκε δύσκολα βελτιώνεται: σεβασμός, περισυλλογή και φόβος, με αυτή τη σειρά.
Κοιτάξτε ψηλά στην οροφή και ίσως βρείτε το άλλο που έκανε. Έβαλε να τραβήξουν κατά μήκος της μια μαύρη γραμμή, νήμα για τους επισκέπτες, ώστε να μη χαθούν ανάμεσα στις παλιές στοές. Σχεδίαζε για ένα κοινό, και το απέκτησε. Από το 1809 ο κόσμος μπορούσε να έρθει κατόπιν ραντεβού, και ένα βιβλίο στο τέλος της διαδρομής για τις εντυπώσεις τους γέμισε γρήγορα. Ο μετέπειτα Κάρολος ο Δέκατος είχε ήδη κατέβει το 1787, με κυρίες της αυλής. Ο αυτοκράτορας της Αυστρίας ήρθε το 1814. Ο Ναπολέων ο Τρίτος έφερε τον γιο του το 1860.
Δεν ενέκριναν όλοι. Τη δεκαετία του 1830 οι επισκέψεις σταμάτησαν, μετά από φθορές από επισκέπτες και αντιρρήσεις της Εκκλησίας στην έκθεση ανθρώπινων λειψάνων, και μόλις το 1850 επιτράπηκαν ξανά τέσσερις επισκέψεις τον χρόνο. Την αντίρρηση της Εκκλησίας αξίζει να την κουβαλήσετε μαζί σας περνώντας αυτή τη θύρα. Αυτό που βρίσκεται από την άλλη πλευρά στήθηκε, αλλά ποτέ δεν ήταν σκηνικό. Είναι τα εύθραυστα λείψανα εκατομμυρίων Παριζιάνων, και ο καθένας τους ήταν κάποτε γείτονας κάποιου.
Στάση 4 από 5 · Μέσα στο οστεοφυλάκιο, κατά μήκος των διαδρόμων με τα οστά και τις πέτρινες πλάκες τους
Οι τοίχοι από οστά και οι πλάκες των νεκροταφείων τους
Εργάτες των λατομείων υπό τον Λουί-Ετιέν Ερικάρ ντε Τιρί (1776–1854) · Τα οστά μεταφέρθηκαν από το 1785 ως το 1787· οι τοίχοι διαμορφώθηκαν από το 1809 · Μηριαία οστά, κνήμες και κρανία στοιβαγμένα σε μέσο ύψος 1,5 μέτρου, με πέτρινες πλάκες· το οστεοφυλάκιο καλύπτει 10.933 τετραγωνικά μέτρα
Προσέξτε
- Μια πλάκα με το όνομα ενός νεκροταφείου και μια ημερομηνία. Όσες αφορούν τους Αθώους αρχίζουν με «Ossements du cimetière des Innocents», οστά από το νεκροταφείο των Αθώων, και μπορεί να φέρουν ημερομηνίες όπως 2 Ιουλίου 1809, δύο δεκαετίες μετά τις πρώτες άμαξες.
- Το σχέδιο του τοίχου: σειρές από άκρα οστών, που τις διακόπτει ανά διαστήματα μια ζώνη από κρανία. Είναι μόνο πρόσοψη, και τα υπόλοιπα είναι στοιβαγμένα πίσω της.
- Τις άλλες πλάκες, με στίχους και ρητά. Ο Ερικάρ ντε Τιρί τις έβαλε εκεί για να σας κάνουν να επιβραδύνετε και να σκεφτείτε τον θάνατο.
Κείμενο (2:51)
Και από τις δύο πλευρές σας τώρα, από το δάπεδο ως περίπου το ύψος του στήθους σας, ο τοίχος είναι φτιαγμένος από ανθρώπους. Σας παρακαλώ, μην τον αγγίζετε. Στις πέτρες με τις επιγραφές να κοιτάξετε, γιατί η καθεμιά σάς λέει ποιο κομμάτι του Παρισιού ήταν αυτό. Βρείτε μια πλάκα που αναφέρει το νεκροταφείο των Αθώων.
Το νεκροταφείο των Αγίων Αθώων, κοντά στο Λε Αλ, ήταν ο μεγαλύτερος τόπος ταφής της πόλης, σε χρήση για σχεδόν δέκα αιώνες. Πάνω από δύο εκατομμύρια Παριζιάνοι τάφηκαν εκεί, και προς τα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα το έδαφος βρισκόταν πάνω από δύο μέτρα ψηλότερα από τον δρόμο. Την άνοιξη του 1780 ένας τοίχος κελαριού στην οδό Λα Λανζερί υποχώρησε από το βάρος του ομαδικού τάφου δίπλα του. Το νεκροταφείο έκλεισε την ίδια χρονιά.
Η μεταφορά άρχισε το 1785 και κράτησε ως το 1787. Γινόταν τη νύχτα, εν μέρει για να αποφευχθούν εχθρικές αντιδράσεις από τους Παριζιάνους και την Εκκλησία: σκεπαστές νεκρικές άμαξες ντυμένες στα μαύρα, με χορωδίες και δαυλούς μπροστά και ιερείς πίσω να ψάλλουν την ακολουθία των νεκρών. Στο τέλος εκείνου του αξιοπρεπούς ταξιδιού τα οστά ρίχνονταν σε δύο πηγάδια του λατομείου, και εργάτες από κάτω τα μοίραζαν στις στοές. Ακολούθησαν κι άλλες ενορίες ως το 1814, και ήρθαν κι άλλα το 1859 και το 1860, καθώς ο Οσμάν άνοιγε νέους δρόμους μέσα από παλιά εκκλησιαστικά κοιμητήρια.
Αυτό που βλέπετε, λοιπόν, είναι η δεύτερη διάταξη. Από το 1809 περίπου, οι άνθρωποι του Ερικάρ ντε Τιρί έχτισαν αυτές τις όψεις από μηριαία οστά και κνήμες με ζώνες από κρανία, και σώρευσαν τα υπόλοιπα από πίσω, πολλά από αυτά μόνο θραύσματα. Τους τοίχους τούς έλεγαν hagues, την ίδια λέξη που χρησιμοποιούσαν οι λατόμοι για την ξερολιθιά τους. Είναι η μέθοδος δουλειάς κάποιου εφαρμοσμένη στους νεκρούς, και εμένα με συγκινεί περισσότερο επειδή είναι πρακτική.
Ποιοι βρίσκονται εδώ; Όλοι, και αυτή είναι η δυσκολία. Ο Δαντόν, ο Ροβεσπιέρος και ο Λαβουαζιέ ήρθαν με το νεκροταφείο Ερανσί. Ο φορέας διαχείρισης αναφέρει επίσης τους συγγραφείς Ραμπελέ, Λα Φονταίν και Σαρλ Περό. Πλάκες πιο βαθιά σημειώνουν τους νεκρούς της εξέγερσης Ρεβεγιόν το 1789 και των Τουιλερί το 1792. Κανένας τους δεν έχει ταυτοποιηθεί ποτέ ανάμεσα στους υπόλοιπους.
Ο χώρος τράβηξε και πειραματιστές. Το 1813 ο Ερικάρ ντε Τιρί έβαλε τέσσερα χρυσόψαρα στη λεκάνη της Κρήνης της Σαμαρείτιδας, μιας πηγής μέσα στο οστεοφυλάκιο· έζησαν, τυφλώθηκαν και δεν αναπαράχθηκαν ποτέ. Το 1862 ο Ναντάρ πέρασε εδώ κάτω μήνες κάνοντας τις πρώτες υπόγειες φωτογραφίες με ηλεκτρικό φως, στήνοντας ομοιώματα σε ρόλο εργατών, επειδή οι εκθέσεις διαρκούσαν τόσο πολύ.
Αλλά μείνετε στην πλάκα. Ένα νεκροταφείο και μια ημερομηνία. Για τους περισσότερους ανθρώπους σε αυτόν τον τοίχο, αυτό είναι όλο κι όλο που έχει καταγραφεί.
Στάση 5 από 5 · Κρύπτη των Παθών, κοντά στο τέλος του οστεοφυλακίου· η σκάλα πιο πέρα ανεβαίνει στο 21 bis Avenue René-Coty
Το Βαρέλι στην Κρύπτη των Παθών και ο δρόμος προς τα πάνω
Εργάτες της Επιθεώρησης Λατομείων, στο οστεοφυλάκιο που διαμόρφωσε ο Λουί-Ετιέν Ερικάρ ντε Τιρί (1776–1854) · Διαμόρφωση του οστεοφυλακίου από το 1809· η σκάλα εξόδου άνοιξε στους επισκέπτες το 2017 · Κρανία και κνήμες γύρω από κτιστό υποστηρικτικό πεσσό, σε σχήμα βαρελιού· η άνοδος προς την έξοδο είναι 112 σκαλιά
Προσέξτε
- Τις ζώνες από κρανία γύρω από το Βαρέλι, τοποθετημένες εκεί όπου θα ήταν τα στεφάνια ενός πραγματικού βαρελιού.
- Το φούσκωμα του σχήματος. Μέσα του υπάρχει ένας απλός υποστηρικτικός πεσσός που κρατά την οροφή του λατομείου· τα οστά είναι επένδυση.
- Τους τοίχους του ίδιου του θαλάμου, ντυμένους με οστά σε όλο τον γύρο. Γι’ αυτό λέγεται επίσης ροτόντα των κνημών.
Κείμενο (2:13)
Θα το καταλάβετε όταν ο διάδρομος ανοίξει: ένας κυκλικός θάλαμος ντυμένος με οστά, και στη μέση κάτι που μοιάζει παράξενα με ένα τεράστιο βαρέλι. Το λένε Βαρέλι, και ο θάλαμος έχει δύο ονόματα, Κρύπτη των Παθών και ροτόντα των κνημών.
Κάντε τον γύρο του. Μέσα δεν υπάρχει τίποτε άλλο από έναν υποστηρικτικό πεσσό, ένα ακόμη από τα στηρίγματα που εμποδίζουν την οροφή του λατομείου να πέσει. Κάποιος κοίταξε ένα αναγκαίο κομμάτι μηχανικής και το έντυσε με κρανία και κνήμες, με ζώνες από κρανία εκεί όπου θα ήταν τα στεφάνια. Αρκετά από τα μεγαλοπρεπέστερα μνημεία του οστεοφυλακίου είναι το ίδιο τέχνασμα, ανάμεσά τους και ο τάφος που φέρει το όνομα του ποιητή Ζιλμπέρ, που στην πραγματικότητα είναι έργο ενίσχυσης. Ο ίδιος ήρθε εδώ ανώνυμα, όταν άδειασε το νεκροταφείο του. Το όνομά του είναι σε ένα μνημείο και τα οστά του κάπου αλλού μέσα στο πλήθος.
Σε αυτόν τον θάλαμο έγινε η πιο παράξενη νύχτα στην ιστορία του οστεοφυλακίου. Στις δύο Απριλίου 1897, περίπου εκατό καλεσμένοι από το κοσμικό Παρίσι έλαβαν μια αινιγματική πρόσκληση σε μια συναυλία των Κατακομβών, που τους έλεγε να φτάσουν στις έντεκα και να μη σταματήσουν τις άμαξές τους στη διεύθυνση. Τα μεσάνυχτα μια ορχήστρα σαράντα πέντε μουσικών, στρατολογημένων από τους μουσικούς της Όπερας, άρχισε να παίζει σε αυτόν τον χώρο: το Πένθιμο Εμβατήριο του Σοπέν, τον Χορό του Θανάτου του Σεν-Σανς, το πένθιμο εμβατήριο από την Ηρωική του Μπετόβεν. Κράτησε ως τις δύο το πρωί, και λίγο αργότερα γράφτηκε στις εφημερίδες. Έπειτα στοιβάχτηκαν οστά ανάμεσα στους πεσσούς, ώστε να μην μπορεί κανείς να οργανώσει άλλη.
Θυμηθείτε επίσης πόσο λίγα μπορούσε να δει κανείς από όλα αυτά. Οι επισκέψεις γίνονταν με το φως του κεριού ως το 1972, και το ηλεκτρικό φως ήρθε μόλις το 1983. Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του, αυτός ο θάλαμος ήταν όσο έφτανε μια φλόγα.
Είστε πια κοντά στο τέλος. Η έξοδος είναι μια σκάλα 112 σκαλιών, που άνοιξε το 2017. Κατά μια γαλλική πηγή, χτίστηκε μέσα σε ένα παλιό πηγάδι εξόρυξης πέτρας, ένα από τα πηγάδια όπου τα οστά των νεκροταφείων που άδειασαν ρίχνονταν από τις άμαξες.
Αν είναι έτσι, φεύγετε από έναν δρόμο από τον οποίο εκείνοι μπήκαν. Βγαίνετε στο 21 bis της λεωφόρου Ρενέ Κοτί, σχεδόν 700 μέτρα από το εφοριακό γραφείο του Λεντού, και ο δρόμος συνεχίζει σαν να μη βρισκόταν τίποτε από όλα αυτά από κάτω του.
Ανεξάρτητος ξεναγός · Chiaro
Στρέψτε το Chiaro σε ό,τι βλέπετε στις Κατακόμβες του Παρισιού.
Μια πλάκα με ορθογραφία του δέκατου όγδοου αιώνα, ένας στίχος που αποδίδεται σε έναν ποιητή για τον οποίο δεν έχετε ακούσει ποτέ, ένα όνομα δρόμου που χάθηκε από τον χάρτη πριν από δύο αιώνες: αυτή η υπόγεια διαδρομή είναι γεμάτη από τέτοια, και οι ηχογραφήσεις σταματούν σε πέντε σημεία. Φωτογραφίστε ένα και το Chiaro σάς λέει τι σημαίνουν οι λέξεις, ποιος τις έβαλε να χαραχτούν και από ποιο κομμάτι του παλιού Παρισιού ήρθαν εκείνα τα οστά. Χωρίς φλας, όπως ζητά ο φορέας διαχείρισης, και χωρίς να χρειάζεται να αγγίξετε τίποτα.
Πριν πάτε
Πώς θα πάτε
Είσοδος: 1 Avenue du Colonel Henri Rol-Tanguy (Place Denfert-Rochereau), 75014 Παρίσι. Έξοδος: 21 bis Avenue René-Coty, 75014 Παρίσι, σχεδόν 700 μέτρα πιο πέρα. Η διαδρομή είναι μονόδρομη, οπότε δεν ανεβαίνετε από εκεί που κατεβήκατε.
Denfert-Rochereau για τις γραμμές 4 και 6 του μετρό και το RER B. Εξυπηρετούν τη στάση και τα λεωφορεία 38 και 68. Από την έξοδο, περπατήστε βόρεια στην Avenue René-Coty για να επιστρέψετε στον ίδιο σταθμό.
Εισιτήρια και είσοδος
- Κλείστε εισιτήριο με συγκεκριμένη ώρα στο διαδίκτυο, γιατί στον χώρο δεν πωλούνται εισιτήρια επί πληρωμή· διατίθενται επτά ημέρες πριν από την ημερομηνία της επίσκεψης. Το κανονικό εισιτήριο κοστίζει 31 ευρώ, το μειωμένο 25, οι ηλικίες 8 έως 17 πληρώνουν 15 και τα παιδιά κάτω των 8 μπαίνουν δωρεάν. Τα εισιτήρια δωρεάν εισόδου δεν κλείνονται εκ των προτέρων και δίνονται στο ταμείο την ίδια μέρα με απόδειξη του δικαιώματος. Η επίσημη σελίδα τιμών αναφέρει ποιος δικαιούται το καθένα.
- Οι πόρτες ανοίγουν από Τρίτη έως Κυριακή στις 9:45 και κλείνουν στις 20:30, με τελευταία είσοδο στις 19:30. Κλειστά είναι τις Δευτέρες, καθώς και την 1η Ιανουαρίου, την 1η Μαΐου και την ημέρα των Χριστουγέννων· η 14η Ιουλίου, η 15η Αυγούστου, η 1η Νοεμβρίου και η 11η Νοεμβρίου είναι κανονικές ημέρες λειτουργίας. Ο αριθμός των επισκεπτών κάτω από τη γη περιορίζεται στους 200, οπότε η είσοδος μπορεί να διακοπεί προσωρινά.
- Είναι 131 σκαλιά για κάτω και 112 για πάνω, τα δάπεδα είναι ανώμαλα και ολισθηρά, και η θερμοκρασία είναι γύρω στους 14°C με ενδεχομένως πολλή υγρασία. Ο χώρος δεν είναι προσβάσιμος σε χρήστες αναπηρικού αμαξιδίου ούτε σε όσους χρειάζονται πρόσβαση χωρίς σκαλιά, και δεν συνιστάται σε άτομα με κλειστοφοβία, κινητική αναπηρία ή καρδιακά και αναπνευστικά προβλήματα. Τα παιδιά κάτω των 14 ετών πρέπει να συνοδεύονται από ενήλικο.
- Η τσάντα σας μπορεί να έχει το πολύ διαστάσεις 40 επί 30 επί 20 εκατοστά. Δεν επιτρέπονται βαλίτσες, κράνη μοτοσικλέτας και καρότσια, και δεν υπάρχει βεστιάριο, γιατί βγαίνετε από άλλη διεύθυνση. Οι φωτογραφίες για ιδιωτική χρήση επιτρέπονται χωρίς φλας ή τρίποδο. Απαγορεύεται να αγγίζετε τα οστά.
- Έως τις 31 Ιανουαρίου 2027 το περίπτερο της εισόδου φιλοξενεί έκθεση με αναπαραγωγές των υπόγειων φωτογραφιών του Ναντάρ, που περιλαμβάνεται στο εισιτήριο.
Ο επίσημος ηχητικός ξεναγός
Ο ηχητικός ξεναγός του ίδιου του φορέα διαχείρισης περιλαμβάνεται στα κανονικά και τα μειωμένα εισιτήρια και στα παιδικά, οπότε όποιος έχει ένα από αυτά δεν πληρώνει τίποτα επιπλέον. Αφηγείται με τη φωνή του Ερικάρ ντε Τιρί, διαρκεί περίπου μία ώρα, ξεκινά μόνος του καθώς κινείστε και διατίθεται στα γαλλικά, τα αγγλικά, τα ισπανικά και τα γερμανικά, με μια γαλλική εκδοχή με ακουστική περιγραφή. Τα εισιτήρια δωρεάν εισόδου δεν τον περιλαμβάνουν· κοστίζει 5 ευρώ στο ταμείο. Οι ξεναγήσεις με συνοδό δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμες. Αυτή η σελίδα είναι κάτι διαφορετικό: διαβάστε την ή παίξτε την πριν κατεβείτε, ή στη λεωφόρο απέξω, σε οποιονδήποτε φυλλομετρητή.
Επίσημος ιστότοπος →Ερωτήσεις
Υπάρχει δωρεάν ηχητικός ξεναγός για τις Κατακόμβες του Παρισιού;
Παίζει ακριβώς εδώ: πέντε ηχογραφήσεις στον φυλλομετρητή σας, δωρεάν, με τα κείμενα τυπωμένα από κάτω. Ο ξεναγός του ίδιου του φορέα διαχείρισης δεν πωλείται χωριστά σε όσους έχουν εισιτήριο, επειδή περιλαμβάνεται στο επί πληρωμή εισιτήριο. Πέρα από αυτά τα πέντε σημεία, η εφαρμογή Chiaro αφηγείται όποια πλάκα φωτογραφίσετε.
Μπορώ να ακούσω τον ηχητικό ξεναγό για τις Κατακόμβες του Παρισιού χωρίς εισιτήριο;
Ναι, και η πρώτη στάση είναι φτιαγμένη γι’ αυτό: μιλά για το περίπτερο απέξω, στη δημόσια λεωφόρο στην Place Denfert-Rochereau. Οι άλλες τέσσερις περιγράφουν σημεία της υπόγειας διαδρομής, όπου μπορείτε να σταθείτε μόνο με εισιτήριο, αλλά είστε ελεύθεροι να τις παίξετε στο σπίτι ή πριν μπείτε.
Πόσο κοστίζει ο επίσημος ηχητικός ξεναγός για τις Κατακόμβες του Παρισιού;
Περιλαμβάνεται στα κανονικά και τα μειωμένα εισιτήρια και στα παιδικά. Οι επισκέπτες με εισιτήριο δωρεάν εισόδου μπορούν να τον αγοράσουν στο ταμείο την ίδια μέρα, και ο φορέας διαχείρισης τον αναφέρει στα 5 ευρώ. Διαρκεί περίπου μία ώρα, στα γαλλικά, τα αγγλικά, τα ισπανικά ή τα γερμανικά.
Πού βγαίνει η διαδρομή στις Κατακόμβες του Παρισιού;
Στο 21 bis Avenue René-Coty, σχεδόν 700 μέτρα από την είσοδο. Η διαδρομή των 1,5 χιλιομέτρων είναι μονόδρομη, οπότε δεν υπάρχει επιστροφή στην πρώτη σκάλα, ούτε βεστιάριο για τον ίδιο λόγο. Κρατήστε μικρά όσα κουβαλάτε και υπολογίστε έναν σύντομο περίπατο πίσω ως το Denfert-Rochereau.
Ποια μέρα είναι κλειστές οι Κατακόμβες;
Τις Δευτέρες, καθώς και την 1η Ιανουαρίου, την 1η Μαΐου και την ημέρα των Χριστουγέννων. Οι άλλες δημόσιες αργίες που αναφέρει ο φορέας διαχείρισης, η 14η Ιουλίου, η 15η Αυγούστου, η 1η Νοεμβρίου και η 11η Νοεμβρίου, είναι ημέρες λειτουργίας. Η τελευταία είσοδος είναι στις 19:30 και το κλείσιμο στις 20:30.
Πόση ώρα παίρνει η υπόγεια διαδρομή;
Υπολογίστε μία ώρα. Περίπου τόσο διαρκεί και ο επίσημος ηχητικός ξεναγός. Τα 131 σκαλιά για κάτω και τα 112 για πάνω αποτελούν μέρος της διαδρομής, οπότε η ώρα αυτή τα περιλαμβάνει ήδη.
Περισσότερες ηχητικές ξεναγήσεις
Δημιουργία του Chiaro. Δεν συνδέεται με τις Κατακόμβες του Παρισιού.