Mont-Saint-Michel · Normandië · Onafhankelijke gids
Audiogids voor de Mont-Saint-Michel,
vijf stops, gratis.
Een granieten rots met een omtrek van zo'n 960 meter, met op de top een abdijkerk van 80 meter lang die daar in evenwicht ligt. De vijf stops hieronder volgen hem van het zand tot de walmuren; voor al het andere op de rots is er de camera van Chiaro.
Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Mont-Saint-Michel.
De berg vanaf de aanloop aan de zuidkant
Mont-Saint-Michel, Le Mont-Saint-Michel
Dat was het gratis deel
Eén foto is genoeg: Chiaro vertelt je over alles wat je ziet bij de Mont-Saint-Michel.
De vijf stops · 11 minuten audio
Vijf plekken, één wandeling,
in de volgorde waarin je ze tegenkomt.
Van het zand naar de torenspits en over de muren weer naar beneden: dat is de lijn die deze audiogids voor de Mont-Saint-Michel volgt, gratis en op eigen houtje, met drie van de vijf stops buiten het abdijticket om. Je begint aan de zuidkant, vóór de Porte de l'Avancée, met de hele berg in beeld; je klimt door het dorp via de Grande Rue naar het Barbacane-bordes van de grote buitentrap, waar de Châtelet de poort van de abdij bewaakt; binnen stap je naar buiten op het Westterras, op het bovenste niveau, en daarna loop je rond de kloostergang boven in de Merveille; tot slot verlaat je de abdij via de noordelijke tuinen, op weg naar de Tour du Nord aan het noordelijke uiteinde van de walmuren. De vijf tracks duren samen ongeveer elf minuten; de Grande Rue klimt zo'n 400 meter van de dorpspoort naar de abdij, en de abdij rekent voor haar eigen route binnen op 45 minuten tot anderhalf uur.
Alles waarop je je bezoek baseert, openingstijden, prijzen, de route door de abdij en de ingang, volgt abbaye-mont-saint-michel.fr, de eigen website van de abdij, die door het Centre des monuments nationaux wordt uitgegeven, en voor het dorp en de walmuren het toeristenbureau van de Mont-Saint-Michel; jaartallen, namen en maten steunen daarnaast op de Engelse en de Franse Wikipedia. De toegangsprijs hangt af van het seizoen, dat elk jaar in april en in oktober wisselt, dus vertrouw op de pagina van de abdij voor jouw data. En zegt het personeel van de abdij boven aan de grote trap iets anders, volg dan wat zij zeggen en stuur ons een berichtje, zodat we de pagina kunnen rechtzetten.
Stop 1 van 5 · Op de toegangsweg vanaf het vasteland, ten zuiden van de berg en buiten de Porte de l'Avancée, de eerste van de drie poorten van het dorp; gratis
De berg vanaf de aanloop aan de zuidkant
Benedictijnse abten en hun bouwmeesters, van de kerk die in 1023 werd begonnen tot het koor dat in 1523 klaar was; de stadsmuur onder abt Robert Jollivet vanaf 1417; klokkentoren en spits van Victor Petitgrand (1841–1898), beeld van Emmanuel Frémiet (1824–1910) · Abdijkerk begonnen in 1023; walmuren vanaf 1417; spits 1897 · Granieten rots met een omtrek van zo'n 960 m, tot 92 m boven zeeniveau; de abdijkerk op de top is 80 m lang
Om op te letten
- De vergulde figuur helemaal op de punt van de spits. Dat is Sint-Michaël, van de beeldhouwer Emmanuel Frémiet, en hij staat daar al sinds 1897.
- De lagen, van onder naar boven gelezen: rots en bomen, dan het dorp binnen zijn muur, dan de massieve abdijgebouwen die om de top heen liggen, en bovenop de kerk. Het is de middeleeuwse wereldorde, gebouwd in graniet.
- De pinakels en luchtbogen rechts van de toren. Dat is het koor in flamboyante gotiek, gebouwd nadat het romaanse koor in 1421 was ingestort.
Transcriptie (2:22)
Ga zo ver naar achteren dat alles in beeld past, en het lijkt één enkel gebouw. Dat is het niet. Wat je ziet is een granieten rots met een omtrek van zo'n 960 meter, met een dorp om zijn voet, een muur om het dorp en een abdij om de top, en elke laag rust op de laag eronder.
De rots was er het eerst, zo'n 525 miljoen jaar eerder. Het is leukograniet, magma dat onder de grond is afgekoeld, en toen de zee het land binnendrong, bleef het staan terwijl het zachtere gesteente eromheen verdween. Daarom staat hij helemaal alleen in de baai. Men noemde hem Mont Tombe. Toen, zo gaat het verhaal, verscheen de aartsengel Michaël in 708 drie keer in een droom aan Aubert, bisschop van Avranches, en vroeg hem om hier een heiligdom te bouwen. De legende voegt eraan toe dat hij met zijn vinger een teken op de schedel van de bisschop achterliet, en een schedel met precies zo'n litteken wordt nog altijd getoond in de basiliek Saint-Gervais in Avranches.
Lees de berg van onder naar boven en je leest het middeleeuwse idee van orde. Aan de voet, buiten de muren, de vissers en de boeren. Daarboven de winkels en de woonhuizen. Daarboven de grote zalen. En helemaal bovenaan God, de abdij en de monniken. In 966 kwamen de benedictijnen, hier gevestigd door hertog Richard de Eerste van Normandië, en in de elfde eeuw deden hun bouwers iets ongehoords: ze bouwden vier crypten rond de top van de rots en zetten daar een abdijkerk van 80 meter lang bovenop.
Kijk rechts van de toren, naar het woud van pinakels en luchtbogen. Dat is het koor, en het is niet het eerste. Het romaanse koor stortte in 1421 in en werd daarna herbouwd in flamboyante gotiek.
De Honderdjarige Oorlog verklaart de muur voor je. Vanaf 1417 sloot abt Robert Jollivet het hele benedendorp in met een doorlopende, gekanteelde walmuur, en je komt binnen door drie poorten: de Porte de l'Avancée, de Porte du Boulevard en de Porte du Roy, waar de Grande Rue begint. De Engelsen belegerden de berg vanaf 1423 en kwamen er nooit in. Bij de aanval van zeventien juni 1434 lieten ze twee smeedijzeren bombardes achter op het zand; de bewoners van de berg, de Montois, haalden ze als trofeeën binnen en noemden ze de Michelettes.
Nu de top. De spits is jonger dan hij lijkt. Victor Petitgrand herbouwde de klokkentoren en zette er tussen 1892 en 1897 deze neogotische spits op, en die geeft de berg het piramidevormige silhouet dat iedereen tekent. De vergulde figuur op de punt is Sint-Michaël zelf, van de beeldhouwer Emmanuel Frémiet, en hij staat daar sinds 1897.
Stop 2 van 5 · Boven in het dorp, op het Barbacane-bordes van de Grand degré extérieur, met de Châtelet voor je en rechts de oostkant van de Merveille en de Tour des Corbins; vóór de veiligheidscontrole, gratis
De Châtelet, de versterkte poort van de abdij
Gebouwd voor abt Pierre Le Roy (abt 1386–1410); de Merveille erachter gebouwd in 1211–1228 onder de abten Jordan en Raoul des Îles · Poort uit 1257; de twee torentjes toegevoegd in 1393 · Graniet; twee ronde torentjes op kraagstenen boven de toegangstrap, te bereiken via de Grand degré extérieur, zo'n honderd treden en 4 m breed
Om op te letten
- De twee ronde torentjes van de Châtelet, die op stenen consoles uit de muur steken, met mezekouwen bovenaan. Het waren trappenhuizen en verdedigingswerken tegelijk.
- De Gouffre, de afgrond: de heel steile trap die onder de lage boog in het donker verdwijnt. Hij leidt naar de Wachtzaal, de echte ingang van de abdij.
- Rechts de slanke Tour des Corbins met zijn spitse dak, en daarachter de oostkant van de Merveille met zijn steunberen.
Transcriptie (2:15)
De Grand degré extérieur zit erop, zo'n honderd treden, en dit bordes, de Barbacane, is de laatste plek om op adem te komen voor de abdij. Recht voor je steken twee ronde torentjes op stenen consoles uit de muur, met de ingang ertussen gespannen. Dit is de Châtelet. De twee torentjes kwamen er in 1393 bij, aan weerszijden van een poort uit 1257, en samen maken ze één ding duidelijk: de monniken binnen rekenden op moeilijkheden.
De man erachter was abt Pierre Le Roy, gekozen in 1386, en hij zag de toegang tot zijn abdij als een militair vraagstuk. Hij bouwde de vierkante Tour Perrine voor een garnizoen, de grote trap die je net hebt beklommen en de Tour Claudine die erover waakt, en daarna dit poortgebouw schrijlings over de toegangstrap, met de barbacane ervoor, precies waar jij nu staat. De torentjes hebben bovenaan mezekouwen en kantelen, en elk van de twee is tegelijk een trappenhuis.
Ook de trap onder je hoorde bij de verdediging. Hij is 4 meter breed, en halverwege kon hij vroeger worden afgesloten met een draaideur, met een wachter in een nis die je links nog kunt vinden. De Montois hebben er hun eigen naam voor: de Monteux.
Kijk nu onder de lage boog van de Châtelet. Een heel steile trap loopt recht omhoog, de schaduw van het gewelf in. Die heet de Gouffre, de afgrond, en hij leidt naar de Wachtzaal, de echte ingang van de abdij, waar vroeger de pelgrims werden ontvangen en waar tijdens de Honderdjarige Oorlog een garnizoen introk.
Draai je naar rechts. De slanke toren met het spitse dak is de Tour des Corbins, die altijd al deze ingang moest beschermen; Pierre Le Roy gaf hem een achthoekige bekroning, en binnenin zit vooral het trappenhuis van het gebouw erachter. Dat gebouw, de enorme muur die daarachter oprijst, is de oostkant van de Merveille, het Wonder, en het bestaat door een bloedbad. In 1204 stak een Bretons leger, een bondgenoot van de Franse koning, het dorp beneden in brand en richtte een slachting aan onder de bewoners, en het vuur sloeg over op de abdij. Filips Augustus, geschokt door wat zijn bondgenoot had aangericht, gaf abt Jordan geld om opnieuw te bouwen in de nieuwe gotische stijl, en tussen 1211 en 1228 trokken de monniken op de steilste flank van de rots twee gebouwen van drie verdiepingen op.
Volg de steunberen langs die muur omhoog. Ze staan op gelijke afstand en lopen door tot helemaal bovenaan, want de bovenste verdiepingen waren zwaar genoeg om de muren naar buiten te drukken, en de bouwers maakten elke laag lichter dan de laag eronder.
Stop 3 van 5 · Bovenste niveau van de abdij, op het Westterras voor de classicistische gevel van de kerk, het derde punt op de eigen route van de abdij
Het Westterras, onder de spits van Sint-Michaël
Het terras ligt op de eerste drie traveeën van het schip, die na een brand in 1776 werden afgebroken; classicistische gevel uit 1784; klokkentoren en spits herbouwd in 1892–1897 door Victor Petitgrand (1841–1898); beeld van Emmanuel Frémiet (1824–1910) · Gevel herbouwd in 1784; spits 1897 · Graniet van de Chausey-eilanden; een spits van 40 m hoog met een verguld koperen beeld van 3,5 m
Om op te letten
- Tombelaine, het kleinere granieten eilandje in de baai, in het noorden. Bij helder weer zie je daarachter de Chausey-eilanden, waar het graniet van de abdij vandaan kwam.
- De vlakke classicistische gevel uit 1784 achter je. Die sloot de kerk af nadat de eerste drie traveeën van het schip waren afgebroken, en daar sta je nu op.
- Recht omhoog: de spits en de vergulde Sint-Michaël van Frémiet, 3,5 meter gedreven koper dat er van hieruit piepklein uitziet.
- De polders in het westen: de rechthoekige, kaarsvlakke akkers die op de baai zijn gewonnen en waarop nu groente wordt geteeld.
Transcriptie (2:11)
De trappen uit en de open steen op, met de hele baai voor je uitgespreid. Op dit terras laat de abdij je eindelijk zien waar je bent, en het is ook een litteken.
Je staat op de kerk. Deze bestrating was het oorspronkelijke voorplein van de abdijkerk, plus de eerste drie traveeën van het schip. Na een brand in 1776 werden die traveeën afgebroken, en de vlakke classicistische gevel achter je, voltooid in 1784, sloot af wat er nog over was. De fundamenten van die gevel gingen dwars door Notre-Dame-sous-Terre, het kleine voorromaanse kerkje dat verborgen ligt onder je voeten, en sneden het in tweeën. Het was opgeslokt door latere bouw en vergeten, tot Paul Gout het in 1898 terugvond, toen hij onder de kerkvloer aan het graven was.
Nu het uitzicht, en neem er de tijd voor, want het verandert terwijl je kijkt. In het westen de rots van Cancale en de kust van Bretagne; in het oosten de kliffen van Normandië. Twee granieten massieven breken de vlakte: de Mont-Dol landinwaarts in het westen, en ver in de baai, in het noorden, het eilandje Tombelaine. Bij helder weer kun je de Chausey-eilanden onderscheiden, en die zijn geen loos decor. Het graniet waarmee deze abdij is gebouwd, kwam van Chausey. De hele baai beslaat bijna 500 vierkante kilometer. De kaarsrechte akkers in het westen zijn polders, land dat op de baai is gewonnen en nu voor groenteteelt wordt gebruikt, en beneden je grazen de schapen van de kwelders, waar de zee komt en gaat. Zeehonden en dolfijnen zijn daar vaste gasten.
Draai je dan om en kijk recht omhoog. Deze klokkentoren is zo vaak afgebrand dat het bijna een traditie is: storm en bliksem hebben de abdij wel een dozijn keer in brand gezet. In 1794 stond er boven op de toren een optische telegraaf van Chappe, een schakel in de lijn tussen Parijs en Brest. Wat je nu ziet, is het werk van Victor Petitgrand, van 1892 tot 1897: een neoromaanse toren en een neogotische spits van 40 meter hoog.
Op de punt staat Sint-Michaël, van Emmanuel Frémiet: platen van gewalst, gedreven en verguld koper, 3,5 meter hoog en 800 kilo zwaar, in delen geplaatst op zes augustus 1897. Hij werd gerestaureerd in 1987 en opnieuw verguld in 2016, en in maart 2016 tilde een helikopter hem in zijn geheel van de spits, zodat zijn bliksemafleider kon worden gerepareerd. Vanaf dit terras, met niets dan lucht achter zich, is hij het laatste punt waar de hele berg naartoe wijst.
Stop 4 van 5 · Bovenste niveau van de abdij, de kloostergang, het vijfde punt op de eigen route van de abdij, te bereiken vanuit de abdijkerk
De kloostergang boven in de Merveille
Gebouwd in 1225–1228 onder abt Raoul des Îles; zuiltjes eind negentiende eeuw gerestaureerd onder Édouard Corroyer (1835–1904) · 1225–1228 · Kalksteen uit Caen, met een zuilengang van 137 zuiltjes in verspringende rijen, nu van puddingsteen uit La Lucerne-d'Outremer; de vloer ligt 78,6 m boven zeeniveau
Om op te letten
- De twee rijen zuiltjes, een beetje verspringend geplaatst. Loop een paar passen en kijk hoe ze langs elkaar schuiven.
- De gebeeldhouwde zwikken boven de bogen: plantenmotieven, en op een ervan ontdekten de eigen fotografen van de abdij een uiltje.
- De open traveeën aan de westkant, die op zee uitkijken. Ze waren bedoeld als deuren naar een kapittelzaal die er nooit is gekomen.
- De twee stenen banken van het lavatorium in de zuidelijke gang, waar de monniken hun handen wasten voor het eten.
Transcriptie (2:07)
Na het gewicht van alles daaronder is dit de verrassing: licht, gras, lucht, en een dak dat lijkt te zweven. Je bent boven in de Merveille, op de hoogste verdieping van een gotisch gebouw op de steile noordflank van de rots, en hierboven ligt een tuin.
De kloostergang werd gebouwd tussen 1225 en 1228, onder abt Raoul des Îles, en de bouwers hadden één probleem dat zwaarder woog dan alle andere: gewicht. Alles hier rust op twee verdiepingen met grote zalen. Daarom heeft de gang om je heen een houten kap in plaats van stenen gewelven, en staat de arcade niet op een muur, maar op zuiltjes, 137 in totaal. Kijk hoe ze zijn geplaatst. Ze staan in twee rijen, iets verspringend, per drie gegroepeerd als driepoten om de bogen te dragen. Loop langs één zijde en kijk hoe de rijen langs elkaar schuiven. De abdij zelf spreekt van steeds wisselende perspectieven, en dat klopt precies.
De zuiltjes die je ziet, zijn niet de oorspronkelijke. Die waren gehouwen uit Purbeck-marmer, een schelpenkalksteen uit Engeland, en eind negentiende eeuw, toen Édouard Corroyer de abdij restaureerde, werden ze vervangen door paarse puddingsteen uit La Lucerne-d'Outremer, in het departement Manche. Het beeldhouwwerk is van kalksteen uit Caen. Kijk omhoog naar de zwikken tussen de bogen, met plantenmotieven, in 2017 schoongemaakt en gerestaureerd. Ergens tussen de bladeren ontdekten de eigen fotografen van de abdij een uiltje.
Deze kloostergang breekt met de regel. In de meeste kloosters ligt de kloostergang in het midden, en alle gebouwen komen erop uit. Hier is hij naar de rand geschoven, en zijn rol was geestelijk: een tuin onder de open hemel, boven op de berg, waar de monniken kwamen mediteren en op feestdagen in processie rondliepen. Hij was ook een verbindingsgang tussen de kerk, de refter en de rest van de abdij.
Ga naar de westkant en zoek de traveeën die rechtstreeks op zee uitkijken. Dat uitzicht heeft niemand zo bedacht. De middelste opening was bedoeld als deur naar een kapittelzaal, in een derde bouwdeel dat de Merveille zou hebben verlengd, en dat deel is er nooit gekomen. Vanuit de opening zie je nog waar de fundamenten ervan beginnen.
In de zuidelijke gang omlijsten dubbele arcaden het lavatorium, twee stenen banken waar de monniken hun handen wasten voordat ze gingen eten, en waar elke donderdag de voetwassing werd gehouden. En onder het dak van de noordelijke gang bouwde het bestuur in de gevangenisjaren cellen, loges genoemd, om de lastigste gevangenen aan de ketting te leggen, onder wie Auguste Blanqui. Meditatie en straf, aan dezelfde vier zijden van een grasveld.
Stop 5 van 5 · De weergang over de walmuren, bij de Tour du Nord, het noordelijke uiteinde van de stadsmuur; te bereiken nadat je de abdij via de noordelijke tuinen hebt verlaten, gratis
De Tour du Nord, op de walmuren
Begonnen halverwege de dertiende eeuw; de eerste stadsmuur voltooid onder abt Guillaume du Château (abt 1299–1314); borstweringen uit de vijftiende eeuw · Begonnen halverwege de dertiende eeuw; eerste stadsmuur voltooid rond 1311; borstweringen vijftiende eeuw · Graniet; een ronde toren met een dichte borstwering op mezekouwen, boven een baai van bijna 500 km² waar de zee zich tot 15 km kan terugtrekken
Om op te letten
- Tombelaine, het lage granieten eilandje 3 kilometer verderop in het noorden. De Engelsen hielden het bezet tijdens de Honderdjarige Oorlog.
- De geulen en zandbanken die het tij achterlaat. Als het keert, let dan op hoe snel hun randen verschuiven.
- De mezekouwen onder de borstwering: de openingen in de overkraging waardoor verdedigers dingen konden laten vallen op iedereen aan de voet van de muur.
Transcriptie (2:00)
De abdij ligt nu achter je, en de klim ook. Je bent naar buiten gekomen door de noordelijke tuinen, onder de noordgevel van de Merveille, de muur met de hoge, smalle ramen die Victor Hugo de mooiste muur ter wereld noemde, en daarna afgedaald naar de walmuren. Dit ronde platform is de Tour du Nord, en het is de beste gratis plek op de berg voor het enige dat hier nooit stilstaat: de zee.
De toren hoort bij de eerste stadsmuur. Hij werd begonnen halverwege de dertiende eeuw, en rond 1311 voltooide abt Guillaume du Château een walmuur die van hier liep tot de oostkant van de parochiekerk Saint-Pierre; drie jaar later had de berg zijn eerste garnizoen: één krijgsman en vijf knechten. Kijk naar de borstwering. Die is dicht, zonder openingen in de voorkant, en steekt uit op mezekouwen, gaten in de overkraging waardoor de verdedigers lieten vallen wat ze maar bij de hand hadden. De weergang verderop, met zijn zeven torens tot aan de Tour du Roy bij de poort, kreeg zijn borstweringen in de vijftiende eeuw, toen de Engelsen vlak aan de overkant van het water zaten.
Vlak aan de overkant is geen beeldspraak. Kijk naar het noorden: die lage granieten bult, 3 kilometer verderop, is Tombelaine. Tijdens de Honderdjarige Oorlog maakten de Engelsen er een bolwerk van, en er staan nog ruïnes uit die tijd. Nu is het een vogelreservaat, waar in de lente veel vogels broeden.
Nu de zandvlakte. Het verschil tussen hoog en laag water is hier ongeveer 14 meter, en bij de grote getijden rond de lente- en de herfstnachtevening kan de zee zich wel 15 kilometer terugtrekken, om daarna heel snel terug te komen, tot de rots helemaal is omsloten. De golf aan de kop van het opkomende water heet het mascaret. Volgens de legende komt die binnen in het tempo van een galopperend paard. In werkelijkheid gaat hij gemiddeld zo'n 6 kilometer per uur, stevig wandeltempo, en de abdij zelf raadt iedereen ten zeerste af om alleen de baai op te gaan. Middeleeuwse pelgrims hadden een naam voor deze plek, Sint-Michaël in gevaar van de zee, en dat meenden ze.
Hetzelfde zand hield ook mensen binnen. Van de Revolutie tot 1863 was de abdij boven je een gevangenis, de Bastille van de zee, en zo'n 14.000 gevangenen zijn erdoorheen gegaan. Niemand had een hogere muur nodig om ze vast te houden. Het tij en het drijfzand deden dat, en ze liggen er nog steeds, glinsterend, tussen jou en de kust.
Onafhankelijke gids · Chiaro
Richt Chiaro op alles wat je op de Mont-Saint-Michel ziet.
Een rots met een dorp, zeven torens in zijn muur, vier crypten onder één kerk en een abdij op drie niveaus boven elkaar past niet in vijf opnamen. Neem een gebeeldhouwde zwik in de kloostergang in beeld, een uithangbord boven de Grande Rue of een zandbank zonder naam vanaf de walmuren, en Chiaro vertelt je wat het is, uit welke tijd het stamt en welke abt of kapitein het daar wilde hebben, en geeft nog antwoord als de volgende vraag bij je opkomt.
Voor je gaat
Zo kom je er
Abbaye du Mont-Saint-Michel, 50170 Mont-Saint-Michel, boven in het dorp. De pendelbus zet je af bij de loopbrug, zo'n 350 meter van de berg. Recht vooruit ligt de dubbele poort naar het dorp en de Grande Rue, ongeveer 400 meter van de abdij; links liggen de poort van de Fanils en het pad langs de walmuren, ongeveer 520 meter. De ingang van de abdij ligt boven aan de Grand degré extérieur.
Het dichtstbijzijnde station is Pontorson, met een bus door naar de berg; de abdij noemt ook routes vanuit Parijs met de TGV naar Rennes of Dol-de-Bretagne en vanuit Caen met de TER. Keolis Armor rijdt rechtstreekse bussen vanuit Rennes, meerdere retourritten per dag die aansluiten op de TGV's uit Parijs, en één retourrit vanaf de Esplanade Saint-Vincent in Saint-Malo, waarvan je de rijdagen beter vooraf kunt nakijken. Met de auto: de betaalde parkeerterreinen P2 tot en met P13 liggen op het vasteland, zo'n 2,5 kilometer verderop; het parkeerticket geeft recht op de gratis pendelbus, le Passeur, die elke 5 tot 15 minuten vertrekt. Te voet ben je minstens 40 minuten onderweg.
Tickets en toegang
- De abdij heeft twee sets openingstijden: van 9.00 tot 19.00 uur van 1 mei tot en met 31 augustus, en van 9.30 tot 18.00 uur van 1 september tot en met 30 april. De laatste toegang is een uur voor sluiting, en de laatste Revelacio-tablet wordt anderhalf uur voor sluiting uitgegeven. Op nieuwjaarsdag, op 1 mei en op eerste kerstdag blijven de deuren dicht.
- Een individueel ticket kost € 13 tot 31 maart 2027 en geldt voor alle zalen op de route. Jongeren onder de 18 met hun gezin gaan gratis naar binnen, net als 18- tot 25-jarigen uit de Europese Unie of met een woonplaats in Frankrijk, en iedereen op de eerste zondag van de maand van november tot en met maart. Je koopt je ticket online of aan de kassa net na de veiligheidscontrole in de Wachtzaal.
- Voor het dorp, de Grande Rue, de weergang over de walmuren en de stops 1, 2 en 5 op deze pagina heb je geen ticket, reservering of tijdslot nodig. De abdij weigert koffers, grote tassen en huisdieren, ook in een draagmand, en heeft geen bagagedepot, dus laat ze achter voordat je gaat klimmen.
- Nergens op de berg zijn hellingbanen of liften, en de route door de abdij bestaat van begin tot eind uit trappen; kinderwagens moeten binnen worden ingeklapt. Sommige buitenruimten van de abdij kunnen bij slecht weer dichtgaan. De abdij raadt sterk af om alleen de baai op te gaan.
De officiële audiogids
De abdij biedt naast deze pagina vier manieren om haar te bezoeken. Een gedrukte bezoekersfolder in 13 talen, gratis bij de receptie en bij de kerkdeur. Een rondleiding met toelichting van zo'n 45 minuten door het eigen personeel van het monument, in het Frans of Engels, zonder meerprijs, online te boeken of bij aankomst zolang er plaats is. De Revelacio-tablet met augmented reality, € 6 bovenop het ticket, met een route Discovery van 45 minuten en een route Exploration van 1 uur en 30 minuten, tegen een identiteitskaart die je aan de balie achterlaat. En een conferentiebezoek van twee uur met een gids van het Centre des monuments nationaux, dat ook zalen opent die voor alle anderen dicht blijven, voor € 20,50 tot 31 maart 2027. Deze pagina begint eerder en eindigt later dan alle vier: op het zand onder de poort, en op de weergang nadat de abdij je heeft uitgelaten, in je eigen browser, met elk woord van elke track eronder uitgeschreven.
Officiële website →Vragen
Is er een gratis audiogids voor de Mont-Saint-Michel?
Voor drie van de vijf stops heb je niet eens een ticket nodig: deze pagina streamt ze alle vijf naar je telefoon, van de aanloop aan de zuidkant bij het dorp tot de walmuren. In de abdij bestaat de gratis hulp uit de gedrukte bezoekersfolder van het monument zelf, in 13 talen, en een rondleiding met toelichting van 45 minuten door het personeel, in het Frans of Engels. Het eigen apparaat van de abdij, de Revelacio-tablet, is niet gratis.
Kan ik de audiogids voor de Mont-Saint-Michel zonder ticket beluisteren?
Voor drie van de vijf stops wel. De aanloop aan de zuidkant, de Châtelet gezien vanaf het Barbacane-bordes en de Tour du Nord op de walmuren liggen allemaal in het dorp, een gemeente waar iedereen zonder ticket, reservering of tijdslimiet binnen kan lopen. Het Westterras en de kloostergang liggen in de abdij, en daarvoor heb je het standaardticket nodig, dat voor alle zalen op de route geldt.
Hoeveel kost de officiële audiogids van de Mont-Saint-Michel?
Het eigen gidsapparaat van de abdij is de Revelacio-tablet met augmented reality, voor € 6 per toestel bovenop het toegangsticket, en je laat een identiteitskaart aan de balie achter tot je hem terugbrengt. Er staan een route Discovery van 45 minuten, een route Exploration van 1 uur en 30 minuten en een kinderroute op. De laatste tablet wordt anderhalf uur voor sluiting van de abdij uitgegeven.
Wanneer is de abdij van de Mont-Saint-Michel gesloten?
Op nieuwjaarsdag, op 1 mei en op eerste kerstdag. Verder is ze open van 9.00 tot 19.00 uur van mei tot en met augustus en van 9.30 tot 18.00 uur van september tot en met april, met de laatste toegang een uur voor sluiting. Het dorp zelf heeft helemaal geen openingstijden, en de weergang over de walmuren is vrij toegankelijk.
Waar begint de wandeling op de Mont-Saint-Michel, en hoe lang is die?
Hij begint aan de voet van de berg, aan de zuidkant, vóór de Porte de l'Avancée, vlak bij waar de pendelbus je afzet. Van de parkeerterreinen tot de ingang van de abdij rekent de abdij op 45 minuten tot een uur lopen, en vanaf de dorpspoort is het zo'n 400 meter bergop via de Grande Rue. De eigen route van de abdij binnen duurt 45 minuten tot anderhalf uur, en de Tour du Nord ligt na de uitgang op een korte wandeling over de walmuren.
Meer audiogidsen
Gemaakt door Chiaro. Niet verbonden aan de Mont-Saint-Michel.